Georgi en de gevallenen

Ellen Kusters

Eerste druk april 2023

Uitgever: H!P Publishing

Imprint van Godijn Publishing

Coverontwerp: Imber Studio, Ralph Bunschoten

ISBN 978-94-6464-114-1

NUR 332

©2023 H!P Publishing | www.hippublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van H!P Publishing.

1

Ik denk vaak terug aan mijn eerste levensjaren. Hoe warm en onbezonnen die waren, of nou ja, hadden moeten zijn. Toen ik dacht dat er nog niets aan de hand was, ik geloofde in de goedheid van de mensen om me heen en de mens in het algemeen. Toch koester ik deze jaren en probeer voor ogen te houden dat alles daarna met de beste bedoelingen is gebeurd. Het is bijna onbegrijpelijk dat mijn leven in korte tijd zo veranderde en de mensen waarvan ik dacht dat ze van me hielden zich tegen me keerden. Als ik je vertel dat ik geboren ben bij een nuchter, hardwerkend echtpaar dat er vanuit liefde voor koos om mij op de wereld te zetten, dan zou je goedkeurend knikken en een glimlach op je gezicht krijgen. Als je dit leest, weet dan dat dit verhaal je wereldbeeld zal veranderen. Het heeft het mijne in ieder geval voorgoed veranderd. Om dat te begrijpen, zal ik bij het begin beginnen …

Mijn naam is Ingeborg van Dalen. Op 3 februari 2005 zag ik het levenslicht. Volgens mama was het een droomzwangerschap en zou ze ervoor hebben getekend om op deze manier nog eens van zes kinderen te bevallen. Papa had hierover een andere mening. Hij zei dat het veel weg had van een bloederige horrorfilm. Eén waarbij je het liefst je hoofd wil wegdraaien omdat het te gruwelijk is. Alleen mocht hij zijn ogen niet sluiten van mama. Ik was een echt moederskind, idolaat van haar en sjokte overal naartoe waar zij heen ging. Een klein beetje zoals dat bij dieren gaat. Ik verloor haar geen seconde uit het oog. Veel dingen heeft mama me later verteld, want aan die eerste jaren heb ik natuurlijk weinig herinneringen.

Zo’n anderhalf jaar na mijn geboorte werd mijn zusje Maartje op de wereld gezet. Mijn vader was op slag verliefd op haar. Misschien had dat te maken met het feit dat ze sprekend op mama leek en ik veel meer uiterlijke gelijkenissen had met hem. Of omdat hij nu wat meer gewend was aan het vader zijn. Deze bevalling was in zijn ogen een heel stuk minder bloederig en ook de slapeloze nachten waren niet nieuw. Het ging allemaal wat meer vanzelf. Volgens papa was ik nogal een huilbaby en alleen tevreden wanneer ik in de fysieke nabijheid van hem of mama was. Mijn zusje was voorbeeldiger. Ze sliep al snel de hele nacht door en was altijd tevreden. Ze huilde bijna nooit.

Na Maartje volgden Tom en Berend. Met vier kinderen was het gezin Van Dalen compleet. Mijn eigen “klavertjevier” sprak mama liefkozend over haar kinderen. Ik vond het vooral druk in huis. Mijn broertjes hadden de vreemde gewoonte om in hun eigen, onverstaanbare, taal tegen elkaar te praten. Dat gebeurde bij tweelingen vaker, had de dokter tegen mijn bezorgde ouders gezegd. Ze hadden geen taal nodig om elkaar te begrijpen en ontwikkelden waarschijnlijk daarom hun eigen geheimtaal. Voor mij was het storend. Mijn zusje kon er prima mee omgaan en papa en mama vonden het uiteindelijk schattig en aandoenlijk, toen ze ervan overtuigd waren dat het geen kwaad kon.

Mama stopte na de komst van de kinderen met werken. Ze had een baan als bibliothecaresse. Ze had het met veel liefde gedaan, zei ze wel eens. Soms miste ze haar werk, zeker als wij ons niet gedroegen zoals het hoorde. Papa werkte bij de gemeente. Hij was hoofd personeelszaken. Aangezien het gemeentehuis in ons dorp lag en vlakbij was, kon hij er fietsend naartoe. Voor de lunch kwam hij naar huis en kuste mama dan op haar voorhoofd als hij weer terugging. Ik vond dat heel romantisch en droomde over hoe ik later ook met zo’n man zou trouwen.

Toen wij allemaal naar school gingen, had mijn moeder meer tijd voor zichzelf en zette ze zich in als vrijwilliger om ouderen te helpen. Mijn ouders vonden het erg belangrijk om een maatschappelijke bijdrage te leveren. Zo was papa bestuurslid van onze parochie. Ze waren bovendien allebei lid van het kerkkoor en iedere zondagochtend moesten we naar de mis om te luisteren naar de oersaaie, eindeloos durende preek van meneer pastoor. Vreselijk vond ik dat. Niet om in de kerk te zijn, daar voelde ik me vreemd genoeg altijd erg op mijn gemak. Er hing een serene sfeer. Maar ik had een bloedhekel aan die ellenlange verhalen, waar ik geen woord van snapte. Het kostte onze ouders veel moeite om ons in het gareel te houden. Mijn moeder had snoepjes in haar jaszak en wanneer het té erg werd, gaf ze ons er eentje. We werden letterlijk zoet gehouden. Georgi vond het ook heel prettig in de kerk. Na afloop praatten we over de mensen die in de kerk zaten en hoe ze zich hadden gedragen of we roddelden over de gekke kleding die ze droegen. Mijn moeder meende dat ik binnenpretjes had en vroeg zich hardop af waar ik toch zo´n plezier in had.

Tom en Berend waren fanatieke voetballers, Maartje tenniste en ik? Ik begon heel enthousiast aan iedere sport, maar hield geen enkele lang vol. Het interesseerde me niet. Of het lukte me niet snel genoeg en dan was de lol er snel vanaf. Alles of niets, dat was mijn motto. Feestdagen en tradities stonden bij ons hoog in het vaandel. Zo vierden we kerstavond met de hele familie. Eerst bezochten we de nachtmis en daarna was er een koffietafel. En wat te denken van Sinterklaas? Pakjesavond met veel cadeaus en plezier. Samen pepernoten bakken en deze in schaaltjes op tafel zetten. De geur die dan in huis hing was heerlijk (bepaalde geuren brengen me nu nog terug naar het verleden. Vol verlangen denk ik terug aan toen).

Met natte haren op zaterdagavond op de bank met een bakje chips en een glaasje cola, kijkend naar een leuke familiequiz. Zo waren er tal van voorbeelden en bij iedere traditie hoorde een heerlijk nostalgisch gevoel. Ik had weinig raakvlakken met mijn broertjes en zusje, dus hoe kneuterig het er ook bij ons aan toe ging, ik bleef de vreemde eend in de bijt.

2

Toch is er ergens iets misgegaan. Anders had, wat ik met je wil delen, niet plaatsgevonden. Ik denk dat ik mezelf al deze fijne herinneringen heb ingeprent. Tuurlijk, ze zijn wel degelijk echt gebeurd, maar ik bedoel de fijne gevoelens die ik hiermee associeer. Het klinkt erg idyllisch, alsof we one big happy family waren. Van een afstandje gezien leken we waarschijnlijk het ideale gezin. Met de kennis die ik nu heb, kan ik mijn verhaal met de wereld delen. Ik weet het, het klinkt krankzinnig. Iedereen in mijn omgeving zegt en denkt dat ik dat ook echt ben. Iedereen, behalve ik. O ja, en Georgi uiteraard. Hij is precies de reden waarom ik hier ben. Georgi is mijn beste vriend, mijn steun en toeverlaat, al zolang ik me kan herinneren. Hij staat me bij in goede en slechte tijden. Terwijl mijn familie me laat vallen en behandelt alsof ik een melaatse ben, is hij er voor me. Zonder vragen of twijfels. Wij hebben geen woorden nodig om elkaar te begrijpen. We zijn totaal verschillend en toch hetzelfde. Een gevoel dat ik niet uit kan leggen. We zijn soulmates. Uiterlijk lijken we helemaal niet op elkaar en ook qua innerlijk zijn we tegenpolen. Misschien dat we daarom zo’n geweldige klik hebben? Ik weet het niet. Georgi zegt altijd dat we yin en yang zijn, zwart en wit of de Noord- en Zuidpool. Het een kan niet zonder het ander, en dat geldt ook voor ons.

Als klein meisje was Georgi mijn houvast. Als het weer eens te druk was bij ons, vluchtte ik naar mijn kamertje en riep ik hem. Al dat lawaai om me heen, maakte me erg onrustig. Hij kwam altijd meteen als ik zijn naam zei. Zoals hij naar me luisterde, luisterde niemand. Ze begrepen mij niet. Ik had vaak het idee dat ik een andere taal sprak of zo. Hij keek dan naar me met zijn guitige gelaat vol sproetjes en luisterde geïnteresseerd met zijn gezicht steunend op zijn opgetrokken knieën.

‘Echt Georgi, Maartje is zo stom. Ik was aan het praten met mama en toen kwam zij er weer met haar grote mond tussen. Weg was de aandacht voor mij. Niemand luistert ooit naar me, behalve jij.’ Terwijl ik dit zei, rolden de tranen over mijn wangen.

Hij aaide me liefdevol over mijn rug, zei niets, maar liet me uitrazen en huilen. Dat gaf zo’n warm gevoel. ‘Ach, Ingeborg, ze hebben het te druk met zichzelf om naar je te kunnen luisteren. Je doet jezelf tekort. Je bent zoveel meer waard dan je zelf weet. Als jij toch eens kon zien wat ik zie en kon horen wat ik hoor.’

Ik begreep vaak niet wat hij bedoelde, maar knikte meestal ter bevestiging. Hij lachte dan zo lief naar me met een kuiltje in zijn rechterwang en een twinkeling in z’n ogen. Ik vond hem prachtig met zijn wilde bos zwarte krullen en sprekende ijsblauwe ogen. Zijn tanden waren parelwit en stonden keurig recht in zijn altijd lachende mond. Hij was het tegenovergestelde van mij. Ik was lang en mager, had vuurtoren rood haar dat ik altijd in een hoge paardenstaart bond, omdat het anders kaarsrecht langs mijn hoofd hing. Mijn ogen waren niet blauw of groen, maar een kleur daartussen, en ze waren dof, zonder de sprankeling die Georgi wel in de zijne had.

De eerste keer dat ik hem zag, schrok ik me wezenloos. Ik voelde me rot door een ruzie met papa en was met grote stappen naar boven gestampt. Huilend had ik me op mijn bed laten vallen en op de deur het zelfgemaakte bordje “NIET STOREN” gehangen.

‘Is er dan helemaal niemand op de wereld die mij begrijpt?’

‘Ja hoor, ik wel.’

Razendsnel had ik me opgericht om te kijken waar die stem vandaan kwam en daar zat hij, op de vensterbank.

‘Hè, waar kom jij opeens vandaan en wie ben jij?’ Verbaasd had ik hem aangekeken.

‘Ik ben Georgi. Als je me nodig hebt, hoef je me maar te roepen en ik ben er. Ik ben er altijd voor je. Dat is altijd zo geweest en zal ook altijd zo zijn.’

‘Goh, wat gek. Ik heb je nog nooit eerder gezien en heb geen idee hoe je in mijn slaapkamer bent terechtgekomen.’

‘O, dat is heel gemakkelijk. Door het raam.’

Meer woorden hadden we er niet aan vuilgemaakt en dat was onze eerste, bewuste, kennismaking.

Vanaf dat moment was Georgi er op de moeilijke, maar ook op de speciale, fijne momenten. Hij was er gewoon. Ergens verbaasde me dat niet. Een intuïtief weten kon je het misschien beter noemen. Ik voelde me door mijn gezinsleden vaak niet begrepen of gesteund, maar ik was nooit eenzaam of alleen. Dus hoewel ik me in eerste instantie overrompeld had gevoeld, was het ergens ook normaal of logisch dat Georgi in mijn leven was gekomen, zover hij er niet altijd al was geweest.

Ik herinner me nog goed mama’s reactie, toen ik haar vertelde over Georgi. Voor mij was hij een onderdeel van mijn leven, iemand waar ik niet meer zonder kon. Een vanzelfsprekendheid.

‘Mam, ken jij Georgi ook? Hij is mijn beste vriend, wist je dat?’

Haar ogen werden twee keer zo groot en ze keek me geschokt aan, toen ik zei dat hij naast me aan de keukentafel zat. Toch gaf ze geen krimp en speelde het spelletje mee. ‘Nee. Vertel me eens over hem. Of is het een haar?’

‘Doe niet zo gek, mama. Jij ziet toch ook wel dat Georgi een jongetje is?’

‘Sorry meisje, natuurlijk. Ik maakte een foutje, geloof ik.’

‘Van fouten maken, kun je leren,’ zei ik wijsneuzerig.

‘Maar, vertel me eens wat meer over je vriendje. Waar ken je hem van?’

‘Vraag het zelf maar aan hem. Hij zit hier naast me.’ Ik snapte niet zo goed waarom mama tegen mij praatte, terwijl Georgi naast me op een stoel zat.

‘Oké. Zeg Georgi, wat leuk dat je met Ingeborg vriendjes bent. Hoe en waar hebben jullie elkaar ontmoet?’

Ik zag dat ze moeite had om haar lach in te houden en dat vond ik niet leuk. Ik maakte haar toch ook niet belachelijk wanneer zij met haar vriendinnen zat te kletsen?

‘O, dat is een grappig verhaal of ja, eigenlijk niet. Het is maar hoe je het bekijkt.’

Mama keek verwachtingsvol mijn kant op en ik lachte naar haar.

‘Zou je misschien kunnen herhalen wat Georgi zei? Ik kon hem niet zo goed verstaan.’

Ik zag dat ze zich ongemakkelijk voelde en dat haar wangen rood kleurden. Ze geloofde me niet. Ik wist het wel.

‘Hij zei dat onze moeders, jij en Georgi’s moeder dus, vriendinnen waren en dat we elkaar zo ontmoet hebben.’ Ik verzon maar iets.

‘Echt? Mmm, dan moet ik eens goed in mijn geheugen graven. Als je ouder wordt, vergeet je soms dingen, Ingetje.’ Op haar voorhoofd verscheen een diepe rimpel, een teken dat ze zich enorm inspande om over mijn opmerking na te denken.

Ik lachte stiekem naar Georgi, die ook zijn best deed om niet in een deuk te liggen. Hij trok een gek gezicht naar mama en op dat moment kon ik me niet langer beheersen en schoot in de lach. Mama keek geïrriteerd op en zei met boze stem: ‘Ik vind het helemaal niet grappig, jongedame.’ Onmiddellijk daarna veranderde haar stemming opnieuw. Een verdrietige blik kwam in haar ogen en haar schouders hingen droevig omlaag, alsof ze letterlijk gebukt ging onder een zware last. Ze mompelde in zichzelf: ‘Wat heb ik toch fout gedaan? Waaraan heb ik het verdiend dat ik zo’n kind heb gebaard?’

Ze wilde waarschijnlijk niet dat ik het hoorde, maar mijn oren functioneerden prima en ik ving alles op.

‘Het spijt me, mama. Ik wilde je niet verdrietig maken. Ben je nu boos?’ Het laatste wat ik wilde, was dat mama kwaad op me was. Ruzie en boze ouders vond ik verschrikkelijk en ik deed er dan ook alles aan om gehoorzaam te zijn.

Ze keek me bevreemd aan, zei niets en haar ogen werden waterig. ‘Praat alsjeblieft met me. Als ik niet weet wat er aan de hand is, kan ik je niet helpen, meisje.’

Hoewel ik niets begreep van wat ze zojuist had gezegd, voelde ik aan de toon in haar stem dat ik iets heel ergs had gedaan. Georgi streelde me zacht over mijn rug, zoals hij altijd deed wanneer ik verdrietig was. Het troostte me, maar toch voelde ik me naar. Ik wilde papa en mama niet teleurstellen.

‘Ik heb geen probleem, mama. Er is niets aan de hand. Je moet me geloven.’

Er zat vast urgentie in mijn stem, want mama was opgestaan en had me stevig vastgepakt, terwijl ze over mijn hoofd aaide en bleef herhalen: ‘Ach, mijn lief meisje, toch.’

Minutenlang hadden we daar zo samen gestaan, terwijl Georgi vertederd naar ons keek. Ten slotte was ik naar mijn kamer gegaan, met Georgi in mijn kielzog.

3

Later hoorde ik van Maartje dat ze papa en mama over mij had horen praten. Ze had hun gesprek afgeluisterd. Typisch mijn zusje. Als iets niet mocht, vond zij het des te leuker. Ze maakte overal een uitdaging van en zag nergens gevaar in. Ik was uiteraard nieuwsgierig naar wat ze over mij gezegd hadden, maar aan de andere kant bang voor hun woorden. Ze waren vast niet blij met mijn vriendschap met Georgi.

‘En? Wat zeiden ze?’ vroeg ik ongeduldig aan Maartje, die geheimzinnig lachte en expres een tijdje haar mond dichthield.

‘Tja, dat je een zielig geval bent dat nooit normaal zal worden,’ gaf ze als antwoord, terwijl ze plagend haar tong naar me uitstak.

Ik wist dat ze een grapje maakte, maar haar woorden kwamen bij me binnen alsof het messteken waren. Ze belandden recht in mijn hart en ik kromp dan ook in elkaar.

Haar gezicht betrok meteen toen ze mijn reactie zag. ‘Sorry, zus. Ik meende het niet.’

Ik probeerde, tevergeefs, een lach op mijn gezicht te toveren. ‘Nou, kom op. Wat zeiden ze?’ Inmiddels was ik nog nieuwsgieriger geworden naar wat ze dan wél hadden gezegd. Aangezien Maartje het te lang voor zich uitschoof, kon ik er wel naar raden dat het niet heel gunstig voor me zou uitpakken. Ik dacht gelijk aan hoe het voelde wanneer je jezelf oppepte om in een koud zwembad te springen. Hoe je dat moment zo lang mogelijk probeerde uit te stellen. Maartje friemelde met haar vingers en schoof onrustig op haar billen heen en weer op de bank, ze was duidelijk nerveus. Dit was ik niet van haar gewend. Zo had ik haar nog nooit gezien.

‘Mama was erg verdrietig en huilde veel. Papa was vooral stil. Ze weten niet wat ze met je aan moeten, Inge. Ik weet niet waarom ze dat zeiden.’

Ik wist het wel. Het had allemaal te maken met Georgi en onze vriendschap. Mama dacht dat het een waanidee was en dat ik hallucineerde. Ik voelde me enorm in de steek gelaten. Hoe kon ze dat nou denken? Ik jokte nooit, nergens over.

Ik keek naar Maartje en zag tranen in haar ogen blinken. Ik liep naar haar toe en legde geruststellend mijn arm om haar smalle schouders. ‘Daar hoef jij niet om te huilen. Jij hebt niets fout gedaan. Kom, we gaan een spelletje doen.’ Ik stond op en trok haar van de bank. Door ons gesprek wat luchtiger te maken, hoopte ik de lading ervan weg te halen. En om Maartje een beter gevoel te geven. De arme stakker. Ze dacht vast dat het haar schuld was.

‘Oké, oké, ik sta al op. Welk spelletje zullen we doen? Mag ik kiezen?’ Ik knikte lachend, maar intussen lag er een steen op mijn maag die steeds zwaarder voelde. Maartje koos voor Twister en niet veel later wrongen we ons in de meest ingewikkelde bochten en lachten we zo hard dat de tranen over onze wangen liepen. Tom en Berend kwamen op ons kabaal en stonden erop om mee te doen. Binnen de kortste keren was onze woonkamer veranderd in een waar gymnastieklokaal. Het hele voorval werd naar de achtergrond verdrongen en het duurde een hele tijd voordat het volgende zich voordeed.

In de tussentijd voerden Georgi en ik menig gesprek met elkaar. Ik bestookte hem regelmatig met mijn twijfels en onzekerheden. Zo vroeg ik hem op een dag waarom alleen ik hem blijkbaar kon zien. Ik had eerder al eens voorzichtig bij mijn zusje en broertjes gepolst of zij Georgi konden zien. Ze reageerden vrij laconiek, haalden hun schouders op. ‘Nee,’ was hun antwoord. ‘Wij hebben allemaal een onzichtbaar vriendje, dat is heel gewoon hoor.’ En daarmee was voor hen de kous af.

‘Soms denk ik dat ik echt gek ben, weet je dat?’ zei ik meer tegen mezelf dan tegen Georgi.

‘Ach, de beste mensen zijn het,’ antwoordde hij vergoelijkend. ‘Trek je niets aan van andermans mening. Er wordt sowieso over je gepraat, ofwel positief, ofwel negatief. Dat kun jij niet veranderen.’ Waar hij zijn wijsheid vandaan had, was me een raadsel. Hij verstond de kunst om op het goede moment het juiste te zeggen en mij daarmee gerust te stellen of een goed gevoel te geven. Daarom hield ik van hem.

‘Nee, je bent niet gek. Gekkie.’ Hij streelde me, zoals gewoonlijk, zacht over mijn rug. Vreemd genoeg maakte het me dit keer niet rustig. Ik wist zeker dat er iets mis was met mij en zelfs Georgi kon dit gevoel niet bij me wegnemen.

Met iedere streling voelde ik hoe mijn hart in elkaar kneep en werd het lastiger om goed te blijven ademen. Iets in mijn luchtpijp leek dicht te zitten, alsof iemand met een hand mijn keel dichtkneep. In stilte huilde ik, mijn schouders schokten hevig op en neer.

‘Stil maar. Ik ben bij je, ik zal er altijd voor je zijn en je nooit in de steek laten.’