Mijn andere ik

Esmeralda van Belle, Lieve van den Berg, Anne Dontje,

Elly Godijn, Alex Mulder, Annemarie Ros,

Anna de Winter, Gea Wolfslag

Mijn andere ik

Esmeralda van Belle, Lieve van den Berg, Anne Dontje, Elly Godijn, Alex Mulder, Annemarie Ros, Anna de Winter, Gea Wolfslag

Eerste druk: juni 2023

Uitgever: Godijn Publishing

Vormgever omslag: Imber Studio, Ralph Bunschoten

ISBN 978-94-6464-126-4

ISBN e-book 978-94-6464-127-1

NUR 303

©2023 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Een vrouw kijkt mij aan

wanneer ik in de spiegel kijk.

Ik ken haar niet ...

Inhoud

Zij is teruggekomen | Gea Wolfslag

Zij kijkt naar mij | Elly Godijn

De Postcodeloterij | Annemarie Ros

Invidia | Alex Mulder

Sunniva | Lieve van den Berg

Love Regenerated | Esmeralda van Belle

Verlossing | Alex Mulder

Espresso en Jazz | Anne Dontje

Tot het breekt | Gea Wolfslag

Jenna | Lieve van den Berg

Tennisschoenen | Annemarie Ros

Dansen tot ik erbij neerval | Elly Godijn

Reservoir | Alex Mulder

Achter de sluier | Esmeralda van Belle

Jouw verhaal, mijn verhaal | Anna de Winter

Lotsbestemming | Alex Mulder

Later als ik groot ben | Elly Godijn

Ouwe Takkentrol | Lieve van den Berg

Maskerade | Annemarie Ros

Hersenkwab | Elly Godijn, Alex Mulder, Gea Wolfslag

Zij is teruggekomen

Het wordt een mooie wandeling, dat weet ik als ik via de Brouwersgracht en de Prinsengracht naar mijn bestemming loop. Ik geniet van de vroege lentezon in de stad, die uitbundig de Noordermarkt beschijnt. Mijn wandeling brengt me naar een heel andere plek dan ik dacht. Toch ben ik precies waar ik moet zijn. Ik sta op de Noordermarkt en ben omringd door de kerk, het plein, de marktkramen en ik besef dat ik ben teruggekomen.

Het was toen ook een mooie dag. Nu beginnen de bomen te ontluiken, toen begonnen ze al blad te verliezen. En beide keren scheen de zon.

Mijn zusje Ida ziet er zoals altijd onberispelijk uit. Een klein hakje onder haar nette pantalon met overhemd en daarop een lichtgeel truitje van zachte wol. Haar blonde korte haar lijkt losjes om haar hoofd te vallen, maar er is zorgvuldig veel tijd besteed aan dit nonchalant ogende kapsel. Dat geldt ook voor haar make-up die haar blauwe ogen accentueert, terwijl het lijkt alsof ze volkomen naturel is. Mijn oudere zus Trijnie en ik dragen gemakkelijke sneakers, aangezien we een dagje Amsterdam doen. Alleen draagt Trijnie een nogal uitgesproken hippieachtige jurk en vlinderspeldjes in haar korte haar en heb ik gekozen voor een spijkerbroek met T-shirt en een zwartleren jasje. Drie zussen, niet alleen in uiterlijk totaal verschillend, ook in karakter zijn we uitersten. Het zal er ongetwijfeld mee te maken hebben dat we daarom nooit uitgekletst raken tijdens onze zussenweekenden.

We blijven staan bij een enorme bult kleding. Ida zoekt een jurkje voor Ilona’s zevende verjaardag en begint de stapel te doorzoeken. Niets is gesorteerd. Het is alsof zakken vol daar ter plekke zijn leeggestort. De muffe lucht dringt zich aan mij op en ik verbaas me erover dat uitgerekend mijn zusje, die wars is van zelfs maar een vlek op haar kleren, zich vol overgave op die grote bult kleding stort. Ze is vastbesloten het perfecte jurkje voor het prinsessenfeest van haar dochter te vinden. Het is september, Ilona is in december jarig en mijn zusje heeft al voorpret door de voorbereidingen voor het feestje van haar meisje.

In de enorme hoop kleren ligt zowaar een paar schattige witte jurkjes verstopt, terwijl ik dacht dat de zoektocht niets zou opleveren. Ida kijkt me verheugd aan vanwege haar vondst, met die voor haar kenmerkende vrolijke twinkel in haar ogen. Het lijken trouwjurkjes.

‘Van kinderen die bruidsmeisjes zijn geweest?’ vraag ik me hardop af.

‘Nee,’ zegt de verkoper op barse toon met een plat Amsterdams accent en een stompje sigaar in zijn linker mondhoek, ‘het benne jurrekies die ze draage bij hun eerste commune.’

Ilona is er niet bij om te kunnen passen, maar ze kosten maar een tientje, een mooie prijs voor een leuke verrassing. Het wordt een jurkje met spaghettibandjes, een kanten bovenlijfje en een wijd uitlopende witte lange rok met tule.

Het staat haar prachtig. Ilona is het stralende middelpunt op een koude dag in december. De woonkamer is veranderd in een kasteel waar voor een dag tien dametjes wonen. Midden in de kamer leidt een ophaalbrug van karton naar de poort van een kartonnen kasteel. De meisjes in lange jurken zitten aan een deftig gedekte tafel. Er staan zelfs tinnen bekers met voetjes naast de gouden bordjes. Het is alsof we een sprookje instappen. Mijn zusje heeft iemand ingehuurd om het feest te begeleiden. Ze had na al het knutselwerk zelf zo graag kasteeldame willen zijn, maar ze is ziek.

Een paar weken geleden is een kwaadaardig melanoom gevonden op haar rug. De randen waren niet schoon. Ze moet terug om grotere stukken huid weg te laten halen in de hoop dat ze hier geen kwaadaardige cellen meer in aantreffen. De mokerslag die dit klein en onschuldig ogend plekje heeft toegebracht, dreunt nog na. Ida moet, geheel tegen haar natuur in, de touwtjes uit handen geven. Wij zijn wel verkleed als kasteeldames, mijn andere zus en ik. Trijnie is de “Kasteel-Kamenierster”. Ik ben de “Video-Kasteeldame” en leg alles vast. Voor later. Terwijl ik film, vraag ik me af hoeveel later we nog hebben.

‘Sinaasappeluh! Mooie sinaasappeluh!’ tettert een marktkoopvrouw ineens in mijn rechteroor en brengt me terug op aarde. Ze vindt het kennelijk tijd worden dat ik iets koop of doorloop om andere klanten de ruimte te geven.

Ik loop aarzelend door en neem de geuren, kleuren en geluiden van de markt in me op. Nergens zie ik een bult met kleding of een man met een stompje sigaar in zijn linker mondhoek.

Ilona’s zevende verjaardag. Dit jaar wordt ze twintig. Dertien jaar geleden was ik hier voor het laatst. Er zijn inmiddels meer verjaardagen verstreken zonder haar moeder, dan met haar moeder. Ik loop in een trage pas over een zonovergoten Noordermarkt. Zij is voor mij even teruggekomen. Mijn zusje. Voor heel even zijn we samen terug in het hier en nu. Voor heel even heeft de tijd geen vat op ons leven. We blijven. In de echo’s van onze verhalen. Voor heel even hebben we allebei een plaats in deze tijd.

Er schuift een wolk voor de zon. Het is meteen een stuk kouder en ik zet mijn kraag op, omdat een schrale wind langs mijn nek schuurt. Het is alsof iemand in mijn oor fluistert en een regendruppel op mijn voorhoofd bezorgt me kippenvel. April maakt zijn reputatie waar, wat begon als een mooie dag slaat in een paar minuten om. Ik hoor mijn moeder zeggen: “April doet wat ie wil”. Het bruine café op de hoek wordt een toevluchtsoord voor veel marktbezoekers.

Ik schud licht mijn halflange haar, dat door de regen een beetje vochtig is geworden, in het kleine portaal en kijk of er nog tafeltjes vrij zijn. Op een van de tafels met de smyrnakleedjes staat een wit koffiekopje met haar lippenstift er nog aan.

‘U kunt hier wel zitten,’ zegt de café-eigenaar, ‘ze is al een tijdje geleden vertrokken.’

Achter de bar houden twee platen grote glazen potten koffie warm. Op mijn vraag of ze cappuccino hebben, antwoordt de stevige serveerster op leeftijd: ‘Aan die onzin doen we hier niet.’ Ze heeft wel een echte appeltaart in de aanbieding met “zelfgeklopte verse slagroom”. En warm.

Op de koffie drijft een glazige materie die erop duidt dat het al even is geleden dat die vers is gezet. De appeltaart maakt veel goed. Het kopje naast mij wordt niet opgeruimd. De typische roze kleur van de lippenstift heb ik nooit meer ergens anders gezien. Niet te fel, waardoor het een beetje goedkoop oogt, en niet te licht, waardoor het bijna niet is waar te nemen. Het is van een roze zoals alleen bloemen dat kunnen maken. De roze gerbera.

Ik onderdruk de neiging om het kopje mee te nemen. Zonder succes. Het regent niet meer en ik laat op het lege schoteltje de kosten voor de koffie en de appeltaart achter en wat extra’s.

Tijdens de wandeling naar de bushalte blijft het droog, maar de zon laat zich niet meer zien. Er staat niemand bij de bushalte en even twijfel ik of ik op de juiste tijd ben. Of bij de juiste halte. Ik ben gewend dat het hier druk is en dat je blij mag zijn dat je een zitplaats kunt bemachtigen.

Ik sta er pas als enkele momenten later de bus arriveert. Deze is op één passagier na helemaal leeg. De deur van de bus schuift open en als ik mijn voet op de eerste treeplank zet om in te stappen vraagt de buschauffeur: ‘Heb je het kopje meegenomen?’

Ik versteen en kijk hem met stomme verbazing aan. Hoe weet hij nou dat het kopje in mijn tas zit?

‘Kom maar verder hoor, ga maar bij die mevrouw zitten.’

Aarzelend loop ik verder met mijn OV-chipkaart in mijn hand.

‘Die heb je hier niet nodig,’ zegt de chauffeur, ‘en die ook niet,’ met zijn hoofd knikt hij richting het setje strippenkaarten op zijn plank.

De vrouw in de bus komt me vaag bekend voor, ik kan haar niet thuisbrengen. Ik ga niet naast haar op dezelfde tweepersoonsbank zitten, maar op de bank ernaast met het gangpad nog tussen ons in. Het voelt toch een beetje raar om in een verder compleet lege bus echt pal naast iemand te gaan zitten. En zo heb ik ook nog plek voor mijn tas. De deuren sluiten en de bus rijdt verder.

‘Je komt nooit echt ergens met deze bus,’ zegt ze tegen mij.

‘Pardon?’

‘Wat ik zeg, je komt nooit echt ergens met deze bus.’

‘Nou ik hoop toch wel ergens te komen, namelijk thuis.’

‘Als dat is wat jij wilt, gaat dat misschien wel lukken.’

‘Waar moet u naartoe?’

‘Mocht ik een naam noemen, zou het verloren zijn.’

Terwijl ik dit antwoord op me in laat werken, valt het me op dat de weg waar we op rijden geel is. Een vrolijke kleur voor een busbaan is mijn eerste gedachte, maar als ik beter kijk is de weg niet geel geverfd, hij is bedekt met gele blaadjes, de gele blaadjes van de goudsbloem. In wat voor soort bus ben ik gestapt? Via de achteruitkijkspiegel vang ik de blik van de buschauffeur. Hij geeft mij een knipoog.

‘Weet je hoe laat het is?’ vraagt de vrouw aan mij.

‘Mocht ik een tijd noemen, zou het verloren zijn,’ zeg ik.

Ik heb haar herkend. Het is de vrouw die door mijn zusje is ingehuurd om het prinsessenfeest te begeleiden en ik verbaas me erover dat ik het niet eerder zag, ze draagt wat ze die middag ook droeg.

‘Ah, maar dat bestaat feitelijk niet hè? Verloren tijd. Ik draag het leven in de zomen van mijn jurk.’

De buschauffeur wenkt me en ik loop naar hem toe.

‘Je boft, zij zit zelden in mijn bus. Ik hoop dat jullie een goed gesprek hadden. Je moet er hier uit, wijfie.’ En hij stopt de bus.

‘Ik moet mijn tas nog pakken.’ Ik loop snel terug naar de bank waar mijn tas staat.

‘Ja, die heb je wel nodig. Het kopje is je entreebewijs,’ zegt ze.

Ik stap uit. Het is inmiddels schemerig geworden en terwijl de bus wegrijdt lees ik in gele neonletters “Naar Kairos” op de achterkant. Naar Kairos? Is dat net zoiets als “Just married” op de achterkant van je auto kalken? Wat is Kairos?

‘Ah, daar ben je,’ klinkt een stem naast me. Ik kijk om en mijn zevenjarige nichtje kijkt me stralend aan. ‘Kom, het feest is al begonnen,’ ze pakt mijn hand.

In verwarring en verwonderd loop ik met haar mee.

We lopen op de weg die is bezaaid met de gele blaadjes van de goudsbloem en aan weerszijden wordt verlicht met kaarsjes. Duizenden kaarsjes. We lopen in een stoet met mensen richting vrolijke muziek en gekleurde lichtjes.

Er doemt er een enorm kasteel voor ons op. Mensen dansen en zingen in de feeërieke verlichting op het grote plein mee met de mariachiband. In een houten hokje voor de ingang van het kasteel zit een enorme, dikke dame in een rode jurk met witte stippen. De wanden van het hokje hangen vol ingelijste foto’s. Zowel binnen als buiten. Er kan geen lijstje meer bij. Ik zie oude zwart-wit foto’s, trouwfoto’s, babyfoto’s, vakantiefoto’s, plechtig geposeerde foto’s en vage, eigenlijk mislukte foto’s, van voorbije momenten waarvan je blij bent dat ze toch zijn gevangen en bewaard. De tafel voor haar staat vol snuisterijen. Een oud parfumflesje, een vaas, een tafelaansteker, een totaal versleten zakbijbeltje, een vulpen en een suikerpot.

Mijn bezichtiging wordt onderbroken door Ilona: ‘Je moet het kopje geven.’

Ik graai in mijn tas en zet het kopje met de roze lippenstift op de tafel, waar het nog maar net bij past.

De dikke dame neemt het kopje verguld in haar handen: ‘Je hebt de heimwee meegenomen, nou ga maar snel naar binnen.’

We lopen door de poort van het kasteel, waar helemaal geen binnen is. Voor mij zie ik een grote rivier, omzoomd door bomen en een eindeloos vergezicht. Bij de reling staat een vrouw met de rug naar me toe. Het korte blonde haar valt losjes tot op haar schouders en het lichtgele, wollen truitje geeft haar een zomerse uitstraling. Is ze aanraakbaar? Of lost ze op in het niets als ik mijn hand op haar schouder leg? De zevenjarige Ilona pakte ook mijn hand en dat voelde echt. Zij is al voor mij uitgerend en grijpt een in pantalon gestoken rechterbeen met beide armpjes stevig vast.

Nog heel even en dan ben ik er ook.

Ik leg mijn hand op haar schouder en voel de zachte wol onder mijn vingers. Ze draait zich om en ik kijk in de blauwe ogen van mijn zusje. In die ene seconde is het alsof ik door een reeks dia’s naar de tijd kijk, tijd die achter elkaar is neergelegd en waarin ik alles tegelijkertijd zie. Tijd die zich verdubbelt, zich repeteert van toen naar nu en weer terug. Ik hap naar adem, mijn zusje legt haar beide handen op mijn schouders en kijkt me aan met de voor haar kenmerkende vrolijke twinkel in haar ogen: ‘Hé zus, wat fijn dat je er bent. Je weet hier nooit wanneer de bus stopt en voor jou bezoek meeneemt, je weet nooit op welk moment het de tijd is gelukt.’

Ze lacht en trekt me mee naar het grote plein waar het feest nog steeds in volle gang is. We dansen, drinken en lachen. Er wordt met goudgele confetti gestrooid. Ilona draait rondjes in haar mooie prinsessenjurk en krijgt van iedereen complimentjes. Haar blonde krullen lichten op door de feestverlichting. Een bonte stoet met mensen trekt aan mij voorbij. Mijn verwarring heeft plaatsgemaakt voor een intens genieten. Een gevoel zoals ik nog nooit eerder heb ervaren, mijn hoofd is niet langer bezig dit te begrijpen en ik geef me helemaal over aan dit feest. Tot het moment dat het licht wordt gedempt en bij de mariachiband een stilte valt. De aanwezige feestgangers kijken zwijgend en verwachtingsvol naar het podium waar in een spotlight een fragiele, oude dame verschijnt. Ze draagt een zwarte jurk met petticoat en een rode doek met franje om haar tengere schouders. Haar grijze haar is hoog opgestoken met een bloemenkam, ze loopt op stevige zwarte hakken een beetje wankel, maar gracieus naar de microfoon. Uit haar dieprood gestifte mond komt een zucht en ze begint te zingen. De kracht van haar stem staat in geen verhouding tot de fragiliteit die op het podium staat. Het klinkt als een fado en de emotie komt uit haar tenen. De woorden kan ik niet verstaan, maar het raakt me diep en om me heen zie ik mensen elkaar omhelzen en met spijt aankijken. Terwijl ik me afvraag waarom er een glimp van verdriet op de gezichten verschijnt, komt mijn zusje naar me toe en geeft me een dikke knuffel.

‘Het is tijd, zus,’ zegt ze.

‘Tijd?’

‘Ja, kijk maar. De bus is er al.’ Ik kijk in de richting waar ze naar knikt en zie een bus staan bij een halte. “Chronos” staat er met gele neonletters boven de chauffeur geschreven.

‘Chronos?’ vraag ik me hardop af.

‘Jij bent nog steeds op weg naar je bestemming, je was heel even terug, je moet nu weer door.’

‘We hebben helemaal niets tegen elkaar kunnen zeggen, ik wil je nog zo veel vertellen.’

‘Dat weet ik allemaal al, lieverd. Ga, anders mis je de bus.’

‘Kom ik nog terug?’

‘Dat weet niemand. Maar dat maakt niet uit, we zijn allemaal precies waar we moeten zijn.’

We geven elkaar een knuffel. Ik zoek Ilona, maar ik kan haar niet meer vinden in de stroom met mensen die richting de bus loopt. Ik wil nog iets tegen mijn zusje zeggen, maar ook zij is onvindbaar. De stroom mensen voert me mee de bus in. Gelukkig kan ik een zitplaats bij het raam bemachtigen en ik zit nog maar net als de bus zich in beweging zet. In het raam zie ik alleen maar de reflectie van mezelf. Geen kasteel. Geen plein waar vrolijk wordt gefeest. Ook de weg met gele goudsbloemen kan ik niet meer ontwaren. Ik probeer te bevatten wat er is gebeurd. Ik kan me slecht concentreren door het drukke geklets om me heen en besluit mijn oortjes in te doen om me te kunnen focussen op mijn gedachten.

De zachte klanken van de piano worden onderbroken door een stem, iemand schreeuwt ‘Mevrouw! Mevrouw!’ tegen me. Ik schrik en voel een hand op mijn schouder, de buschauffeur staat naast me, ik ben kennelijk in slaap gevallen.

‘Dit is de laatste halte mevrouw, ik hoop dat u er hier uit moet?’

De bus is al donker, alleen de neonletters Chronos zetten mij en de chauffeur in een gelige gloed.

Aarzelend sta ik op: ‘Ben ik in Chronos?’

‘Allicht, dat zijn we hier allemaal mevrouw.’

‘In Chronos?’

‘De oude Grieken maakten onderscheid tussen chronos-tijd, de kloktijd, en kairos-tijd, de subjectieve tijdsbeleving, de tijd zoals jij die beleeft. Wie zich overgeeft aan de Kairos creëert meer ruimte voor de verwerking van ongeluk. We dragen de tijd allemaal in ons.’

We stappen samen uit. De chauffeur sluit de bus af. Hij loopt richting een kantoortje waar koffie wordt gedronken door een paar collega’s. Slechts een enkel peertje verlicht het interieur en mijn oog valt op wat ik in eerste instantie aanzie voor een klok, maar als ik goed kijk heeft de klok geen cijfers en geen wijzers, in het midden staat het woord “zelfde tijd”.

‘Fijne avond mevrouw, wie weet tref ik u weer eens in mijn bus.’

Ik wens hem een fijne avond terug en begin aan mijn wandeling naar huis. Die is iets verder dan mijn normale route, maar het is een heldere lenteavond, prima weer voor een loopje. Onderweg blijf ik me afvragen wat er is gebeurd. Heb ik gedroomd? Het voelde heel erg echt. Ik steek de sleutel in het slot van ons huis en ik hoor onze jongste zoon van acht roepen. ‘Daar is mama!’ Hij rent me tegemoet als ik de huiskamer binnen stap.

‘Je bent teruggekomen! Heb je het leuk gehad, mam?’

Terwijl ik me afvraag wat ik hem moet vertellen, zie ik hem naar mijn hoofd kijken. ‘Hé, wat zit daar in jouw haar?’

Ik buig voorover om zijn uitgestoken armpje tegemoet te komen. Hij pakt iets uit mijn kruin. Tussen zijn duim en wijsvinger zit een stukje goudgele confetti.

Ze kijkt naar mij

Ze kijkt naar mij.

Iedere keer als ik langs haar loop, kijkt ze naar me. Ze denkt dat ik het niet zie, maar ik zie het wel. Soms kijk ik haar aan en dan staart ze mij in mijn ogen. Lege ogen. Gekweld.

Ik probeer haar te negeren, toch kom ik haar overal tegen. Waar ik ook ga. In de tram, in het winkelcentrum, in de lift van ons flatgebouw, overal. Behalve in het park, daar zie ik haar niet. Daar is het heerlijk rustig, zonder haar. Ze drijft mij tot waanzin. Ze laat het niet toe dat ik haar negeer. Maar ik wil haar niet meer in mijn leven. Ga weg!

Het begon vorig jaar. Ze was altijd zo aardig, ze lachte naar me en ik lachte terug. Jong was ze en mooi. In dat jaar is ze veranderd. In een jaar tijd is ze oud geworden en lelijk. Nou ja, lelijk? Ze heeft donkere kringen onder haar ogen en rimpels lijken zich dieper in haar gezicht te verankeren. Ik wilde haar wel helpen, maar ze liet me niet toe. En nu weet ik niet of ik haar nog kan helpen. Dus negeer ik haar. Maar zij blijft aan mij trekken. Zij is niet meer wie ze was.

Het was afschuwelijk en een zwarte bladzijde in haar leven. Ik wandelde met haar en haar vader door het park. Het was een prachtige dag. De zon schitterde aan de hemel en streelde mijn wangen. Zij was enig kind en dol op haar vader. Hij was haar alles. Ik was haar enige vriendin, ze was onhandig in het leggen van contacten. Ze had genoeg aan ons.

De dag die zo mooi begon, eindigde in een nachtmerrie.

Tijdens het wandelen klonk er plots rumoer in het anders zo rustige park. Achter ons. We draaiden ons om en zagen twee mannen achter elkaar aan rennen. De achterste man trok een pistool. Waar kwam dat ding zo snel vandaan? En richtte het op de man die hij achtervolgde. De voorste man was vlakbij ons en haar vader sprong voor haar.

Het pistool ging af, de mannen renden verder, en haar vader stortte op de aarde. In zijn voorhoofd zat een gaatje waar bloed uitstroomde. Geen woord, geen afscheid, niets. Hij lag daar. Al het licht was uit zijn ogen vervlogen. Ik was een toeschouwer, ik kan mij niet meer herinneren wat er toen gebeurde.

De dagen erna was zij er kapot van. Dagen lag ze in haar bed, tot aan de begrafenis. Ik wilde er voor haar zijn, ze wees me af. Keer op keer. De dag van het afscheid zei ze dat ze me niet meer wilde zien. Ze kon het niet. Dus nam ik afscheid van haar.

Toch is zij er. Ondanks dat ze mij niet meer wil zien, kijkt ze naar mij. Ik weet niet wat ik moet doen.

Ik leef mijn leven en probeer haar te negeren. Dagelijks wandel ik naar het park. Daar komt ze niet. Daar heb ik rust. Zo ook vandaag.

Op dit tijdstip zijn er weinig mensen in het park. Kinderen zitten op school en volwassenen werken zich een slag in de rondte in de mallemolen die maatschappij heet. Ik doe er niet aan mee. Het verlaten bankje in het park nodigt me uit om te gaan zitten. De houten zitting is klam. Zodra ik mij op de bank nestel, trekt een vochtige kou door mijn lijf. Het geeft niet. Mijn hoofd richt ik naar boven, het voorzichtige herfstzonnetje streelt zachtjes mijn gezicht. Ik koester het. En even, heel even, voel ik het: geluk! Een sensatie die door mijn lijf trekt, ik klamp mij wanhopig vast aan het gevoel.

‘Is die plek vrij?’

Nee! Ga weg!

‘Mevrouw, is deze plek vrij?’

Weg, het is weg. Voor ik het in de gaten heb, schuift een donkere wolk voor de gouden bol en ploft er een man naast mij neer. Een doordringende geur, een mengeling van oud zweet en knoflook, baant zich een weg in mijn neus waar het een aanslag pleegt op mijn hoofd; migraine zet de aanval in.

Terwijl hij zijn rugtas van zijn schouder haalt, schuurt zijn been tegen mijn been aan. Ik wil dit niet, ik wil niet voelen. En waar is in vredesnaam die zon gebleven?

‘Klootzak,’ fluister ik, terwijl ik opsta.

‘Pardon, wat zegt u?’

‘Ga, weg! Blijf uit mijn buurt!’ gil ik zo hard mogelijk en ik zet het op een rennen.

Weg hier, weg van die man. Ik wil de zon en ik wil rust. In mijn hoofd. Ik ren zo hard als ik kan. Het park uit, over het trottoir, terwijl ik van links naar rechts spied. Zodra het kan, steek ik over, richting de winkelstraat. Zo snel als ik kan.

En dan zie ik haar. Ze heeft me opgewacht. Nee!

‘Ga, weg!’

Ik ren sneller, steeds sneller. Ze rent met mij mee.

‘Waarom doe je dit?’

Ze zegt niets, ze staart me aan en blijft naast me rennen. Verwilderd ziet ze eruit. Wat moet ze van mij? Waarom laat ze mij niet met rust? Gek, dat is ze.

Ik weet dat ze het zwaar heeft gehad, dat ze niemand meer heeft. Iedereen heeft ze van zich afgeslagen, figuurlijk dan. Hulp heeft ze nodig, maar ik kan haar dat niet meer geven. Het is te laat.

‘Laat me met rust, zoek hulp. Ik kan je niet helpen.’

Stoïcijns blijft ze bij mij in de buurt. Dan steekt ze haar hand uit. Naar mij. Negeren, ik negeer haar handreiking.

Ik ren door en kijk niet meer om. Tot ik bij de bibliotheek kom, daar ga ik naar binnen. Daar ben ik veilig. Hier zal ze mij niet durven lastigvallen. Dan maak ik een scène, dat weet ze. Door het raam staart ze mij aan, met weer die lege ogen omlijst door donkere kringen. Snel kijk ik een andere kant op.

Uren blijf ik in de bibliotheek. Mijn boterhammen met pindakaas, die ik dagelijks op het bankje in het park nuttig, eet ik hier. Het zijn er altijd twee, de pindakaas smeer ik er dun op, maar net genoeg zodat ik er de gehele boterham mee kan besmeren. Een glad gesmeerde boterham, geen stukje brood is meer zichtbaar. Met een beker bruin vocht, uit de koffieautomaat, nestel ik me met een boek aan de leestafel. Uren breng ik door in de veilige bibliotheek. Tussen de boeken. Een paar keer loop ik naar het raam om te zien of zij daar nog is. Iedere keer staat zij er nog. Haar lege ogen dragen een zweem van verdriet met zich mee, een voelbare, rauwe pijn.

Wanneer ik tegen sluitingstijd de bibliotheek verlaat, is zij verdwenen. Godzijdank. De schemer zet in en ik ga met een stevige pas naar huis. Morgen ga ik aangifte doen van een stalker.

In mijn huis ben ik veilig. Voor haar. Misschien helpt het als ik haar hand aanneem? Kan ik dat? Haar helpen? Of sluit ik me op in mijn huis? Ik weet het niet. Voor nu probeer ik het van mij af te zetten en wentel ik mij in de bescherming van mijn huis.

De dagen erna ga ik niet de deur uit. De boodschappen laat ik bezorgen en ik nestel mij op de bank met een goed boek. Eens zal ik weer naar buiten moeten, maar niet vandaag.

Het onvermijdelijke moment komt met een verplichting waar ik niet onderuit kan. Ik had de afspraak al meerdere malen afgezegd, totdat mijn werkgever belde. Hij sprak de voicemail in. Ik luisterde niet af, hij stuurde een whatsappbericht dat ik niet kon negeren. De boodschap was helder, ik moest naar de afspraak.

Dus ga ik vandaag voor het eerst weer naar buiten. Voorzichtig zet ik mijn voet op de deurmat bij de voordeur die op de galerij ligt. Ik zie haar niet. Mijn blik houd ik op de grond gericht en ik sluit langzaam de voordeur. Met mijn hand zoek ik steun aan de reling die een muur vormt tussen mij en de gapende afgrond van drie hoog.

Het is een kleine wandeling naar de afspraak. Even hef ik mijn hoofd omhoog en waar ik voor vrees gebeurt. Ze is me gevolgd. Heeft ze al die tijd op me gewacht? Dat mens is echt knettergek.

Ze strekt haar hand naar me uit, maar mijn eerdere voornemen om deze voor een keer aan te nemen, sla ik resoluut van mij af. Ik kan haar niet helpen, zij is voorbij de waanzin.

‘Ga! Laat mij met rust!’

Voorbijgangers kijken mij meewarig aan.

Ik ben er bijna, snel naar de afspraak en dan terug naar huis.

Een doordringende piep geeft aan dat ik de deur kan openen. Wanneer ik me omdraai, kijkt zij mij door het glazen raam aan. De groeven rond haar ogen lijken dieper te liggen dan ooit. Snel wend ik me van haar af.

De stenen trap in het monumentale pand heeft precies veertien treden. Boven aangekomen staat mijn afspraak me al op te wachten. ‘Daar ben je. Goed je weer te zien. Koffie?’

‘Kruidenthee.’

‘Ach, natuurlijk. Hoe kan ik dat vergeten.’

Staat dat niet in mijn dossier? Wat ik drink. Ze wil alles van me weten, maar ze weet niet dat ik geen koffie lust.

‘Ga alvast naar binnen, ik kom er zo aan.’

Even later zet ze een dampende kop kruidenthee voor me op de tafel. Zij gaat tegenover mij zitten.

‘Hoe is het met je?’ vraagt ze, terwijl ze mij observeert.

‘Het gaat wel.’

‘Vertel.’

‘Niets bijzonder. Ik lees en wandel in het park.’

‘Wandel je vaak?’ ze tikt even op haar toetsenbord.

‘De laatste tijd niet meer.’

‘Waarom niet?’

‘Omdat ik achtervolgd word. Ik heb last van een stalker. Hier heb ik aangifte van gedaan, maar de politie kan niets doen.’

‘Wat vervelend. Weet je wie je stalker is?’

‘Een vroegere vriendin van me. Ik was erbij toen haar vader werd neergeschoten. Natuurlijk wil ik er voor haar zijn, dit heb ik ook geprobeerd, maar zij is doorgeslagen. Ik kan haar niet helpen.’

‘Haar vader?’

‘Ja. In het park.’

‘Kom je daarom graag in het park? Dit moet toch heel confronterend zijn? Of kom je daar om te verwerken?’

Hoe komt ze daarbij.

‘Ik hoef niets te verwerken. Misschien is het beter als je haar spreekt, ze staat buiten op mij te wachten.’

‘Ik denk niet dat zij buiten staat. Een vader verliezen is heel zwaar. Helemaal als hij voor je ogen wordt neergeschoten en de dader nooit is opgepakt. Je hebt het verdrongen. Je vriendin is er niet. Er is nooit een vriendin geweest. Ik ga je hierbij helpen. Ik ben zo terug.’

Geen vriendin? Wat is het dan, een hallucinatie? Ik weet toch wat ik zie.

Even later komt ze terug met in haar hand een spiegel. ‘Het is niet gebruikelijk om mijn cliënten in een spiegel te laten kijken, toch wil ik dat je de confrontatie aangaat.’

‘Door in een spiegel te kijken?’ Ik kan niet anders dan lachen. Wat een bizarre situatie.

‘Heb jij thuis een spiegel?’

‘Die is kapot gevallen.’

‘Per ongeluk?’

‘Ja.’

‘Weet je het zeker?’

‘Ik denk het.’

Ze draait de spiegel naar mij toe. Ik wil het niet, ik wil de confrontatie niet aangaan.

En dan zie ik haar. Hoe kan dit? Ze staat toch buiten? Waar ben ik? Waar is mijn spiegelbeeld? Ik zie haar. Een vrouw met lege ogen, kraaienpoten hebben een weg rond haar ogen gebaand waar ze zich manifesteren. Donkere kringen maken het plaatje compleet. Haar haren vallen lijzig rond haar gezicht.

‘Ga weg! Daar is ze weer! Zorg dat ze weggaat.’

‘Omarm jezelf.’

Dit ben ik niet. De psych is nog gekker dan zij die me aanstaart vanuit de spiegel.

‘Ik wil mijn spiegelbeeld terug.’

‘Daar ga ik je bij helpen, als jij mij toelaat.’

Nee!

De spiegel glijdt uit mijn handen op de grond waar het in stukken uiteen valt. In de scherven zie ik haar naar mij staren. Zelfs hier achtervolgt ze mij.

Achter mij gaat de deur open.

‘Mam?’

‘Ik heb je moeder gevraagd om je op te halen, omdat ik je wilde confronteren. Het is beter dat je vandaag niet alleen bent. Je hebt een zwaar trauma opgelopen, hier heb je hulp bij nodig.’

‘Mam?’

‘Ik loop met je mee naar huis en blijf bij je.’

‘Volgende week praten we verder. Als er iets is, neem dan contact op met de praktijk. Ik ga helpen,’ mijn psych kijkt me meelevend aan.

‘Oké,’ stamel ik. Wat gebeurt hier? De wereld is gek geworden.

Veertien stenen traptreden loop ik achter mijn moeder aan. Zij zal haar straks ook zien, dan zal ze weten dat ik niet gek ben. Als ik de laatste trede neem, staat ze er niet. Ze is weg. Mijn stalker is weg. Nee!

‘Ze is er niet.’

‘Wie?’ Mijn moeder pakt mij bij mijn arm en neemt me mee naar buiten.

‘Mijn stalker. Zodra ik een stap buiten de deur zet, is ze er. Behalve als ik in het park wandel, daar komt ze niet.’

‘Dan gaan we door het park naar jouw huis.’

Ik kijk om me heen, links, rechts, links, rechts. Niets. Mijn moeder laat mijn hand niet los. Mijn stalker is er niet. We steken de straat over en gaan richting het park. Daar is het rustig, daar voel ik me vrij. Op de plek waar de vader van mijn vriendin is vermoord, blijven we staan.

‘Jij was erbij. Hoe waren de laatste minuten in het leven van je vader?’ vraagt mijn moeder. Haar ogen glinsteren.

‘Hoe bedoel je? Het was de vader van mijn vriendin.’

‘Ach, lieverd er is geen vriendin. Nooit geweest ook.’

‘Hoe weet jij dat nou? Jij was er niet bij.’ Een nerveuze kriebel tintelt door mijn lijf.

Ineens stoot mijn moeder mij aan en wijst naar verderop. ‘Wie is die vrouw daar bij het bankje die naar je wenkt? Ken je haar?’

‘Wie?’

‘Daar.’

Ik vernauw mijn ogen en kijk naar de vrouw. Mijn hart lijkt een slag te missen. Nee! Niet in het park.

De Postcodeloterij

Een glas champagne kreeg ik aangereikt. Het hele dorp was uitgelopen om het te vieren. Maar ik had niets te vieren. Waarom pakte ik toch dat glas aan en deed ik quasi vrolijk mee? Zesendertig miljoen euro. Dat is veel geld. Misschien dat als ik in de buurt was van de mensen die gewonnen hadden, iets van dat geld ook naar mij zou toekomen. Onzin natuurlijk. Maar kwaad kon het in ieder geval niet.

Mijn buurman keek mij in opperste vervoering aan, of het was de alcohol, dat kon natuurlijk ook.

‘Is het niet geweldig, Babette? Ik kijk er zo naar uit om mijn hele gezin mee te nemen naar Bali, Hawaï, Sydney. Nou ja, als het maar ver weg is, veel geld kost en een plek waar de zon altijd schijnt.’ Jos schaterde het uit en probeerde zijn arm door de mijne te haken en een vreugdedansje te maken.

Ik kon net op tijd een stap opzij doen, waardoor hij een misstap maakte en bijna voorover viel. Hij bleef nog net op zijn benen staan door mijn hand vast te pakken.

‘Wat ga jij doen met al die poen?’

Ik trok mijn hand uit de zijne. Het lag op het puntje van mijn tong. Toch slikte ik het in. In plaats van de waarheid kwam er iets heel anders uit mijn mond. ‘Sparen.’

‘Sparen?’ Twee uitpuilende ogen keken mij aan. ‘Wat is daar nou aan?’

‘Ik wil al een tijdje mijn huis renoveren. Ik denk dat ik mijn plannen aanpas en het iets groter ga aanpakken. Waar jij, en de meesten overigens, liever voor een “snelle fiks” gaan, kies ik voor iets wat blijft. Een vakantie is leuk voor een paar weken. Maar een huis, daar heb je je hele leven plezier van.’ Ik deed mijn armen over elkaar en keek mijn buurman recht in zijn ogen aan. Een grote glimlach stond op mijn gezicht.

‘Het wordt tijd dat we wat meer alcohol in je lijf gieten; je zegt veel te verstandige dingen. Je mag het een keertje over de balk smijten hoor, nu je zo veel hebt. Dat is niet verkeerd. Of zijn dat je protestantse roots die je parten spelen? Kom hier met je glas, dan schenk ik je bij.’

Jos greep een fles van de tafel. Ik hield mijn glas rechtop en algauw spetterde het vanuit mijn glas via mijn nieuwe schoenen, die ik laatst in de uitverkoop had weten te bemachtigen, op de onderkant van mijn schone broek. Ik week net te laat uit.

‘Oeps, sorry, koop maar nieuwe,’ en hij was al onderweg naar de volgende om bij te schenken.

Voorlopig stonk ik nog even naar alcohol. Ik keek mijn buurman na. Zou hij het echt zo gezellig hebben tijdens zo’n vakantie naar Bali, met zijn drie kinderen, waarvan de oudste hem niet meer wil zien en zijn vrouw vaker weg dan thuis is? Alsof Bali alles kan goedmaken. Maar nu hij geld had gewonnen, zou zijn vrouwtje wel wat vaker thuis zijn. Geld maakt niet gelukkig, maar lost wel een hoop ellende op. Al vroeg ik me af of hun huwelijk ooit nog weer goed zou worden. Als je het over de duvel hebt, liep op dat moment mijn parttime buurvrouw op rode, hoge hakken op hem af en vleide zich tegen hem aan. Felrode lippen plantten een zoen op zijn wang en lieten duidelijk sporen na. Ik onderdrukte een braakneiging.