VERANKERD

Dany Verstraeten

VERANKERD

Als reporter aan de slag, tijdens mijn legerdienst midden jaren 80.

Blijf steeds op de hoogte van de nieuwste boeken, activiteiten, kortingen en podcasts door je in te schrijven op de nieuwsbrief van Ertsberg: www.ertsberg.be/nieuwsbrief.

© 2023 Ertsberg en Dany Verstraeten

info@ertsberg.be

www.ertsberg.be

@ErtsbergB

www.facebook.com/ertsberg

ErtsbergB

NUR 402, 672
ISBN 978 94 64750 10 2
ISBN (e-boek) 978 94 64750 40 9
D/2023/15.435/16

Boekverzorging: www.intertext.be
Coverfoto: Anne Buytaert
Foto’s binnenwerk: © DPG Media en persoonlijk archief Dany Verstraeten

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever, behalve in geval van wettelijke uitzondering.

All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored or made public by any means whatsoever, whether electronic or mechanical, without prior permission in writing from the publisher.

De uitgever heeft getracht de auteursrechten van alle opgenomen illustraties te achterhalen. Eventuele rechthebbenden wordt verzocht contact op te nemen met de uitgeverij.

WOORD VOORAF

‘Er is iets dat ik niet begrijp,’ zei onze dochter Julie toen ze net aan de lagere school begonnen was. ‘Hoe komt het dat de kinderen in mijn klas allemaal weten wat mijn papa doet en dat ik niet weet wat hun papa’s doen?’ Dat haar vader bijna dagelijks op het scherm kwam vond ze doodnormaal, daar werd thuis ook heel gewoon over gedaan. Julie, inmiddels de twintig voorbij, en onze zoon Thibaut, die vier jaar jonger is, hebben nooit anders geweten dan dat hun vader op televisie kwam. Pas met ouder te worden konden ze de impact daarvan inschatten en begonnen ze vragen te stellen over mijn werk en wat daar zoal bij kwam kijken.

Ik ontmoet geregeld mensen die willen weten hoe het er bij VTM achter de schermen aan toeging en -gaat. En het zijn niet alleen de kijkers die nieuwsgierig zijn. Op de VTM-nieuwsredactie worden de journalisten almaar jonger – of ben ik het die almaar ouder wordt? – en vaak hengelen ze naar verhalen van vroeger, uit tijden toen zij nog lang niet geboren waren. Als ik dan een of andere anekdote vertel, krijg ik steevast de reactie: waarom schrijf je geen boek over die belevenissen? De finale duw in de rug werd mij gegeven door vriend en communicatiestrateeg Jan Callebaut, die me aanspoorde om mijn verhaal op papier te zetten. In de periode dat ik met het manuscript bezig was, is Jan helaas overleden.

Voor alle duidelijkheid: dit is niet dé geschiedenis van VTM, dit is míjn geschiedenis van VTM. Dit is hoe ík de groei en bloei van VTM beleefd heb, hoe ík op bepaalde zaken terugkijk. Sommigen zullen het zich misschien anders herinneren, of vinden dat ik de waarheid nu en dan geweld aandoe. Dat is zeker niet mijn intentie, maar het gaat tenslotte om mijn waarheid. Ik heb geen notities en dagboeken bijgehouden. Ik val dus in hoofdzaak terug op het plakboek dat mijn moeder bijhield en op mijn herinneringen – ongetwijfeld zal mijn geheugen bepaalde zaken soms verkleuren. Het valt me daarbij op dat je kleine zaken soms makkelijker weer voor de geest kunt halen dan het grote verhaal. Maar het zit hem dan ook vaak in de details, zeker in het werk dat wij doen.

Mijn verhaal gaat in hoofdzaak over VTM, hoe kan het ook anders, maar niet uitsluitend. Voor vele Vlaamse kijkers ben ik allicht ‘geboren’ op 1 februari 1989, samen met dat ‘nieuw leven op je tv’, zoals de slogan van VTM destijds luidde bij de lancering, maar ik was daarvoor ook al professioneel aan de slag in de media. Stevige fundamenten zijn cruciaal bij een carrière, en die heb ik kunnen leggen door tien jaar radiowerk bij de openbare omroep. Aan de Reyerslaan had ik trouwens in beperkte mate ook al even kunnen proeven van tv-werk.

Ik ben altijd verbaasd als ik lees hoe sommigen hun carrière kunnen oplijsten. Een voetballer bijvoorbeeld die weet dat hij 400 doelpunten gescoord heeft, waarvan zoveel met het hoofd, zoveel met de linker- en zoveel met de rechtervoet. Ik heb nooit enige statistiek bijgehouden over mijn eigen prestaties. Maar als ik terugblik en een ruwe schatting maak, heb ik toch minstens 10.000 rechtstreekse uitzendingen gepresenteerd. Die heb ik altijd afgerond met: ‘Bedankt voor het kijken.’ Voor één keer mag ik nu zeggen: ‘Bedankt voor het lezen!’

Dany Verstraeten

DE TRANSFER

‘Het schijnt dat jij kunt presenteren… We zullen wel zien…’

Het zijn de eerste woorden die ik te horen krijg bij mijn ‘verwelkoming’ op de vtm-nieuwsredactie in wording. Ik zit tegenover Jan Schodts, en die slaat met twee zinnen al mijn verwachtingen aan diggelen. Gaat het dan toch niet lukken, schiet het mij door het hoofd, heb ik daarvoor de veilige haven van de openbare omroep achter mij gelaten? Heb ik mijn bruggen dan voor niets verbrand? Een paar weken later, na een screentest in opperste geheimhouding, is het tij gelukkig gekeerd, kan ik de lange maanden van wachten en onzekerheid achter mij laten, en is het tijd voor de grote uitdaging.

Het klein kasteeltje

Zes maanden eerder, we zijn dan in het voorjaar van 1988, had ik al mijn moed bij elkaar geraapt voor een gewaagde stap. Ik was toen bijna tien jaar aan de slag bij Radio 1 aan de Reyerslaan en had net als heel Vlaanderen de commotie in de pers gevolgd over het opstarten van commerciële televisie in Vlaanderen. Europa zette Vlaanderen onder druk: het omroepmonopolie moest doorbroken worden en de tijd begon te dringen. In 1987 was een wettelijk kader gecreëerd met het ‘Kabeldecreet’. Op basis daarvan werd een constructie van uitgevers van dagbladen en tijdschriften op poten gezet, die in november van dat jaar de Vlaamse Televisie Maatschappij oprichtten. Begin 1988 werden Guido Depraetere en Mike Verdrengh aangetrokken om de zender in recordtempo op te starten.

Mike Verdrengh had ik tijdens mijn radiojaren leren kennen op de BRT. Hij had nu en dan Neem je tijd gepresenteerd op Radio 1 en was betrokken bij Studio Brussel, waarvan ik de opstart zijdelings mee beleefd had, want die nieuwe radiozender ressorteerde onder Jan Schoukens, die al tien jaar mijn radiobaas was. In de loop van de maand mei van 1988 trok ik mijn stoute schoenen aan en belde met Mike. Ik vroeg hem of ik in alle discretie kon langskomen voor een gesprek. Hij zag dat wel zitten en we maakten een afspraak enkele dagen later.

VTM werd tot leven gewekt in een oud en sfeervol kasteeltje, stelde ik vast, in een park in Peutie, in de buurt van Vilvoorde. Daar werd ik vriendelijk ontvangen door Guido en Mike. Guido had ik vooraf nog nooit ontmoet. Ik vertelde hen dat ik erg geïnteresseerd was in hun nieuwe project en dat ik graag zou meewerken, bijvoorbeeld aan een autoprogramma. Ik had nu eenmaal ervaring in die sector door de Verkeersredactie en door het tv-programma Mobiele Mensen waaraan ik sinds enige tijd meewerkte. Anderzijds had ik ook wel belangstelling voor een reisprogramma of ‘iets met lifestyle’, maakte ik hen duidelijk. Mike zou later in interviews vertellen dat hij in die periode wel ‘drieduizend dergelijke aanvragen’ binnenkreeg. Beiden reageerden dan ook niet meteen geïnteresseerd in wat ik te vertellen had. Maar toen ik uitgepraat was zei Mike: ‘Heb je geen zin om naar ons nieuws te komen? Ik denk dat je een goede nieuwspresentator zou zijn. Toen je me belde voor een afspraak heb ik meteen tegen Guido gezegd: we hebben onze nieuwsman.’ Ik stond perplex.

Ik ging op een wolk naar huis, maar Mike en Guido drukten me wel op het hart dat ze nog geen concrete beloftes konden maken. Eerst moest de nieuwsdienst vorm krijgen. Vooral de zoektocht naar een man of vrouw die de redactie zou leiden, beloofde moeilijk te worden. Ik kreeg de raad om in stilte af te wachten. Als het zover was, zou met mij contact opgenomen worden. Geduld is niet meteen een van mijn sterkste kwaliteiten, en dat werd in de maanden daarna behoorlijk op de proef gesteld. In de loop van de zomer was er nog altijd geen hoofdredacteur voor het nieuws. Later bleek dat mensen zoals Johan Op de Beeck en Dirk Sterckx gecontacteerd werden, maar die hapten niet toe. Slechts weinigen dachten dat dit nieuwe project enige kans van slagen had. Voor mij zat er niets anders op dan afwachten en rustig voortwerken bij de radio.

Het duurde tot september voor er witte rook was: in de krant las ik dat de ervaren Wetstraatjournalist Jan Schodts de overstap maakte van de BRT naar VTM om de nieuwsdienst te gaan leiden. Ik belde met Mike, die me verzekerde dat hij mijn kandidatuur op het bureau van Schodts ging leggen. Maar er kwam geen enkele reactie. Het werd eind september, begin oktober: geen enkel telefoontje, terwijl in de pers almaar meer namen opdoken van journalisten die door Schodts aangetrokken werden. Eind oktober hield ik het niet meer uit en belde opnieuw met Mike, die erg verbaasd reageerde. ‘Heb je nu nog altijd niets gehoord van Schodts?’ vroeg hij. ‘Ik ga jouw naam nog eens nadrukkelijk bovenaan zijn dossiers leggen!’ Pas enkele dagen later kreeg ik eindelijk een verlossend telefoontje van een secretaresse: Jan Schodts wilde mij ontvangen.

Screentest

De ontvangst kan niet koeler zijn. Hij zegt het zo schamper en zo neerbuigend als maar kan: ‘Het schijnt dat jij kunt presenteren… We zullen wel zien…’ Ik zit tegenover Jan Schodts in zijn geïmproviseerde kantoor in een bedrijfsloods in Peutie, waar de redactie een voorlopig onderkomen heeft gevonden. Het is de eerste keer dat wij elkaar ontmoeten en het gaat er allesbehalve hartelijk aan toe. Hij laat mij duidelijk voelen dat ik hem opgedrongen ben door Mike en dat hem dat niet zint. Wellicht heeft hij daarom zo lang gewacht om mij te bellen en heeft hij in die tussentijd zelf gezocht naar een mogelijke presentator, maar die blijkbaar niet gevonden. Hij zegt dat ik welkom ben, maar dat hij pas na een screentest zal beslissen wat er met mij zal gebeuren. Na dit ontnuchterende gesprek ga ik enkele mensen groeten die daar in Peutie al aan de slag zijn en die ik ken van bij de BRT: Suzy Hendrickx, Kathy Pauwels en oud-studiegenoot Terry Verbiest, die de assistent van Schodts wordt.

Enkele dagen later verneem ik in alle discretie dat Nadine De Sloovere aangetrokken zou worden als vrouwelijke anker. Nadine werkte al bijna twintig jaar voor de BRT en was jarenlang omroepster geweest. In het grootste geheim wordt een afspraak gemaakt voor een gezamenlijke screentest van haar en mij. Op een avond in de week begeven we ons naar het Karel De Grote-gebouw in Brussel, in de Europese wijk. We, dat zijn Jan Schodts, Nadine De Sloovere en ikzelf, samen met Marc Robberechts van productiehuis Videohouse. Marc heeft in het gebouw van de Europese Gemeenschap een kleine tv-studio afgehuurd en zal die avond als enige technicus en cameraman fungeren, om pottenkijkers te weren. Om beurten nemen Nadine en ik plaats op de presentatiestoel en kondigen we fictieve reportages aan, met teksten die ik vooraf in Peutie geschreven had. Alles wordt ingeblikt om ook aan Mike en Guido te kunnen voorleggen.

Het resultaat stelt Jan Schodts tevreden. Het is wel nog afwachten wat ‘de tweeling’, zoals Mike en Guido toen al gemakshalve omschreven werden, zou zeggen. Maar vermits ook Nadine De Sloovere een keuze was van Mike, zou dat allicht geen probleem opleveren. Na afloop van de screentest gaan we samen iets drinken op de goede afloop. We doen dat uitgerekend in The Swan, een bar op het Karabiniersplein, net naast het imposante BRT-gebouw. Het is al tegen middernacht en we zitten er vrijwel alleen. We lijken een groepje samenzweerders die, in de schaduw van de BRT-toren, plannen maken voor de strijd tegen hun oude werkgever. Ik kijk die avond al uit naar de samenwerking met Nadine. We hadden mekaar tot voor die avond nog nooit ontmoet, maar het klikt meteen tussen ons.

De dagen daarna wordt onze overstap geconcretiseerd. We gaan op 1 december aan de slag bij VTM, maar de communicatie daarover wordt nog even stilgehouden. Dat geeft mij de tijd om ontslag te nemen bij de openbare omroep. Ik deel mijn collega’s op de Verkeersredactie mee dat ik enkele weken later overstap naar VTM. Ze reageren verrast. Dirk Somers vindt het wel erg riskant: ‘Ik hoop dat je geen spijt zult krijgen van deze beslissing.’ Ik antwoord hem: ‘Het zou veel erger zijn als ik deze kans niet grijp en binnen zes maanden spijt heb dat ik de stap niet heb gezet!’ Het valt me zwaar om Jan Schoukens, mijn leermeester van de voorbije tien jaar, mijn ontslag aan te bieden. Hij reageert zoals ik hem ken, met een gecamoufleerd compliment: ‘Ik vind het spijtig dat je weggaat. Je zult niet de slechtste zijn die ze daar bij VTM in huis halen!’

In de sauna

Hoe toevallig kan toeval zijn? Vlak voor ik bij VTM aan de slag ga, leer ik een groot deel van mijn nieuwe bazen op onverwachte en informele wijze kennen. ‘Hé, wat doe jij hier?’ vraagt Guido Depraetere mij. Ik bots op hem in de krantenkiosk op de luchthaven van Zaventem. Het is de laatste week van november. Ik heb net afscheid genomen van mijn werk op de radio en heb een weekje vakantie geboekt in de buurt van Marbella, in afwachting van mijn overstap op 1 december. Guido vertelt me dat hij met een uitgebreide VTM-delegatie vertrekt, ook naar Zuid-Spanje. Ze nemen de voorzitters van de Vlaamse intercommunales mee om hen te informeren over hun tv-plannen, en om hen ook wat in de watten te leggen. Via die intercommunales moet VTM een goede plaats proberen te bemachtigen op de tv-kabel.

Een uurtje later zit ik aan boord van de vlucht naar Malaga, met op Mike en CEO Carlo Gepts na, de hele VTM-top: Guido Depraetere, VTM-stichter Jan Merckx, juridisch adviseur Leo Neels, commercieel directeur Piet Antierens en zijn medewerkers Saskia Taks en Jacky Andrezjewski. Ook Lynn Wesenbeek reist mee, over wie in de pers al verschenen was dat zij omroepster wordt bij de nieuwe zender. Vlak voor het opstijgen worden kranten uitgedeeld waarin net op die dag als primeur te lezen staat dat ik het nieuwe mannelijke gezicht wordt van het VTM-nieuws. De mensen van de intercommunales knikken mij begrijpend toe: ze gaan ervan uit dat ik net als Lynn deel uitmaak van de VTM-delegatie.

Bij de landing neemt Guido Depraetere mij even apart. Ik verblijf in een bescheiden hotel aan de kust, zij in een vijfsterrencomplex meer landinwaarts. Guido nodigt mij uit om bij hen in te trekken. Ik sla de uitnodiging niet af en kan tijdens de avondlijke diners en bij het late doorzakken in de bar uitgebreid kennismaken met mijn toekomstige bazen. Om het teveel aan alcohol weg te werken treffen we mekaar de volgende ochtend in de sauna. Daar polsen Jan Merckx en Piet Antierens naar mijn verwachtingen. Lynn houdt zich op de achtergrond en laat het doorzakken en het uitzweten aan zich voorbijgaan. Maar terwijl iedereen vergadert treffen we mekaar wel in het verlaten overdekte zwembad. Op de rand gezeten, met de voeten in het water, leren we mekaar beter kennen en delen we dezelfde onzekerheid: wat staat er ons de komende maanden en jaren te wachten?

Scheren

De eerste weken van december vond ik niet echt geruststellend. We hadden nog geen eigen gebouw, laat staan een studio. Daar werd naarstig aan gewerkt, een eindje verderop aan de Luchthavenlaan in Vilvoorde. In afwachting was het kamperen in een oude loods, met plastic tuintafels en -stoelen. De ploeg kreeg stilaan vorm, zo maakten Danny Huwé, Daniël Buyle, Piet Deslé en Rudy Dufour de overstap van de BRT-radio en ook een aantal krantenjournalisten, zoals Dirk Van den Bogaert, Rosanne Germonprez en Swa Collier, kwamen de redactie versterken. Op Jan Schodts en Terry Verbiest na had niemand van ons enige ervaring met televisienieuws. Geen enkele journalist van de tv-redactie had de overstap gemaakt. Het BRT-journaal was in hun ogen een instituut dat toch onaantastbaar was.

Terwijl de journalisten proefreportages draaiden en gesimuleerde nieuwsuitzendingen maakten, was het voor Nadine en mij vrij onduidelijk hoe we ons op onze job konden voorbereiden, zolang we geen studio hadden. Er was ons beloofd dat we een week stage zouden mogen lopen bij de collega’s van RTL in Brussel, maar dat bleef uiteindelijk beperkt tot één dag gaan kijken hoe daar tv-nieuws gemaakt werd. Wat we wel konden doen, was werken aan onze ‘look’. Aan de Reyerslaan hadden we gezien hoe het niet moest: daar droeg elke nieuwspresentator op uitzending wat hij die dag toevallig aan had. Wij wilden stijlvol voor de dag komen en we wilden ook dat onze kledij Belgisch zou zijn. Nadine had al een Vlaams kledingmerk waarmee ze werkte. Via de Belgische Kledingfederatie werd ik in contact gebracht met een jong bedrijf, Bourgeois in Ninove. VTM stelde nog niets voor, toch gingen ze met mij in zee en de zaakvoerders Frans en Jacyntha zijn mij jarenlang op het scherm blijven kleden.

Maar met mijn vestimentaire outfit was de kous niet af. Mike vroeg mij om eens langs te komen in het kasteeltje. Hij zei me dat hij het moeilijk had met mijn baard. Dat was een verrassing, want hij had daar nog nooit enige opmerking over gemaakt. Twintig jaar later (op zaterdag 31 januari 2009) zou Mike in Het Laatste Nieuws daarover zeggen: ‘Ik vond Dany eigenlijk een beetje een vunzig uiterlijk hebben in het begin. Zoals hij daar behaard en bebaard voor mij zat.’ Dat zei hij mij eind 1988 niet op die manier; hij beweerde dat hij centimeters dikke Amerikaanse studies thuis had liggen waaruit bleek dat een baard en tv-nieuws niet samengaan. Die studies heeft hij mij nooit laten zien, maar er zat niets anders op: na vijftien jaar moest mijn baard er af. Dat gebeurde enkele dagen later, en voor de grap hebben we het gefilmd. Eerst deed ik een presentatie met baard, dan enkel met snor en uiteindelijk volledig geschoren. De beelden van mijn metamorfose zijn jammer genoeg verloren gegaan.

Proefdraaien

Eind december kunnen we verhuizen naar de Luchthavenlaan 22. Het is een klein gebouw, maar VTM is op dat moment nog een erg beperkte familie. De nieuwsredactie neemt haar intrek op de eerste verdieping, aan de straatkant. Centraal op de redactie zitten de journalisten, zij moeten instaan voor de inhoud, voor de binnen- en buitenlandse reportages. Aan de ene kant van hen zitten de sportjournalisten, zij zullen elke dag een vast onderdeel vormen van ons nieuws, met eigen sportankers. Aan de andere kant hebben we de eindredactietafel; daar zit de eindredacteur, met naast zich het nieuwsanker, zodat ze in tandem aan de samenstelling van het nieuws kunnen werken. Naast hen krijgen ook de regisseur en de regieassistente een plaats, zij brengen het nieuws in de ether en moeten dus ook goed op de hoogte zijn van de inhoud. Ten slotte is er de tafel voor de ‘productie’: zij zorgen voor de praktische ondersteuning van de redactie, zij boeken cameraploegen, leggen montagetijden vast en nog zoveel meer. De montagecellen krijgen een plaats op de benedenverdieping, vlakbij de enige studio die het gebouw rijk is.

Tussen de praktische voorbereidingen in hebben ook inhoudelijke discussies plaats: waar gaan we met het VTM-nieuws naartoe? Het enige voorbeeld dat we in Vlaanderen kennen is dat van de openbare omroep. Maar dat strekt niet meteen tot navolging. De inhoud is bij wijze van spreken beperkt tot de Wetstraat: als een thema niet politiek of sociaal-economisch is, komt het niet aan bod. De politici krijgen minutenlange interviews en vakbondsleiders zoals Jef Houthuys en Georges Debunne zijn dankzij het BRT-journaal ‘BV’s avant la lettre’. Het is duidelijk dat we ons daartegen moeten afzetten. Het VTM-nieuws moet dichter bij de leefwereld van de Vlaming aansluiten. Er wordt een mediacampagne opgezet met als opvallendste affiche: ‘Er zijn andere straten dan de Wetstraat.’

Met de keuze voor vaste ankers wordt gebroken met het systeem van de BRT waar alle journalisten om beurt het nieuws presenteren, tot Paul Jambers toe. Mike gaat er – terecht – van uit dat de kijker behoefte heeft aan een vast patroon, aan vaste gewoontes. Nadine en ik nemen de nieuwsuitzendingen van 19.00 en 22.00 uur voor onze rekening. Kathy Pauwels en Suzy Hendrickx presenteren het late nieuws bij de zendersluiting. Na vijf maanden gaat Suzy zich volledig toeleggen op de buitenlandse berichtgeving en wordt ze vervangen door Ingrid De Putter. De eindredacteurs presenteren zelf gedurende enkele maanden de korte nieuwsflash van kwart voor zes, maar al vrij snel zal dat overgenomen worden door Kathy en Ingrid.

Het decor in wording oogt modern én blauw, met een – geschilderde – skyline van Brussel. Het nieuws zal beginnen met een goed in het gehoor liggende begintune en dynamische headlines. Proefdraaien is niet evident. De studio wordt pas in de loop van de maand januari voltooid. Bij repetities worden we voortdurend afgeleid omdat er nog geen deur is tussen de regiekamer en de studio en we op de set het geroep en de commando’s horen die de regisseurs daar geven. Naarmate de opbouw zijn einde nadert, kunnen we meer realistische repetities houden.

We leren werken met de autocue of de teleprompter, dat handige apparaat om onze teksten af te lezen terwijl we toch in de lens kijken. Het komt erop aan niet te staren, je mag de kijker niet de indruk geven dat je aan het lezen bent. Je moet er als anker ook voor zorgen dat je teksten schrijft in spreektaal, dat maakt het veel natuurlijker. Ik vertel aan Nadine dat ik mij toch behoorlijk zenuwachtig maak, als ik denk aan de rechtstreekse uitzendingen die ons te wachten staan. Ze stelt me gerust met haar jarenlange ervaring. ‘Je mag nooit een massa mensen voor ogen houden,’ zegt ze. ‘Ik stel me altijd voor dat ik enkel tegen mijn ouders spreek, die rustig thuis naar mij zitten te kijken en te luisteren.’

Voor het dienstrooster wordt geopteerd voor een systeem van ‘zeven-dagen-op’ en ‘zeven-dagen-af’. Er worden twee teams gevormd; in elk team heb je een eindredacteur, een hoofdanker en een tweede anker, een regisseur en een regieassistente. Die werken zeven dagen op rij en worden dan afgelost door het tweede team. Ik vorm ploeg met eindredacteur Gaby Feyaerts, die van Het Laatste Nieuws komt, met Kathy Pauwels, met regisseur Chris Poelmans, die van RTL en de BRT komt, en met assistente Isabel Morel. Nadine komt in de ploeg van eindredacteur Danny Huwé terecht. De wissel van beide ploegen gebeurt telkens op vrijdag; de ene ploeg rond af op donderdagavond, de andere ploeg begint op vrijdagochtend. Dat scharniermoment net voor het weekend leek ons handiger dan bijvoorbeeld wisselen op een drukke maandagochtend. De journalisten vallen buiten dit systeem en hebben een eigen werkritme.

Zo werken we met zijn allen daar aan de Luchthavenlaan toe naar die eerste februari, die er razendsnel aankomt. Wanneer ik eind januari een van mijn laatste repetities afrond, zeg ik tegen Els Demuynck, een van de productieassistentes die de autocue bedient: ‘Ik ben benieuwd hoe lang ik hier op deze stoel zal zitten.’ Els, die altijd nuchter uit de hoek komt, antwoordt kurkdroog: ‘Jij? Jij gaat daar zitten tot je grijs haar hebt!’

DE RADIOJAREN

Oh! Calcutta! Uitgerekend met die veelbesproken ‘schandaalmusical’ had ik tien jaar eerder, in 1978, mijn eerste voorzichtige stappen in de professionele mediawereld gezet. Oh! Calcutta – een woordspeling op het Franse ‘O quel cul t’as’, wat een lekker kontje – was een theaterrevue op Broadway waar Samuel Beckett en zelfs John Lennon aan meewerkten, maar omdat de acteurs meer naakt dan gekleed rondliepen, zorgde dat voor heel wat opspraak. De voorstelling eind 1978 in de Leuvense bioscoop Forum, die nu al lang verdwenen is, was het onderwerp van mijn eerste radioreportage. Het resultaat werd de daaropvolgende zaterdagavond uitgezonden op Radio 1, in het programma Ziezo Zaterdag. Fier als een gieter verzamelde ik de familie in Sint-Niklaas rond de radio, om getuige te zijn van mijn primeur. Schandaalmusical of niet, ik voelde me opgelaten. Het grote avontuur kon beginnen.

De Blauwe Schuit

Ik heb nooit een sollicitatiebrief geschreven in mijn leven. Ik heb mij de media in gebluft. Alles begon op maandag 16 oktober 1978. Dire Straits, die toen net hun internationale doorbaak maakten, gaven een concert in een grote tent op het Sint-Jacobsplein in Leuven. Na het optreden ging ik samen met studiegenoot Frank De Maeyer naar de bekende kroeg De Blauwe Schuit van wijlen cafébaas Fred Dericks, die later nationale bekendheid kreeg met zijn Ultieme Hallucinatie in Brussel. Frank en ik waren aan ons laatste jaar Communicatiewetenschappen begonnen aan de KU Leuven.

Frank had de voorbije zomer enkele weken stage gelopen op de BRT, bij Radio 1. Hij maakte mij er in De Blauwe Schuit op attent dat een groepje radiomensen aan de toog stond, onder anderen Jan Schoukens, Paul De Wyngaert en Jos Van Oosterwyck, mensen die ik van naam kende maar nog nooit had gezien. Ik pushte Frank om hen te gaan groeten, zodat ik in zijn kielzog met hen kon kennismaken. De hele avond klampte ik mij aan het gezelschap vast, ik praatte mee over de programma’s op Radio 1 en gaf voor mijn doen grootsprakerige commentaar. Ik verdrong mijn natuurlijke schuchterheid, omdat ik aanvoelde dat dit wel eens een heel belangrijk moment in mijn leven kon zijn. Aan het eind van de lange avond zei Jan Schoukens: ‘Als je het allemaal zo goed weet, kom dan maar eens langs aan de Reyerslaan, om te bewijzen wat je waard bent.’

Er volgden enkele spannende weken waarin niets gebeurde. Ik had hen enkel mijn adres kunnen geven, want als kotstudent beschikte ik niet over een vaste telefoon. Maar dan was er plots dat verlossende telegram. Jan Schoukens stuurde mij dag en uur waarop ik mij kon aanmelden in zijn kantoor aan de Reyerslaan voor een gesprek. Daar vertelde ik hem, in ietwat andere omstandigheden dan tijdens de eerste kennismaking, wat mijn ambities waren: radio maken, reportages maken! Jan zag mogelijkheden als ‘losse medewerker’, omdat ik dat kon combineren met mijn studies. Ik moest wel eerst enkele proefreportages maken om te zien of ik het waard was. Met een grinnik schoof hij mij mijn eerste onderwerp toe: Oh! Calcutta! Ik denk dat het zijn manier was om mij mijn grootspraak van in De Blauwe Schuit betaald te zetten.

Na nog enkele andere proefreportages mocht ik voor de dienst van Jan Schoukens begin 1979 aan de slag als losse reporter. Ik kwam terecht in een kransje van uitstekende en getalenteerde radiomensen, zoals Bert Geenen, Paul De Meulder en Paul De Wyngaert. Ik belandde ook in een harde leerschool: Jan Schoukens stond bekend als een strenge baas, die door zijn harde aanpak iedereen opstuwde naar betere resultaten. Correct taalgebruik en juiste uitspraak waren zijn stokpaardjes. Behoren tot de ‘Schoukens-school’ was een kwaliteitslabel dat je moest verdienen. Het aantal mensen dat door hem ontdekt en gevormd werd is ontelbaar; ik beschouw Jan Schoukens dan ook als een van de belangrijkste mediafiguren van de voorbije vijftig jaar in Vlaanderen. Mijn hele carrière lang is hij voor mij een leermeester gebleven en een baken van kennis en kwaliteit.

Manfred Mann

Mijn hobby – muziek beluisteren en naar concerten gaan – werd plots mijn beroep. Mijn eerste jaar op de radio kreeg ik als opdracht om artiesten die in het land waren te gaan interviewen voor Radio 1. Ik werd gekoppeld aan muzieksamensteller en levende muziekencyclopedie Jos Van Oosterwyck. Samen gingen we naar concerten. Jos zorgde voor de tickets, ik voor het vervoer want Jos had geen rijbewijs, en voor of na het concert deed ik interviews. Ik heb aan die periode een levenslange vriendschap en waardering voor Jos overgehouden.

Die waardering kon ik niet altijd opbrengen voor de muzikanten met wie ik te maken kreeg. De eendagsvliegen waren vaak een verschrikking. Ze hadden niets te vertellen en hun verwaandheid was omgekeerd evenredig met hun muzikaal talent. Ik merkte al vlug dat gevestigde waarden wel boeiend waren om mee te praten. Ik herinner mij aangename gesprekken met Robert Palmer en Johnny Lyon, beter bekend als Southside Johnny met zijn Ashbury Jukes. En Joe Jackson, die zich terecht opwond omdat iedereen hem altijd maar indeelde bij de punk, terwijl hij een begaafd en creatief muzikant is. Of Jonathan Richman, die zich beklaagde dat hij vanop zijn hotelkamer in Leuven enkel uitzicht had op de gevangenis.