VERBODEN TOEGANG

Belinda Aebi

VERBODEN TOEGANG

Eerste druk: 4 april 2023

© 2023 Belinda Aebi

© 2023 Uitgeverij Hamley Books

Coverontwerp: Sleepy Fox Cover Designs

Grafisch design: Sleepy Fox Cover Designs

ISBN 9789464661439

NUR 330

––––––––

Uitgeverij Hamley Books drukt haar boeken op papier met het FSC© keurmerk. Zo helpen we waardevolle oerbossen te behouden. Lees onze duurzaamheidscharter op www.hamleybooks.be.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van uitgeverij Hamley Books.

www.hamleybooks.be

Zomer 2021

1.35 u. Buiten is het warm en bijna windstil. Hoewel er weinig kans is dat ik sporen achterlaat, pak ik voor de zekerheid de handschoenen en stop ze in mijn broekzak. De sleutel van het hangslot en van de deur van het tuinhuis: check. Voor de rest is daar alles aanwezig. De adrenaline jakkert door mijn lijf.

Ik ga erheen.

Door het lichtblauwe schijnsel van de maan is het niet aardedonker en ik rijd met gedoofde lichten naar mijn bestemming om zo weinig mogelijk op te vallen of het liefst helemaal niet. Er is geen levende ziel op straat maar toch voelt het alsof ik bekeken word en spiedende ogen in mijn rug priemen. Alsof iemand mij volgt. Ik rijd naar de ingang van de Hoogkamerstraat, niet over de Pieter Dierckxlaan waar de camera hangt. Ik loop over het pad naar het bewuste lapje grond en check nog eens of ik wel bij het juiste perceel ben, want hier is het pikkedonker. Ik schrik als plots een krijsende kat als een speer langs mijn voeten scheert. Ik wil haar een wilde schop geven en maak een krachtige trapbeweging met mijn rechtervoet, maar ze schiet weg waardoor ik haast val. Stom beest! Ik trek de handschoenen aan en maak het hangslot van het poortje los. Op mijn sneakers begeef ik mij naar het tuinhuis en draai het slot los. Ik heb juist gegokt. De sleutel zit er niet in aan de binnenkant, wat mij breekwerk bespaart. Daar deins ik niet voor terug, maar mijn tijd is kostbaar. Ik duw de deur open, klaar om hem te verrassen of eerder te ‘verassen’ in zijn slaap. Mijn blik valt meteen op de sofa. Ik zie een deken maar er ligt niemand onder. De sofa is leeg! Hij ligt er niet! Fuck! Waar is hij?? Mijn ogen flitsen van links naar rechts. Wanneer ik enkele passen verder naar binnen heb gezet, hoor ik plots achter mij: ‘Jij?!! Wat doe ‘jij’ hier!??’ Ik blijf versteend staan als ik hem achter de deur zie staan met ontbloot bovenlijf en alleen een onderbroek. We staan oog in oog! Shit! Dit gaat fout! Dit was niet het plan! In een fractie van een seconde screen ik de kleine ruimte. Nuchter blijven. Reageren. Wat kan ik doen? Wat kan ik vastpakken? Hij is zelf met stomheid geslagen, kijkt mij verschrikt aan en murmelt mijn naam. Hij wil op mij toelopen en strekt zijn armen uit, maar hij struikelt over een uitstekend deel van een scheur in het laminaat en valt voorover, vlak naast mij. Ik ruik alcohol. Om de schok van de val af te remmen, probeert hij zich nog vast te klampen aan de zijrand van de sofa, maar tevergeefs. Hij is met een smak op het laminaat terechtgekomen en ligt op zijn buik. Op zijn naakte rug zie ik dat er rode strepen zitten. Hij heft moeizaam zijn hoofd wat op en draait het, opent een seconde zijn ogen en probeert mij aan te kijken, maar dan ploft zijn hoofd weer tegen de laminaatvloer. De aanblik is pathetisch en ik moet mezelf bedwingen om niet met mijn volle voet op zijn nek te gaan staan en hem te breken. In plaats daarvan buk ik mij en fluister in zijn oor: ‘Klootzak, let op wat ik doe, ik zal je uit je lijden verlossen.’ Ik kijk om me heen. Ik moet dit verder afmaken, waarom ben ik anders hier? Ik heb al lang genoeg gewacht. Op een meter van mij vandaan zie ik een fles butaangas op de vloer staan. Ik grijp de fles, til haar zo hoog mogelijk op en mep hem er zo hard ik kan mee op zijn achterhoofd. Ik hoor iets kraken en zie bloed spuiten. Mijn grip wordt losser en ik laat de fles uit mijn handen vallen. Ze rolt onder de sofa en blijft ongeveer in het midden steken. Hij kreunt zacht en grijpt naar zijn achterhoofd dat hevig bloedt. Maar nu: plan B, wat was plan B? Zonder lang nadenken, grabbel ik het deken van de sofa en bedek er zijn lichaam mee. Ik handel in een roes van woede. Mijn ademhaling versnelt. Mag nu niet treuzelen. Hij murmelt opnieuw mijn naam en dan hoor ik gegorgel. Ook dat nog. Ik wil dat het stopt. Ik draai om mijn as en zie achter mij de jerrycan met benzine. Ik pak hem, draai de dop los en giet de inhoud al schuddend over het deken heen. De stank schiet in mijn neus. Met de aansteker die bij het campingvuurtje ligt, steek ik het deken in de fik. Een vlammenzee en een zengende hitte ontwikkelen zich razendsnel. Hij doet pogingen om iets te roepen. Ik hoor mijn naam en daarna alleen nog een rauw gerasp. Uit zijn achterhoofd gutst bloed alsof er een kraantje is opengedraaid want  het deken is doordrenkt en lijkt wel een spons. Nu moet ik zelf het hoofd koel houden en mezelf hierdoor loodsen. Ik moet naar buiten! Nu! In gedachten zie ik de punten die ik moet afvinken. Nu niet door een vergetelheid of fout de pedalen verliezen. Maar die verdomde hitte! De gasfles onder de sofa! Ik hoor hout knisperen. Snel check ik of ik de sleutels weer in mijn broekzak heb gestopt. Gelukkig heb ik het poortje opengelaten en verspil ik geen tijd met prutsen aan het slot. Achter mij hoor ik een knal en geknetter. Rook kringelt in mijn keel. Ik moet hoesten, de rook schuurt mijn luchtpijp. Tijdens mijn vluchtroute op het pad blijf ik kort haperen aan iets, een uitstekende tak, een afsluitdraad of een paaltje of zo, maar ik kijk niet meer om. Er is geen tijd. Op straat is er nog steeds geen levende ziel. Alles is doodstil. In het riool in de Hoogkamerstraat drop ik de sleutels. Ze tingelen tegen het metaal. Niet veel later hoor ik gillende sirenes. Veel. En luid. Het lijkt zo onwerkelijk, maar hé, ik heb het gedaan.

1.   De guv

––––––––

ELS CUYPERS VERSLIKTE zich bijna in haar ontbijtgranen toen ze het artikel in Het Laatste Nieuws las. Ze nam een slok koffie en spoelde de hap die in haar keel zat door. Met haar duim en wijsvinger vergrootte ze de tekst op haar iPhone en ze scrolde traag naar beneden tot ze het hele artikel had gelezen. Toen ze het een tweede keer las, bleef haar blik hangen op de foto die erbij stond afgebeeld. Haar adem stokte en ze schoof haar ontbijtkom aan de kant. Een slok koffie, en nog een. Ze knipperde met haar ogen.

Was ze wel goed wakker?

Ze leunde traag achterover tegen de rug van de keukenstoel, sloot een moment haar ogen en ademde diep in en traag uit. Rustig, Els, rustig en opnieuw. Ze boog zich over het artikel. Las en scrolde.

Ze was nu zeker. Hij was het. Zevenendertig jaar later. Els keek langer en aandachtiger naar de foto. Hij was wat zwaarder en kaler en grijzer, maar wat nog precies hetzelfde was, waren zijn diepliggende, ijskoude ogen. Het was alsof hij haar recht aankeek en zei: ‘Hallo, Els, hier ben ik!’

Els voelde haar ademhaling versnellen en een siddering van haar nek langs haar rug trekken.

- Dode door felle brand in volkstuintjes Temse -

Vannacht woedde er een brand in de volkstuintjes aan de Sompershoek in Temse. Doordat de vijfentwintig volkstuintjes met elkaar verbonden zijn door smalle paadjes, was het voor de brandweer een moeilijk karwei om de brand te blussen. Door de droogte van de voorbije week en de aanwezigheid van brandbare materialen had het vuur zich snel uitgebreid. Extra tankwagens uit Sint-Niklaas hadden bijstand verleend aan het korps van Temse. Twee jaar geleden werden er al enkele keren verscheidene percelen vernield door vandalen. Beplantingen waren platgetrapt, groenten waren uit de grond getrokken en percelen waren verwoest. Deze keer gingen enkele serres en tuinhuisjes in de vlammen op en viel er een dodelijk slachtoffer te betreuren. De 56-jarige U.D. uit Temse overnachtte er in zijn tuinhuis. Een branddeskundige onderzoekt de plek in opdracht van het parket om de oorzaak van de brand te achterhalen. Kwaad opzet is niet uitgesloten. Zoals bij de vorige vernielingen hebben de daders geen sporen nagelaten. Twee jaar geleden had U.D. bij het gemeentebestuur concrete maatregelen en een strakker beleid aangekaart tegen de vandalen. Hij onderhield op de Sompershoek sinds enkele jaren zijn moestuin en kwam er voor de rust en omwille van het sociaal contact tussen de eigenaars. U.D. laat een echtgenote na. Het koppel had geen kinderen.

Els pakte haar iPhone en zocht een nummer in haar contacten. Ze toetste het in. Er werd snel opgenomen.

‘Els? Dat is een verrassing.’

‘Hey Ruth, ik weet het. Stoor ik?’

‘Nee.’

‘Alles goed daar?’

‘Gaat wel.’

‘Heb je de krant gelezen?’

‘Eh... de hoofdpunten in vogelvlucht, ik moet eigenlijk dringend weg.’

‘Echt dringend?’

‘Waarom? Wat is er?’

‘Het Laatste Nieuws, pagina... Maar wacht, momentje, ik stuur je de link.’

‘Oké, ik ben benieuwd.’

Els kopieerde de link en stuurde hem naar Ruth.

Het bleef even stil.

‘Djeezes, Els!’

‘Lees het artikel helemaal, Ruth.’ Els nam nog een slok van haar koffie die bijna koud was. Ze schoof de mok aan de kant. Koude koffie smaakte bitter en vies. Terwijl Ruth las, nam Els nog een hap van haar ontbijtgranen.

‘Huh? Een moestuin onderhouden? De guv? Zaadjes planten? Groenten oogsten? Dat moet een vergissing zijn, gewoon een lookalike en iemand met dezelfde initialen.’

‘Dat dacht ik ook eerst, maar kijk goed naar de foto.’

‘Ben jij aan het eten?’

‘Euh, ja, sorry voor het geknabbel.’

‘Geeft niets, laat het je smaken en ja... die blik.’ Ruth las verder. ‘Sompershoek, Temse... rust, een moestuin, sociaal contact...’ Ze zuchtte. ‘Els, dat moet een andere vent zijn. Ik kan het niet geloven.’

‘Ik snap je. Dat was ook mijn eerste reactie, maar het bestaat hè, mensen die foute dingen hebben gedaan, inzicht krijgen, oprecht berouw hebben, een ander pad inslaan en hun leven beteren.’

‘Ja, hallo? En dat moeten wij geloven? Maar hé, ik heb een afspraak, moet nu echt weg.’

‘Nee, Polly, af! Af! Zit!’

‘Els?’

‘Ja, ik ben er nog. Het is Polly...’

‘Polly? Heb ik iets of iemand gemist?’

‘Eigenlijk wel, een nieuwe hond, tien weken nu, ik kan niet zonder.’

‘Bedoel je dat het een hulphond is en dat je hem nodig hebt om...’

‘Je bedoelt “haar”, en nee, ik red me prima.’

‘Ah, oké dan. Welk ‘merk’?’

‘Tja, een kruising eigenlijk.’

‘Kruising tussen?’

‘De moeder is een labrador, vader onbekend maar volgens de veearts zit er een soort jachthond in en ook nog wel iets van een windhond. Superslank, neus in de lucht, smalle heupen en lange poten... Zie je ’t?’

‘Ongeveer. Spannend.’

‘Dat is het zeker. En vurig, wat niet zo verwonderlijk is.’

‘Waarom?’

‘Import uit Spanje.’

‘Geadopteerd?’

‘Ja, het behelst een hele procedure, om soms helemaal moedeloos van te worden, maar ik leg het wel eens uit.’

‘Beige?’

‘Nee, zo zwart als kool en ze glanst als een spiegel. Maar ik zal een foto maken en naar jou sturen. Haar snoet is zo lief.’

‘Top, maar, waarom belde je eigenlijk? Wat wou je doen?’

Els wachtte een moment met antwoorden en ging zachter praten. Ze draaide een haarlok rond haar wijsvinger en wendde haar hoofd af. Ze liet haar blik op de rozenboog boven het looppad in haar tuin rusten. Er stonden een stuk minder rozen op dan vorige zomer en hun kleur was van een ander soort rood. Fletser. Ze vroeg zich af of de struik misschien ziek was of dat de rozen door de klimaatverandering meer water nodig hadden dan normaal.

‘Doen? Dat weet ik niet... Niets. Maar hij “is” het Ruth en ik krijg er koude rillingen van. Om heel eerlijk te zijn, hij is sindsdien nog geen halve seconde uit mijn gedachten geweest.’

‘Nee, dat snap ik, dat geldt voor mij ook.’

‘Wat wou je doen?’

‘Ik doe niets alleen.’

Ze zwegen maar hoorden elkaars adem.

‘Verdomme, Ruth. De guv... Wat zou ik hem graag...’

‘En Princess.’

‘En Rocky.’

2. Emmy Verdonck

‘Het is mogelijk dat de man heeft afgezien,’ zei Emmy Verdonck, wetsdokter en forensisch antropologe in het UZ Antwerpen.

‘Waarom denk je dat?’ vroeg Stef Michiels.

‘Omdat hij een tijd bij bewustzijn moet zijn geweest. Bij het onderzoek heb ik een aantal verschijnselen achterhaald die erop wijzen dat de man in leven was op het ogenblik van de brand, de “vitale tekens” om precies te zijn. Het slachtoffer is in ieder geval gestorven door de brand, Stef, niet ervoor.’

‘Wat heb je nog meer, Emmy?’

‘Wel, hij heeft een diepe wond aan het achterhoofd. Ofwel is hij achterovergevallen op iets hards, ofwel heeft zijn belager hem een harde klap met iets toegebracht, maar net niet doodgeslagen. Het zou kunnen dat het de bedoeling was om hem te laten afzien, door hem zwaar te verwonden en dan...’

‘Levend te verbranden?’ vroeg Stef.

Emmy sloot kort de ogen als bevestiging. ‘Ik trek nu het laken weg, maar ik wil jullie waarschuwen, het is geen prettig gezicht.’

Stef en Raf wisselden een blik. Er hing een drukkende stilte.

‘Het is niet de eerste keer dat we een toegetakeld lichaam zien,’ zei Stef. Raf zei niets, maar zette zich schrap.

‘Destructieve verkoling,’ zei Emmy met een ernstige uitdrukking op haar gezicht, ‘maar ik geef wat meer uitleg.’

‘Het klinkt ernstig,’ zei Stef.

‘Dat is het zeker. Het komt erop neer dat het lichaam verkoold is en er ontbreken delen van de ledematen. Het aangezicht is gecarboniseerd en niet identificeerbaar.’ Ze keek Raf recht aan en haakte daarna haar blik in die van Stef.

‘Doe maar,’ zei Stef met zachte stem.

Emmy deed het laken omlaag. Stef bekeek het zwartgeblakerde lijk gedurende enkele seconden maar wendde vrij snel zijn hoofd af en slikte iets weg. Raf die naast hem aan de sectietafel stond, trok zijn wenkbrauwen op en ging met een hand door zijn haar. ‘Pffoe... heftig.’

Emmy deed het laken weer omhoog.

‘Dit kan om het even wie zijn, totaal onherkenbaar,’ zei Stef.

‘Klopt, maar we hebben zekerheid over zijn identiteit. De tanden waren na reiniging quasi-intact en de forensisch tandarts bevestigde dat het wel degelijk om Urbain Decorte gaat.’

‘Oké, een harde klap,’ zei Stef, opgelucht dat het verkoolde lijk aan zijn ogen onttrokken was, ‘weet je meer over het mogelijke wapen?’

‘Een redelijk groot voorwerp met een harde rand, ik bedoel, geen hamer of zo, en volgens mij ook geen steen. Ik denk ook dat diegene die hem die klap heeft toegediend, een redelijk groot persoon moet zijn, gezien de locatie van de wond. Een aanval van achteren lijkt mij het meest plausibel. Ofwel is de klap toegebracht wanneer het slachtoffer op zijn buik op de grond lag, dan heeft ook een klein persoon de kans om het hoofd hard te raken.’

‘Zou kunnen,’ zei Raf, ‘je bent weerloos als je op de grond ligt of je moet gevechtstechnieken of houdgrepen kennen om je aanvaller af te weren.’

‘Ja, maar doordat zijn ene hand verkoold is en de andere ontbreekt, kunnen we niet weten of het slachtoffer zich heeft verweerd. Ik wil je ook nog zeggen dat er een brandversneller gebruikt is,’ vervolgde Emmy, ‘en vergeet ook de brandwonden niet veroorzaakt door de ontploffing van een gasfles.’

‘Klopt,’ antwoordde Stef, ‘de branddeskundige constateerde benzine op de brandhaard, om precies te zijn op het deken waarmee de man was bedekt.’

‘Tijdstip van overlijden?’ vroeg Raf.

Emmy liet een zucht ontsnappen. ‘Dat is bij een brandlijk altijd moeilijk te bepalen, geen rigor mortis, geen lijkvlekken, maar aan de graad van de verkoling te zien, denk ik dat het slachtoffer ongeveer tussen 2.30 u. en 3.00 u. overleden is door oververhitting en rookvergiftiging,’ zei Emmy.

Stef knikte. ‘Bedankt, Emmy.’ Raf stak zijn hand op. ‘Emmy.’

‘Graag gedaan. Ik meld me als ik nog iets heb,’ zei Emmy, ‘en mijn verslag staat over een uur op de centrale server.’

‘Perfect.’ Stef noteerde de pretlichtjes in haar ogen. Die gingen nooit uit, ook niet wanneer ze in een sectieruimte waar een brand- en lijkengeur hing, verslag uitbracht van de schouwing van een zwartgeblakerd lichaam.

Stef raakte Emmy’s elleboog kort aan en in gedachten voegde hij er nog iets aan toe. Jij mag je ‘altijd’ melden en je ziet er zelfs in dat groene pak en met die muts adembenemend uit.

1975

Tussen de hoop met kleren en schoenen liggen plastic potjes van yoghurt of pudding, besmeurd en vettig papier, steengruis, zakjes met stinkende hondenpoep, lege flessen en een bepist laken. Ik ken de geur. Met de zaklamp tussen mijn tanden geklemd, maak ik zwembewegingen met mijn armen en wroet met mijn handen door de rotzooi. Sinds die laatste keer doe ik altijd handschoenen aan en draag ik sportschoenen met een dikke zool want er liggen ook vaker injectienaalden en conservenblikken. Vorige keer ging bijna mijn vinger eraf door het vlijmscherpe metalen deksel van een blik met beschimmelde witte bonen. Ik moet mezelf beschermen. De stank ben ik gewend geraakt, die vind ik niet zo erg, maar ik wil niet gekwetst raken.

Ik pak een groene trui vast en schijn naar het label om de maat te lezen: XL, te groot maar beter dan te klein, zo kan ik er nog enkele lagen onder dragen. Laagjes boven elkaar voelen warmer op je huid, dat is echt waar. En het zal nog kouder worden, heb ik gehoord. Meenemen dus. Ik schijn rechts van mij. Sokken met enkele gaten erin, maar ze kunnen er nog mee door. Ze zijn van wol en te heet gewassen, dat voel ik omdat ze hard en vastgekoekt zijn. Dat herken ik. Als mama weer eens te veel gedronken heeft en ze niet luistert en ik niet met haar kan praten, schenkt ze geen aandacht aan het wasprogramma. Ze grabbelt dan haastig en met bevende handen de was bijeen en geeft een draai aan de knop van de wasmachine. Alles zit door elkaar en ze vergeet soms om de zeep erbij te doen, ofwel kiepert ze een dubbele dosis in het bakje zodat alles daarna stijf van het schuim staat. Truien en sokken gekrompen; het verwaterde patroon op een kledingstuk waarbij de verschillende kleuren door elkaar gingen lopen; kleuren in strepen op witte was; witte was die niet schoon is. Altijd hetzelfde. Ik heb met haar te doen en soms stop ik zelf was in de machine nadat ik hem gesorteerd heb. Ik neem het werk letterlijk uit haar handen.

Wat hebben we nog? Een soort bruingroene parka – moeilijk te zeggen of de oorspronkelijke kleur groen dan wel bruin was – met een voering die zacht aanvoelt, een rode muts met abnormaal grote pompon die er nog maar met één draad aan vasthangt, een trainingsbroek in donkergrijs. Small.

Gekraak onder mijn sportschoenen. Gebroken glas. Verdomme. Ik voel dat er glasscherven in de groeven van de zolen zitten. Die moet ik er straks thuis uitpeuteren of het glas priemt zich een weg door mijn dun geworden sokken naar mijn voetzool en dat moet ik te allen tijde vermijden. Ik moet namelijk hard kunnen rennen.

Ik kijk om me heen om te zien wat er nog ligt. Een opengescheurde pizzadoos, die vind ik hier vaak, een lege strip van pillen, een gebarsten plastic potje met resten van een of andere maaltijd. Ik denk dat het macaronikeutels zijn met kaas en spek of toch iets wat erop lijkt. Schimmel. Drie kadavers: twee dode muizen en een rossige kitten, gedeeltelijk vergaan. De aanblik is vreselijk maar ik laat het van mij afglijden en mijn maag is inmiddels getraind. In het begin niet. Kokhalzen en overgeven. Een dood dier doet me nu niets meer, behalve de stank van een overleden vis, die is echt walgelijk. Ik zucht en troost mezelf dat het niet lang meer kan duren. Nu ben ik nog licht en lenig en sputter ik niet tegen, maar dat blijft niet zo. Enkele kilo’s en centimeters meer en het is uit met dit circus. Dan stopt het.

Ik klem enkele kledingstukken onder mijn oksel, waaronder de parka. Vreemd, ik voel iets in een van de binnenzakken. Ik rits de zak open waarin een hard voorwerp zit. Ik grabbel met mijn hand en haal er een klein vierkant doosje uit. De buitenkant is zacht. Ik denk van een soort fluweel, het voelt als de stof van een lange broek die ik heb en die in een bolletje onderaan in mijn kledingkast ligt omdat ze ongemakkelijk strak zit en al lang te kort is. Ik licht het dekseltje op en schijn met mijn zaklamp in de donkerrode binnenbekleding. Bij de eerste aanblik blijft mijn adem hangen. Fok. Er liggen twee ringen in, elk in een gleufje, een kleine ring en een grotere. Ze zijn geel. Ik hoop dat ze van goud zijn, want goud is toch geel? Ik probeer te lezen wat erin staat. Geen namen, alleen maar een of andere stempel, inkerving. Moeilijk te zeggen, het is te donker. Gedurende drie seconden denk ik na. Niet langer. Hij houdt niet van treuzelen. Dan doe ik iets. Ik schrik van mezelf, maar dit is mijn kans. Ik neem de twee ringen uit de gleufjes, laat het doosje vallen en trap het plat. Ik doe de rits van de zak van mijn trainingsbroek open en stop de ringen in mijn broekzak. Ik doe de rits weer dicht, of zo dicht mogelijk want er ontbreken  haakjes en enkele staan schots en scheef, klaar om af te breken. Stomvervelend want wat heb ik aan een rits die niet ritst? Ik gloei en zweet en adem hoog, maar ik mag niet twijfelen. Niet nu. En ik moet kalm blijven.

Geklop op het ijskoude metaal. Drie keer. Zoals afgesproken. Het werd tijd, door een gebrek aan zuurstof maar vooral doordat ik zenuwachtig ben, begint het te duizelen in mijn hoofd. Een kramp in mijn maag. Weinig eten en afgedragen kledij, dat went, maar zonder zuurstof kan ik niet. Ik moet ademen. Zeker nu. Met de mouw van de groene trui veeg ik het zweet van mijn voorhoofd. Hij mag niets vermoeden.

Ik prop de vangst van vandaag in de ophaalbak, rol mezelf op tot een garnaal en ga boven op de kleren liggen. Eén hand leg ik beschermend over mijn broekzak. Ik bevoel de ringen. Ze zijn er nog. Met de andere hand klop ik drie keer terug. Ik hoor zijn stem al.

3.  Benny Boutmans

––––––––

UIT HET FORENSISCH brandonderzoek bleek al snel dat de primaire brandhaard het houten tuinhuis van Urbain Decorte was of beter gezegd, Urbain Decorte zelf die hevig aan het achterhoofd gebloed moet hebben onder een ‘benzinedeken’. Stef had de bevindingen in het verslag van Emmy aandachtig doorgenomen en liet haar uitleg tot zich doordringen. Het was in zijn loopbaan als hoofd van de recherche zijn eerste moordonderzoek waarbij het slachtoffer omkwam door brand. Zoals bij elke nieuwe casus nam hij eerst de tijd om alle verkregen informatie grondig door te nemen, zich een beeld te vormen en te begrijpen wat er gebeurd was. Daarna volgde de planning en het verdelen van de taken. Voordat hij dit deed, wilde hij even alleen zijn om een zo efficiënt mogelijke werking van zijn team in gang te zetten. ‘Alleen zijn’ betekende niet dat Stef zich afsloot in zijn kantoor met de deur dicht. Dat deed hij nooit. Hij was een hoofdrechercheur die zijn mannen graag om zich heen had. Hij wilde ze zien en horen en zijn deur stond altijd open. Als hij even alleen wilde zijn, had hij aan een paar woorden genoeg om dat duidelijk te maken en dat werd door zijn mannen gerespecteerd. ‘Respect’, een belangrijk woord voor Stef, en dat gold in beide richtingen. ‘Respect’, van hem mocht het een vak op school zijn, samen met het bijbrengen van nog andere belangrijke eigenschappen zoals volharding en veerkracht. Hij vroeg zich af welke minister hier eens werk van zou maken. Stef had zijn hemdsmouwen opgerold en ging voor het raam van zijn kantoor staan. Hij keek naar buiten en liet zijn blik rusten op de oude, verroeste kraan die vele jaren geleden deel uitmaakte van een scheepswerf en waarin een gezin slechtvalken zich al enkele jaren had genesteld alsof ze wilden zeggen: ‘Handen af van onze kraan!’ Af en toe werd hij of werden zijn mannen opgeschrikt door meneer of mevrouw slechtvalk die op de balustrade landde, enkele meters van het raam verwijderd en hen pal in de ogen keek. Het was altijd weer verrassend, want een volwassen exemplaar was fors en indrukwekkend. Het dier kon met zijn pikzwarte ogen in de felgele omranding zo indringend en nieuwsgierig kijken alsof het wilde weten waar de mannen mee bezig waren. Alsof het met die ogen als van een spion een extra rechercheur was, een van hen, een teamgenoot. Stef vond het een intrigerend en fascinerend dier en hij had er een zekere connectie mee. Soms kwam een van de slechtvalken dicht bij het raam zitten en keek hem aan alsof het dier wilde zeggen: ‘Hallo chef, kan ik helpen? Waar zit je aan te denken?’

Zoals nu.

Raf gaf een klopje op de openstaande deur en kwam binnen. Hij begon heen en weer te wandelen met zijn handen diep in zijn zakken, zijn blik op zijn kleurloze schoenpunten gericht. Telkens wanneer hij ernaar keek, bedacht hij dat ze dringend eens een laagje bruine schoensmeer nodig hadden, maar sinds Maureen verdwenen was, was dat er niet meer van gekomen. Hij herinnerde zich dat hij niet zo lang geleden in de berging naast de keuken een plat metalen doosje had opengedraaid en er alleen maar donkerbruine uitgedroogde brokjes in lagen. Het leek wel honden- of kattenvoer. Zonder er lang over na te denken had hij het bij het restafval gekieperd wegens ‘vervallen’. Samen met dat gebaar had hij in zijn hoofd een knop omgedraaid. Het woord ‘schoensmeer’ stond niet meer in zijn woordenboek en nog veel minder in zijn agenda. Een rechercheur met opgepoetste schoenen, dat vloekte. Een echte veldwerker droeg stevige schoenen met enkele modderspetters erop of een paar subtiele bloedspatten, waarom niet?

‘Boutmans zit in 1, zullen we?’ vroeg Raf.

Stef stond op. De slechtvalk keek hem nog even recht in de ogen en sloeg toen zijn vleugels uit.

‘Ik kom.’

Het minste wat je van Benny Boutmans kon zeggen was dat hij een opvallende verschijning was. Groot, forsgebouwd, bandana om zijn hoofd, wenkbrauwen die in elkaar overliepen met daaronder ogen van een zeldzaam donkergrijs, een knoert van een neus en zware bakkebaarden die overgingen in zijn ruwe baard. Voor iemand die in een garage werkte, had hij een gezonde kleur in zijn gezicht. Zijn ZZ Top-T-shirt zat strak om zijn gezwollen biceps. Talloze uren krachttraining, dacht Raf. Zijn onderarmen waren eveneens fors en behaard. Boutmans had iets van een Viking of van een deelnemer aan de Highland Games in Schotland, maar dan zonder rok. Hij droeg een donkergrijze werkbroek met ruime zakken en robuuste zwarte werkschoenen met dikke zool. De bandana om zijn hoofd was strak vastgebonden met een knoop in zijn nek. Stef probeerde de wit-blauwe motieven te ontwaren. Het waren kleine witte ankertjes tegen een donkerblauwe achtergrond. Een zeemansbandana, niet meteen de motieven die je zou verwachten rond het hoofd van een autofreak en ZZ Top- fan. Boutmans stapte de verhoorkamer binnen met een zware maar energieke gang en ietwat naar buiten staande voeten.

Ondanks de bewogen en korte nacht gaf hij een montere indruk. Hij zat ontspannen, met zijn brede rug tegen de stoelleuning en zijn benen gespreid. Zijn krachtige handen omklemden zijn dijen. Hij keek de rechercheurs aan met een blik van ‘laten we voortmaken’.

‘U hebt dus de hulpdiensten gebeld,’ zei Stef.

‘Klopt.’ Een zware stem, helemaal in lijn met zijn postuur.

‘Vertelt u eens wat er precies gebeurd is, wat u gezien hebt.’

Boutmans knikte en hoestte kort in zijn vuist. Op de handrug las Stef een tatoeage: Debby, my bitch

‘Ik woon in de Frans Smetstraat, vlak bij de volkstuintjes. Ik werk bij bandencentrale Donckers en rijd er met de fiets naartoe. Een kleine vier kilometer, tien minuutjes. Al vijf jaar.’ Het kwam eruit in telegramstijl.

‘En vorige nacht?’ vroeg Stef.

‘Nee, toen niet,’ zei Boutmans met een lichte zenuwtrek om zijn mond, wat ook kon gezien worden als een lachje.

‘Wat deed u daar dan vannacht?’

Boutmans ging verzitten. ‘Ik kon niet slapen, zoals zo vaak. Meestal ga ik dan even wandelen en een sigaretje roken of gewoon een eindje met de fiets rijden en weer terug. Dat helpt. Maar vannacht zag ik vlammen oplaaien en zwarte rookpluimen vanuit de volkstuintjes. Ik heb direct gebeld en gefilmd.’

Boutmans had het filmpje gemaakt met zijn smartphone en had het op verzoek van Stef naar diens telefoon gestuurd. Het tijdstip van opname duidde aan: 2.11 u.

‘Dus de tijd ervoor was u thuis?’

‘Ja, in mijn bed, maar slapen lukte dus niet.’

‘Was u de hele nacht thuis?’

‘Oké, ik zal het even schetsen voor u. Eens denken.’ Boutmans leunde voorover en plantte zijn grote handen vlak op tafel. ‘Ik was rond 18.15 u. thuis van het werk. Daarna heb ik gedoucht en ben ik frietjes gaan eten bij Friet Express op de Edgard Tinelplaats. Daarna ben ik naar huis gegaan en heb ik tv gekeken. Ben niet meer uit mijn zetel gekomen want ik had een beetje last van mijn maag. Van die twee berenpoten met veel ui en extra saus, denk ik, maar het moet dan maar niet zo verdomd lekker zijn.’ Hij stopte met praten en leunde weer achterover tegen de stoelleuning. Het water liep Raf in de mond.

‘Kan iemand bevestigen dat u de hele avond en nacht thuis was, tot voor het tijdstip van de opname met uw telefoon?’ vroeg Stef.

‘Nee, dat zal niet gaan, ik leef alleen.’ Boutmans deed een beweging met zijn wijsvinger. ‘Zou ik alstublieft wat water mogen, mijn keel is namelijk droog, nog van de rook, denk ik.’

Raf antwoordde direct. ‘Natuurlijk, excuus dat we het niet voorstelden.’ Hij belde vanuit de verhoorkamer naar de ontvangstbalie en vroeg om water te brengen. Boutmans bedankte en even later werd een glas water gebracht dat hij gretig aan zijn lippen zette en bijna leeg dronk.

Rafs ogen vielen op de gele ring die rond Boutmans’ ringvinger knelde. Boutmans had het in de gaten en keek Raf onomwonden aan. Hij hief zijn hand omhoog en keek naar de ring. ‘Dit hier? Ik begrijp de verwarring, inspecteur,’ grijnsde hij. ‘Ik was even in de echt verbonden, maar nu al een tijdje niet meer.’ Hij keek naar de ring. ‘Ik moet hem eens laten doorzagen bij een juwelier of zo, want ik krijg hem niet meer af, ook niet met zeep of shampoo en het begint serieus pijn te doen. In de garage is er werktuig genoeg voorhanden om hem door te knippen, maar niemand van mijn collega’s waagt zich eraan. Bang om in mijn vlees te knippen.’ Hij trok een mondhoek op. ‘Sinds mijn vrouw elders het geluk is gaan zoeken, zijn er een paar kilootjes bijgekomen.’

Stef had kunnen inhaken op de tatoeage, om precies te zijn op de naam Debby, maar hij liet het varen. Als Debby een bitch was, dan was ze misschien zijn ex en moest Boutmans niet alleen de ring maar ook de tatoeage nog laten verwijderen, maar evengoed kon het een troetelnaampje voor zijn nieuwe vriendin zijn. Stef besloot om er niet op in te gaan want volgens hem was Debby niet de moordenares van Urbain Decorte. En zijn tijd was kostbaar.

4.

‘U doet dus de bandenwissel in de garage?’ vroeg Stef.

Benny bewoog zijn hoofd naar achter en rolde met zijn ogen. Toen keek hij in het koude licht van de tl-lampen tegen het plafond en daarna terug naar de rechercheurs. ‘Ja, ik zit er niet aan de ontvangstbalie zoals u misschien kunt zien en ik ben ook geen boekhouder. Ik heb steviger werk nodig en ik kan geen half uur op een stoel blijven stilzitten. Maar ik doe niet alleen de bandenwissel, ook het checken van de remmen, de schokdempers, de uitlaat, het uitlijnen... de hele zwik. Dat maakt het juist aangenaam. Veel variatie. Eergisteren nog, haalde ik een venijnig nageltje uit de band van een Toyota C-HR. Je had het gezicht moeten zien van de eigenares. Ze was onrustig en ze keek bezorgd want ze zat al met haar gedachten bij de factuur voor een nieuwe band, maar ik heb gewoon die band gered. Ze was mij erg dankbaar. Die ogen. Die glimlach. Die dingen, ziet u?’

Dat hij niet kon stilzitten was niet verzonnen want Benny liet één been onophoudelijk op en neer wippen, waarbij hij zijn schoenpunt tegen de vloer hield alsof hij een luchtmatras oppompte. Stef twijfelde er niet aan dat Benny’s handen gewassen waren, maar ze vertoonden zwarte vegen. Stef dacht aan de visboer die ’s avonds thuiskomt en zelfs na een lange douchebeurt met massa’s zeep nog steeds naar vis ruikt, of beter gezegd, stinkt. Iedere baan had zijn minpunten. Benny Boutmans rook naar motorolie en rubber en zijn zwarte nagels – of wat ervan overbleef – waren tot de helft van het nagelbed afgebeten.

‘Vertelt u eens wat u zag en wat u deed,’ vroeg Stef.

‘Tja, ik hoop dat ik u niet ga ontgoochelen, alles staat op het filmpje, meer kan ik u niet zeggen,’ zei Boutmans. ‘Dat is wat ik gezien heb, meer is er niet.’

‘Nog eens bedankt daarvoor,’ zei Stef. Ze hadden het filmpje al meermaals bekeken maar doordat het donker was, kon je alleen maar rook en vlammen ontwaren en drie vage silhouetten van achteren bekeken. Er was ook een explosie te zien en te horen, waarschijnlijk een gasfles, benzine of brandbare producten die zich in het tuinhuis bevonden.

‘Van de drie mensen die stonden te filmen, kent u daar iemand van?’ vroeg Stef.

Boutmans antwoordde snel. ‘Nee, het was natuurlijk donker en er was rook en ze droegen een capuchon. Ik kon gewoon zien dat ze met hun armen omhoog met hun mobiele telefoons aan het filmen waren.’

‘Waren het mannen?’

Een lichte aarzeling. ‘Ja, mannen.’

‘Hoe weet u dat zo zeker?’ vroeg Raf.

Boutmans haalde zijn schouders op. ‘Tja, gewoon, aan hun lichaam, de manier waarop ze met hun benen wat uiteen stonden, en ook, komen vrouwen ’s nachts naar buiten om een brand te filmen?’ Hij grijnsde.

‘Mm, en stonden die met drie bij elkaar of een eind uit elkaar?’ vroeg Raf.

‘Uit elkaar, ik bedoel, het was niet een groepje van drie, als dat uw vraag was.’

‘Dat was mijn vraag.’

Boutmans boog wat meer naar voren. ‘Ik neem aan dat u met het fenomeen beter vertrouwd ben dan ik: de filmende ramptoeristen. Die reppen zich niet om mensen in nood te helpen, maar om te genieten van de sensatie, ook om twee uur ’s nachts dus. Ik snap zoiets niet.’

‘Maar u filmde toch zelf ook?’ merkte Raf op.

‘Ja, dat is waar, maar toen ik die rookpluimen zag, heb ik direct naar mijn mobiel gegrepen, 112 gebeld en gefilmd. Ik zag meteen dat het geen rook was van een barbecue,’ zei Boutmans lachend. ‘Dus eerst gebeld en toen pas gefilmd. Die anderen heb ik dus zien filmen met hun gsm, maar hulpdiensten bellen, ho maar... Ik had natuurlijk nog wat dichterbij kunnen komen, maar dat heb ik toen toch maar niet gedaan. Ik wou geen risico’s nemen. Ben mijn leven nog niet beu.’

‘Daar deed u goed aan. Bij een brand is het altijd veiliger om op afstand te blijven,’ zei Stef.

‘Hebben jullie nog van een andere getuige een oproep ontvangen, of een opname?’ wilde Boutmans weten.

‘Nee,’ zei Stef.

‘Zie je wel.’ Boutmans leunde achterover. ‘Het is van deze tijd. Alles filmen en op de socials posten, in plaats van hulp te bieden of hulpdiensten te bellen.’ Hij liet een diepe zucht en begon weer met de pompbeweging met zijn been.

‘Hoe weet u dat van die sociale media?’ vroeg Raf.

‘Tja, ik denk dat gewoon, álles posten de mensen, álles, zelfs de misère van een ander, voorál de misère van een ander.’

‘Maar u hebt zelf geen filmpjes gezien op sociale media?’

‘Nee, en ik heb het zelf ook niet gepost, dat zou ik ten zeerste misplaatst vinden.’

Raf tikte met zijn balpen tegen zijn onderlip. Ze zouden het zelf checken. Boutmans had een Facebookpagina, ze hadden zijn foto ervandaan geplukt en Bart van ’t zeitje (zijn bijnaam) zou ‘de socials’ checken. Boutmans had zeker een punt. De federale politie was onlangs begonnen met het uitschrijven van boetes aan ramptoeristen die een ongeluk filmden, niet alleen omdat daardoor het verkeer vertraagd en gevaarlijk werd, maar ook omdat het filmen moreel ongepast was. Terwijl gewonde mensen op straat lagen, wachtend op hulp, haalden ramptoeristen hun smartphone tevoorschijn. Het was jammer genoeg de laatste tijd een steeds vaker voorkomend fenomeen.

‘Kunt u ons nog meer zeggen? Dingen die u gezien of gehoord hebt of die u zijn opgevallen?’ vroeg Stef.

Boutmans streek met een hand over zijn baard en trok ter hoogte van zijn kin aan enkele haartjes alsof die hem hielpen bij het nadenken. ‘Nee, ik heb niets anders te melden en als er mij nog iets te binnen schiet, dan hoort u van mij.’ Hij keek de rechercheurs een voor een aan en hield zijn telefoon omhoog. ‘Hebt u deze nog nodig? Ik vraag het maar.’

‘Voorlopig niet,’ zei Stef. ‘We hebben uw filmpje en we hebben uw nummer.’

‘Oké, dan ga ik nu naar mijn werk, als dat goed is voor u.’

‘Ja, natuurlijk, dank u.’ Raf schoof zijn kaartje over de tafel naar Boutmans.

‘Hebt u een bewijs nodig voor uw baas? Dat u hier was?’ vroeg Stef.

‘Nee, dat hoeft niet, ik heb hem gezegd dat ik hier ben en mijn baas vertrouwt mij.’

‘Perfect. U mag altijd bellen. Maakt niet uit wie.’

Boutmans stond op, hij pakte het kaartje, las het, stak het in de achterzak van zijn broek en liep het kantoor uit. Stef en Raf zagen hoe zijn werkbroek afgezakt was en de rand van zijn onderbroek waarop ORIGINAL te lezen was, haast een derde van zijn bilspleet ontblootte. Toen Boutmans bijna bij de deur was, zich van geen kwaad bewust, draaide hij zich om. ‘En als ze bij de politie nieuwe banden of velgen nodig hebben... enfin, om het even wat...’ Hij tikte met zijn wijsvinger op zijn slaap en maakte een saluutgebaar. ‘Donckers Banden, altijd tot uw dienst.’

‘We kennen het, we zijn klant,’ zei Stef met een glimlach.

‘Ik weet het. De banden van uw combi’s zijn al vaak door mijn handen gegaan. Toch geen klachten, hoop ik?’

‘Nee,’ zei Stef met een zweem van een glimlach om de lippen.

‘Zo hoor ik het graag.’ Boutmans liep met wippende pas naar buiten alsof er veertjes in zijn werkschoenen zaten. Zijn manier van lopen was anders dan die van daarnet. Hij leek opgelucht dat hij zijn verhaal had mogen doen en dat zijn werk gewaardeerd werd. Alsof hij zich lichter voelde.

‘Ik heb hem bij Donckers al aan het werk gezien,’ zei Raf, ‘en onder ons gezegd, volgens mij is die gast goud waard.’

‘Ja, en ik weet niet hoe het bij jou zit en misschien sla ik nu de plank totaal mis en oordeel ik te snel, maar er is iets met die man... die open blik, zijn houding... Ik zou hem bij wijze van spreken mijn portefeuille geven.’

‘Je neemt mij de woorden uit de mond, hij is het niet. Iets anders, zou die Debby echt een bitch zijn?’ gniffelde Raf.

‘Ik zou het bij god niet weten, maar wat ik wel weet is dat mijn maag knort,’ zei Stef.

Raf wreef met een hand over zijn beginnende buikje. ‘En of, een broodje of drie zullen er wel in gaan.’

‘Drie?’

‘Ik heb dringend versterking nodig en ik bestel ze met gegrilde groenten en zonder boter of mayonaise.’ Hij pakte zijn pens vast tussen duim en wijsvinger. ‘Ik geef het één maand en als er niets af is, val ik terug op vroeger.’

‘Vroeger? Je bedoelt: filet americain, worst en salami,’ zei Stef met een glimlach.

Raf stak zijn duim op. ‘Yep, alles wat lekker is, maar op een bedje van sla.’

5.    Annie Vermaelen

––––––––

ZE HAD STEF GISTEREN om wat rust gevraagd en hem beloofd om vandaag naar het politiekantoor te komen. Na zijn bezoek bij haar thuis wilde Annie Vermaelen alleen zijn om te bekomen van de schok. Stef had haar gezegd dat haar man om het leven was gekomen tijdens een brand in zijn tuinhuis, maar niet dat het om moord ging. Dat vreselijke nieuws moest hij haar vandaag meedelen.

Stef pakte het dossier van Urbain Decorte en zijn telefoon van zijn desk en liep met Raf de gang op. Alvorens de verhoorruimte binnen te stappen, wierp Raf een blik op de koffieautomaat die op de gang stond. Over de schuif van de wafels was een briefje geplakt met ‘defect’. Hij rolde met zijn ogen. ‘Alweer! Dat kl...ding.’ Stef grinnikte. ‘Honger? Zit jij met een lintworm of zo?’

‘Nee, ik heb gewoon zin in wat zoets bij mijn koffie. Dat ding is al meer buiten werking geweest dan wat anders. Wanneer komt hier eens iets deftigs?’

Stef sloeg hem vriendschappelijk op de schouder. ‘Er is een nieuwe automaat besteld, die wordt volgende week geleverd, nog even geduld. En zo zal je niet veel afvallen, vrees ik.’

Raf gromde iets. Hij had gisteren zijn derde broodje maar half opgegeten en de andere helft in de vuilnisbak gedaan. Die gegrilde groenten was hij al beu en zonder mayonaise zou hij het niet lang volhouden. Niet voor niets werd hij soms en vooral door Bart van ’t zeitje Mister Mayo genoemd. Gelukkig bezat Raf een gezonde dosis zelfspot, zodat hij er zelf om kon lachen. Hij kende zijn zwakheden en Bart kwam overal mee weg en diens motto was: ‘Humor Heelt.’

Annie Vermaelen zat afwezig en met behuilde ogen voor zich uit te staren op de stoel in de verhoorruimte. Voor haar op de tafel stond een glas water. Ze zag bleek en had haar haren slordig opgestoken. Ze droeg een eenvoudige jurk met pastelkleurige bloemen en klassieke bruine sandalen met een klein hakje. Stef was de dag ervoor komen vertellen dat haar echtgenoot was overleden. De opdracht om nabestaanden een overlijden van een dierbare te gaan melden, bleef altijd een moeilijke taak en het wende nooit. Na de slechtnieuwsmelding volgde steevast hetzelfde: stokkende ademhaling, sprakeloosheid, ongeloof, verdriet, woede, verbittering, maar niet noodzakelijk in die volgorde. Sommige familieleden worstelden zich er na een tijd doorheen, maar anderen slaagden er niet in om het verlies achter zich te laten en raakten er nooit bovenop. Het hing natuurlijk af van de manier van overlijden. Die speelde een belangrijke rol in het rouwproces. Bij een ‘normaal’ overlijden was de verwerking gemakkelijker dan bij moord. In dat laatste geval verwachtten de nabestaanden een veroordeling en een straf van de dader.