Inspecteur Holländska

Mirjam Everhard

Inspecteur Holländska

Mirjam Everhard

1e druk november 2023

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Danielle Mol

Auteursfoto: Jan Geerling

ISBN 978-94-6464-150-9

ISBN e-book 978-94-6464-151-6

NUR 305/332

©2023 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Dit boek is fictie. Elke gelijkenis met personages of plaatsen berust op toeval.

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Voor Cees

Hij staat onvoorwaardelijk achter mij bij elke beslissing die ik neem in mijn leven. Hoe wonderlijk soms ook.

Proloog

Tevreden denk ik aan de grote groene plastic zak die in de achterbak van mijn auto ligt en ik rij behoedzaam Sälens Vägen op. Het is steenkoud. De buitentemperatuur is min twintig zie ik op de boardcomputer. Aan de linkerkant van de weg staan drie brievenbussen onder een puntvormig dakje dat bedekt is met sneeuw. Rechts staat een oude gammele schuur die nodig aan vervanging toe is. Het voelt zo ontzettend vertrouwd, net alsof ik nooit ben weggeweest.

‘Super,’ hoor ik mijzelf fluisteren, terwijl de tranen over mijn wangen stromen.

De ontlading is groot. Het is me gelukt.

De sneeuw ligt zeker één meter hoog langs beide kanten van de weg. Ik probeer mij te ontspannen en dit lukt aardig. Gelukkig is de korte reis prima verlopen en ben ik nu op mijn eindbestemming.

Zorgvuldig parkeer ik de auto zo veel mogelijk langs de kant. Door de hoog opgewaaide sneeuw gaat dit lastig. De sneeuwveger heeft het toegangspad naar opa’s huis niet schoongemaakt.

Ik stap uit en een ijskoude wind blaast in mijn gezicht. Mijn haren wapperen alle kanten op. Genietend blijf ik even om me heen staan kijken. Het geluid van de wind klinkt bijna luguber en de witte omgeving doet pijn aan mijn ogen. Ik graai in mijn jaszak, pak mijn zonnebril en zet deze op. De ruimte, de oneindigheid van het alleen zijn voelt fantastisch. Heerlijk, hier kan ik helemaal tot rust komen na de afgelopen hectische periode.

Achter de gammele schuur ligt het enorme meer geduldig op mij te wachten. Het is bedekt met ijs en sneeuw. Heel in de verte hoor ik het geluid van een sneeuwscooter. Peinzend vraag ik mij af hoe dik het ijs is. Minstens een centimeter of dertig. Dat wordt een hele klus. Mijn sneakers verruil ik voor een paar warme snowboots, die ik samen met opa heb gemaakt. Ze zijn minstens tien jaar oud, maar ik draag ze nog steeds. Ze zitten heerlijk. Nog altijd mis ik hem en regelmatig denk ik aan de tijd dat hij mij heeft geleerd hoe ik zelf de mooiste leren laarzen en schoenen kon maken. Hij was een geduldig leermeester en ik een bijzonder gretige leerling. Bij hem kon ik helemaal mijzelf zijn. Ik was zijn lievelings kleinkind.

De metalen huissleutel, die ik voor het gemak aan mijn eigen sleutelbos heb gehangen, voelt koud in mijn hand. De sneeuw knispert onder mijn boots als ik behoedzaam richting het huis probeer te lopen. Het gaat moeizaam. Bij iedere stap zak ik tot mijn knieën weg in de sneeuw. De wind is nog steeds oorverdovend en zo te zien gaat het weer sneeuwen. De zon heeft zich inmiddels verstopt achter een steeds donkerder wordende grijze wolkenmassa. Tja, ook dit is Zweden. Een land dat veel tegenstellingen kent.

Ongeduldig steek ik de sleutel in het slot van de grijze, massief houten voordeur. Deze gaat tot mijn verbazing verrassend makkelijk open. Naast de deur hangen wat gedroogde berkentakken. Ze ruiken heerlijk, deze geur hoort bij het noorden. Ik stap naar binnen, trek mijn boots uit en laat ze op de mat staan om te drogen. De gang grenst aan de gezellige, ouderwets ingerichte woonkamer. Aan een van de wanden hangt nog steeds het spuuglelijke schilderij van opa. Weer moet ik glimlachen.

Nog geen uur later zijn alle spullen opgeruimd en brandt de openhaard volop. De ijsboor heb ik gemakshalve in de schuur gelegd. Vervelen is er deze dagen niet bij, er is een hoop te doen.

Ik staar naar de dansende oranje gele vlammen in de open haard. Als plan A niet lukt, dan gaat meteen plan B in werking en ik heb ook nog een plan C, voor het geval het echt mis gaat. Wat ik niet verwacht.

Tevreden denk ik aan de grote groene plastic zak die veilig opgeborgen in mijn auto ligt.

Het is inmiddels behaaglijk warm in huis. Traag staat ik op van de bank en loop naar de keuken om een glas rode wijn in te schenken.

1.

Je gaat

Maja slaat de deur zo hard dicht dat het keurig gesorteerde papierwerk op haar bureau een eigen leven gaat leiden. Het bordje ‘aanwezig’ valt met een klap op de grond.

Terwijl ze met grote stappen door de gang van het politiebureau loopt, hoort ze haar collega Sven zachtjes grinniken.

‘Ah, inspecteur Holländska is boos,’ zegt hij met een ingehouden lach.

Ze moet zich beheersen om niet meteen haar middelvinger op te steken. Zonder jas loopt ze, met gebalde vuisten, de vrieskou in naar buiten. Een dapper, waterig zonnetje piept net boven de bergen uit. Ze loopt regelrecht naar de bakker in het kleine overdekte winkelcentrum. Een kop koffie met prinsesstorte heeft ze meer dan verdient! Ze is er gek op. Iets minder boos, maar toch met een gezicht dat op onweer staat, gaat ze aan een tafeltje bij het raam zitten.

Gedachteloos neemt ze een slok. De koffie is gloeiend heet, de damp komt er vanaf. Gretig neemt ze daarna een hap van de prinsesstorte. Het smaakt naar meer, genietend neemt ze nog een hap en ze voelt hoe haar boosheid langzaam wegebt, haar lichaam ontspant. Ze zucht. Dit is echt een taartje troost.

Ondertussen vult de grote ronde tafel naast haar zich met vijfenzeventig plussers. De plaatselijke ouderen van Neläs drinken hier zeker twee keer per week gezamenlijk koffie. Ze knikken haar vriendelijk toe. Een enkeling zwaait en noemt haar naam. ‘Hej Maja, hoe gaat het?’

‘Prima.’

Ter bevestiging steekt ze lachend haar duim op. Ze kent ze allen bij naam. Het is een vrolijk clubje. In de vijf jaar dat ze hier werkt heeft ze weinig met hen te maken gehad. Het zijn brave burgers waar niets op is aan te merken. Deze mannen en vrouwen hebben hun dorp, in veertig jaar tijd, zien veranderen in een prachtig uitgebreid wintersportparadijs. De mogelijkheden zijn groot; skiën, snowboarden, funskiën, een tocht met husky’s of met een sneeuwscooter behoren allemaal tot de mogelijkheden. Bovendien heeft Neläs haast onbegrensde mogelijkheden voor de beginnende of geoefende langlaufer. En na een sportieve dag in de buitenlucht, lekker ontspannen bij de open haard. Uiteraard met een wafel. Ze glimlacht en luistert naar de kwetterende bejaarden, waarvan er nog zeker een aantal skiën.

‘Nou, vertel maar eens wat er aan de hand is met inspecteur Holländska.’

Plagend trekt hij aan haar donkerbruine paardenstaart. Sven Johannson belandt met een oncharmante plof op de stoel tegenover haar. Van hem kan ze het hebben dat hij haar inspecteur Holländska noemt.

Ze is geboren en getogen in Nederland. De Zweedse roots van haar moeder hebben haar doen besluiten om op zevenentwintigjarige leeftijd naar Zweden te emigreren. Haar moeder heeft weinig meer met Zweden, zij des te meer. Toen haar moeder twintig was is ze naar Nederland toe gegaan en gaan samen wonen met Lucas. De enkele keren dat ze in haar jeugd naar Zweden op vakantie gingen, zijn op één hand te tellen.

Als jongvolwassene ging Maja zeker drie keer per jaar naar Zweden op vakantie. Toen haar relatie op de klippen liep, besloot ze het roer om te gooien en te emigreren. Ze voelt zich hier als een vis het water. De Zweedse taal spreekt ze vloeiend, het Nederlands verdwijnt naar de achtergrond.

Maja zucht diep. Sven kijkt haar geduldig aan, wachtend op een antwoord. Zijn pet staat zoals gewoonlijk scheef op zijn warrige grijze haardos. Zijn overhemd hangt half uit zijn broek en zijn zwarte hoge veterschoenen zijn slordig dicht geknoopt. Heerlijk, hier knapt een mens van op, zo tussen de bejaarden en een belangstellende collega. Een lach breekt door op haar gezicht. ‘Fijn dat je er bent om samen mijn opklim-momentje te vieren.’

Sven kijkt haar hoogst verbaasd aan. ‘Opklim-momentje, wat bedoel je daarmee?’

‘Tja, waar zal ik beginnen? De hoofdcommissaris belde vanochtend en vertelde dat er een vermissing is van een Sámi-vrouw in de omgeving van Kömkoj.’

Maja ziet tot haar verbazing dat de grijns op het gezicht van Sven groter wordt. Zijn ogen beginnen te stralen en hij knikt goedkeurend. Alsof hij weet wat ze gaat zeggen onderbreekt hij haar charmant; ‘En nu wil de hoofdcommissaris dat je daar naartoe gaat om dit met de plaatselijke politie te gaan onderzoeken. Wat is het probleem Maja, waar ben je zo boos over?’

Sven staat op, pakt de lege koffiebekers, loopt naar de koffiekan en schenkt de bekers vol, Maja verbluft achterlatend. Dit is nu echt haar mentor. Hij heeft al vaker aangegeven dat het zijn wens is dat zij zijn taken overneemt na zijn pensionering.

Ze laat haar gedachten voor wat ze zijn als Sven, onhandig een beker dampende koffie voor haar neerzet. Er gutst een scheutje over de rand en druppelt naar beneden. Het vormt een piepklein plasje op de tafel.

‘Wat is het probleem Maja?’

Ze wordt vuurrood en hakkelt aarzelend: ‘Ik heb vliegangst en vlieg morgenochtend naar het noorden, er is al een ticket geboekt.’ Nu Maja de woorden heeft uitgesproken voelt ze zich iets beter hoewel ze zich dood schaamt.

Sven kijkt haar vaderlijk aan, zijn ogen verzachten. ‘Ach meisje,’ mompelt hij begripvol, ‘dat wist ik niet.’ Om vervolgens genadeloos toe te slaan met de woorden; ‘En toch ga je heen, vliegangst of niet. Dit is een geweldige kans die je niet mag laten lopen’ Hij zet zijn woorden kracht bij, door zacht met zijn vlakke hand op de tafel te slaan. ‘Maja, jouw intuïtie is meer dan feilloos, je hebt mij al vele malen verbaasd doen staan, vertrouw er maar op. Ik weet zeker dat je het goed gaat doen in Kömkoj, vliegangst of niet.’

Haar gedachten dwalen af naar vanochtend toen ze het gesprek met de hoofdcommissaris had. Hij viel meteen met de deur in huis. Kort en bondig vertelde hij wat er van haar werd verwacht.

Maja neemt een slok van haar koffie en ziet dat Sven hetzelfde doet. Het voelt goed samen, in het zonnetje, aan de koffie. Het is fijn dat je bij hem niets hoeft te zeggen. Gewoon samen zitten, ieder met z’n eigen gedachten, maar toch in verbinding. Hij geeft haar een knipoog. Maja lacht flauwtjes, in haar hart weet ze dat ze morgenochtend in het vliegtuig stapt op weg naar een nieuwe uitdaging.

2.

Vreemde reacties

Haar handen zijn ijskoud, maar ze voelt de energie door zich heen stromen. Het is gelukt, ze is niet neergestort en heeft ook geen paniekaanval gekregen. Wat bibberig pakt Maja haar handbagage koffer uit de opbergruimte boven de stoelen. Ze glimlacht als ze met de houding van een zeer ervaren reiziger het vliegtuig uitstapt. De vriendelijke steward van de SAS wenst haar een fijne dag toe. Ze loopt de trap af en volgt de rest van de passagiers naar de bagageband. Op het temperatuurbord buiten, ziet ze dat het min elf graden is, voor half februari een normale temperatuur. Toch voelt het niet koud aan. Voordat ze naar binnen gaat om haar koffer op te halen ziet ze de vrolijke Sámi-vlag hangen naast de Zweedse. De kleuren maken haar op de één of andere manier blij. Vrolijk, met een diepe spirituele betekenis. Door haar moeders Sámi-achtergrond voelt ze een onverwachte verbintenis met de vlag.

Nog geen twintig minuten later staat ze weer buiten. Diep ademt ze de frisse lucht in en kijkt genietend om zich heen. De laatste spanning verdwijnt en opgewekt loopt ze naar de autoverhuur toe.

Neuriënd is ze op weg naar Kömkoj. Ze is tevreden met haar huurauto waar spijkerbanden onderzitten. Dat is hard nodig in deze periode van het jaar. Het is een zeventig kilometer rijden. Uit ervaring weet ze dat ze hier ruim vijf kwartier over zal doen.

Het is inmiddels half elf. De schemering maakt plaats voor daglicht. Ze geniet van het prachtig besneeuwde landschap, de ruimte en de rust. Sommige bomen langs de kant van de weg zijn zo zwaar geworden van de sneeuw waarmee ze bedekt zijn, dat er takken afbreken. De lucht is helder blauw met een laagstaande stralende zon. Af en toe haalt ze een sneeuwscooter in die naast de weg op het speciale pad rijdt. Ze moet zich inhouden om niet spontaan te zwaaien. Uit het niets zingt ze een zelf bedacht liedje met weinig tekst. Het klinkt wat melancholisch. Het gaat niet over iemand of het is niet voor iemand, maar ze zingt het naar haar moeder toe. Als kind deed ze dat veel vaker, zomaar een liedje naar iemand toe zingen. Geen idee waarom ze het nu doet.

De navigatie geeft inmiddels aan dat het nog vijftien minuten rijden is naar haar eindbestemming aan de rand van Kömkoj. De plaats telt ongeveer 3500 inwoners en de Sámi zijn er heel hecht.

Een aangename spanning borrelt op. Eindelijk gaat haar wens in vervulling om aan een vermissingszaak te werken. Dat de hoofdcommissaris zo’n vertrouwen in haar heeft en dat zij het onderzoek mag leiden, doet haar goed.

Langzaam rijdt ze de parkeerplaats voor het politiebureau op. Als ze uitstapt waait er stuifsneeuw in haar gezicht. Ze zet de capuchon van haar jas op, slingert haar rugzak over haar schouder, loopt naar de ingang en stapt naar binnen. Het is behaaglijk warm.

‘Hej, ik ben Maja Hove en heb een afspraak met Lena Blomqvist,’ zegt ze tegen een nogal nors kijkende agent achter de balie.

De man stopt met waar hij mee bezig is en kijkt haar secondelang verbluft aan, zijn mond valt nog net niet open. Ze voelt zich ongemakkelijk. Wat is hier aan de hand? Net als ze haar zin nog een keer wil herhalen, heet hij haar welkom.

‘Ik zal Lena even laten weten dat je er bent,’ zegt hij met een glimlach terwijl zijn houding verandert; ‘heb je trek in koffie?’

Dat heeft ze zeker. Ze neemt plaats op de stoel tegenover de balie en even later geniet ze van het warme vocht. Het smaakt goed na zo’n lange reis.

Dan ziet ze haar. Een ongelooflijke mooie vrouw van haar leeftijd met prachtige helder blauwe ogen, loopt haar kant op. Haar lange blonde haar deint mee bij iedere stap die ze zet. Maja is in trance en krijgt het warm.

De vrouw staart haar apathisch aan, ze moet zich even vasthouden aan een deurpost en trekt wit weg. Binnen een paar seconden herstelt ze zich. Als een marionet loopt ze op Maja af en steekt haar hand uit. ‘Hej, ik ben Lena en jij moet Maja zijn, welkom, fijn dat je ons team komt versterken.’

Maja merkt dat ze moet blozen als zij haar een hand geeft. Ze houdt deze iets langer vast dan normaal. Lena lijkt nog steeds volkomen van de kaart en gaat naast haar zitten. Plotseling staat ze onvast op en mompelt iets in de trant van; ‘Ik ga even koffie halen.’

Als ze na een paar minuten terugkomt ziet ze er nog erg aangeslagen uit. ‘Sorry van daarnet, ik heb vanochtend niet ontbeten en voelde mij ineens wat draaierig worden.’

Ze neemt een hap van haar meegebrachte brood en spoelt dit weg met een slok koffie.

Maja heeft zichzelf ook weer enigszins onder controle en knikt begrijpend. ‘Loop je mee naar mijn kantoor?’ hoort ze Lena zeggen.

Het politiebureau ziet er van binnen fris en modern uit. Veel hout, zoals je vaker ziet in Zweden. Aan de muur hangen mooie gekleurde schilderijen.

‘Dit is gemaakt door een kunstenaar uit deze omgeving,’ zegt Lena, ‘zoals je ziet komen de kleuren van de Sámi-vlag hierin voor.’

Maja knikt geïnteresseerd. ‘Ik vind ze prachtig,’ zegt ze vol bewondering, ‘echt heel mooi.’

Het kantoor van Lena bevindt zich op de eerste verdieping. In de gang komen ze een aantal van haar collega’s tegen. Ze groeten Maja en nemen haar nieuwsgierig op.

Het kantoor maakt een rommelige maar gezellige indruk. Lena’s bureau is bedekt door een chaos van papieren, net zoals de twee stoelen die ervoor staan. Aan de wand hangt een drietal schilderijen, ook in vrolijke kleuren. De ruimte heeft redelijk grote ramen en het uitzicht is werkelijk fenomenaal. Weids, met op de achtergrond het glooiende witte uitgestrekte toendralandschap. In de verte ziet Maja een enorme kudde rendieren en een aantal sneeuwscooters.

Ze voelt zich meteen thuis. Een warme gloed trekt door haar lichaam. Het is net alsof ze hier eerder is geweest. Ze schrikt op als Lena zegt dat ze haar jas aan de kapstok kan hangen. Lena maakt ruimte op een van de stoelen en gebaard dat ze daar mag gaan zitten.

‘Excuus voor de rommel, ik heb het zo druk gehad met de verdwijning dat ik geen tijd heb gehad om alles op te ruimen. We kampen op dit moment met een paar zieken daarom ben ik blij dat we deze zaak samen onderzoeken, onder jouw leiding natuurlijk.’

Dit laatste voegt ze er nadrukkelijk aan toe terwijl haar prachtige ogen even glans verliezen. Het lijkt alsof ze bevriezen.

Maja huivert, ondanks dat de temperatuur binnen zeer aangenaam is. Ze besteedt er verder geen aandacht aan.

Even later zitten ze gemoedelijk, met beide een kop koffie voor hun neus, gebogen over de papieren chaos waar wel degelijk een systeem in zit. De bijzondere sfeer van net is verandert in een hartelijk collegiaal samenzijn. Het is alsof ze elkaar al jaren kennen.

3.

Hoe is dit mogelijk?

Maja heeft een interessante middag achter de rug. Lena heeft haar alle informatie gegeven over de verdwijning van Ivalu, de Sámi-vrouw. Haar hoofd duizelt. Lena is zeer nauwkeurig te werk gegaan tijdens het onderzoek. Door het tekort aan personeel is het voor haar niet makkelijk om dit allemaal alleen te doen.

Maja’s hoofd tolt niet alleen door de hoeveelheid informatie die ze vanmiddag heeft gekregen. De wereld stond even stil toen ze de foto van Ivalu zag. Ze kan het nog steeds amper bevatten. Inmiddels wordt het haar wel duidelijk waarom de reactie van degene achter de balie en die van Lena zo bijzonder waren. Begrijpen doet ze het niet, maar het is wel beter te plaatsen. Hoe is dit in godsnaam mogelijk?

Toen Lena haar de foto van Ivalu liet zien was het alsof ze in de spiegel keek, haar eigen gezicht staarde haar lachend aan. Het leek alsof de wereld in slow motion verder ging. Was dit een misplaatste grap? Ze zag een foto waar zijzelf op stond. Uiteindelijk zag ze wel degelijk verschillen. Verschillen die haar opvielen, maar een buitenstaander waarschijnlijk niet. Ze weet nog dat ze Lena verbaasd aankeek en mompelde: ‘Hoe is dit mogelijk, wat is hier aan de hand?’

Lena raakte even haar arm aan en met een warme glimlach zei ze dat ze er ook niets van begreep. Dat ze net ontzettend in de war was toen ze haar vanochtend beneden zag zitten. De vermissing van Ivalu had haar behoorlijk aangegrepen, vooral omdat ze haar persoonlijk kende. Niet heel goed weliswaar. Beide behoren ze tot een van de acht Sámi-families die hier wonen. Toen ze Maja vanochtend zag leek het net alsof Ivalu het politiebureau was binnengestapt alsof alles oké was. Zo maar uit het niets.

Maja merkt dat haar lichaam zich langzaam ontspant. De lichte hoofdpijn die ze een paar uur geleden op voelde komen wordt gelukkig minder. Ze ploft op het hotelbed neer. Even blijft ze zo liggen terwijl ze haar gedachten ordent. De heftige ervaring van vanmiddag raakt wat meer naar de achtergrond, ook al heeft het haar aan het denken gezet. Astrid heeft Sámi voorouders. Ooit heeft ze dit ter kennisgeving aangenomen en er verder niet naar gevraagd. Het was niet belangrijk. Nu denkt ze dat haar wortels mogelijk in deze omgeving kunnen liggen. Hoe vreemd ook. Maar, dit is niet waarvoor ze is gekomen. De verdwijning van Ivalu moet verder worden onderzocht. Ze laat haar gedachten voor wat ze zijn en onderdrukt een geeuw.

De hotelkamer waar ze de komende periode verblijft is verrassend ruim en modern. De prachtige houten vloer doet warm aan. In plaats van een apart zitje, wat gebruikelijk is, heeft ze om een bureau gevraagd. Dit is keurig geregeld. Tot haar vreugde heeft het hotel ook een grote sauna met een relaxruimte. Een saunabezoek is voor haar de ultieme ontspanning. De warmte, de kou en even met niets bezig zijn, ze kan zich er nu al op verheugen.

Kijkend op haar smartwatch ziet ze dat het al half zeven is. Ze rekt zich uit. Het liefst zou ze gaan slapen maar haar maag geeft een seintje dat het tijd is om te eten. Ze rekt zich uit en staat loom op. Met haar handen strijkt ze wat kreukels uit haar broek glad en loopt op haar gemak naar het restaurant. Ze heeft al gezien dat er één vegetarisch gerecht is. Al vanaf haar vijftiende weigert ze vlees te eten, een bewuste keuze. Het heeft voor veel strijd gezorgd met haar moeder die zich er uiteindelijk maar zuchtend bij neer heeft gelegd. Vegetarisch eten is in de provincie Norrbotten zeer ongebruikelijk. De meeste gerechten bestaan dan ook uit een overdaad aan vlees en weinig groente.

Het zal wel goedkomen met het eten, denkt ze terwijl ze het gezellig ingerichte restaurant binnenloopt en aan de speciaal voor haar gereserveerde tafel gaat zitten. Wat een luxe. Dromerig staart ze door het raam naar buiten. Ze kijkt naar een prachtige sterrenhemel. En dan, vanuit het niets, verschijnt het noorderlicht vanachter de bomen in de verte. Een geplooid gordijn van allerlei kleuren groen wappert aan de hemel, net alsof het een beetje waait. Het gebied waar het eerst nog donker was, wordt nu helemaal verlicht door de prachtige kleuren. Met haar neus bijna plat tegen het raam aangedrukt wil ze niets missen van dit prachtige natuurfenomeen.

Ze schrikt op als er iemand naast haar staat om de bestelling op te nemen. ‘Mooi hé.’

Hij moet lachen om haar enthousiasme.

Haar drang om naar buiten te gaan is enorm groot. Ze weet zich te beheersen door de geruststellende gedachte dat ze dit waarschijnlijk elke avond ziet zolang ze hier is. In Neläs is het Noorderlicht een zeldzaamheid. Maar hier, zo vlak bij de poolcirkel is het eerder regel dan uitzondering.

Het eten smaakt bijzonder goed. Ze sluit af met een kop koffie en het Noorderlicht.

Terug op haar kamer ziet ze dat Lena gebeld heeft. Ze belt haar meteen terug. Lena valt meteen met de deur in huis. ‘Maja, ik heb morgen een afspraak gemaakt met de ouders van Ivalu,’ en vervolgens in één ademteug, ‘ik heb wel gezegd dat ze zich moeten voorbereiden op haar gelijkenis met jou. Ik hoop dat het oké is. Rond acht uur ontbijten we samen in jouw hotel, dan kunnen we eerst het een en ander doorspreken.’

Ze hijgt een beetje, net alsof ze flink heeft gesport en nu bezig is met de cooling down. Maja moet glimlachen, Lena gaat wel heel voortvarend te werk. Ze weet, uit alle papieren, dat Lena al een aantal keer bij de ouders is geweest.

Nadat ze elkaar een fijne avond hebben toegewenst neemt Maja een uitgebreide douche. Ze geniet van het warme water langs haar lichaam en zet de kraan steeds warmer. Met tegenzin stapt ze een kwartier later onder de douche vandaan en droogt zich af met de grote rulle handdoek. Moe, maar tevreden over deze dag stapt ze even later in bed en valt bijna onmiddellijk in een droomloze slaap.

4.

De zoektocht begint

Ze ziet, de volgende ochtend, een gemiste oproep van haar moeder op haar telefoon. Ze slaat haar hand voor haar mond, helemaal de afspraak vergeten, wat stom! Sinds ze in Zweden woont, facetimen ze bijna wekelijks met elkaar. Dit uurtje is voor beide heilig. Door alle commotie van gisteren is ze het glad vergeten. Snel stuurt ze een appje met een verontschuldiging en hoopt dat ze elkaar vanavond kunnen spreken. Haar moeder reageert onmiddellijk met een duimpje. Maja kijkt ernaar uit, ze heeft veel te vertellen.

Na een stevig gezamenlijk ontbijt stapt ze bij Lena in de auto op weg naar Ivalu’s ouders. Het is nog aardedonker en door de wind die is opgestoken is het zelfs in de auto koud. Ze heeft de rits van haar ski-jack tot bovenaan toe dicht gedaan en ze is blij dat ze haar muts op heeft.

Het huis van de ouders van Ivalu ligt iets ten westen van Komköj en is een kleine twintig minuten rijden. Ondanks dat de sneeuwschuiver de toegangsweg goed begaanbaar heeft gemaakt, rijdt Lena voorzichtig door de donkere wereld. Haar koplampen zorgen voor precies genoeg licht om niet langs de kant van de weg in een enorme berg sneeuw te belanden. Ze parkeert langs de zijkant van de woning. Wanneer ze uitstappen ziet Maja dat er naast de voordeur twee stepsleeën staan. Zo te zien zijn ze al een tijd niet meer gebruikt. Ze zijn bedekt onder een dikke laag sneeuw.

Een vrouw van halverwege de zestig, doet open. Ze stelt zich voor als Elle. Haar uitgestoken hand voelt zacht en klam aan en trilt een beetje. Nadat ze hun jassen hebben uitgedaan en hun laarzen hebben uitgetrokken, stappen ze de behaaglijk warme woonkamer binnen. Aan een grote ronde tafel bij het raam zit een gebroken oudere man. Zijn ellebogen leunen op tafel en met beide handen ondersteunt hij zijn doorgroefde gezicht. Hij stelt zich voor als Henrik en gebaard dat ze kunnen gaan zitten.

Elle scharrelt wat in de keuken en komt terug met koffie en koek. Een traan glijdt langs haar wang als ze alles voor hen neerzet. Maja slikt een brok in haar keel weg bij het zien hiervan. Ze pakt haar iPad uit de tas en legt deze op tafel. Henrik schuift twee kunstplanten opzij, zodat ze meer ruimte heeft. Maja weet zich een klein moment geen raad met haar houding als Elle haar onderzoekend aankijkt.

Ze slikt, ‘Ik weet dat ik erg op Ivalu lijk. Dat zal wel een schok voor jullie zijn.’

Elle knikt en zegt triest dat Henrik en zij door Lena daarop voorbereid waren. ‘Er is inderdaad een grote gelijkenis, jullie lijken wel een tweeling.’

‘Kun je ons nogmaals vertellen wat er is gebeurd?’, vraagt Maja vriendelijk.

‘Ivalu zou zes dagen geleden bij ons komen eten. Iets wat ze wekelijks doet, maar ze is niet op komen dagen. Ze houdt zich altijd strikt aan afspraken, we maakten ons dus meteen zorgen.’ Henrik zwijgt even voor hij verder gaat. ‘We hebben haar zeker tien keer gebeld maar kregen steeds de voicemail. Uiteindelijk zijn we in de auto gestapt en naar haar appartement gereden. Het was er stil leeg en koud, haar bed was onbeslapen.’ Onrustig neemt hij een slok van zijn koffie en kijkt naar buiten.

Elle vervolgt: ‘Daarna hebben we in paniek de politie gebeld. Lena en haar collega kwamen onmiddellijk langs. Uit onderzoek bleek, dat ze al meer dan drie dagen niet thuis was geweest. Ze werkt als verpleegkundige in het ziekenhuis van Kömkoj en had een paar dagen vrij voordat ze de nachtdienst inging.’

‘Het is vreemd,’ zegt Maja, ‘dat ze precies in die paar dagen verdwenen is. Zou niemand anders haar hebben gemist?’

Zowel Elle als Henrik halen de schouders op. ‘Ze zou binnenkort officieel samen wonen met Nils,’ gaat Elle bedroefd verder, ‘ze is tien weken in verwachting. We worden opa en oma.’

Nu stromen bij Henrik de tranen over zijn wangen. Hij snuit luidruchtig zijn neus in een papieren zakdoekje. Met een bibberige stem zegt hij; ‘We hebben haar op latere leeftijd gekregen, het was een mirakel dat Elle zwanger is geworden. We dachten dat ze in de overgang was.’

Hij veegt met zijn zakdoek over zijn gezicht. Elle strijkt hem troostend over zijn wang. Het verdriet van deze twee mensen is zo intens dat Maja haar tranen voelt branden.

Lena is ongewoon stil. Ze kijkt af en toe naar buiten, net alsof ze er niet helemaal bij is. Af en toe tikt ze met één van haar vingers ongeduldig tegen de tafel. Maja ergert zich hier aan. Henrik en Elle hebben het niet in de gaten, ze zijn te veel bezig met hun eigen verdriet.

Een uur later, staat Lena abrupt op en zegt dat ze alle informatie hebben die nodig is. Op dat moment zit Elle nog midden in haar verhaal. Maja laat haar rustig uitpraten. Ze raakt even haar trillende hand aan. ‘We gaan ons best doen en houden jullie natuurlijk op de hoogte over de gang van zaken.’

Huiverend wrijft Elle over haar bovenbenen, ze ziet bleek.

‘Het lijkt mij vreselijk, die onzekerheid om niet te weten waar je dochter is.’ Maja staat op en laat haar kaartje met telefoonnummer achter op tafel. ‘Als er iets is, mogen jullie mij altijd bellen, al is het midden in de nacht.’

Dit laatste voegt ze er nadrukkelijk aan toe.

Ze staat op en loopt naar de gang waar Lena geërgerd wacht. Haar mooie blauwe ogen kijken Maja doordringend aan waarna ze zich nijdig omdraait en naar buiten loopt. Maja schudt haar hoofd. Dan trekt ze kalm haar jas en laarzen aan, zet haar zwarte muts op, strijkt een weerbarstige pluk haar naar achter en bedankt nogmaals voor de koffie. Zachtjes sluit Henrik de deur achter haar.

Zodra ze is ingestapt, start Lena de auto en rijdt het pad af naar de grote weg. Ze trapt het gaspedaal flink in. Even glijdt de auto weg, maar de spijkerbanden corrigeren onmiddellijk en ze heeft weer grip. Maja staart haar verbluft aan terwijl ze haar gordel nog aan het vastmaken is.

‘Wat is dit,’ sist ze Lena bits toe, ‘wat is er met je aan de hand?’

Lena antwoordt niet en rijdt stug door, haar ogen zijn strak op de weg gericht. Ze houdt het stuur stevig vast. Na vijf minuten stopt ze om te tanken, haar gezicht staat verbeten als ze uitstapt en de deur van de auto met een harde klap dichtsmijt. Na het tanken rijden ze regelrecht naar het politiebureau en lopen vervolgens naar Lena’s kamer. Ze lijkt inmiddels iets gekalmeerd.

‘Het was niet netjes van je,’ zegt Maja rustig, terwijl ze haar jas ophangt, ‘om tijdens een gesprek te zeggen dat je voldoende informatie hebt.’

Lena haalt nonchalant haar schouders op. ‘Ik heb het verhaal al zeker drie keer gehoord en weet het nu wel. Elke keer vertellen ze hetzelfde.’

Maja gaat achter haar computer zitten, logt in en gaat aan het werk. Ze geeft zich niet zomaar gewonnen en zegt na een paar minuten, ‘Heb je haar vriend Nils al kunnen bereiken?’

Even lijkt het of Lena diep nadenkt. ‘Nils is in het buitenland, hij zit bij de Special Operations Task Group en op dit moment is hij onbereikbaar wegens een missie.’

Verrast kijk Maja op, ze heeft hier in het verslag van het onderzoek niets over gelezen. Ook de ouders van Ivalu hebben daar geen woord over gerept. ‘Wanneer is hij vertrokken?’

Zonder dat ze opkijkt van haar computerscherm zegt Lena dat hij een dag of tien geleden vertrokken is.

‘Ik ben dit nergens tegengekomen in het politieonderzoek,’ bromt Maja verontwaardigd, ‘kan je mij uitleggen waarom dit niet is opgenomen? Het lijkt mij geen onbelangrijk detail.’

Lena kijkt haar kort aan en mompelt dat ze daar nog mee bezig is. Ze draait zich weer om en gaat verder met haar werk. Het scherm is blijkbaar zeer interessant. Maja is behoorlijk geïrriteerd. Lena heeft goed werk verricht, maar heeft een zeer belangrijk detail vergeten te vermelden.

‘Welke collega is als eerste naar het appartement gegaan?’ vraagt ze.

Zonder op te kijken zegt Lena dat het Johan was. Later kwam er nog iemand van de technische recherche bij. Ze voegt er aan toe dat Johan momenteel in de meldkamer op de begane grond is. Zonder iets te zeggen grist Maja haar jas van de kapstok en loopt het kantoor uit, op zoek naar Johan.

Hij is snel gevonden, het is de nors uitziende man van gister achter de balie. Maja glimlacht in zichzelf om het woord “meldkamer” waar Lena het zojuist over had. Het is gewoon een ordinaire balie waar alle telefoontjes uit de omgeving binnen komen. Op dit moment lijkt het rustig. Johan staart verveeld voor zich uit. ‘Hej Johan,’ zegt ze vriendelijk, ‘ik heb wat vragen over de verdwijning van Ivalu.’

Hij kijkt verheugd op, zijn hele houding verandert meteen.

‘Ik wil je alles vertellen wat ik ben tegengekomen de afgelopen dagen. Kom hier maar zitten, het is rustig, ik denk dat we alle tijd hebben.’

Daarna volgt er een excuus omdat hij zo van de kaart was op het moment dat zij binnen kwam lopen en naar Lena vroeg.

‘Op het eerste gezicht lijkt je als twee druppel water op haar, maar ik zie nu dat ik het mis heb.’ Hij lacht wat onzeker.

‘Dat geeft niet, ik begrijp je reactie,’ zegt Maja terwijl ze een bureaustoel bij schuift en naast hem gaat zitten. ‘Waar zullen we beginnen?’

‘Eerst maar met koffie,’ grapt hij.

Zijn houding doet jongensachtig aan, terwijl Maja hem zeker begin veertig schat. Lang, slank, donkere ogen en beginnende inhammen bij zijn blonde haargrens. Hij heeft iets aandoenlijks, iets kwetsbaars.

Op een rustige toon doet hij zijn verhaal. Het eerste wat hem opviel toen hij het appartement van Ivalu binnenkwam was dat de deur van de gang naar de woonkamer op een kier stond. ‘Gezien de behoorlijke kou in deze tijd van het jaar houden de meeste mensen deze deur dicht. Zo gaat er minder warmte verloren in de winterperiode. De mat bij de voordeur was brandschoon. Meestal liggen daar wel wat steentjes of andere vuiltjes op. De kraan in de keuken drupte. Na onderzoek door de technische recherche bleek de kraan niet stuk te zijn, maar gewoon niet goed dichtgedraaid. Haar bed was keurig opgemaakt en onder het bed lag een sjaal. Ook daar werd niets bijzonders aan ontdekt.’

Op zich vond hij het wel vreemd dat er een sjaal onder het bed lag. ‘Heeft de recherche de sjaal meegenomen voor nader onderzoek?’ onderbreekt Maja hem.

Nadenkend zegt hij dat de sjaal er nog ligt. ‘Wat mij meteen opviel was dat het appartement er ontzettend opgeruimd en netjes uitzag. Te netjes voor een bewoond huis.’

‘Wat bedoel je daarmee?’

‘Ik vond het te steriel, eng netjes.’

‘In al hun bezorgdheid en verdriet was dit haar ouders ook opgevallen,’ gaat hij verder; ‘Elle vertelde zelfs dat Ivalu een behoorlijke sloddervos is.’

Maja ziet een adertje bij zijn slaap kloppen als hij vol vuur verder gaat. ‘Hendrik kwam met een andere visie door te zeggen dat mogelijk Nils, hun schoonzoon, had opgeruimd. Hij is onderdeel van de Special Operations Task Group binnen het defensie waar orde en efficiëntie belangrijk zijn. Hij kon zich af en toe behoorlijk ergeren aan de rommel in haar appartement.’

‘Daar zit wel wat in,’ beaamt Maja.

Johan blijft erbij dat haar appartement te netjes was. ‘De technische recherche had na afloop van het onderzoek dan ook niets bijzonders kunnen ontdekken.’

‘Het blijft een raadsel, gaat hij peinzend verder, ‘iemand kan toch niet zomaar verdwenen zijn en niets van zich laten horen?’

Hij neemt een slok koffie. ‘Ivalu is een, door haar collega’s, gewaardeerde verpleegkundige, ze gaf net dat beetje extra aan haar patiënten wat haar populair maakte. Ze is collegiaal, altijd bereid een dienst over te nemen als iemand haar dat vraagt.’

Maja gaat verzitten. ‘Hoe staat het met haar sociale leven?’

‘Ze heeft diverse vrienden en vriendinnen, waarvan een aantal uit de Sámi-gemeenschap. We hebben hen ondervraagd maar ook daar konden we niets vreemds ontdekken. De sportschool waar zij al jaren twee keer per week te vinden is bood ook geen uitsluitsel.’

Maja knikt en fronst haar wenkbrauwen. ‘Er is dus geen enkele aanleiding tot een eventueel misdrijf. Mogelijk heeft zij een ongeluk gehad en ligt ze nu ergens langs de kant van de weg bedekt onder de sneeuw.’

Johan kijkt bedrukt en zegt dat hij ook aan deze mogelijkheid heeft gedacht.

Nadat Maja voor de derde keer in een uur het politieverslag heeft doorgelezen en de letters inmiddels voor haar ogen dansen, komt ze tot haar eerdere conclusie; er is goed onderzoek gedaan. Ze weet het even niet meer. Johan wordt inmiddels afgelost door een collega en vraagt of ze mee gaat lunchen. Dat komt goed uit, ze heeft behoorlijke trek gekregen. Sinds het ontbijt heeft ze niets meer gegeten. Een werklunch in het restaurant van haar hotel is een mooie gelegenheid om elkaar wat beter te leren kennen. Ze heeft zomaar het idee dat ze nog wel enige tijd aan het onderzoek gaan werken.

Johan is aangenaam gezelschap, op een knullige manier probeert hij met haar te flirten. Stiekem moet ze hier enorm om lachen. Het is grappig om te zien hoe een man van zijn leeftijd onhandige pogingen doet om charmant te zijn. En charmant is hij zeker door zijn gestuntel. Ze moet zich bedwingen om hem geen moederlijke aai over zijn bol te geven. Inmiddels zijn ze er over uit dat ze helemaal opnieuw moeten beginnen. Hopelijk is Lena het daar mee eens. Maja moet nog aan haar wennen. Ze vindt haar wispelturige gedrag hinderlijk, het komt onprofessioneel en zeer respectloos over. Maar goed, stelt ze zichzelf gerust, ze is hier nog maar pas en moet haar collega’s nog leren kennen.

Na de lunch gaat Johan weer terug naar het bureau en Maja besluit om contact op te nemen met Sven om even bij te praten. Ze hoopt dat hij zijn visie kan geven over deze mysterieuze verdwijning. In gedachten hoort ze Sven zeggen: “Even een pas op plaats inspecteur Holländska.”

Ze glimlacht

Maja masseert haar slapen om het kloppende gevoel te verminderen en neemt tien minuten de tijd om te mediteren. Vaak begint ze haar dag met een korte meditatie. Het is inmiddels een onderdeel van haar leven geworden. Vanochtend is ze dit door alle opwinding over het gemiste facetimegesprek met haar moeder glad vergeten.

De vertrouwde stem, als hij opneemt, doet haar goed. Zonder haar te onderbreken luistert Sven. Ze praat aan één stuk door, haar armen en handen praten mee. Af en toe stopt ze even om adem te halen en ratelt dan weer verder. Na een minuut of vijf wordt ze rustiger. Het lijkt erop dat alles weer onder controle is.

Nuchter als Sven is vat hij in één zin samen: ‘Ivalu is zes dagen geleden verdwenen en er is nauwkeurig onderzoek gedaan.’

‘Ja, dat klopt.’

Even is het stil aan de andere kant. In gedachten ziet ze hem voor zich, onderuitgezakt in zijn stoel, zijn voeten op het bureau, maar uiterst scherp van geest. Als je bijna met pensioen gaat, dan is dit een geoorloofde houding. Niemand op het bureau zal er wat van zeggen. Haar mentor is een gerespecteerd collega met een schat aan ervaring. ‘Dit is wel een enorme uitdaging voor je,’ zegt hij.

Ze verbergt haar teleurstelling over het antwoord waar hij de tijd voor heeft genomen. Stiekem hoopt ze dat hij met een pasklaar antwoord komt. ‘Is dit alles wat je te zeggen hebt?’ vraagt ze aarzelend, ‘Daar kan ik niet zoveel mee.’

‘Dat is misschien de bedoeling. Vertrouw op je intuïtie, ik heb dit al vaker tegen je gezegd. Je bent nog maar nauwelijks begonnen.’

Maja onderbreekt hem door te zeggen dat ze het een flauwe opmerking vindt.

Ze hoort hem lachen op de achtergrond. ‘Lieve inspecteur Holländska, denk je nu echt dat je een vermissing binnen vierentwintig uur kan oplossen? Het is hard werken voor iedereen. Wees creatief, ga buiten de gebaande paden. Daar ben je goed in.’

Maja snuift hoorbaar.

‘Zo te horen zijn ze daar in Kömkoj een beetje ingedut, zorg dat ze wakker worden. Dit is geen standaard vermissing, hier is meer aan de hand. Ik ben ervan overtuigd dat jij met jouw expertise en werklust een heel eind komt.’

Ze slaakt een diepe zucht, deze opsteker heeft ze nodig.

‘Dank je Sven, hier kan ik wat mee, ik ben blij dat je mij weer met beide benen op de grond zet.’

Hernieuwde energie stroomt door haar heen. Het tintelt in haar lichaam, alsof ze een koude douche heeft genomen en zich met een ruwe handdoek krachtig heeft afgedroogd. De laatste roddels worden nog even besproken en daarna nemen ze hartelijk afscheid.

Maja besluit om lopend naar het bureau te gaan. Het is een kwartier flink doorstappen. De lucht is stralend blauw en de laaghangende zon maakt aanstalten om achter de bergen te verdwijnen, maar voorlopig schijnt deze nog volop. Ze zet haar zonnebril op, maakt haar rugzak vast en loopt naar buiten.

Wandelen doet ze graag. ’s Zomers trekt ze er vaak alleen op uit. Soms overnacht ze in een hut, maar vaak is ze aan het eind van de dag weer terug. Wandelen maakt haar hoofd leeg, waardoor ze weer met een frisse blik kan kijken naar zaken die aandacht nodig hebben.

5.

Het lege appartement