Beer

Nellie Mandel

Beer

Spannende novelle

Verschijningsdatum: 7 december 2022

© 2022 Nellie Mandel

© 2022 Hamley Books

ISBN 9789464661552

NUR-code: 330

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, in enige vorm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van uitgeverij Hamley Books.

In een woud kun je vanwege de bomen nooit ver kijken, terwijl achter elke boom iets schuilt wat je niet wilt ontmoeten. Sommige van die ongeziene dingen zijn ouder dan de beschaving, of ouder dan de mensheid zelf. Die dingen hielpen de wereld scheppen, zijn sindsdien nauwelijks nog gezien, tenzij in dromen. Ze zijn zo oud dat ze nauwelijks verhalen achterlieten. Ingmar hoorde erover van zijn grootvader, die oude verhalen verzamelde en daarover boeken schreef, en op die manier probeerde herinneringen van verdwenen volken aan de vergetelheid te ontrukken.

Ingmar is hier in het woud echter niet omwille van oude verhalen. Hij is hier voor een jachtpartij, met twee vrienden. Daartoe liet hij zich verleiden. Hij beseft echter dat hij beter niet meegekomen was, maar hier is hij nu, net aangekomen bij de rand van het woud. Hij torst de rugzak, die eigenlijk veel te zwaar is, en heeft het geweer aan de riem over zijn schouder. De wollen muts die hij draagt is hem eigenlijk te warm hoewel het maar net enkele graden boven het vriespunt is. Zijn schoenen zijn best wel ingelopen en doen hem geen pijn, maar comfortabel zijn ze ook weer niet. Hij sleept waarschijnlijk te veel nutteloze dingen met zich mee, offeranden aan de beschaving en aan zijn gemakzucht. Die dingen zullen tijdens de volgende dagen zinloos blijken, maar hij kan er op dit ogenblik geen afscheid van nemen.

Voor hem uit loopt hun gids, Bineshii. Hij draagt een kleinere rugzak, een grauwe soort muts, een oude en bijna kleurloze anorak en bijna even oude schoenen. Met al die spullen voelt hij zich schijnbaar heel comfortabel. De muts lijkt van bont, of althans van verschillende stukken bont, onoordeelkundig maar afdoende aan elkaar genaaid. Ingmar, met zijn zo goed als nieuwe uitrusting, is duidelijk de beginneling, al heeft hij al wel eerder gejaagd. Maar niet hier, niet in dit wilde deel van Labrador, net ten noorden van de Churchill River. En zeker niet op een beer.

Toen hij een kleine jongen was, waarschuwde zijn grootvader hem al voor beren. ‘Wat de leeuwen zijn in de savanne, zijn de beren in het noordelijke woud,’ zei hij. ‘Je wantrouwt elke beweging die ze maken. Je wantrouwt elke blik die ze in je richting werpen. Plots zijn ze er, vooraleer je ze ziet naderen. Ze kunnen doodstil zijn, als ze dat willen, of ze brullen je verstand aan flarden, dat kunnen ze ook.’ Grootvader was duidelijk geen vriend van leeuwen of beren.

Het gezelschap bestaat verder uit Brian en William, twee voormalige studiegenoten van Ingmar (economische wetenschappen, management). Ze zijn hier vanwege een uit de hand gelopen weddenschap. Ze hebben voor duizend dollar gewed een beer te zullen schieten. De winnaar krijgt duizend flappen van elk van de verliezers. Dat is, vond Brian, geen slecht idee. Hij is ervan overtuigd dat hij die beer wel neerlegt. William denkt dat híj de gelukkige jager zal zijn. Ingmar denkt niets, en rekent nu al op zijn verlies. Maar waar de beide anderen gaan, wil hij ook treden. Het is wat anders dan cijfers en resultaten najagen aan zijn laptop. Hij heeft dit nodig, deze expeditie in een ongastvrij en onbewoond gebied.

Ze hebben de twee terreinvoertuigen waarmee ze hier zijn gearriveerd achtergelaten bij een oud en weinig comfortabel motel aan de Trans-Labrador Highway. Die baan stelt eigenlijk weinig voor, zelfs de auto van Google Street View is er nooit gepasseerd. Een dubbele strook asfaltweg, meestal gebruikt door vrachtwagens, zodat hij regelmatig moet hersteld worden – en ook dan zijn er meer dan genoeg spleten en gaten. Je komt in deze streken het liefst met een stevig terreinvoertuig. En daarna ga je te voet het woud in, op zoek naar een beer, waarvan Bineshii beweert dat er heel wat rondlopen, die zich makkelijk genoeg zullen laten schieten door de gichi-mookomaan. De blanke mannen dus, begrijpt Ingmar.

Het klinkt Ingmar als een verkooppraatje. Een beer die zich makkelijk laat schieten door blanke jagers? Droom maar verder! Dat is wat hij denkt. Maar hij wil niet degene zijn die de sfeer verpest.

Bineshii heeft hun uitgelegd dat ze eerst twee dagen moeten stappen, en dan zullen ze een jachthut bereiken met voorraden en vers water, en waar ze kunnen slapen. De eerste nacht kunnen ze ook slapen, maar ergens in het bos. Nee, nog geen beren. Beren weten beter dan dicht bij een mens te komen zolang die niet ver doorgedrongen is in de wildernis. Dit is geen Amerikaans nationaal park, waar die beesten als het ware uit de handen van de toeristen komen eten. Dat doen de beren hier niet.

‘Makwa,’ zegt Bineshii. En hij maakt een groot en weids gebaar – zo groot zal de beer zijn die op magische wijze voor hun geweer tevoorschijn zal komen. Daar gaat hij voor zorgen.

Bineshii is een Anishinaabe-indiaan, en hij is misschien veertig, of zestig, daarover geeft hij zelf geen uitsluitsel. De diepe rimpels over zijn gezicht betekenen in deze gebieden en met zijn levensstijl zo goed als niets. Zijn haren zijn zwart, geen spoor van grijs. Hij is solide gebouwd, maar lijkt geen lichaamsvet te hebben. Onder die kleren is dat echter moeilijk na te gaan. Hij lijkt blindelings zijn weg in het bos te kennen. Wat voor Ingmar bomen zijn, zijn voor de man wegwijzers.

We moeten hem in de gaten houden, denkt Ingmar. Zonder Bineshii komen we nooit uit dit bos.

‘We gaan toch niet tussen de bomen slapen vannacht?’ vraagt William. Hij lijkt nu al ongerust over de minste inbreuk op zijn nood aan beschaving, of aan privacy. De cultuurshock komt blijkbaar al heel snel bij hem.

‘We slapen in het bos,’ zegt Bineshii vaag. Daar moet William het mee doen. Ze slapen in het bos. Ze hebben al begrepen dat voor de gids woorden duur zijn, en dus niet verspild mogen worden. Er valt ook weinig uit te leggen.

Hoeveel afstand ze de eerste uren afleggen, is Ingmar een raadsel. Ver genoeg, neemt hij aan, om de laatste glimp van de beschaving achter zich te laten. Na twee uur nemen ze een pauze, drinken hete koffie uit de thermos en eten enkele energierepen. Bineshii, zo merkt Ingmar, heeft zijn eigen voorraden mee, drinkt uit een gedeukte metalen fles, en eet iets wat in oliepapier is verpakt. Brian en William hebben niets in de gaten, of negeren het allemaal.

Na de pauze zijn ze opnieuw onderweg. Tussen de bomen groeit er weinig; hier en daar een verdwaalde struik, wat planten en bloemen (of wat in de zomer bloemen kunnen zijn), wild gras, paddenstoelen en mos. Op de bomen na is er niets wat hen bij hun doortocht hindert, behalve dan dat het landschap stijgt, dan weer daalt, dan weer stijgt, en er op plaatsen stevige en soms scherpe rotsen tussen de boomwortels tevoorschijn komen. Het is dus hard werk, maar daarom zijn ze ook hier. Ze willen geen beer schieten in een dierentuin.

Bineshii ontwijkt de voornaamste hindernissen, en de drie blanke mannen volgen. Ergens staat de zon hoog, verscholen achter het bladerdek. Een snelstromende beek verplicht hen te waden, met natte maar gelukkig waterdichte schoenen als resultaat. Gevolgd door een kaler terrein, bomen met smallere stam die verder uiteen staan, daarna weer een dicht woud. Bineshii raadpleegt geen kompas.

Een tweede pauze valt min of meer samen met de middag, maar het eten en de drank zijn hetzelfde, namelijk wat ze zelf meebrengen. Catering is niet voorzien, dat wisten ze. Die hebben ze bij de beschaving achtergelaten. Ze zitten op een neergevallen boomstam en op een grote kei. Ergens beweegt het een en ander in het landschap, het maakt nauwelijks geluid, maar zelfs de drie vreemdelingen horen het. Ze worden geobserveerd als de indringers die ze zijn. De grotere bewoners van het woud hebben insecten en kleine vogels uitgestuurd als spionnen.

Bineshii weet dat al een tijd. ‘Sommige dieren volgen ons,’ zegt hij. ‘Een tijdje lang, en dan verliezen ze hun belangstelling.’

‘Omdat ze ons niet kunnen opeten?’ wil Brian weten. ‘Zijn wij niet eetbaar voor hen?’

‘Weinig dieren eten mensen,’ zegt Bineshii, zijn ongeschoren wangen schrapend met harde vingers. ‘Omgekeerd gebeurt vaker. Dieren weten dat. Ze houden afstand. Ze zijn wel nieuwsgierig, maar bang zijn ze niet.’ Hij kijkt even omhoog, waar volgens Ingmar alleen takken te zien zijn. Maar Ingmar twijfelt er niet aan dat Bineshii méér ziet dan hij. Daarom ook is hij hun gids.

‘Waarom zouden dieren nieuwsgierig zijn?’

‘Ah!’ zegt de gids. ‘Alles wat ongewoon is, interesseert hen.’

‘Het zijn net kinderen,’ zegt Brian. ‘Toch? Nieuwsgierige kinderen die hun neus achternalopen.’

Bineshii antwoordt daar niet op. Hij loopt nu weer voorop, ze kunnen de uitdrukking van zijn gezicht niet zien, alleen zijn nietszeggende rug en zijn oude rugzak, die lijkt op de gelooide huid van een dier. In het schemer zou de man zelf voor een trage beer kunnen doorgaan. Soms lijkt het alsof hij tegen de achtergrond van bomen verdwijnt, als een schaduw omarmd door andere schaduwen.

Na nog een vermoeiende wandeling volgt halverwege de namiddag opnieuw een pauze. Koffie, iets te eten, een beetje zitten en ontspannen. Tussen de bladeren door lijkt nog steeds de zon te schijnen, maar warmte geeft ze niet. Het bos is kil, vochtig, trots en eigenzinnig. Ingmar rilt even bij de laatste slok hete koffie. De thermos is zo goed als leeg. Zullen ze vanavond iets warms kunnen eten of drinken? Hij vermoedt van niet, want ze hebben geen kookspullen bij zich.

Bineshii loopt weer voorop, hun morele kompas, hun enige kompas. Oh ja, ze hebben allemaal wel een kompas bij zich, en kaarten, en een gps, maar niets daarvan gebruiken ze. Ze hebben Bineshii. Naarmate ze verder vorderen, wordt het schemer dieper en meer tastbaar. De lucht wordt scherp en kil als een stalen mes.

Bineshii blijft plots staan. Ingmar en de twee anderen kijken om zich heen, verbazen zich: deze plek is net zoals de andere plekken.

‘Hier overnachten we,’ zegt de gids. Hij laat zijn rugzak zakken op de mossige ondergrond, trekt zijn muts van zijn hoofd, trekt ook zijn jas uit. Alles gaat moeiteloos, die kleren zitten hem als gegoten.

De drie witte mannen kijken rond. ‘We hebben geen tent meegebracht,’ zegt Brian. Een feit waarvan ze zich alle drie al goed bewust zijn.

‘Het regent niet,’ zegt Bineshii. Alsof dat het enige is waarvoor ze een tent nodig zouden hebben. Hij zit neer en zoekt in zijn rugzak. Hetzelfde olieachtige papier, en wat erin zit, en de metalen fles volstaan blijkbaar, wat hem betreft.

William stampt wat takken opzij en probeert een vrije ruimte te creëren. De drie mannen zetten hun rugzakken neer en zoeken een plaats om neer te liggen, of op z’n minst te zitten. De gids zit tegen een boom aan, ontspannen, dit is zijn terrein. Hij heeft een hele voorraad voedsel in dat olieachtige papier van hem, en eindeloze hoeveelheden water. Of wat het ook is dat hij drinkt. Hij negeert de pogingen van de drie mannen om orde te scheppen in hun omgeving.

Hij is hun gids, niet hun kok, dat was de afspraak. Maar de drie mannen hoopten op een poging om een warme maaltijd klaar te maken. Misschien alleen maar soep. Soep zou hun al deugd doen.

‘Ik denk dat ik vuur ga maken,’ zegt Brian.

‘Geen vuur,’ zegt Bineshii. Het klinkt niet als een bevel, hooguit als een dringende aanbeveling. Nee, het is gewoon een stand van zaken. Er zal geen vuur zijn in dit bos.

‘Het is vochtig,’ zegt Brian. ‘De kans dat er een bosbrand uitbreekt is onbestaande.’

‘Dieren houden niet van vuur,’ zegt Bineshii. ‘Het is tegen hun natuur. Het betekent gevaar voor ze.’

‘Ik wil iets warms eten,’ zegt William. ‘En het wordt koud vannacht.’

De gids reageert niet meer. Er zal dus geen vuur zijn in het woud.

‘Daar betalen we je niet voor,’ zegt Brian. ‘Er is een minimum aan comfort...’

‘De beer,’ zegt Bineshii. ‘Daar betalen jullie me voor.’

Omdat ze geen tent bij zich hebben, alleen een slaapzak, overnachten ze onder de sterren, na een maaltijd van koude cornedbeef uit blik, koude bonen in tomatensaus en water. Ingmar vindt het niet erg: hij is doodmoe en heeft nauwelijks honger, maar eet toch zijn rantsoen. De nacht valt plots helemaal, alsof een kosmische huishoudster een overgordijn dichttrekt. Vanwege de bomen kunnen ze geen sterren zien. In de slaapzak vindt Ingmar het voldoende warm en comfortabel, al slaapt hij liever in een goed bed.

Geluiden van onbekende oorsprong begeleiden zijn slaap. Hij droomt over een villa die aan een bos grenst en waar hij zijn jeugd doorbracht. Hij leerde er hout bewerken en met een geweer schieten, en hoe de verschillende soorten vogels uit elkaar te houden. Zijn grootvader, een man die een houtzagerij bezat, was zijn gids. ‘Mensen denken dat je maar vijf patronen kunt laden in dat geweer,’ zei hij op een goede dag. ‘Maar dat is niet waar. Je kunt er zes laden. Dat zal je ooit nodig hebben, die kennis.’

Hij schoot nooit iets groters dan een vos. Op zijn achttiende kreeg hij van zijn grootvader een Remington 700. Dat geweer heeft hij nu ook bij zich. Het zal dienen om de beer te schieten.