Vijf jaar later

(Weekendje weg 2)

Vijf jaar later

José van Winden

1e druk juni 2023

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Designs by Lotte

Auteursfoto: Linda van Scheijndel-van Lier

ISBN 978-94-6464-128-8

ISBN e-book 978-94-6464-129-5

NUR 301

©2023 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Je bent niet meer waar je was, maar overal waar wij zijn.

‘Follow the sun’ (Xavier Rudd)

Inleiding | Mei

Tara

‘Helemaal naar Spanje?’ Sylvia’s stem schalt door het restaurant.

Tara legt bezwerend haar hand op de arm van haar oudste zus, maar die veegt hem ongeduldig weg.

‘Het is mijn eethuis, hè? Ik mag zo hard roepen als ik wil.’ Ze wisselt een blik met haar zoon Joris, die met een dienblad klaarstaat, en ze geeft hem met een knikje toestemming om de drankjes te serveren.

‘Ja, naar Spanje,’ zegt Els tussen twee happen door. ‘Zon, zee, strand. Heerlijk in de herfst wat vitamine D tanken. Dit is lekker, zeg.’

‘Ik wist dat die calamares je zouden bevallen. Ik heb wat nieuwe kruiden geprobeerd. Zal ik ze Calamari di Elsi noemen?’ vraagt Sylvia gekscherend. ‘Iris, neem ook wat.’

Iris schudt haar hoofd. ‘Het is heerlijk, maar ik heb genoeg.’ Ze prikt met haar vork in de groene salade waar ze nauwelijks een hap van heeft gegeten.

Tara pakt een stukje inktvis uit het tapasschaaltje, omdat ze Sylvia een plezier wil doen. Ze weet dat ze dit pittig gekruide eten met een onrustige nacht zal moeten bekopen, maar dat is dan maar zo. De keren dat ze acht uur aan een stuk slaapt, zijn toch al op een hand te tellen. Het vooruitzicht van een vakantie met zongarantie staat haar daarom wel aan.

Ze is bovenal blij dat er weer plannen worden gemaakt voor een weekend met de zussen. Het vorige voelt als een heel leven geleden. Ze was toen net zwanger en was zo bang voor de reactie van Jeroen, dat ze het hem niet durfde te vertellen. Die angst bleek ongegrond. Hij is dol op hun jongens. Hij zou een heel elftal willen, maar voor haar is deze derde spruit toch echt de laatste. Ze schuift op de harde stoel, op zoek naar een comfortabelere zithouding.

‘Wat is er mis met een lang weekend in Nederland? Er zijn genoeg plekken die we niet gezien hebben,’ vervolgt Sylvia.

Dat is een understatement, denkt Tara. Er zijn hele provincies waar ze nooit is geweest, maar dat is voor haar geen reden om de suggestie van Els af te slaan.

‘Ik ben voor,’ mengt Iris zich in het gesprek. ‘Ik ben dol op Spanje, hoe warmer hoe beter.’

Els glundert. ‘Gelukkig, want ik heb een fantastisch vakantiehuis gevonden op een uurtje rijden van het vliegveld van Malagá, met alles erop en eraan: een zwembad, heerlijke bedden en … de garantie op zon tot in oktober.’

‘Het lijkt me zalig. Vooral dat lekkere bed en dan even helemaal niets. Beetje dobberen, beetje zonnen.’ Tara heeft er wel oren naar.

Sylvia geeft het niet op. ‘Els,’ vraagt ze poeslief. ‘Jij houdt toch niet van vliegen?’

Els rolt met haar ogen. ‘Iedereen zegt altijd dat het veel veiliger is dan autorijden.’

‘Ik weet niet of ik me wel zo veilig voel in een vliegtuig met jou erbij,’ peinst hun oudste zus. ‘Het schijnt dat jij de neiging hebt om hoog in de lucht deuren en ramen open te breken.’

‘Dat verhaal heeft Sjaak altijd zwaar overdreven,’ zegt Els. ‘Nee, ik hou niet van vliegen en ik zie er wel tegenop, maar ik denk dat we iets heel anders moeten doen dan vroeger, anders blijven we vergelijken met eerdere zussenweekenden.’ Ze slikt en hapert voor ze verder praat. ‘Ik wil met jullie het leven vieren. Vier dagen, dat is alles. Tijdens de vliegreis zal ik me netjes gedragen, dat beloof ik.’

Tara is blij dat Els al een concrete bestemming heeft gevonden. Dat maakt het makkelijker om het plan uit te voeren. Het voorkomt de ellenlange discussies waar ze zo in uitblinken: hakketakken en argumenten uitwisselen, totdat een idee zover is uitgekauwd dat niemand meer weet waarom het zo’n goed idee was.

‘Kom op, Syl.’ Ze wil dat er nu een beslissing wordt genomen, want anders bestaat de kans dat het avontuur alsnog wordt afgeblazen.

‘Oké, als jullie zo graag willen, dan blijf ik niet dwarsliggen. Laten we direct de agenda’s trekken om een weekend prikken.’

‘Graag uiterlijk begin oktober,’ zegt Tara, terwijl ze weinig subtiel over haar buik wrijft. ‘Ik wil het risico niet nemen ver van huis te moeten bevallen.’

Sylvia kijkt haar opgetogen aan.

‘Daar proosten we op,’ zegt Els, terwijl ze haar glas bronwater heft.

Enthousiast gaan de wijnglazen omhoog. ‘Op een nieuw zussenweekend. Vijf jaar later.’

Mei

Sylvia

Sylvia kleedt zich uit voor het bed en bekijkt zichzelf in de spiegel. Ze trekt haar buik in en laat hem met een zucht weer los. Ze is niet tevreden met wat ze ziet, maar dat is niets nieuws.

‘Hoe was het?’ vraagt Chris, zonder op te kijken van zijn tablet. ‘Jammer dat je hier niet een afzakkertje hebt genomen. Ik had je zussen wel weer eens willen zien.’

Ze begrijpt dat hij dat leuk vindt, maar ze heeft geen zin in het gedoe. Vroeger verwende ze vrienden en familie graag thuis, maar nu ze de keus heeft, ontvangt ze gasten liever in De Viking, haar eethuis. Daar heeft ze alles bij de hand en kan ze zich door het personeel laten bedienen. Ze is nog steeds gastvrij, maar maakt het zichzelf graag wat makkelijker.

‘Misschien een andere keer.’

Ze trekt haar slaapshirt over haar hoofd en snuft eraan. Morgen een nieuwe pakken, zelfs daar is ze nu te moe voor. Ze schuift naast Chris in bed. ‘Els heeft een zussenweekend geregeld. In Spanje.’

‘Daar hoef je toch niet zo vies bij te kijken? Je hebt vaak genoeg gezegd dat het tijd is om weer met elkaar op stap te gaan.’

‘Ja, maar dat hoeft toch niet zo ver weg?’

‘Wees blij dat iemand anders eens iets regelt. Wanneer gaan jullie?’

‘September of oktober. We moeten nog een datum prikken. Wat ben je aan het doen?’

Hij houdt zijn beeldscherm voor haar neus. ‘Je hebt er volgers bij op Facebook, ken je ze?’

Ze ziet bekende gezichten uit het dorp of de omgeving, maar ook een paar die ze niet kent. Haar blik blijft hangen op de foto van een man met een baard en checkt automatisch de naam. Roderick. Haar adem stokt. Het zal toch niet waar zijn? Het is hem echt. Ze is haar avontuurtje in zijn Volkswagenbusje niet vergeten. Ze voelt haar wangen rood worden.

Hij kijkt haar geamuseerd aan. ‘Als ik niet beter wist, zou ik denken dat je bloost. Wie is het?’

Meestal vervloekt ze de opvliegers die op de meest onmogelijke momenten de kop op steken, maar nu is ze er dankbaar voor. Ze legt haar koele handen op haar wangen. Ze zou het liefste het scherm meenemen, ver bij Chris vandaan, maar veinst onschuldige nieuwsgierigheid.

‘Geef eens.’ Ze bekijkt de profielfoto en glimlacht automatisch bij de herinnering. Er is geen twijfel mogelijk, nog steeds een rossige baard. Dit is de Roderick waarmee ze vijf jaar geleden is vreemdgegaan. Chris weet van niets. Het leek haar beter om die ene keer voor hem verborgen te houden. Sindsdien is hun relatie zoveel beter geworden.

‘Hoeveel zijn het er nu?’

‘Precies 750. Ik zal er een bericht over schrijven. Zullen we een winactie doen? Voor een diner met Moederdag of zoiets? Misschien halen we dan wel de 1000.’

Ze is blij dat haar man zich over de sociale media ontfermt. Het is iets waar zij totaal geen verstand van en geen interesse in heeft, maar het is wel goed voor haar naamsbekendheid. Ze heeft in de afgelopen jaren veel vaste klanten gekregen, maar ze moet het voor de incidentele bezoekers en de toeristen toch van de reviews hebben. Die zijn haar goed gezind. Tot nu toe, tenminste. Hoe kwetsbaar een reputatie is, realiseert ze zich direct. Hoe heeft Roderick haar gevonden? Ze geeft de tablet terug. ‘Goed idee. Ik ga slapen. Het is morgen weer vroeg dag.’

Ze draait zich om, trekt haar dekbed over haar hoofd, zodat ze geen last heeft van zijn nachtlampje. Ze is vastbesloten om direct in slaap te vallen, maar haar hoofd denkt daar toch anders over. Twee uur later ligt ze nog wakker. Piekerend over Roderick luistert ze naar het gesnurk naast haar.

Twee maanden eerder

Els

We zijn er niet knapper op geworden, denkt Els, terwijl ze de grauwe gezichten van haar zussen een voor een bekijkt. Rouw doet een mens geen goed. Ze voelt hoe ieders verdriet zich op haar schouders verzamelt en zich voegt bij haar eigen vermoeidheid. Automatisch gaat ze rechtop zitten en beweegt ze haar rug om de ballast ervan af te laten glijden.

De begrafenis is vandaag precies twee jaar geleden. Sylvia is in staat om er een jaarlijkse familietraditie van te maken: samen gedenken, gedeelde smart is halve smart. Zoiets. Maar als Els het voor het zeggen heeft, blijft ze liever in haar atelier. Ze is met een prachtig stuk bezig, tussen abstract en figuratief in. Het beeld lijkt zich vanzelf te vormen onder haar handen. Je zou er een primitieve vrouwfiguur, een oergodin, in kunnen zien, met stevig dijen, ronde billen en grote borsten. Het lijkt in niets op Karin. Niet op de Karin van twee jaar geleden, maar ook niet op die van voor haar ziekte. Die mooie, lieve Karin was niet vol en rond. Ze was gespierd, slank en sterk als een beer.

Helemaal compleet worden ze nooit meer, maar iedereen die er vandaag zou moeten zijn, is er. Sylvia en haar man Chris praten geanimeerd met Jeroen, de partner van haar jongste zus Tara. Ze kunnen het goed met elkaar vinden, houden alle drie van motorsport en Formule 1. Tara houdt zich afzijdig. Ze is druk met de tweeling die moeite heeft om zo lang stil op hun stoel te blijven zitten.

‘Ik neem ze even mee naar buiten,’ zegt ze en ze gaat snel achter haar zoons aan.

‘Volgens mij zit je hoofd ergens anders.’ Els ontmoet Marijes vragende ogen. Ze kijkt naar haar handen die samen een onzichtbare bol omvatten en glimlacht. Haar zussen hebben niet zo veel belangstelling voor haar werk, maar voor Marije lijken familiedingen minder vanzelfsprekend. Els mag haar graag en is blij dat Iris vijf jaar geleden een liefde heeft gevonden waar ze wel voor uit kan komen. Zij en Marije wisselen na al die jaren nog steeds blikken en aanrakingen uit alsof ze in de wittebroodsweken zitten.

‘Het is bijna af,’ zegt Els.

‘Heb je misschien een foto?’

Els schudt haar hoofd. ‘Foto’s leiden af. Ze geven alleen de platte versie en niet het gevoel van het materiaal weer.’

‘Jammer. Je maakt me erg nieuwsgierig.’

Els draait zich om naar Jacob, de weduwnaar van Karin, die ongewoon stil is vandaag. Het is elke keer net alsof hij iets wil vertellen, maar dan toch besluit het niet te doen. Ze heeft bewondering voor hoe goed hij zijn leven met hun zoontje op de rit heeft weten te houden. Drie jaar is Karin ziek geweest. Borstkanker, wat ze toen al vreesde. Het hing als een zwaard van Damocles boven het zussenweekend destijds. Daarna zijn ze nooit meer een weekend weggeweest. Raar eigenlijk, Karin was degene die het altijd druk had, die vaak maar een half weekend met hen meeging. Nu doen ze allemaal alsof ze te veel aan hun hoofd hebben.

Els wil hier niet meer zijn. Ze kijkt op haar telefoon om te zien of ze met goed fatsoen kan vertrekken en ziet dan een bericht van Sjaak. Waar ben je?

‘Dit geloof je toch niet?’ Ze laat Marije het bericht lezen.

Die trekt haar wenkbrauwen op.

‘Hoe kan hij vergeten waar ik ben, welke dag het is?’ Els praat zo hard nu, dat er verschillende hoofden haar kant op draaien. Ze kijkt verontwaardigd de tafel rond. ‘Sjaak vraagt waar ik ben.’

‘Ik miste hem al. Hebben jullie het er vanmorgen niet over gehad?’ vraagt Sylvia.

Els haalt haar schouders op. ‘We hebben elkaar al een poos niet gesproken. Hij kan heel goed voor zichzelf zorgen,’ voegt ze er ter verdediging aan toe.

Ze heeft geen zin in medelijden en loopt het restaurant uit. Eenmaal buiten heeft ze spijt dat ze haar jas niet heeft gepakt. Het is eind maart, maar door hagel, natte sneeuw en een ijskoude wind lijkt het wel hartje winter.

‘Lekker weer voor een ommetje,’ hoort ze Iris achter zich zeggen. ‘Kijk je wel uit voor rondvliegende dakpannen?’ Ze houdt de deur open voor Els die aarzelend op de drempel blijft staan.

‘Ik ben klaar met samen herdenken. Ik wil gewoon naar huis.’

‘Mogen we mee? Marije is gefascineerd door jouw werk en ik ben in geen jaren in het atelier geweest.’

Els knikt aarzelend. Het is misschien beter om nu wat gezelschap te hebben.

Even later leidt Els het stel rond. Ze ziet nu pas dat het een grote puinhoop is. Overal staan vieze koffiekopjes en wijnglazen, op de grond slingeren plastic verpakkingen van maaltijdsalades en stoommaaltijden. Het ruikt muf. Ze schaamt zich voor hoe ze nu leeft. Daarom neemt ze nooit iemand mee.

‘Ik zie Karin overal, zonder dat er iets echt op haar lijkt. Hoe doe je dat?’ vraagt Iris met bewondering in haar stem.

Els haalt opgelucht adem. Ze was bang voor een afwijzing, maar die komt niet. ‘Ik probeer haar uit mijn hoofd te zetten, maar mijn handen herscheppen haar iedere keer opnieuw. We hadden zulk intensief contact in die jaren dat ze ziek was. Ik heb haar toen pas echt leren kennen.’

‘Het moet zwaar voor je zijn geweest. Iedere keer mee naar het ziekenhuis. Ik realiseer me dat nu pas,’ zegt Iris schor.

‘Ik was blij dat ik iets kon doen. Ik zat behoorlijk in de nesten, dat weet je. Zij heeft me eruit getrokken. Zonder haar hulp had ik waarschijnlijk in de schuldsanering gezeten. En ja, het was zwaar, maar tegelijkertijd ook heel fijn. We hebben hele goede gesprekken gehad. Stom hè, dat je dat pas doet als het bijna te laat is.’

‘En Sjaak?’ vraagt Marije voorzichtig.

‘Die kon er niet mee omgaan. Niet met de ziekte en niet met de leegte erna.’ Els aait over haar nieuwe beeld, dat in een vuilniszak zit om het van uitdrogen te behoeden. ‘Hij is terug naar Sanne, zijn ex.’

‘Wat?’

Het spijt haar meer dan ze kan zeggen. Sjaak is haar grote liefde en op het moment dat ze hem het hardste nodig had, verliet hij haar. ‘Als hij morgen weer op de stoep staat, weet ik niet wat ik ga doen: slaan en gillen of hem in mijn armen sluiten.’

Iris kijkt haar onderzoekend aan. ‘We moeten er weer vandoor. Redt je het wel?’

‘Natuurlijk. Gaan jullie maar, dan kan ik verder.’

‘Mogen we niet heel even onder de vuilniszak kijken?’ vraagt Marije.

Els is onverbiddelijk. ‘Dat brengt ongeluk. Over twee weken is het klaar en zal ik het onthullen.’

Iris en Marije lopen gearmd het atelier uit.

‘Bel je als het niet gaat?’ vraagt Iris terwijl ze nog een keer achteromkijkt.

De zon komt op. Ze opent het raam. Een merel fluit, een ekster krast, ze ruikt de lente. Een frisse luchtstroom glijdt langs haar hoofd, ze sluit haar ogen. Ze weet wat haar te doen staat. Ze trekt haar wandelschoenen aan en sluit de deur achter zich. Na de wekenlange opsluiting is het een verademing om frisse lucht te proeven. Zij leeft nog, zij wel. Dan kan ze beter zorgen dat ze dat ook voelt.

De dag van de onthulling nadert. Ze realiseert zich dat dit de afsluiting is van een periode en ze wil het graag met haar zussen delen. Een voor een belt ze hen en hoort de opluchting aan de andere kant van de lijn. Els is er weer, zoemt het rond. Ze stookt de oven, bakt de oergodin op hoge temperatuur en doet dat nogmaals als ze niet helemaal tevreden is. Het beeld moet tenslotte tegen een stootje kunnen. Ze kiest een paarse doek om het te bedekken en aait het voor ze naar bed gaat.

Op de dag van de onthulling staan Sylvia, Iris en Tara al vroeg voor de deur, omdat ze niets willen missen. Ze giechelen nerveus. Het was een goed plan om ze hier uit te nodigen. Iris heeft champagne en glazen meegenomen. Sylvia wil wat zeggen, maar Els maant haar tot stilte. ‘Fijn dat jullie gekomen zijn. Iris heeft jullie vast al verteld dat Sjaak weg is. Het geeft niet. Ik ga door. Net als jullie. We doen het allemaal op onze eigen manier.’

Iris kijkt zoekend om zich heen. ‘Waar is het beeld gebleven?’

Els lacht geheimzinnig. Ze opent de tuindeuren en leidt haar zussen naar de hoek van de tuin. ‘En dan nu het grote moment.’

De trotse kunstenares trekt voorzichtig het doek van het beeld. Ademloos kijken ze naar de ronde vrouwenfiguur die beide handen open omhooghoudt. Op een van de handen zit een vogeltje. Els voelt wat ze alle vier voelen. Dit is Karin en ze is overal waar zij zijn.

Els ploft op de bank en kijkt tevreden om zich heen. Her en der in haar atelier staan champagneglazen en schaaltjes met kruimels van chips en nootjes. Het zoete, iets te zware, parfum van oudste zus Sylvia hangt nog in de kamer. Ze gebruikt het om de kooklucht die altijd om haar heen hangt te maskeren, vermoedt Els. Onder een tafeltje ligt een fopspeen stof te happen. Die zal Tara hebben verloren toen ze op zoek was naar haar autosleutels.

Els zag op tegen deze kleine familiereünie, maar het is haar meegevallen. Ze hebben elkaar geknuffeld en gingen daarna snel over op het babbelen over ditjes en datjes, zoals ze altijd hebben gedaan. Het feest eindigde abrupt toen Iris haar spullen bij elkaar griste, ze moest haasten om haar trein naar Londen te halen. Het was het sein voor Sylvia om de bijeenkomst te beëindigen met de belofte om elkaar snel weer te zien. Haar zussen zijn vertrokken en hebben hun gekakel en stille verdriet meegenomen.

Ze ruimt haar woonruimte op, schrobt zelfs de vloer en geeft oudere werken een mooi plaatsje in het atelier. Ze komt er al snel achter dat een enkele vuilniszak niet volstaat voor de bende die ze de afgelopen maanden heeft verzameld. Van oude kranten en tijdschriften tot verpakkingen van koek en pizza, van plastic zakken tot handschoenen met opgedroogde klei. Het is een wonder dat het hier niet vergeven is van de muizen, denkt ze beschaamd. Het enige dat ze niet tussen de troep vindt, zijn rekeningen. Karin heeft haar zo goed gedrild, dat Els haar administratie minutieus heeft bijgehouden, ook toen ze zich depressief en verdrietig voelde. Haar zus kan trots op haar zijn.

Ze bewaart het uitmesten van de leren tas tot het laatst. Het is de oude schoudertas van Karin. Eigenlijk wilde ze helemaal geen erfstuk van haar zus aannemen, maar dit duwde Iris haar direct na de uitvaart in haar handen. ‘Je loopt zelfs bij een vernissage nog rond met een plastic tas. Beloof me dat je deze gaat gebruiken.’

Els zal vast ja hebben geknikt, maar er is niets van terechtgekomen. Ze heeft de tas in een hoek van het atelier gezet en er niet meer naar om gekeken. Maar nu ze zo lekker aan het opruimen is, komt het ding weer tevoorschijn.

Els zet een kop sterke koffie en zakt op de bank met de tas op haar schoot. Ze opent de ritsen een voor een en realiseert zich, als de spullen door haar handen gaan, dat Karin hem gebruikt heeft tot ze aan haar bed was gekluisterd. Ze vindt een oude agenda die slechts deels is gebruikt, een handvol pennen, zakdoekjes, inlegkruisjes, pleisters, een pakje toetendoekjes, veiligheidsspelden en een lippenstift. Als ze denkt dat ze alles tevoorschijn heeft gehaald, leunt ze moe achterover. Ze neemt een laatste slok koffie en verslikt zich. Geschrokken probeert ze de koffievlek direct weg te vegen. Dan voelt ze dat er nog iets in de tas zit, een propje, helemaal weggestopt in een hoekje van de tas. Ze zet haar koffiekopje neer en vouwt het papiertje open. Er staat alleen de naam “Lucia” op geschreven, in een kriebelig handschrift, met vier uitroeptekens. Ze staart ernaar en langzaam begint haar iets te dagen.

Els zit op het plaatsje achter haar atelier in het voorjaarszonnetje. Ze strijkt het briefje voor de zoveelste keer glad. Ze heeft het zo vaak in handen gehad, dat de naam is vervaagd. Lucia. Het is wel heel toevallig dat dat de naam is van de nieuwe vriendin van Jacob. Het voelt alsof Karin haar met dit briefje een boodschap heeft willen doorgeven. Els kan hier maar één conclusie uit trekken: haar zwager bedroog zijn doodzieke vrouw en Karin heeft dat op de een of andere manier ontdekt. Een gevalletje “Komt een vrouw bij de dokter”. Ze legt haar hand op het koele beeld van Karin.

Het is duidelijk dat ze hier iets mee moet. De vraag is alleen; waar moet ze met haar zoektocht beginnen? Jacob confronteren wil ze niet. Ze heeft hem nauwelijks meer gesproken. Voordat Karin overleed lag dat anders. Ze was een van de vaste begeleiders van haar zus en liep de deur bij hen plat. Ze wist alles over het gezin, daarom komt dit als een donderslag bij heldere hemel. Diep in haar hart kan ze zich niet voorstellen dat Jacob dit zou doen. Dat is een reden om er eerst gedegen onderzoek naar te doen. Ze wil hem vrijpleiten. Ze heeft de vrouw nog nooit gezien, maar heeft nu al een grondige hekel aan haar. Ze verwacht dat ze de waarheid zal vinden in het thuisland van Lucia: Spanje. Maar waar precies?

September

Iris

Nat van het zweet komt Iris thuis aan. Ze slaat triomfantelijk tegen de voordeur. ‘Ik zei het toch. Ik loop je er zo uit,’ zegt ze hijgend tegen haar vriendin die zich een tel later bij haar voegt.

Het duurt even voor Marije haar adem zover onder controle heeft dat ze kan antwoorden. ‘Goed, jij wint. Jij mag eerst douchen.’

‘Dat wilde ik horen,’ zegt Iris, terwijl ze de sleutel in het slot omdraait. Ze is blij dat haar training de afgelopen maanden niet voor niets is geweest. Ze duwt met haar schouder tegen de klemmende deur en bedenkt zich voor de zoveelste keer dat die gerepareerd moet worden.

Even later zitten ze opgefrist tegenover elkaar aan het barretje in de keuken. Ze proosten met een glas bronwater. Marije heeft sushi besteld.

‘Lekker,’ zegt Iris en ze meent het. Het heeft even geduurd voor ze de vegetarische voorkeuren van Marije kon waarderen. Ze zag zichzelf nooit als een carnivoor, maar bleek toch moeilijk te kunnen wennen aan vleesloos eten. Nu zou ze niet anders meer willen. Ze schuift gretig hap voor hap naar binnen.

Marije prikt met haar vork, maar laat de vangst telkens terugvallen in haar kom.

‘Wat is er?’

Marije haalt haar schouders op. ‘Ik vind het lastig om in te schatten of ik jou blij maak of niet.’ Ze schuift een hapje naar binnen.

Iris kijkt ernaar en voelt een knoop in haar maag. ‘Voor de draad ermee, dan kan ik dat zelf beoordelen.’

Het duurt eindeloos voor Marije is uitgekauwd en haar hap heeft doorgeslikt. ‘Ik denk dat het tijd is dat ik weer in Nederland kom wonen.’

Dat is het laatste dat Iris had verwacht. Marije is verknocht aan Londen. Ze schampert vaak over de kleine provinciestad waar Iris woont, hoewel zij er regelmatig logeert. Dat haar vriendin dichter bij haar wil wonen zou moeten klinken als goed nieuws. Tenminste, voor normale mensen is het goed nieuws, maar zij beschouwt zichzelf niet altijd als normaal. Vaak niet, zelfs. Ze slikt. ‘Vanwege Brexit?’

‘Dat speelt mee. Het is onduidelijk of ik daar de komende jaren kan blijven en ik neem liever het zekere voor het onzekere. Maar dat is niet het belangrijkste.’ Ze kijkt Iris onderzoekend aan, alsof ze haar gedachten wil lezen. ‘Denk je niet dat we het na vier jaar latten eens moeten gaan proberen?’

‘Samenwonen?’ Ze hoort hoe schril haar stem klinkt, alsof dat het ergste is dat ze zich kan voorstellen. Ze heeft, sinds ze het ouderlijk huis verliet, nooit meer met iemand anders in een huis gewoond. Ze weet niet zo goed of ze dat wel wil.

Marije kent haar goed genoeg om haar twijfels te zien. ‘We kunnen het toch proberen? Ik vind het zonde als ik voor mezelf een huis moet gaan zoeken, terwijl jij in je eentje in een eengezinswoning woont. En de appartementen liggen niet voor het oprapen.’

‘Je hebt gelijk.’ Iris zucht. ‘Ik had geen idee dat je met die gedachte speelde.’

‘Ik vreesde voor jouw reactie, daarom heb ik het tot het laatste moment gewacht met het te zeggen. Sorry.’

‘Wacht even. Wat bedoel je met ‘tot het laatste moment’? Over welke termijn hebben we het?’

‘Ik heb mijn appartement in Londen nog niet opgezegd, hoor. Maar ik heb vrijdag wel een eerste sollicitatiegesprek in Den Haag. Als dat goed loopt, willen ze me zo snel mogelijk hier hebben.’

‘Oké.’ Iris herpakt zich en buigt zich voorover om Marije een kus te geven. ‘Ze boffen met zo’n commercieel talent. Echt. Ik hoop dat je het wordt en dan ben je hier van harte welkom.’

Marije pakt een olijf van een schaaltje. ‘Dat is een pak van mijn hart,’ zucht ze als ze de olijf in haar mond stopt.

Iris voelt een bekende kramp in haar buik. ‘Ik moet even naar de wc.’

Donderdag, oktober

Sylvia

Happend naar adem schiet Sylvia overeind. Het zweet loopt in straaltjes langs haar rug en ze slaat geërgerd de dekens van zich af. Wat een hitte. Ze voelt aan haar matras, dat gelukkig niet drijfnat is. Ze wil zich nog een keer omdraaien, het is tenslotte pas half vijf, maar dan schiet het haar te binnen. Ze vertrekken vandaag naar Spanje. Juist op dat moment begint haar wekker te piepen. Ze drukt hem snel uit voor het hele huis er wakker van wordt. Ze geeft Chris een kus, knipt het licht boven haar bed aan en schuift haar benen over de rand. In haar haast om de kamer uit te komen, struikelt ze vloekend over haar koffer, een antiek exemplaar uit de erfenis van haar ouders. Zo oud dat het bijna weer in is. Het bedlampje laat ze aan voor Chris. Hij zal er ook uit moeten, hij heeft beloofd hen weg te brengen.

Ze is blij dat ze haar reisoutfit heeft klaargelegd. Zo slaapdronken als ze nu is, had ze vast een half uur voor de kledingkast gestaard zonder iets te kiezen. Het was een feest om haar koffer te vullen met zomerkleren. Als je ieder jaar je zomer- en winterkleren opruimt, lijkt het twee keer per jaar of je een compleet nieuwe garderobe hebt. Zus Els doet dat heel anders. Die draagt het hele jaar dezelfde fleurige kleren. Wordt het kouder, dan komt er een kleurig laagje over benen of armen bij. En vallen de mussen dood van het dak, dan draagt ze alleen de luchtige jurkjes met verder niets.

Sylvia schiet onder de douche en onderdrukt de neiging om er lang onder te blijven staan. Een kwartier later staat ze opgefrist beneden en stopt ze de laatste dingen in haar tas.

‘Chris, kom je?’ roept ze ongeduldig naar boven. Tot haar opluchting hoort ze gestommel en een lade opengaan. Ze hoefde zich geen zorgen te maken, hij heeft lang niet zoveel tijd nodig als zij.

Ineens weet ze waarover ze heeft gedroomd en begrijpt ze waar haar opgejaagde gevoel vandaan komt. Haar eethuis stond in brand. De vlam was in de pan geslagen en haar rechterhand Jack probeerde het te blussen. ‘Nee, niet met water.’ had ze gegild. ‘Pak de deksel.’ Zelf kon ze niets doen. Ze stond gevangen achter een groot hek en moest vol afgrijzen toekijken hoe dit keukenbrandje ervoor zorgde dat haar meest favoriete plek ter wereld in een vuurzee veranderde. Ze klauwde haar vingers vast in het metaal dat haar de weg naar de brand belette. Chris moest haar er vandaan trekken. De blaren hingen daarna aan haar vingers. Toen werd ze wakker en voelde ze de hitte nog op haar wangen.

Ze probeert het angstbeeld van zich af te schudden, ze is in staat Jack te bellen om hem op de valreep een lesje brandpreventie te geven. Ze voelt een arm om haar middel en legt haar hoofd even tegen Chris zijn schouder. ‘We moeten gaan,’ verbreekt ze zelf het gevoelige moment. Ze recht haar rug, pakt het handvat van haar koffertje stevig beet en opent de voordeur. ‘Kom, Iris wacht op ons.’

Iris

‘Een volgende keer mag je mee,’ belooft Iris.

‘Niets daarvan,’ brengt Marije er tegenin. ‘Een zussenweekend is niet voor de koude kant.’ Marije pakt de koffer van Iris van het bed en fronst haar wenkbrauwen. ‘Dit lijkt me meer dan 10 kilo.’

Iris aarzelt. Ze vaart blind op Marije die bereisder is dan zij. Bijbetalen bij overgewicht vindt ze niet erg, maar ze wil niet dat de een douanebeambte in haar koffer gaat graaien. ‘Wandelschoenen of hardloopschoenen eruit?’ twijfelt ze hardop.

‘Het is daar best bergachtig, toch? Ik zou wandelschoenen meenemen, die hebben meer grip.’

Dat is een goed argument. Iris vist haar Asics uit de schoenenzak. ‘Ga je me missen?’

‘Geen tijd voor. Na mijn gesprek ga ik direct door naar Londen. Kan ik even wat stoom afblazen.’

Dat had ze wel verwacht. Ze hebben beiden een druk sociaal leven. Iris beschouwt dat als het geheim van hun relatie. Ze laten elkaar vrij, maar hebben steun aan elkaar als het nodig is. Ze had nooit durven dromen het eens te vinden, iemand die echt voor haar gaat, tegelijkertijd beangstigt het haar.

Ze had tien jaar lang een relatie met een getrouwde man, Herman, droomde heimelijk van een leven alleen met hem, maar toen hij eenmaal voor haar koos, was dat te laat. Pas toen de dood hem op de hielen zat, verliet hij zonder overleg met haar zijn vrouw en kinderen en zette haar voor het blok. De laatste keer dat ze haar verboden liefde in haar armen hield, was tijdens het vorige zussenweekend. Hij dook op in haar slaapkamer en eiste daar dat zij in de maanden die hem nog restten voor hem zou zorgen. Ze ziet hem nog staan met een visfileermes in zijn hand. Ze zag een zielige, wanhopige man en voelde geen angst. Daags daarna kwam Marije terug in haar leven.

Wat ze voelt voor deze vrouw overrompelde haar zo, dat ze maanden heeft gedaan alsof er niets aan de hand was. Om op die manier naar een vrouw te verlangen was nieuw voor haar, maar was tegelijkertijd de gewoonste zaak van de wereld. Wat haar schokte, was dat ze zonder wroeging de ene liefde voor de andere leek in te kunnen ruilen. Haar laatste weken met Herman waren intens geweest, het voelde niet goed om die zo uit te wissen.