De scharrelaar

Vijf talenten, vier rampen, één missie

Eckoo

De BIG5 TRILOGIE

De scharrelaar, deel 2

Eckoo

1e druk november 2023

Uitgeverij: Godijn Publishing

Vormgeving omslag: Imber Studio, Ralph Bunschoten

ISBN 978-94-6464-177-6

ISBN e-book 978-94-6464-178-3

NUR 285/334

©2023 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

PROLOOG

Het ontdekken van je talent. Klinkt aantrekkelijk. Toch?

Dat is helaas niet voor iedereen zo. Als je gevoelig bent voor meningen van anderen, kun je jezelf makkelijk uit het oog verliezen. Wanneer je zelfbeeld vertroebelt, loop je de kans verstrikt te raken in een web van onzekerheden. Kom daar maar eens uit.

Wat gebeurt er als je stopt met twijfelen? Heb jij het lef om anders te zijn?

Het is de hoogste tijd om te leren hoe we onze krachten kunnen begrijpen, zodat we ze verstandiger gaan inzetten. Niemand is zoals jij; de kans is groot dat je iets uitzonderlijks te brengen hebt. Unieke talenten zijn hard nodig. Nu en in de toekomst.

Vroeger hielden mensen er liever geen impopulaire mening op na. Het was gemakkelijker om op zoek te gaan naar breedgedragen overeenstemmingen. Zo bleven ze zelf buiten schot.

Na de Grote Vloedgolf moesten we overleven. De tijd van informatie verzamelen, eindeloos onderhandelen en mogelijkheden afwegen, was ten einde gekomen. Moeilijke knopen werden op een hoog tempo doorgehakt. We kwamen tot een interessante ontdekking: als je aan de toekomst van onze geliefden komt, transformeren we in strijders. In geniale helden.

Na mijn start op het Instituut voor Uitblinkers leek het alsof ik iedere dag dommer in plaats van slimmer werd. Hoe vaker ik te horen kreeg “dat ik er harder aan moest trekken”, hoe slechter ik me voelde.

Het leven van lol trappen op ’t Lucentius en flierefluiten met Tess lag achter me. In mijn herinnering was mijn vorige school nu een set van een populaire serie. In het leven vóór de BIG5 vervulde ik de hoofdrol in een wereld waarin een schooldag bestond uit een aaneenschakeling van grappige en gezellige gebeurtenissen. Kennis opdoen was van ondergeschikt belang.

Die tijd was definitief voorbij. Na het avontuur bij Antarctica was ik in een opperste staat van paraatheid terechtgekomen. Ik wist wie ik was en wat me te doen stond. Of ik het nu leuk vond of niet.

Er kwamen drie rampen op ons af: lucht, aarde en vuur. Meer informatie hadden we niet. Simon, Vincent, Mia, Yo en ik; we hadden elkaar gevonden, maar hadden geen idee hoe we verder moesten.

Ondertussen zaten de Zwarte TORren niet stil. Leugens vermenigvuldigden zich en werden op steeds grotere schaal verspreid. Aanvankelijk hield ik me vast aan de overtuiging dat ons verhaal positief zou aflopen als we erachter konden komen wat het kleitablet probeerde te vertellen. Alhoewel ik wist dat Spits ons zou blijven tegenwerken, hoopte ik dat we hem uiteindelijk te slim af zouden zijn.

Het liep anders. Toen de tijd begon te dringen, bekroop me een akelig gevoel. Yo zag het aankomen. Langzaam maar zeker sijpelde de betekenis van haar woorden tot me door. We waren onze missie met vijf personen gestart. Maar zo zou het niet eindigen.

I

Yo: Bivakmuts

West-RusEuro, 21 oktober 2041

Hij zette een stap over de drempel van het washok. Ze herkende hem. Yo zag het aan zijn manier van bewegen. Met een onderdrukte gil zette ze een pas achteruit en liet de trui, die ze net in de was-droog-strijkmachine wilde stoppen, uit haar handen vallen. Met samengeknepen ogen keek hij haar strak aan. Ze deinsde verder terug, voelde hoe haar rug de muur raakte. De koude wand bevestigde wat ze al vreesde. Ik zit als een rat in de val. Roerloos bleef ze staan.

Hij had waarschijnlijk gehoopt dat de bivakmuts ervoor zou zorgen dat ze niet zag wie hij was. Uit de schrik in zijn blauwe ogen maakte Yo op dat hij wist dat ze hem herkende.

Zoals ze zich hem van hun eerdere ontmoeting herinnerde, zag hij er vriendelijk en verzorgd uit. Nu droeg hij een versleten spijkerbroek met een uitgelubberd T-shirt en afgetrapte sportschoenen. Gebeurt dit echt?

Om onder de priemende blik vandaan te komen, liet ze haar ogen naar de vloer dwalen. De zwarte coltrui die voor haar blote voeten was neergedwarreld, bracht haar op een idee. Ze dook naar de vloer, pakte de wollen trui en smeet deze in de richting van zijn gezicht.

Die actie verraste hem. Hij bevroor een fractie van een seconde. Meer had ze niet nodig. Ze bukte en maakte zich zo klein mogelijk. Pijlsnel schoot ze langs hem heen het washok uit.

Tijd om na te denken was er niet. De voetstappen achter haar klonken vastberaden. Ze schoot de trap op naar boven en rende automatisch naar haar slaapkamer. Net voor zijn neus gooide ze de deur hard dicht.

Waarom ben ik niet naar buiten gerend? Nu zit ik hier opgesloten!

Het was secondewerk. Haar slaapkamerdeur ging al weer open. De zwijgzame figuur bleef even in de deurpost staan. Ze schuifelde achteruit, haar ogen gleden naar haar PAS, die half uit haar broekzak stak. Ik hoef alleen “contact 112” te roepen. Ze twijfelde. Wat als hij doordraait? Hij zag dat ik hem herkende.

Zijn aanwezigheid in de ruimte waar ze zich normaal gesproken zo op haar gemak voelde, leidde tot paniek. Ze kon hem niet peilen, had geen idee wat hij wilde bereiken. Met de achterkant van haar benen botste ze tegen het houten ledikant. Het liefst had ze zich er achterover in laten vallen en de dekens over zich heen getrokken om er net zo lang te blijven liggen tot hij uit de kamer was verdwenen.

‘Ik zal mijn mond houden,’ bracht ze met een trillende stem uit. Haar ademhaling piepte. Ze dwong zichzelf om naar de opening in de donkerblauwe bivakmuts te kijken. ‘Over u. En over de andere dingen die ik heb gezien.’

De onderdanige klank leek hem te bevallen. De blik in zijn ogen werd iets zachter. Even kreeg Yo de indruk dat hij ook niet zo goed meer wist wat hij moest doen. Ze hoopte dat hij zou vertrekken nu ze had toegezegd dat ze zou zwijgen. Voor het eerst hoorde ze zijn stem, welke ze zich goed herinnerde.

‘Sorry. Je weet wie ik ben.’

In een flits zag Yo hoe hij op haar afliep. Handen met goedverzorgde nagels vlogen in de richting van haar keel. Wacht! Ik zie mezelf. Is dit echt? In antwoord op die vraag verscheen er een beeld: een straal van licht met felle, fladderende kleuren die recht op haar af leek te komen. Vaag, maar voor Yo herkenbaar. Olijfgroen, lila, felblauw, warmbruin, turquoise. Ze stelden haar gerust. Dit gebeurt niet echt. Kan ik erop rekenen dat de kleuren op tijd komen?

Yo begreep niet wat ze met deze vraag bedoelde. Wel wist ze dat het antwoord vanzelf zou komen. Zoals altijd.

2

Vincent: Stortvloed

Noord-RusEuro, 22 oktober 2041

Tijdens de uitgebreide lunch klaagde zijn moeder aan een stuk door over haar werk: de saaie klussen, roddelende collega’s, de smerige koffie. Vincent kon het niet opbrengen om te luisteren. Sinds zijn duik in het ijskoude water bij Antarctica was zijn huid zo geïrriteerd dat hij continu de neiging had om te krabben. De jeuk was niet te doen, wilde niet verdwijnen. Zijn armen en scheenbenen waren er het slechtst aan toe: daar had hij de huid tot bloedens toe opengekrabd. T-shirts met korte mouwen en korte sportbroeken moest hij voorlopig in de kast laten liggen.

Lia onderbrak haar klaagzang om een zuinig slokje van haar thee te kunnen nemen.

‘Ik ga hockeyen,’ zei Vincent.

‘Welja! Voor jou is het leven één groot feest. Je vader en ik werken ons te pletter en jij ligt de hele ochtend op je nest te luieren om vervolgens weer te gaan sporten. Dat ik ondertussen stijf sta van de stress, lijkt niemand zich om te bekommeren. Als ik maar voldoende geld in het laatje breng, zodat jij kunt doen wat je wil!’

‘Ik doe aan topsport, ma. En wat zit je nou te zaniken? Het was je eigen keuze om te gaan werken. Pa verdient bakken met geld, jij kan prima thuisblijven.’

‘Thuisblijven is geen optie voor mij,’ siste ze.

‘Nee, omdat je daar down van wordt.’ Vincent had onmiddellijk spijt van zijn woorden.

Met lange tanden beet Lia een stuk van de zelfgebakken notenkoek af.

Vincent wist dat zijn moeder liever niet geconfronteerd werd aan de tijd dat zij zich vaak depressief voelde. Nadat ze twee jaar geleden uit een diep dal opkrabbelde, had ze zich vol overgave op alle schoonmaakklussen in huis gestort. Daarnaast besloot ze toen twee dagen in de week op de administratieafdeling van het bedrijf van haar echtgenoot te gaan werken.

‘Volgens mij kan pa je hulp goed gebruiken. Anders zou hij het nóg drukker hebben. Geef toe, het gaat nu een stuk beter met je. Toch?’

Het was een zonnige dag in oktober en Vincent voelde er weinig voor zijn humeur te laten verpesten. Hij had iets dringends te doen. Sinds zijn heldendaad bij Antarctica was hij bezorgd om de neushoorn, zijn trouwe vriend, die normaal gesproken consequent in zijn hoofd was verschenen zodra hij hem nodig had. Hoe hard Vincent nu ook zijn best deed om contact te krijgen, het enige dat er gebeurde, was dat hij het logge dier op de grond zag liggen. Hij had allerlei benaderingen op de bul losgelaten: roepen, smeken, lokken met eten, laten schrikken. Niets hielp. De neushoorn lag doodstil op een kaalgevreten grasveld en reageerde nergens op.

Nadat Vincent die ochtend livebeelden van neushoorns had opgezocht en bekeken, kwam hij tot de conclusie dat er iets anders moest gebeuren. Morgenochtend start ik op het IVU. Voor die tijd moet dit opgelost zijn.

Zonder concreet plan nam hij een CAP naar het RusEuro Zorgcentrum Voor Wilde Dieren. Bij de poort van het dierenpark stond een medewerkster klaar om alle vrijwilligers voor de middagdienst op te vangen. Terwijl ze haar handpalmen over elkaar wreef, liep ze op Vincent af.

‘Vrijwilliger of bezoeker?’ vroeg ze vrolijk.

‘Bezoeker.’

‘Jammer.’ Ze streek een lok van haar lange, donkere haar achter haar linkeroor. ‘Ik had jou graag in mijn team gehad.’

‘Goed om te weten.’ Zijn stem had een verleidelijke toon die Vincent speciaal bewaarde voor zelfverzekerde types. Hij vond het grappig als ze daardoor in verwarring raakten.

Meteen ontving hij een stralende lach, waardoor hij even de behoefte voelde om een gesprek aan te gaan. Die neiging werd onderdrukt op het moment dat hij rook waarvoor hij kwam. Hij kon niet om de geur heen. Een mannetjesneushoorn.

Met zijn urine had de bul de grenzen van het verblijf gemarkeerd en met zijn poten had hij door de mest getrappeld, zodat zijn lucht zich over het hele terrein had verspreid.

Daarnaast rook Vincent een zoetere geur. Een vrouwtje. Hij snoof de lucht zo diep mogelijk op. De spieren in zijn lichaam reageerden door zich strak aan te spannen. Onbewust duwde hij zijn schouders naar achteren en rechtte hij zijn rug. Heerlijk! Onweerstaanbaar.

‘Kan ik je echt niet overhalen om me te helpen? Misschien alleen in de voormiddag, tot een uurtje of drie?’

‘Ik maak eerst een rondje door het park. Wie weet zie ik je zo nog even,’ zei hij om haar af te schepen.

Wat Vincent vooraf had gehoopt, klopte: het was rustig in het park. Op dinsdagmiddag was het merendeel van de mensen aan het werk. De gemiddelde leeftijd van de bezoekers lag ergens tussen de zeventig en negentig jaar. De meesten zaten koffie te drinken en met elkaar te babbelen. Het terrein van de witte neushoorns lag net voorbij de ingang. Genietend van de geur, die steeds sterker werd, liep Vincent rechtstreeks op zijn doel af, ging voor het hek staan en keek aandachtig naar de twee imposante dieren.

Sinds de Grote Vloedgolf liep er nog maar een klein aantal neushoorns op aarde rond. In een poging te voorkomen dat ze zouden uitsterven, was het zorgcentrum met een fokprogramma gestart. Vincent staarde met een ondoorgrondelijke blik naar het koppeltje, dat rustig stond te grazen. Hij hoopte dat ze reageerden en dat er iets bijzonders zou gebeuren. Ik heb iets te fixen in mezelf. Een van de twee kreeg Vincent in het vizier, allebei tegelijk richtten ze zich op. Opnieuw zoog Vincent een vleug op, voelde zijn hoofd erdoor tollen. Nu hij zo dichtbij stond, drong het tot hem door dat de zoete geur van het jonge vrouwtje een speciaal doel diende. Die zit in haar vruchtbare periode. Langzaam deed ze een paar stappen naar voren, waarbij ze een gorgelend geluid maakte.

Vincents gedachten schoten naar Mia. Zij had ook een heerlijke lichaamsgeur. Meestal werd deze vertroebeld door een damp parfum. Zonde. Hij nam rustig de tijd om de omgeving te bekijken. Niemand in de buurt. Om het verrukkelijke aroma van het bronstige vrouwtje goed in zich op te nemen, snoof hij opnieuw diep in. Ze keek hem recht aan, het gegorgel ging over in een hard proestend geluid.

Hij lachte. ‘Wacht even. Sta je me hier nu te verleiden?’

De bul rukte zich los uit zijn verbouwereerde toestand. Moeiteloos pikte Vincent zijn signalen op: de stand van zijn bek, lippen, oren. Hij is boos. Heel erg boos.

‘Rustig aan, jongen,’ mompelde Vincent, hoewel hij niet zeker wist of de neushoorn hem kon horen, laat staan zou begrijpen.

Driftig snuivend schudde het dier zijn kop laag over de grond heen en weer. Met zijn indrukwekkende hoorn schraapte hij over de zanderige bodem, waarbij hij een hoog geluid voortbracht. Het klonk alsof het dier probeerde te gillen met een dichtgeknepen neus.

Vincent kon zijn lach niet onderdrukken. ‘Ik wil je niet beledigen, maar als ik jou was, zou ik stoppen met dat gegil. Daar knappen de vrouwtjes eerder op af dan dat ze in de juiste stemming komen.’

Onder luid gesnuif gooide de mannetjesneushoorn zijn kop en staart omhoog. Met zijn achterpoten schraapte hij in het zand.

Onverwacht kwam zijn actie niet. Vincent dacht dat hij met een nepaanval dreigde, hoopte dat de bul op het laatste moment zou afremmen. Hij zag de blik in de ogen van het dier, wist dat de boel uit de hand zou lopen. Pislink! Dat beest is helemaal gek geworden.

Met een overweldigende snelheid stoof hij op Vincent af. De tijd leek een moment stil te staan. Een krachtige siddering trok door Vincents gespierde lichaam. Zoveel agressie. Wat een kracht! Als een feest van herkenning voelde hij de hevigheid van het jaloerse schepsel door zijn gestel trekken. Op de achtergrond hoorde hij het vrouwtje proesten, alsof ze hem met aanlokkelijke klanken aanmoedigde. Vincent rilde van genot, was een ogenblik verlamd door de stortvloed aan levensenergie die hij zojuist had ontvangen.

‘Dank je,’ zei hij met een schorre stem tegen het aanstormende geweld.

Zodra hij voelde dat het contact krachtig genoeg tot stand was gekomen, sprong hij achteruit. Hij bewoog zich als de wiedeweerga bij het hek vandaan in de hoop dat hij het dier daarmee kon laten afremmen.

Te laat. Met een noodgang knalde de neushoorn ertegenaan en kwakte met een harde dreun tegen de grond. Vincent kon niet zien of de bul de klap had overleefd. Hij rook een ijzerachtige geur. Bloed. Tijdens zijn sprint richting de uitgang, hoorde hij het dier opnieuw tot leven komen. Een tweede klap tegen de stalen omheining en schreeuwende bezoekers veroorzaakten chaos in het park.

Vincent maakte zich uit de voeten. De CAP die hij eerder had gereserveerd, stond klaar voor lancering. Door de afstand zo snel mogelijk te vergroten, hoopte hij dat er een einde aan de situatie zou komen.

Later die avond werd pijnlijk duidelijk waartoe zijn actie had geleid. Het nieuwsbericht op zijn PAS loog er niet om.

Lieve Rocco, rust zacht

Neushoorn Rocco is afgelopen middag ernstig gewond geraakt. Helaas hebben ze het populaire dier uit het Rus-Europese Zorgcentrum Voor Wilde Dieren moeten laten inslapen.

Bert Heerens, Rocco’s vaste verzorger, werd volkomen verrast door de op hol geslagen bul, die meerdere keren achter elkaar tegen de omheining van zijn verblijf beukte. Wat hem dreef tot deze uitspatting is onduidelijk. Het vrouwtje met wie Rocco zijn leven in gevangenschap deelde, maakte een zeer opgewonden indruk, maar bleef ongedeerd.

“Rocco was buiten zinnen. We begrijpen er niets van. Neushoorns leven hier in hun eigen veilige wereld, waarbij ze normaal gesproken geen aandacht hebben voor andere zaken dan eten, drinken of elkaar”, aldus Quinty Kras, woordvoerster van het zorgcentrum.

Het blijft een raadsel waarom Rocco doordraaide. Probeerde hij iets of iemand te bestormen? Van de zeldzame exemplaren die in het wild leven is bekend dat ze sporadisch aanvallen. Enkel en alleen om af te schrikken. “Alle veiligheidsprotocollen traden in werking en er werd een team van dierenartsen opgetrommeld. Helaas kwam de verdoving te laat. Ik was ten einde raad, al helemaal toen de artsen geen andere optie zagen dan de verlossende spuit te gebruiken”, vertelt Bert.

Van de witte neushoorn lopen vandaag de dag nog maar enkele mannelijke exemplaren rond op aarde. Rocco vervulde als jong mannetje een belangrijke rol binnen het fokprogramma van zorgcentra voor wilde dieren. Wie die rol in de toekomst zal overnemen, is nog niet bekend.

Vincent was triest en opgelucht tegelijk. Zijn kracht was terug, de jeuk verdwenen, maar dit had het leven van een prachtig dier gekost. Doelbewust had hij een nieuwe connectie met een machtig schepsel afgedwongen. Zijn onderbuik vertelde hem dat hij daar ooit een hoge prijs voor zou betalen. Zoiets kon niet zonder consequenties blijven.

3

Lena: Start

Oost-RusEuro, 23 oktober 2041

De start op het IVU verliep anders dan ik hoopte. Later in het jaar instromen op een school van dit niveau leek voor Simon, Vincent en Mia geen probleem te zijn. Zij gingen iedere dag vrolijk naar hun lessen en haalden meteen goede cijfers. Voor mij was het een ramp. Van mijn moeder leerde ik “dat we allemaal gelijk zijn, ongeacht onze schoolprestaties”. Die theorie ging op onze nieuwe school niet op. Op ’t Lucentius scoorde ik bovengemiddeld – op het IVU werd ik bestempeld als “zwakke leerling”. En zo voelde ik me ook.

Vaak probeerde ik me er een voorstelling van te maken hoe het zou zijn als Tess mee was gekomen. In haar nabijheid boeide het me niet wat anderen van me vonden. Ze zouden ons vanzelf leuk gaan vinden. Of anders maar niet. De harde realiteit was echter dat ik moest leren overleven op een school waar de uitdaging groot was. Om te beginnen moest ik er mijn draai zien te vinden. Zonder Tess.

Het begon al met de kennismakingslunch. Op het moment dat Van der Bildt op onze eerste schooldag aankondigde dat we met z’n allen zouden lunchen in de Grote Strandgaper had ik me er een ander soort ruimte bij voorgesteld. Meer zoals op ’t Lucentius: simpele tafels en oude stoelen kriskras verspreid in een grote ruimte, waar als je binnenkwam de typische kantinegeur je neus binnendrong.

Het werd een heel andere ervaring. De Grote Strandgaper leek meer op een enorme eetzaal van een sjiek restaurant. Ik moest toegeven dat ik onder de indruk was. Het hoge plafond werd verlicht door grote lichtschelpen aan de wand. Dezelfde als die ik die ochtend bij binnenkomst in de hal had gezien. Zes lange, houten tafels waren feestelijk gedekt. Het glimmende bestek en de kristallen waterglazen deden luxe aan. Naast de hagelwitte borden lagen keurige servetten met daarop de afbeelding van een schelp. Aan de rechterkant van de zaal was een buffet waar mensen hun bord vol stonden te scheppen. Tig paar ogen keken onze kant op. Ik voelde me opgelaten. Mia werd aangesproken door een meisje met lang, rood haar. Ik herinnerde me dat ze bij aankomst op het IVU naar datzelfde meisje had gezwaaid. Opvallende verschijning. Een Mia-type met rood haar. Mia pakte Vincents hand vast en trok hem mee naar de tafel waar de roodharige meid met een groep andere leerlingen was neergestreken. Simon, Yo en ik liepen langzaam achter hen aan de zaal in.

Omdat ze net voorbij de opengeslagen deuren stonden en vriendelijkheid uitstraalden, werd mijn aandacht getrokken naar een groepje van drie meiden. Ze hadden door dat ik naar hen keek.

‘Hallo, nieuwelingen,’ zei een van de drie. ‘Ik ben Finny.’ Ze gebaarde naar de andere twee. ‘Rebecca. En dit is Victoria.’

Ik stak een hand op. ‘Hallo.’

‘Jullie zijn toch die BIG5-helden?’ giechelde Finny.

Helden? Ik vond het een gênante vraag en knikte vaag om geen antwoord te hoeven geven. Simon en Yo zeiden ook niets.

‘Dus het is echt waar dat jullie een ijswand bij Antarctica hebben gebouwd? Zo cool!’

Ik zag Rebecca en Victoria met een blik vol bewondering naar Vincent kijken.

‘Ja, Vincent is onze held. Net als Simon, natuurlijk!’ voegde ik daar snel aan toe met mijn hoofd richting Simon knikkend. ‘Als hij niet samen met zijn vriend, Kadin, StolKa had ontdekt, was de ijswand er nooit geweest. Simon is geniaal.’

Simon lachte flauwtjes naar Finny. Heb ik hem in verlegenheid gebracht? Vindt hij dat irritant?

‘Wauw,’ bracht Rebecca uit, die nog steeds naar Vincent gluurde. Opeens leek ze zich te realiseren dat ik haar observeerde en gaf Victoria, die hem ook in al zijn bewegingen volgde, een stootje.

‘Welkom, superhelden. Ik heb trek. Zullen we aanvallen?’ stelde Finny voor.

De schalen van het kleurrijke buffet waren afgeladen: gebakken en gepofte aardappelen, rijst met bonen, verschillende groentemixen, vegaburgers, groentesoep met kaasbrood, vers fruit. Aan het einde van de opstelling stond een tafel met sauzen. Al zag het er smakelijk uit, ik had geen honger. Om niet op te vallen, schepte ik wat broccoli en doperwten op mijn bord en viste ik de kleinste gepofte aardappel uit de schaal.

Bij het binnenkomen van de ruimte zag ik Van der Bildt vriendelijk een hand naar Mia en Vincent opsteken. Ze liep dieper de eetzaal in naar achteren en vuurde commando’s af op haar PAS, die met een gouden armband om haar pols bevestigd zat. De vloer bewoog, een uitschuifbaar sprekerspodium van een glasachtig materiaal kwam naar boven. Aan de voorkant was het versierd met ingegraveerde letters. Ze vormden het woord “Uitblinkers”. Rondom het podium en op de vloer verscheen een projectie van parelmoerkleurige schelpen. De directrice trok het colbertjasje, dat ze over haar zwarte jurk droeg, uit. Haar rode wangen schenen dwars door de laag make-up heen. Een kleine, smalgebouwde man van middelbare leeftijd met ronde bril schoot haar te hulp en pakte het jasje aan.

Nadat we elkaar in de tussentijd aan tafel eet smakelijk hadden gewenst, werd ik aangesproken door een mollige meid met grote, bruine ogen. Ze zat recht tegenover me. Naar haar figuur te oordelen, moest ze een jaar of zestien zijn. Verder zag ze er, met een gebloemde tuniek en twee donkerblonde vlechten, eerder uit als een kind van een jaar of twaalf.

‘Ik ben Rudy. Leuk dat jullie er zijn.’

‘Dankjewel. Ik ben Lena.’

Simon schonk haar een glimlach. ‘Ik ben Simon.’

Yo bleef stoïcijns naar het fruit op haar volgeladen bord kijken.

‘Is bij jullie in de familie ook iedereen hoogbegaafd?’

Wat een rare vraag. Zal ik zeggen dat ik hoogbegaafd ben op het terrein van emoties? Dat ik kan voelen wat een ander voelt en gevoelens kan beïnvloeden? Waarschijnlijk trekt ze dan gelijk de conclusie dat ik gek ben. ‘Nee. Hoezo?’

Ik was blij dat Simon naast me was gaan zitten. Aan mijn andere zijde zat Yo. Daar had ik niet veel aan.

Simon toonde zijn bedenkelijke blik. ‘Volgens mij zijn mijn ouders nooit officieel getest. Het zou me echter niets verbazen. Slim zijn ze zeker. Ze hebben allebei vrijwel moeiteloos een dubbele universitaire studie afgerond.’

Met een grote glimlach op haar gezicht klapte Rudy in haar handen. ‘Interessant! Weet je waarom ik dit vraag? Het is mij opgevallen dat bijna alle leerlingen op het IVU afstammelingen zijn van hoogbegaafde ouders.’

‘Afstammelingen?’ vroeg ik.

‘Ja. Vaak zie je die intelligentie terug bij voorouders. Een enkeling hier is de enige uitschieter in de familie. Het grappige is dat dit meestal geen echte hoogvliegers zijn. Al doen ze nog zo hun best, op het IVU vallen ze vanzelf een keer door de mand.’ Rudy klonk stellig. ‘Ik ben van plan nader onderzoek naar dit fenomeen te gaan doen.’

‘Waarom zou je dat willen?’

Yo, die tot dat moment alleen naar de kleurige vruchten op haar bord had getuurd, keek schichtig op.

‘Het heeft mijn persoonlijke interesse. Mijn ouders zijn ook zwaar hoogbegaafd. Net als ome Carlton, tante Stéphanie en hun dochter Marianne. Verder heb ik twee heel pientere zusjes. Ik weet zeker dat zij hier over een paar jaar ook rondlopen. Mijn broer, Gerrit, zit in de derde.’ Ze pauzeerde even. ‘Wij vormen een familie van toppers.’ Haar bolle wangen glommen van trots.

Het lukte me niet om mijn ergernis te onderdrukken. ‘Goed om te horen dat bij jullie iedereen zo slim is, want een hoogbegaafde familie zit waarschijnlijk niet op een achterlijk kind te wachten!’ Direct had ik spijt van die uitspraak, vooral van de toon waarop ik deze had uitgesproken.

De ongemakkelijke stilte die viel, werd verbroken door de stem van Claire van der Bildt vanaf het sprekerspodium. ‘Beste jongens en meisjes! We hebben er vandaag vijf nieuwe uitblinkers bij. Laten we ze van harte welkom heten!’

Haar stem was bijna net zo uitgelaten als de uitdrukking op Mia’s gezicht. We ontvingen een applaus. Met een hard klappende Vincent naast zich, zwaaide Mia blij in onze richting, waardoor spontaan alle blikken in de Grote Strandgaper op Simon, Yo en mij waren gevestigd. Sommige leerlingen keken geïnteresseerd, anderen uitdrukkingsloos. Ter afleiding bestudeerde ik mijn handen.

Van der Bildt vervolgde: ‘Lena, stel je je even voor?’

Mezelf voorstellen voor een groep had ik nooit prettig gevonden. Nu voelde het alsof mijn strot werd dichtgedrukt. Afschuwelijk. ‘Uhm. Hallo, allemaal, ik ben Lena van Gool.’ Verder dan die zin kwam ik niet. Mijn oksels werden vochtig. Ik zag Finny, Rebecca en Victoria vriendelijk naar mij en vervolgens naar elkaar kijken en probeerde mijn aandacht bij hen te houden. Intussen keken de toeschouwers verwachtingsvol mijn kant op. Ik vestigde mijn blik op onze directrice op het sprekerspodium. Ze had haar armen over elkaar geslagen.

‘Ga maar even staan, zodat iedereen je kan zien. Zou je iets meer over jezelf willen vertellen?’ vroeg ze op een zoetzuur toontje.

Ik blokkeerde, bleef zitten en schudde langzaam met mijn hoofd.

‘Niet? Zal ik het voor je doen?’

Ik zag dat sommige leerlingen blikken met elkaar uitwisselden.

‘Jongens en meisjes, Lena blinkt uit op het terrein van sociale intelligentie. Dit betekent dat ze met haar vaardigheden onder de crea’s valt.’

‘Ze komt inderdaad lekker sociaal over. Volgende!’ riep een meid met een dikke bos donkerbruine krullen vanuit de hoek waar Mia en Vincent zaten. Haar stem en bijpassende mimiek dropen van het sarcasme.

Een aantal leerlingen grinnikte, sommigen keken geschrokken. Ik ook. In wat voor een leeuwenkuil zijn we hier terechtgekomen?

Van der Bildt fronste haar wenkbrauwen en sprak haar op scherpe toon toe. ‘Rustig aan, Olivia. Ik stel je enthousiasme op prijs, maar roepen door de zaal is niet toegestaan. Dat weet jij best, jongedame!’

Olivia schonk de directrice een overdreven grijns.

Van der Bildt negeerde het en ging op plechtige wijze door met de aankondigingen. ‘Graag stel ik jullie dan nu voor aan onze tweede nieuwe uitblinker: Mia van Duijvenvoorde! Mia spreekt twaalf verschillende talen. Vloeiend. Wat dit extra bijzonder maakt, is dat zij het merendeel van de talen door middel van zelfstudie heeft aangeleerd. Ze is dus een alfa.’

Mia hoefde alleen te stralen. Van oor tot oor. Ook de rest kwam er gemakkelijk vanaf, want Van der Bildt besloot het woord te houden en ook Simon, Vincent en Yo aan iedereen voor te stellen. Bij de mededeling dat Simon onder de bèta’s viel, ontving hij goedkeurende knikjes vanuit het publiek. Net als Vincent, die bij de atleten werd ingedeeld. Een gespierde gast die bij hem aan tafel zat, veerde op en gaf hem een high five. Leerlingen om hen heen begonnen spontaan te applaudisseren.

‘Tot slot vraag ik jullie aandacht voor Yo Caspers. Zij valt net als Lena onder de crea’s.’

Het contrast met de reacties op Mia, Simon en Vincent was groot. Een enkeling keek kort naar Yo, maar een echte respons bleef uit.

Claires blik gleed over de PAS aan haar pols. ‘Lieve leerlingen, het is tien voor twee. De hoogste tijd om de lunch af te ronden. Om twee uur starten de lessen.’

Ze had die woorden nog niet uitgesproken of er verscheen een lange gedaante met donker haar en opvallende blauwe ogen in de deuropening.

Van der Bildt probeerde streng te kijken. ‘Je bent te laat, Sylven. Wanneer leer jij eens op tijd te komen?’

‘Mijn oprechte excuses, Claire.’ De jongen glimlachte halfslachtig.

Bij het teruglachen verraadde de blik van de directrice dat ze een zwak voor hem had. ‘Je hebt de kennismaking met de nieuwe uitblinkers gemist.’

‘Wat jammer. Ik zal mezelf zo nog wel even persoonlijk aan ze voorstellen.’

Aan alles voelde ik dat Sylven er totaal niet over inzat dat hij te laat was en de kennismaking met ons had gemist. Mij hield hij niet voor de gek.

4

Lena: Bagger

Oost-RusEuro, 23 oktober 2041

Na de lunch ontvingen we ons lesrooster. Ik vergrootte mijn PAS en keek er vluchtig naar. Daarna hield ik mijn rooster naast die van Simon. Zijn schema liet een heel ander beeld zien. Op alle dagen, behalve de vrijdag, stonden bij mij tien vakken achter elkaar gepland. Simon had drie vrije middagen en bij hem zag ik twee blokken van drie uur talentbegeleiding ingeroosterd staan. We hadden alleen dierkunde samen. “Talentbegeleiding: onbekend” prijkte in koeienletters boven mijn rooster.

De eetzaal was half leeggelopen. Van der Bildt stond op het punt te vertrekken.

‘Mevrouw Van der Bildt, ik mis de uren voor talentbegeleiding. Bij Simon staan die er al in.’

‘Klopt. Jouw begeleider is verhinderd. De heer Zenith heeft momenteel geen tijd. We verwachten hem pas na de kerstvakantie op school.’

‘Kan hij zich dan niet laten vervangen door zijn hologram?’

‘Zoals ik al mededeelde, heeft dr. Zenith geen tijd. Ook niet op afstand.’

‘Lekker dan.’ Het enige vak waarnaar ik uitkeek.

‘Je zal geduld moeten hebben. Kom, je bent bijna te laat voor je eerste les. Hup, hup.’ Met grote passen liep Van der Bildt de eetzaal uit.

‘Mijn coach heeft geen tijd voor me,’ mopperde ik naar Simon.

Simons lippen krulden omhoog. ‘Ik heb drie middagen vrij. Daar ben ik blij mee. Genoeg tijd voor zelfstudie en andere belangrijke dingen.’

Het leek hem compleet te ontgaan dat ik een teleurstelling te verwerken had. Een beetje medeleven kan geen kwaad.

Voordat we de Grote Strandgaper achter ons lieten, kwam Mia op ons af. ‘Ik heb gelijk. Ik zei het toch!’

‘Wat bedoel je?’ Ik was absoluut niet in de stemming voor een spelletje “gedachten raden” met haar.

‘Moos loopt hier rond! In Afrika hebben ze natuurlijk geen school zoals het IVU.’

‘Oh.’ Ik wilde het gesprek graag afkappen.

Simon reageerde wel enthousiast. ‘Wat leuk! Dan gaan we hem ongetwijfeld een keer tegenkomen.’

‘Ik vrees dat we hem alleen tijdens de lessen gaan zien. Olivia vertelde dat hij vanwege zijn populariteit vrijstelling heeft gekregen voor sociale activiteiten. Moos wil niet continu in de belangstelling staan, hij eet liever op zijn kamer. Samen met Yaro, zijn beste vriend.’

‘Beste vriend …’ Mijn gedachten schoten naar Tess.

‘Yaro Touré. Hij komt ook uit Afrika. Ik heb geluk! Yaro is een alfa. Hij spreekt zes verschillende Afrikaanse talen. Ik zit bij een paar vakken met hem in de klas. Moos volgt alleen praktijklessen, waar hij verplicht aanwezig moet zijn en die hij niet vanuit zijn eigen kamer kan volgen. Ik hoop toch ergens een uurtje samen met hem in een klaslokaal te mogen zitten. Lijkt me geweldig!’

Het belabberde gevoel dat ik had gekregen na het zien van mijn lesrooster maakte plaats voor iets beters. Zou Moos een crea zijn? Gezien zijn muziek moest het wel een aardig persoon zijn. Het idee dat hij zich liever terugtrok op zijn kamer om geen last van opdringerige fans te hebben, vond ik ook voor hem spreken. Heb ik binnenkort misschien toch iets positiefs te melden aan Tess.

Zodra ik op vrijdagmiddag de hal van ons huis binnenliep en mijn tas op de grond liet zakken, zagen mijn moeder en Chris al aan me dat mijn eerste week geen daverend succes was geweest.

‘Blij dat je huis bent?’ vroeg mijn moeder voorzichtig.

Ik knikte kort.

‘Hoe is de sfeer op het IVU?’

‘Bagger. De nadruk ligt op het presteren. De hoogte van je cijfers is belangrijker dan je inzet.’

‘Echt? Wat ouderwets! Dat valt me tegen van zo’n goede school. Wanneer wordt dat stomme cijfersysteem nu eindelijk eens afgeschaft? Kan zoiets niet gewoon bij wet verboden worden?

‘Nee, dat gaat zomaar niet. Wel zie je dat bijvoorbeeld in Afrika en Aziestralië de middelbare scholen zijn gestopt met het geven van toetsen en cijfers,’ antwoordde Chris. ‘Dat is alvast een eerste stap voorwaarts.’

De verontwaardiging van mijn moeder bleef aanzwellen. ‘Prestatiedruk kan zelfs tot depressiviteit leiden. Dat is toch algemeen bekend?’

Ik had er spijt van dat ik erover was begonnen, had bij voorbaat kunnen voorspellen dat ze zou gaan preken.

‘Waarom zou je iemand die goed is in een vak als scheikunde op dezelfde manier toetsen als iemand die daar moeite mee heeft? Je moet testen wat ze wel en niet kunnen. Ieder op het eigen niveau. Anders steken ze er niets van op.’

Het hoofd van mijn moeder kleurde rood. Ik voelde haar huid gloeien.

‘Helemaal mee eens, mam. Wat ruikt het hier lekker. Hoe laat eten we?’

‘Uhm. Om zes uur.’ Na een zucht ging ze door met haar betoog. ‘Als je gemakkelijk hoge punten haalt, heb je weinig aan een toets. En als je al moeite hebt met de lesstof, maken slechte resultaten het probleem groter. Je schaamt je en de motivatie om te leren daalt. Vaak gaan ouders zich dan ook nog met de situatie bemoeien; daar wordt niemand beter van.’

Ik luisterde niet meer, haar stem zoemde op de achtergrond. Geduldig wachtte ik af tot ze klaar was.

‘Tess en jij hebben vanavond het rijk alleen,’ zei Chris tegen mij. ‘Wij zijn uitgenodigd voor een spelletjesavond bij tante Anne en ome Glen. In de vriezer ligt nog een halve ijstaart. Die met chocolade en hazelnoot.’

‘Dank je. Ik ga huiswerk maken.’

Mijn concentratie was ver te zoeken. Ik bekeek de afbeeldingen die ik afgelopen zomer in Zuid-Afrika maakte. De meeste foto’s maakte ik tijdens de safaritocht waar ik Ringo ontmoette. Hij presteerde het opnieuw om me geen enkel teken van leven te geven. Ik probeerde contact te zoeken en stuurde hem een aantal Speaky’s. Hij liet het helemaal afweten. Het maakte me boos, het liefst was ik zoals afgelopen zomer weer op zijn stoep gaan zitten. Daarnaast nam de onrust toe. De conclusie dat afwachten geen zin had en ik in actie moest komen, voelde dan ook als een opluchting. Ik zond:

25.10.2041, 16.15 uur

Lena: Toen je de vorige keer mijn berichten negeerde, maakte ik me zorgen. Nu reageer je weer niet. Waarom niet? Geef me alsjeblieft een teken van leven.

25.10.2041, 16.17 uur

Lena: Als je me blijft negeren, stap ik op het vliegtuig en kom ik naar je toe.

Weer ontving ik geen reactie. Wel volgde ‘s avonds een uitnodiging van Mia.

25.10.2041, 20.05 uur, BIG5 groep

Mia: Baal jij ook zo van de kou? Noteer dan alvast in je agenda: zaterdagavond 9 november vanaf 20.00 uur: zwembadfeest bij Mia! Neem gerust een vriend of vriendin mee en doe iets luchtigs aan. We stoken de boel lekker op!

Vincent: Ik ben erbij.

Tess, die naast me op bed lag, moest lachen om mijn gezichtsuitdrukking. ‘Waarom kijk je zo benauwd?’

‘Ik krijg net een Speaky van Mia binnen. Ze stuurt me een uitnodiging voor een zwembadfeest bij haar thuis. Op 9 november.’

‘Best aardig. Toch?’

‘Jawel. Maar ik zit er niet op te wachten.’

‘Je had je toch voornomen om aan een vriendschap met haar te werken? Lukt dat een beetje?’

‘Nee. Daar komt in de praktijk niet veel van terecht. Al vanaf dag een zijn er twee eilandjes ontstaan. Mia en Vincent met al hun nieuwe vrienden en Yo en ik als twee lotgenoten die overal buiten vallen. Volgens de indeling van het IVU hoorden Yo en ik bij de crea’s. Dat is een groep van maar een stuk of dertig leerlingen. Crea’s zijn duidelijk een stuk minder slim dan de andere leerlingen.’

‘Wat een onzin! En Simon?’

‘Die trekt zijn eigen plan.’

‘Misschien is het aan jou om jullie als BIG5 bij elkaar te houden?’

‘Ik weet het niet, hoor.’

‘Kom op, Leen. Beloof me dat je daarvoor wel je best blijft doen.’

Ik aarzelde een ogenblik. ‘Oké, onder een voorwaarde.’

‘En dat is?’

‘Dat jij meegaat naar Mia’s zwembadfeest. In de uitnodiging staat dat ik iemand mee mag nemen.’

‘Doe normaal! Zie je mij daar al tussen lopen? Trouwens, ik heb geen zwemkleding. Het badpak waar ik ooit zwemles in kreeg, past niet meer. Daar krijg ik mijn lijf echt niet meer ingeperst.’

‘Dan gaan we morgen toch even langs een kledinginzamelpunt? Daar vinden we vast en zeker een leuke bikini voor jou. Alsjeblieft …’

Ik voelde al dat het me ging lukken om Tess over te halen, maar deed er toch nog een schepje bovenop. ‘Als wij samen zijn, gaan we sowieso een leuke avond hebben.’

Tess slaakte een zucht. ‘Oké, ik ga met je mee.’

5

Yo: Fladders

West-RusEuro, 25 oktober 2041

Na Antarctica droomde Yo vrijwel iedere nacht van fladderende kleuren. Daardoor werd ze, ondanks alle IVU-druk, vaak met een opgewekt gevoel wakker. Wat zouden die kleuren betekenen? Soms dacht ze een wezen tussen de fladders door te zien bewegen. Als ze erop inzoomde, verdween het uit beeld. Ze zag dan flitsen van personen of voorwerpen. Zelden begreep ze wie het waren of wat de objecten moesten voorstellen.

Na een halve week IVU was Yo blij dat ze samen met haar lapjeskat, Sjammie, in haar eigen bed kon slapen. Die nacht verliep haar droom anders dan anders. Achter het gebruikelijke gordijn van kleurenfladders lag een voorwerp verscholen. Op de grond. Terwijl ze tussen de kleuren door tuurde en het beeld scherpstelde, zag ze wat het was. Het kleitablet.

Het kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Voordat ze in slaap viel, had ze lange tijd naar een foto van het kleitablet gekeken. Ze hoopte zo meer informatie te ontdekken dan Mia tot nu toe had gedaan. Een moeilijke opgave. Yo raakte gefrustreerd, had er hoofdpijn van gekregen. Verder leverde haar inspanningen niets op.

In de droom gebeurde er wel iets. De tekens en cijfers kwamen tot leven. Om te begrijpen wat ze zag, concentreerde ze zich op de letters die naar links bewogen. “Vijf is te veel”, las ze. Op zoek naar meer aanknopingspunten bestudeerde ze de rest van de tekens. Haar oog viel op een lijn. Yo’s hartslag versnelde. De lijn liep duidelijk naar de afbeelding van het luipaard. Heeft dit iets met mij te maken? Nieuwsgierig probeerde ze zich voor te stellen waar de andere kant naartoe zou gaan. Het kleitablet is incompleet. Daar waar de lijn eindigde, popte het vertrouwde beeld van fladderende kleuren op. Heel helder. Olijfgroen, lila, felblauw, warmbruin, turquoise. Een gevoel van blijdschap stroomde Yo’s ziel binnen. Zoiets moois heb ik nog nooit gezien. Daar word ik gelukkig van.

Kort na die constatering werd ze wakker. Krampachtig drukte ze haar oogleden dicht, zo hoopte ze naar de fladders terug te kunnen keren. Kom op!

Na enige tijd gaf ze het op. Ze gleed uit bed en merkte dat ze licht in haar hoofd was geworden. Ik heb behoefte aan frisse lucht. Omdat ze haar vader niet wakker wilde maken, sloop ze op haar tenen de slaapkamer uit. Via de woonkamer stapte ze het minuscule balkon op. Daar stond een oude tuinstoel. De zitting was doorgezakt en de poten verroest. Yo liet zich erin zakken, was blij dat ze even onderuit kon hangen. Ze bracht haar handen voor haar gezicht en strekte haar benen voor zich uit. Haar pyjamabroek knelde en was een centimeter of tien te kort. De herinnering aan het beeld van de bewegende kleuren maakte haar nieuwsgierig. Wat was dat?

Ze voelde de drang opkomen om de anderen hierover in te lichten. Wat voor verklaring zouden zij voor het gefladder hebben? Maar voor Yo was het eigenlijk zo klaar als een klontje: de kleuren hadden een connectie met het kleitablet.

6

Lena: Niets bijzonders

Oost-RusEuro, 28 oktober 2041

Na een weekend met Tess baalde ik ervan dat het weer maandagochtend was. Bij het CAP-punt van het IVU arriveerde de ene na de andere CAP. Net voor mij was Sylven uitgestapt. Hij observeerde hoe ik uit een appeltjesgroene CAP sprong.

‘Hoi, nieuwe uitblinker! Zit jij niet met wis- en klimaatkunde bij mij in de klas?’

‘Zou best kunnen.’

‘Leuk! Ik ben Sylven van Zantvoort.’ De jongen sprak geforceerd deftig. Het hoge TORrengehalte droop ervan af. ‘Drie uur les en dan ben ik weer klaar voor vandaag. Zelfs hier valt er voor mij niet veel te leren.’

Hij keek me aan met een blik waaruit ik kon opmaken dat hij dacht dat ik er op in zou gaan. Ik speurde de omgeving af, zag alleen onbekende gezichten. Hoe ga ik dit gesprek afkappen?

‘Ik snap niet waarom ik volgens de wet verplicht naar school moet, terwijl ik heel veel geld zou kunnen verdienen. Mijn IQ is hoger dan dat van de gemiddelde docent. Hoe is dat bij jou?’

‘Geen idee. Dat vind ik niet zo belangrijk, eerlijk gezegd.’

‘Oh, nee. Jij bent natuurlijk een crea! Ook prima. Waar blink je in uit? Muziek of kunst?’

‘Geen van beide.’

‘Waar ben jij dan wél goed in?’

‘Niets bijzonders,’ zei ik om er snel vanaf te zijn. Ik begon me met de minuut stommer te voelen. Waar gaat dit gesprek naartoe?

‘Wat doe je dan op het IVU?’

Ik hoorde de oprechte verbazing in zijn stem, haalde nonchalant mijn schouders op en schonk hem een zo geheimzinnig mogelijke glimlach. Hij trapte erin, zijn nieuwsgierigheid zwol aan.

‘Kijk. Moet je die mafkees zien,’ zei Sylven grinnikend.

Met zijn hoofd maakte hij een beweging naar links. Daar liep Yo, die blijkbaar stilletjes achter ons had gelopen en nu met een grote boog om Sylven en mij heen ging. Ze zag me, stak onzeker een hand op om mij te begroeten en versnelde haar pas.

‘Dat is Yo, mijn vriendin,’ zei ik met de nadruk op het woord vriendin.

‘Vreemd figuur. Met die donkere gewaden en verdwaasde blik. Ze is een soort van helderziende, heb ik gehoord.’

‘Je hebt geen idee waar je het over hebt. Yo is fantastisch.’

‘Vind je dat echt? Ik snap niet dat je met zo’n gek mens omgaat. Zonde van je imago. Je bent toch ook bevriend met die knappe blonde? Dat is toch een veel leukere vriendin. Hoe heet zij ook alweer?’

‘Mia, bedoel je.’ Ik had geen zin om er verder op in te gaan en voelde een toenemende afkeer voor Sylven opkomen. Ik wil niet dat hij zo naast me komt zitten.

Bij de voordeur van het IVU aangekomen, stak ik mijn hand op. ‘Doei, ik ga nog even naar het toilet.’

Blij dat ik een excuus had om niet langer met hem te hoeven praten, liep ik snel bij Sylven vandaan.’ Wegwezen.

‘Tot kijk. We spreken elkaar later,’ zei hij op bekakte toon.

Liever niet. In plaats van dit uit te spreken, stak ik schijnheilig een duim op.

7

Yo: Rood

Oost-RusEuro, 29 oktober 2041

‘Dag, Yo. Kom binnen.’

Yo zag als een berg op tegen de ontmoeting met haar coach. Voordat ze aanklopte bij de Alikruikzaal probeerde ze zich een voorstelling van de persoon te maken. Aan de stem te horen, was het een vrouw. Of een man met een hoge stem.

‘Hallo. Yo?’ sprak de stem opnieuw, nu harder.

Yo liep sloom het lokaal in.

‘Niet zo verlegen. Kom verder.’ De vrouw wuifde. Haar gezicht was met zo’n zware laag make-up bedekt dat Yo eerst dacht dat ze een masker droeg. Het leek meer op een dikke laag schmink dan op foundation.

‘Ga lekker zitten. Mijn naam is Diny Kipstra. Goed je te ontmoeten. Wij gaan de komende periode een heleboel leuke dingen doen. Met als doel te ontdekken hoe jij je bijzondere talent nog beter kunt gaan inzetten. Heb je daar zin in?’

Yo nam plaats op de rand van een blauwe klapstoel voor het bureau van haar coach.

‘Ik zou het fijn vinden als je me vanaf nu Diny noemt.’

Om niet naar de excentrieke vrouw te hoeven kijken, screende Yo de ruimte. De wanden waren van boven tot beneden bedekt met muurschilderingen. De vele details schreeuwden om aandacht. Recht voor zich uit zag ze een foto van een eiland omringd door een zee in sprookjesachtige tinten. Wat ze op de rechtermuur zag, kon ze niet goed bevatten. Kleurrijke, abstracte fantasiefiguren die door elkaar heen kronkelden. Het was te veel om in een keer te kunnen verwerken. Links werd een houten kozijn geprojecteerd. Het bood uitzicht op een veld met bloemen waarboven een zwerm kleurige insecten zweefde.

‘Kijk inderdaad goed om je heen. Ik heb alles zelf ontworpen. Vind je het mooi?’

Yo draaide zich langzaam op de stoel om. Op de muur achter haar, naast de deur waardoor ze naar binnen was gekomen, prijkte een portret van een jonge vrouw. Vanwege de hoekige vlakken, bonte kleuren en de opvallende bruine ogen sprak deze projectie haar het meest aan.

‘Luister goed. Ik zal je vertellen wat wij de komende weken gaan doen. Om te beginnen wil ik graag testen of jij over een fotografisch geheugen beschikt,’ meldde Diny. ‘Ik vermoed dat jij goed kunt onthouden wat je ziet. Jij kan als het ware plaatjes in je hoofd opslaan. Klopt dat?’

Yo staarde Diny aan. Plaatjes opslaan? Zelf zou ze de manier waarop ze met de beelden in haar hoofd omging nooit zo beschrijven.

‘Het is de kunst om onder de knie te krijgen hoe je ze op het gewenste moment op kunt roepen. De komende periode zal ik je op de proef stellen, zodat ik in het vervolg beter kan bepalen hoe goed jouw gezichtsveld is ontwikkeld. Oké? Morgen ontvang je het trainingsrooster.’

Diny stond op, Yo volgde haar voorbeeld. Een strakke, kobaltblauwe jurk benadrukte het grove postuur van de vrouw. Ze had haar grote voeten in knalrode pumps geperst. Het zag er pijnlijk uit.

Diny ging naast haar staan en toornde een flink stuk boven haar uit. ‘Je bent een mooie verschijning.’ Voordat Yo de kans kreeg om een stap naar achteren te zetten, streek Diny met een vlugge handbeweging over haar wilde haardos. ‘Mooie kleur: kastanjebruin met koperen accenten. Prachtig.’

Benieuwd naar de persoon achter het masker deed Yo een poging erdoorheen te kijken. Het lukte niet. Een dikke laag met iets dat Yo nog het meest deed denken aan pannenkoekendeeg dat op het gezicht was aangebracht, maakte dit onmogelijk.

‘Waarom draag je een grijze slobbertrui? Een meer sprekende kleur zou je veel beter staan. Wat dacht je van okergeel? Of aquablauw? Met de juiste tint komt jouw schitterende haarkleur veel beter naar voren. Neem dat maar van mij aan.’

De gedachte aan gekleurde truien veroorzaakte een voorzichtige glimlach op Yo’s gezicht.

‘Waarom omring je jezelf niet met meer kleur?’ vroeg Diny.

Yo aarzelde. ‘Ik val liever niet op.’

‘Hoezo niet? Wat is het probleem?’

‘Ik zit er niet op te wachten om weer gepest te worden ...’

Diny’s vriendelijke blik transformeerde in een verbeten grimas. Ze wiebelde wat heen en weer en ging steviger op haar hakken staan. ‘Pestgedrag wordt hier niet getolereerd! Als je bezig bent met de ontwikkeling van je sterke kanten, horen anderen je aan te moedigen. Niet uit te lachen.’

Door haar uitschietende stem en theatrale handgebaren zag het eruit alsof ze een act opvoerde. Een act in een slecht toneelstuk. Yo moest moeite doen om een grinnik weg te drukken.

‘Dit is het Instituut voor Uitblinkers. Elkaar afkraken wordt niet geaccepteerd!’ Na deze explosie haalde Diny diep adem en ze ging op rustigere toon verder. ‘We sluiten vandaag af met een opdracht die op het eerste oog simpel lijkt. Luister goed, want in de praktijk kan het lastig uitpakken.’

Yo was direct terug bij de les.

‘Focus je in deze ruimte op alles wat rood is. Alleen op de kleur rood.’

Focussen op alles wat rood is? Vreemde opdracht.

‘Je opdracht start … nu.’

Yo bekeek eerst het portret van de jonge vrouw achter haar. Die vond ze het mooist en ze zag er de meeste roodtinten in.

‘Goed zo. Ga zo door!’

Ze draaide zich om en richtte zich op de muur met het eiland. Weinig rood te bekennen. Een voor een bestudeerde ze alle schilderingen, waarbij ze inzoomde op alle rode onderdelen. Tot slot liet ze haar ogen over Diny glijden. Knalrode lippen, rode pumps, rood speldje in het hoog opgekamde, roodbruine haar. Yo wachtte de reactie af, ontving geen nieuwe instructies. Hoelang moet ik dit volhouden? Ze begon opnieuw met het portret naast de deur. In het begin kon ze alles wat rood was gedetailleerd waarnemen. Op den duur werd het lastiger. Het rood wordt donkerder. Vlekkerig. Hoe kan dat?

Met een zwijgende Diny naast zich bleef Yo ronddraaien. Ze was voor de tweede keer bij het houten kozijn aangekomen. Via het raam ging ze op zoek naar rode bloemen. Klaprozen, dahlia’s, hibiscus. Het rood nam in intensiteit toe. In een poging dieper op een klaproos in te zoomen, begon haar hoofd te tollen. Wat is dat? De duizelingen hielden haar niet tegen om zich op de details te blijven focussen. Een wond? Ze wankelde, voelde hoe Diny haar arm stevig vastklemde. De vleeswond was zo diep dat spierweefsel kapot was gestoken. Yo kon zien dat er geen zenuwen of botten waren beschadigd. Rondom de gapende wond plakten resten van kleding en huid. Alles wat ze zag, was bedekt met een laag stof. Is dit een stuk van een been? Of arm? Het kan van alles zijn. Verder inzoomen bracht geen duidelijkheid. Hoe harder ze haar best deed, hoe vager het beeld werd. Uitzoomen ging ook niet. Wie is deze persoon? Is dit al gebeurd? Of raakt er binnenkort iemand gewond?

Grote, gele bloemen drukten het beeld van de wond naar de achtergrond. Zonnebloemen. Haar ogen vlogen over het veld heen. Geen rode bloem meer te bekennen. En waar is die wond gebleven? Boven het veld met grootbloemige zonnebloemen zag ze beweging. Vliegen of bijen? De kleuren van de zwevende insecten varieerden van metaalgroen tot bontgekleurd met wit en gele vlekken.

Diny’s grip op haar arm verslapte. ‘Oké. Dit was het. Heb je vragen?’

Ik moet het weten. ‘Uhm. Ja.’

‘Wat is je vraag?’

‘Ik begrijp het niet helemaal. Wat was het doel van deze opdracht?’

‘Het doel? Heb je dan helemaal niet geluisterd? Ik heb je dit uitgebreid verteld.’

Yo reageerde niet.

‘Als je je te veel op één ding concentreert, kun je verblind raken. Zet dan alle gedachten en beelden in je hoofd stil en bekijk rustig wat zich aandient. Op die manier ga ik jou helpen bij het ontdekken van de mogelijkheden van je talent. Het is de bedoeling dat je daar beter mee om leert gaan. Denk je niet?’

‘Ik weet het niet. Wat ik vooral zou willen, is …’ Ze slikte haar woorden in. Kan ik Diny vertrouwen? Yo twijfelde. ‘Laat maar. Bedankt voor de les, mevrouw.’

8

Lena: Bijzaak

Oost-RusEuro, 30 oktober 2041

Ik hoopte dat na onze eerste kus er meer romantische momenten zouden volgen. Niet dus. Het feit dat Simon en ik samen naar het IVU gingen, was prettig, maar zorgde er niet voor dat we een stel werden. Tussen de lessen door werd hij omringd door mede-bèta’s die een eindeloze interesse toonden in al zijn wetenschappelijke opvattingen. We spraken elkaar hoofdzakelijk tijdens de lunch en het avondeten. Als we met anderen aan tafel zaten, liepen de gesprekken stroef. Ik wist me dikwijls geen houding te geven en maakte de ene suffe opmerking na de andere. Als antwoord op dingen die ik vertelde, bleef hij charmant glimlachen, maar de sfeer tussen ons was allesbehalve romantisch. Was die kus een foutje? Die vraag durfde ik niet te stellen.

De woensdagmiddag bood wat perspectief: de kop van de week was eraf en Simon en ik hadden eindelijk een les samen. Al was ik geen uitblinker in dierkunde, ik vond het best een leuk vak. Simon zat al in het lokaal en gebaarde naar me dat de plek naast hem vrij was.

‘Hoi. Hoe gaat het?’

‘Prima.’ Ik ging zitten en sloeg mijn armen over elkaar, had geen zin om te vertellen dat ik de eerste dagen op onze nieuwe school vreselijk vond.

‘Eerlijk gezegd had ik meer verwacht van het niveau van de lesstof hier. Valt tegen,’ beweerde hij ernstig. ‘Maar goed. We hebben genoeg belangrijkere dingen te doen. Daar ga ik me in vastbijten. School is bijzaak.’

Met die opmerking sloeg Simon de spijker op zijn kop. Zo had ik zelf nog niet naar de situatie gekeken. Ons nieuwe leven op het IVU was inderdaad geen hoofdzaak. We hebben drie rampen tegen te houden.

‘Ik heb trouwens iets ontdekt,’ fluisterde Simon in mijn oor. ‘Jij vertelde me dat je vaak het idee hebt dat je in de gaten wordt gehouden. Hier op school kun je dat gevoel gerust letterlijk nemen.’

Ik trok mijn wenkbrauwen op.

‘Gisteren liep ik een rondje door de school om alle camera’s op te sporen. Niet normaal hoeveel elektrische ogen mijn app hier detecteerde. Het hele gebouw hangt vol en ze draaien vierentwintig uur per dag.’

‘Waar is dat goed voor?’ Van de gedachte aan zoveel verborgen camera’s kreeg ik de kriebels.

‘Geen idee. Dit vergt nader onderzoek. Mensen via camera’s in de gaten houden, doet me sterk denken aan voorvloedgolfse taferelen. Heel vreemd. Er zijn drie anonieme PASsen op het netwerk aangesloten. Ik probeerde die van mij toe te voegen. Helaas kwam ik niet door de beveiliging heen. Nóg niet.’ Er verscheen een grijns op zijn gezicht.

‘Hangen ze ook in onze kamers?’ vroeg ik met een benauwd stemmetje.

‘Nee, dat is zo goed als uitgesloten. In mijn eigen kamer heb ik niets kunnen traceren en toen ik langs de deuren van de rest van ons liep, ving de app ook niets op.’

‘Dame en heer, als jullie het niet kunnen opbrengen om fatsoenlijk naar mij te luisteren, heb ik liever dat jullie het klaslokaal verlaten.’ Meneer Paulussen klonk snibbig.

Ik begreep zijn reactie wel. We hadden slechts een half woord meegekregen van het verhaal dat hij vol passie op de klas probeerde over te brengen.

Onze docent dierkunde was een vreemde vogel. Hij had het over een mysterieus eiland ten zuiden van Aziestralië. Op die locatie waren overblijfselen te vinden van het vroegere Madagaskar en volgens Paulussen woonden daar elfjes en kabouters. ‘Ik reis er ieder jaar naartoe. Afgelopen zomer is het me gelukt om deze bijzondere wezens op beeldmateriaal vast te leggen. Volgende week krijgen jullie ze te zien.’

In tweetallen gingen we met een opdracht aan de slag. Het bestond uit twee delen: landkaarten bestuderen om de exacte positie van het oude Madagaskar uit te kunnen rekenen en muurprojecties van de leefomgeving van elfjes en kabouters maken. Ik vond het een typische opdracht, begreep niet goed wat dit met dierkunde te maken had, maar het idee om de rest van de les te mogen samenwerken met Simon sprak me aan. Overleg plegen over de taakverdeling was niet nodig. Simon begon de landkaarten te bekijken en maakte berekeningen. Ik trok mijn PAS uit elkaar en krabbelde er het jolige gezicht op van iets wat leek op een kabouter uit een oud sprookjesboek. Na de kabouter schetste ik een elfje. In twee verschillende poses.

Meneer Paulussen keek over onze schouders mee. ‘Goed zo, Simon! Lena, het is niet de bedoeling dat je alleen tekeningen maakt. Er moeten ook correcte beschrijvingen bij je illustraties komen. Daarvoor zal je eerst meer onderzoek moeten doen.’

Ik nam zijn advies ter harte. Na lang zoeken naar onvindbare informatie loeide de bel door het klaslokaal. In de hal stonden Mia en Yo ons op te wachten.

‘We komen jullie ophalen. Om samen te eten,’ verklaarde Mia met haar mierzoete toontje.

Ik wist niet of ik daar blij mee moest zijn.

‘Sorry, ik sla de lunch over. Heb zo een afspraak met Max Teeuwsen, mijn talentbegeleider,’ zei Simon.

Mia legde een hand op mijn schouder. ‘Geen probleem, dan maken wij er een gezellige meidenlunch van.’

Ik had behoefte aan rust, maar trof het niet. Mia zat op haar praatstoel. In geuren en kleuren vertelde ze hoe gewéldig ze de eerste uren met haar persoonlijke begeleidster had ervaren.

‘Thirza is súpervriendelijk. Ik mag zelf bepalen wat ik wil leren. Ze gaat me helpen bij het verdiepen van mijn kennis van oude talen. Met het oog op het kleitablet leek me dat een slim idee.’

‘Hoezo? Heb je daar met die Thirza over gesproken?’ Mijn stem sloeg over.

‘Nee. Rustig maar. Ik heb niets verteld, alleen gevraagd of ze iets van oude talen en culturen afweet. Ik deed net alsof ik daar interesse in heb. Thirza reageerde heel positief! Ze was het direct met mij eens dat een studie naar oude talen me wat meer uitdaging kan bieden. Als het om de moderne talen gaat, ben ik uitgeleerd. Maar genoeg over mij. Yo, hoe is jouw coach?’

Yo was in gedachten verzonken. Mia’s vraag schudde haar wakker. ‘Diny denkt dat ik een fotografisch geheugen heb. Ze heeft een trainingsschema gemaakt.’

Het leek erop dat Yo niet van plan was om ons meer te gaan vertellen. Ze schoof haar stoel naar achteren, drukte haar kaken op elkaar en hield haar ogen strak op de uitgang gericht.