Jan Verduin

Het Eenheidsbewustzijn van de Waarnemer

Verhalen

Ervaringen

Inzichten

Het Eenheidsbewustzijn van de Waarnemer

Copyright 2023 Jan Verduin

www.deverwanten.nl

Eerste druk : november 2023

Redactie:

Bureau.txt Gilleske Kreijns

Uitgeverij: deverwanten.nl

(E-mail: info@deverwanten.nl)

Druk: Pumbo

Omslagontwerp & vormgeving: Jan Verduin

ISBN: 978-94-6481-532-0 / NUR 728

ISBN e-book: 978-94-6481-587-0

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Jan Verduin

Het Eenheidsbewustzijn van de Waarnemer

Verhalen-Ervaringen-Inzichten

Opgedragen aan alle pelgrims

op het smalle pad van de Middenweg

Dwars door de wereld heen

wacht de ware pelgrim een nieuw bewustzijn

over het al-één-zijn van alles wat leeft

Inhoudsopgave

Inleiding

1.Het alledaagse leven als inwijding

2.Zonder het dualisme geen Eenheidsbewustzijn

3.Een indiaanse legende

4.Spreken en schrijven vanuit stille verbinding

5.Alleen het Eenheidsbewustzijn kan de aarde redden

6.Is er eenheid op het niveau van het denken

7.Eureka! Ik weet

8.Het ego en de Waarnemer

9.Spiritueel materialisme

10.Aandachtig zijn

11.Misschien vind ik het ooit nog eens

12.De levensboom als baarmoeder van…

13.Het Eenheidsbewustzijn als visioen

14.De donkere nacht van de ziel

15.Van alleen naar all-één

16.Non-dualisme en de illusie van het dualisme

17.Wat is geluk?

18.Religieus zijn

19.De nieuwe katharen

20.Meditatie en het drama van de muis

21.Meditatie is natuurlijk

22.Innerlijk gebed of mantra

23.Hoe verhouden het ego en de ziel zich tot elkaar?

24.De Middenweg voor rustgevend evenwicht

25.Esthetische natuurbeleving

26.Eenheidservaringen met de natuur

27.De toespraak van het opperhoofd Seattle

28.Vakantiestress

29.Menswording

30.Wij zijn tempelbouwers

31.Wie kan nog te raden gaan bij zichzelf

32.Vroeger was ik meestal de jongste

33.Het grijs geworden kind

34.Opa en kleinkind en de stem van het geweten

35.Ouders en kinderen zijn lotgenoten

36.Verzet of overgave in het kader van karma

37.Indringende spiegels

38.Een lichtbaken in de duisternis

39.De tweelingziel en schijnzekerheden

40.Een ervaringsdeskundige aan het woord

41.Het Eenheidsbewustzijn is genderneutraal

42.De heftige emotie van spijt hebben

43.Wachten op een toekomstig wonder

44.Leven zonder opgelegde regels

45.Wat zie ik over het hoofd

46.Amsterdam en de negende van Beethoven

47.Sociale media en keuzevrijheid

48.Ben je wakker?

49.Oud en nieuw bewustzijn

50.Van groepsbewustzijn naar Eenheidsbewustzijn

51.De vier elementen van inwijding

52.Kundalini-energie en het vuur van inzicht

53.De omhoog geheven beker

Inspiratiebronnen en bibliografie

Noten

Inleiding

Dit boek gaat over een innerlijke transformatie, vanuit het inzicht dat er helemaal niets zal veranderen als we vanuit de buitenkant blijven leven. Het gaat erom je aandacht en focus te verleggen van het onbewuste en tijdelijke ego naar de wijsheid en het evenwicht van de Waarnemer die je ook zelf bent.

De Waarnemer neemt alles waar en alleen daardoor al vindt er een omslag plaats van de materiële wereld naar de geest. Het verlangt niets, verwacht niets en leeft vanuit het Eenheidsbewustzijn dat z’n wortels heeft in de levende geest.

Het onrustige ego met al zijn verwachtingen, verlangens en drang tot erkenning leeft afgescheiden en bestaat alleen voor zichzelf. Zo sluit het zich ook af van het wereldleed, als een struisvogel die z’n kop in het zand steekt. Het ‘spirituele’ ego noemt alles buiten zichzelf een illusie, zodat het daar niets mee hoeft te doen. Als je geen medeverantwoordelijkheid en geen betrokkenheid voelt bij de wereld, besef dan dat je afgescheiden leeft en vanuit je hoofd.

Het gaat uiteindelijk over werkelijk inzicht in de eenheid van alles, verkregen door eigen ervaring – niet door de dualiteit te ontkennen – maar er doorheen te gaan. Er eerst als het ware in onder te duiken, om daardoor de vrije-wil en de liefde te leren kennen.

De tijd waarin we nu leven, dwingt ons om door te zetten, echt wakker te worden en op te staan uit de verdoving en misleiding. De aarde is ernstig ziek geworden door toedoen van het menselijk egoïsme. De mensheid leeft op een vulkaan die aan het uitbarsten is, en de hele kosmos kijkt toe: wat voor keuzes zal de mens de komende tijd maken? Niet alleen voor de aarde, maar ook voor zichzelf, want als de aarde ziek is, zijn de mensen dat ook. Ze zijn hoe dan ook onlosmakelijk met elkaar verbonden. We kunnen niet vanuit de buitenkant alle problemen en lijden van de wereld oplossen, dat zou een hoogmoedige gedachte zijn. Maar omdat je de wereld zelf bent, kan je toch van grotere betekenis zijn dan je zomaar zou kunnen denken: werk je aan jezelf, dan werk je aan de wereld. Alleen het Eenheidsbewustzijn is in staat de aarde en de mens weer gezond te maken en de ongebreidelde hebzucht te overwinnen. Onbaatzuchtige aandacht en betrokkenheid; dat is genezend! Een bewustzijn van de eenheid van de aarde, alle levende wezens, en de geest die door alles en iedereen heen werkt. Een bewustzijn dat alles en iedereen onze broeder/zuster is: dan voer je geen oorlog meer, laat je anderen niet aan hun lot over en zorg je voor de aarde, omdat je het zelf bent.

De Waarnemer vervult een hoofdrol in dit boek, omdat we door het objectief en oordeelloos waarnemen van alles wat zich aan ons voordoet, onszelf zullen leren kennen als niet-afgescheiden, maar als een eenheid, nooit gescheiden dan alleen in ons denken.

Zolang we mens zijn op aarde, zal het lijden ons ook vergezellen, maar als waarnemer beheerst het je niet meer zo. Je bent dan nog wel in de wereld, maar niet meer van de wereld. Je bent wel begaan met het menselijk lijden, maar je bent meer een liefdevolle toeschouwer geworden die vanuit een grote betrokkenheid aandacht geeft aan alles wat gezien wil worden.

Het ‘geheim’ van de de Waarnemer: het kent de noden van de ander al voordat die ander het zelf weet. Het beschouwt de dualiteit vanuit geestelijke waarneming en daarin lost diezelfde dualiteit zich op en komt het verkregen inzicht vrij.

In dit boek zal je geen pasklare antwoorden vinden die precies op jouw levensomstandigheden van toepassing zijn, en ook geen leefregels op weg naar een specifiek doel. De juiste weg is jouw leven zelf, wellicht een cliché, maar wel een waarheid als een koe. Iedere weg is de juiste weg, ook al is die onbegrijpelijk en niet te bevatten voor jezelf en/of buitenstaanders.¹ De juiste weg ligt in het niet-volgen van alles wat zich als de enige waarheid, de enige weg, aandient. Blijf daar verre van.

Ik heb dit boek dan ook niet geschreven om de wereld of jouw ziel te redden; die hoogmoed ben ik ergens onderweg al verloren. Als ik toch voor jou een wegwijzer mag zijn, dan kan dat maar één doel hebben: jouw vrijheid en onafhankelijkheid door mijzelf overbodig te maken. Ik heb dit boek geschreven vanuit een innerlijke noodzaak, om in contact te zijn met diepere lagen waar wij, beste lezer, met elkaar samenvloeien. Hoe dichter bij de bron, hoe dichter bij elkaar. Geluk is een gevoel van verbondenheid, in de eerste plaats met jezelf, en daardoor met de ander. Als het goed is, herkennen we onszelf in elkaar en dat maakt sowieso minder alleen. Misschien herken je jezelf in mijn verhaal als een geestverwant?

Iemand met wie je een zekere verwantschap voelt op het gebied van spiritualiteit, een soort van herkenning van op dezelfde weg te lopen, met dezelfde innerlijke gedrevenheid.

Mijn vraag aan jou is: zullen we in staat zijn om op te staan in een nieuw bewustzijn over de eenheid van alles? Daar gaat dit boek over…

Vanuit het idee dat in de oprecht gestelde vraag het antwoord al besloten ligt, probeer ik o.a. de nu volgende vragen in het boek te beantwoorden:

Waar is het fout gegaan tussen de mens en de natuur?

Zal een nieuw Eenheidsbewustzijn in staat zijn de aarde te redden?

Is de Waarnemer een objectieve toeschouwer die kijkt met andere ogen?

Zijn eenheidservaringen een voorbode van het Eenheidsbewustzijn?

Hoe belangrijk is meditatie voor het contact met de Waarnemer?

Is het dualisme een illusie of juist de mogelijkheid tot meer inzicht?

Is er eenheid mogelijk op het niveau van het denken?

Is de donkere nacht van de ziel een ijzig dieptepunt of juist een grote kans?

Wat is het geheim van een goede relatie?

Is ouder worden een probleem of een zegen?

Is er een relatie tussen tweelingzielen en het kosmische huwelijk?

Wat wordt verstaan onder oud en nieuw bewustzijn?

Hoe staat de kundalini-energie in verhouding tot de Waarnemer?

1. Het alledaagse leven als inwijdingsweg

Hij die op weg is naar een ster,

keert niet om.

Leonardo da Vinci

Laat ik beginnen met mijn verhaal, dat in feite een inwijdingsverhaal is, maar bovenal een universeel verhaal van jou en mij. Het verhaal gaat over de levensweg die we allemaal afleggen. Het idee dat we ieder onze weg gaan, zijpaden oplopen, elkaar weer ontmoeten bij kruispunten, en weer een andere kant opgaan. Maar toch lopen we een zelfde soort route die steeds weer op dezelfde hoofdweg uitkomt. We zijn allemaal graalridders op zoek naar de heilige graal.

Laten we vooropstellen dat niet alleen jij, beste lezer, maar wij allemaal worstelen met het leven en de uitdagingen die het ons stelt. Je wordt niet geboren met een zak vol inzichten, maar je verzamelt inzichten in de loop van je leven, dankzij doorleefde ervaringen. Ik wil maar zeggen dat ook ik een lang leven nodig heb gehad om mijn uitdagingen het hoofd te bieden, de lessen te begrijpen en tot inzichten om te werken. Daardoor kan ik het nu met je delen. Het is de inwijdingsweg van het Eenheidsbewustzijn die we allen gaan, ieder op eigen tempo en geheel eigen wijze. Je zult de weg – of delen ervan – zeker ook herkennen. Hoe we te strijden hebben met de tegenkrachten die ons beproeven op moed en doorzettingsvermogen. Hoe we op onszelf gezet worden en eenzaamheid uiteindelijk verandert in all-één-zijn. Het is de weg van de onbewuste mens naar het bewust-zijn van de Waarnemer.

Steeds meer afgescheiden verliet ik mijn vertrouwde omgeving, mijn thuis, om te zoeken naar iets wat ik ergens verloren had. Ik wist dat ik alsmaar door moest gaan en niet achterom mocht kijken, omdat ik dan zou verstarren en niet meer vooruit zou komen. Onderweg ontmoette ik bijzondere mensen die ik ook steeds weer achter moest laten, om mijn weg te vervolgen. Het is een eenzame weg die je alleen zelf kan belopen.

Onderweg vond ik ook aardse schatten die ik weg moest schenken, omdat ze anders mijn gang zouden vertragen. Een zak vol met goudklompen is immers veel zwaarder dan een zak vol inzichten. Ik trok door donkere doolhoven en zocht daar manmoedig mijn weg. Steeds weer werd ik uitgedaagd om mijn tocht te beëindigen en te kiezen voor aardse zekerheid en stilstand. Maar nog gevaarlijker waren de lichtwezens die mij voortdurend belaagden met de verlokking: ‘Wat doe je moeilijk, je bent al licht! Waarom die zinloze strijd als je weet dat je al koning bent en nu direct kunt stoppen om voor altijd in overvloed en licht te leven? Je bent al waar je wezen moet, in het eeuwigdurende heden. Je doolt rond in een illusionaire wereld.’

Als je moe bent, is het is zwaar om deze verleiding te weerstaan en te blijven geloven in de weg die je wel moet gaan.

Toch was er ook steeds weer onverwachte hulp: als ik in vertwijfeling op een kruispunt stond was er altijd wel een wezen dat mij de weg wilde wijzen. Ik had graag aan de voeten van zo’n wijze blijven zitten die mij dan precies zou kunnen vertellen hoe alles in elkaar zit. Waarom zou je alles zelf moeten ervaren, als velen je al zijn voorgegaan en alles al weten? De ware meester echter kun je herkennen aan zijn of haar wil om je vrij te laten en je steeds weer terug te verwijzen naar jezelf. Ik gaf gehoor aan de innerlijke drijfveer die mij maande om weer alleen verder te gaan. Onderweg werd ik belaagd door onzekerheid, vertwijfeling, moedeloosheid en het gevoel van totale zinloosheid van zo’n leven. Als een oud weeskind ging ik verder en verloor ik dierbare mensen die mij hadden bijgestaan in mijn worsteling om mijn eigen weg te vinden en de zin van het leven te ontdekken. Ik trok langs begraafplaatsen vol met doden en zag wanhopige mensen hun doden betreuren die ook waren ingehaald door de fysieke dood. Maar wie is er eigenlijk dood?

Toch nog onverwachts stond ik voor een gevaarlijke, oneindig grote en lege ruimte. Ik kon niet meer verder en ging uitgeblust op de rand zitten wachten tot er zich een nieuwe oplossing zou aandienen. Dat had ik ondertussen wel geleerd: dat je gewoon moet afwachten totdat de aanwijzingen een concrete vorm aannemen. De loop der dingen forceren had mij al heel wat schade berokkend. Zwijgend, in mijzelf gekeerd, luisterde ik naar een stilte die ongekend was. Als ik soms even over de rand keek, voelde ik de leegte trekken en soms, heel soms, zag ik onderin een hand die mij liefdevol wenkte; toch bleef ik nog zitten. Daar vond de beproeving plaats die geduld en volharding heet en die mijn grootste beproeving zou blijken te zijn.

In eerste instantie was ik nog te moe om alles tot mij door te laten dringen en rustte ik uit aan de rand van de leegte en begon mij denkend af te vragen of het alle moeite wel waard geweest was, om uiteindelijk na al die ellende bij zo’n gapende leegte aan te komen.

Wat mij eerst een zekere rust en voldoening gaf, begon te veranderen in teleurstelling en een gevoel van bedrogen te zijn. Ik begon die leegte opeens als een bedreiging te zien en besefte dat ik hier volkomen alleen was. Iedereen had ik achtergelaten, omdat ik alsmaar verder wilde en moest. Wat voor wezens zullen er in die slangenkuil huizen? Waren daar niet alle verslagen demonen naartoe gevlucht? De stilte in mijn geest maakte plaats voor grote onrust en uiteindelijk werd ik bevangen door angst. Vertwijfeld vroeg ik mij af of ik dan niets geleerd had en of alles dan toch niet een grote illusie was geweest?

Ik keerde mij om en volgde mijn pad in omgekeerde richting. Ik wilde mijn toevlucht zoeken bij een tweelingziel, een goeroe, geestelijke stroming of leer, alles was goed, als ik maar niet meer alleen zou zijn. Het leek of mijn kracht mij ontnomen was.

Alles wat ik met verwachting en enthousiasme begon liep uit op teleurstelling, een gevoel van bedrogen te zijn. Het stemde blijkbaar niet overeen met mijn levensbestemming en de blauwdruk daarvan in de ziel. Door de achterblijvers werd ik bejegend als een lafaard, een verrader van hun waarheid.

Ik trok mij terug in mijn eigen burcht, joeg iedereen weg en haalde de brug omhoog. Daar begon ik mijn wonden te likken en probeerde zicht te krijgen op de lange reis die ik gemaakt had. Ik streed met een enorm gevoel van eenzaamheid en voelde in mijzelf een gapend gat, dat was te vergelijken met de grote leegte waar ik voor gevlucht was. Ik werd steeds weer overvallen door grote angsten die mij totaal verlamden. Ik deed er van alles aan om ze te verjagen en stortte mij in aangeboden therapieën, maar werkelijk niets hielp. Ik onderging zowel overgave als verzet, zowel zekerheid als onzekerheid, hoop en wanhoop, verbinding en verbroken verbinding, enthousiasme en depressie. Maar vooral een schrijnende eenzaamheid, een afgesneden zijn van mijn wortels. Een kinderlijke heimwee. Maar het proces moest onafgebroken door, omdat je tijdens een bevalling ook niet meer kunt stoppen: het kind zal hoe dan ook geboren worden.

Op een dag, in uiterste nood, gaf ik moegestreden de strijd op, plantte een witte vlag van overgave in de grond en ging liggen op de aarde. In plaats van dat de angsten mij vermorzelden, voelde ik een stromende energie van de voeten, langs de ruggengraat omhoog naar het hoofd gaan. De angst was van koude in warmte getransformeerd en veranderde van een vijand in een kundig geneesheer.

Daarna stond ik als herboren op en besloot mijzelf te bevrijden van alle opgeslagen ervaringen en alleen de inzichten te bewaren. Naarmate ik leger en leger werd, voelde ik een enorme opluchting en koesterde ik mij in de ruimte die in mij vrijkwam. Die vrijgekomen ruimte stemde nu overeen met de leegte die mij eerst zoveel angst ingeboezemd had. Ik stond voor de leegte, maakte een diepe buiging en dankte alle wezens die mijn pad gekruist hadden. Alles wat ik beoordeeld had als duister en licht verscheen voor mij, en ik voelde een grote dankbaarheid opborrelen voor het offer dat zij gebracht hadden.

Nu mocht ik het ultieme moment beleven van de mens op de grens van de bevrijdende inwijding: twee machten stonden aan weerszijden van mij opgesteld, de één duister, zwart en loodzwaar, de ander licht, wit en vederlicht. Beide machten torenden hoog boven mij uit, maar ze boezemden mij geen enkele angst meer in. Ik had levenslang met en voor deze machten gestreden en ook regelmatig partij moeten kiezen voor de één of de ander. Ik was echter zelf al een derde macht geworden die precies in het midden stond en die beide in bedwang hield. Ik stond op mijzelf en koos geen partij meer, omdat ik een ander wezen was met een andere opdracht. Toch hadden die tegengestelde krachten geholpen om mij tot hier te brengen, door mij voortdurend wakker te schudden. Lang was ik een soort speelbal geweest van deze machten. Nu voelde ik een diepe dankbaarheid voor hen en ook mededogen voor hun opdracht. Op een gegeven moment liepen de twee oervijanden naar elkaar toe, versmolten in elkaar, en losten op in het Niets. Dit alles speelde zich af in diepe stilte en een grote vrede bleef over.

Vanuit die gegeven vrede en hernieuwde kracht, strekte ik mijn armen en sprong in de ontstane leegte en riep… IK BEN!

Ik viel… en viel… er kwam geen eind aan, maar er was geen angst, alleen vertrouwen en kracht. In mijn val veranderde de leegte in een wisselende kleurenpracht en ik kwam zacht neer op een vruchtbare bodem. Ik keek om mij heen en zag mijzelf omringd door mijn broeders en zusters in de geest, niemand was dood, alles doortrokken van leven. Ik was in afhankelijkheid en onvolwassenheid vertrokken en keerde in vrijheid, onafhankelijkheid en volwassenheid terug.

Het bovenstaande verhaal schetst ook een beeld van de menselijke zoektocht en levensweg, gelijksoortig aan het Parzival-verhaal². We zijn allen op zoek naar de Heilige Graal die, zoals zal blijken, niet buiten onszelf is te vinden. Over hoe we kansen krijgen maar die niet altijd grijpen. Over hoe we onszelf soms kunnen verliezen en weer kunnen terugvinden. Zijn we niet allen Parzival die de juiste vragen wist te stellen en daardoor zijn ervaringen kon omzetten tot een allesomvattend inzicht?

Parzival was een van de ridders van de legendarische koning Arthur. Het Parzival-verhaal van Wolfram von Eschenbach behoort tot de belangrijkste werken uit de Europese literatuur. Het boek ontstond omstreeks het jaar 1200, de bloeitijd van de hoofse cultuur. Het verhaalt van de jonge en ‘onnozele’ Parzival die de wereld in trekt om ridder te worden. Onnozel vind ik hier een interessante toevoeging: wie niet goed kan denken en weinig snapt van de wereld, maar wel in staat is te luisteren naar zijn innerlijke stem en die ook trouw te volgen. Na veel avonturen wordt hij opgenomen in de ‘tafelronde’ van koning Arthur, waarna zijn eigenlijke taak pas begint: Parzival is voorbestemd om graalkoning te worden. Hiertoe moet hij een lange inwijdingsweg afleggen en vele beproevingen doorstaan.

Laten ook wij op weg gaan en moedig onze eigen beproevingen onder ogen zien, die ons het inzicht schenken om ook zelf de Heilige Graal te vinden en graalkoning te worden.

2. Zonder het dualisme geen Eenheidsbewustzijn en geen vrijheid!

Het dualisme is niets anders dan een uiteengevallen Eenheidsbewustzijn: we moeten de losse stukjes weer samenvoegen tot een eenheid.

De mens is zowel duister als licht en beide kanten willen gezien worden. Als er geen balans is, kun je vervallen van het ene uiterste in het andere. De mens is een soort koorddanser tussen de twee; een evenwichtskunstenaar. De dualiteit laat zich op alle fronten gelden en de Middenweg is het meest heilzaam voor mens en aarde; het is een bezielde weg. Als je lichte kant niet wordt gezien en geen aandacht krijgt, kwijnt de ziel. Dat uit zich in droefenis en vervreemding van je-zelf en de wereld om je heen. Als de duistere kant niet wordt gezien en erkend, zal die vroeg of laat de aandacht opeisen. Beide kanten hebben een tegengestelde uitdrukkingsvorm, en deze dans tussen duister en licht richt zich niet alleen naar binnen, maar ook naar de buitenwereld waarop die geprojecteerd wordt. Wie zijn ogen afwendt van het duister, zal ook het licht niet begrijpen. Daarom is het zo belangrijk om ook het duister in jezelf onder ogen te komen, want hoe kun je deze kant in jezelf bevrijden als je hem ontkent? Hoe kun je de ander liefhebben in vriendschap als je maar een deel van die ander wilt zien?

De vrijheid van de mens bestaat eruit dat hij een keuzemogelijkheid heeft: hij kan kiezen welke kant hij op wil met zichzelf en de ander. Zo kunnen we elkaars bevrijders worden, als we de mens zien als een dualiteit in eenheid, en ook zien wat voor het blote oog veelal verborgen blijft door een gebrek aan aandacht. Aandacht is de bevrijder van de ‘oorspronkelijke’ geestmens die zich verscholen houdt achter de dualiteit en die geestelijk in verbinding is. Achter al het zichtbare is de geest aanwezig die we door onze aandacht ook zichtbaar kunnen maken, zodat die zijn rechtmatige plaats kan innemen. Als we de ander ruimte geven, door stil te kijken en te luisteren, kan er opeens iets te voorschijn komen dat veel mooier en liefdevoller is dan we ons zouden kunnen voorstellen, omdat het ver boven het ego uitreikt. Ook de ander kan nooit alleen maar ego zijn, als je de ander kunt zien vanuit de Waarnemer ben je een bevrijder van de ware-mens.

Er is hier sprake van de ziel en de geest die op zich geen dualiteit zijn, maar juist in elkaars verlengde liggen en elkaar positief beïnvloeden. De ziel is hoe je nu bent: voelen, willen, denken, emoties, begeerten, overtuigingen, et cetera. In de ziel – je levensloop op aarde – ligt ook de blauwdruk van je huidige levensbestemming. Trouw zijn aan je ziel is dus trouw zijn aan je levensbestemming. Door de ervaringen en inzichten van de ziel groeien we naar de geest, die geworteld is in het universele bewustzijn. De geest is de essentie van iets, een diepere wezenlijke kern, die je ook de Waarnemer zou kunnen noemen. Als de ziel gezuiverd wordt en leeg van emoties, begeerten en gedachten, kan het de tempel worden van de geest en tot eenheid worden.

Het grootste oefengebied, waar we ons het meest mee bezighouden en het meest door worden afgeleid, zijn onze onderlinge verwachtingsvolle relaties. Niet hand in hand blijven lopen, niet geheel opgaan in het sociale, maar eerst een -Ik- worden en pas daarna terug naar -Wij-. Dus samengaan met anderen vanuit kracht, en niet vanuit zwakte, omdat het alleen zo moeilijk is. Het geheim van een goede relatie is het zien en je willen verhouden tot de beide kanten van iemand: yin en yang zijn samen één. Dat wil zeggen dat je de ander helemaal wil accepteren en niet een deel wrokkig afwijst, omdat het niet aan je hoge verwachtingen voldoet. Ook hier weer kunnen we elkaars bevrijders zijn door onze liefdevolle aandacht.

Beste lezer, ik weet dat het minder makkelijk is dan het lijkt als je midden in het leven staat en alle dagelijkse beslommeringen het hoofd moet bieden. Achteraf weet je vaak precies hoe het anders had gekund, maar ja… we leren al doende.

We kunnen een relatie hebben met één persoon en al ons geluk daarvan laten afhangen. Een alles-in-één-persoon dus, die al onze onbestemde verwachtingen moet vervullen. Dat soort verwachtingsvolle relaties eindigen nogal eens in treurnis en eenzaamheid. Maar daarnaast staan we ook onherroepelijk in relatie met alles om ons heen en zijn we ervan afhankelijk, of we ons daar nu van bewust zijn of niet. We zijn de ander, we zijn de wereld, we zijn het milieu.

Vrijheid en liefde zijn onlosmakelijk verbonden; zonder vrijheid geen liefde, zonder liefde geen vrijheid. Toen de liefde verbonden werd aan de mens, moest er ook vrijheid ontstaan, omdat de twee onlosmakelijk verbonden zijn. Vrijheid betekent een keuzemogelijkheid hebben, daarom is de dualiteit in de menselijke ontwikkeling geen straf maar een grote kans. Het ontstaan van vrijheid en liefde zou onmogelijk zijn als de mens niet in staat zou zijn om vanuit eigen vrije beslissing te kiezen tussen goed en kwaad. We beschikken over een vrije-wil.

De oorlog woekert

Maar in mij God-dank niet meer

Stuur nu mijn vrede

We kunnen ook de keus maken om af te drijven in het duister, daar kan God niets aan doen, en we hoeven dan ook niet verontwaardigd te roepen waar die zogenaamde God dan is als er ellende plaatsvindt. Het grootste argument van de atheïsten om niet in het bestaan van een goddelijke energie te geloven, is het niet ingrijpen om het menselijk lijden te verzachten. Maar die terughoudendheid ligt nu juist ten grondslag aan het menselijke experiment om aan die energie gelijk te worden. Daarbij is de mens zeker niet geheel in de steek gelaten, vele geestelijk wezens staan de mens bij, maar ook zij mogen niet ingrijpen in de vrije-wil, die is heilig. Zij zijn er om te helpen het licht brandende te houden, ze zijn de bewakers van het goddelijke licht als ankerpunt, opdat het kille materialisme niet het laatste licht verdrijft. Dat ankerpunt ligt in ieder mens verborgen.

God heeft de menselijke vrijheid zo lief dat Het toe moet kijken naar de menselijke worsteling, zonder in te grijpen. Als Het gaat sturen, is de mens een bijrijder die wat wezenloos naast de bestuurder zit. Ik schrijf bewust Het, omdat God genderneutraal is, het staat boven de dualiteit. Mijn proeflezer vroeg: ‘Is God dan een Waarnemer pur sang, een ultieme Waarnemer?’ Daar word ik dan heel blij van, dat is in één vraag zo’n beetje de strekking van dit boek.

Het belangrijkste in deze en de toekomende tijd voor de mens is een ontwikkeld waarnemingsvermogen en een absoluut zelf-vertrouwen, omdat we door middel van ons eigen geconditioneerde denken, en door het verdraaien van de waarheid van buitenaf, door de hedendaagse populisten en dictators, willoze volgers kunnen worden van geestelijke en aardse krachten die ons de menselijke vrijheid willen ontnemen.

Zoals ook alle sociale media erop ingesteld zijn om de volgers precies datgene voor te schotelen waar hun interesse ligt. Zo ontstaan er enge groepen die hun eigen wereld binnen de wereld gecreëerd hebben en die nooit meer kunnen communiceren, laat staan van gedachten wisselen, met andersdenkenden. Het is het toppunt van scheiding en het tegenovergestelde van Eenheidsbewustzijn, dat ervan uitgaat dat we allen broeders/zusters zijn en voortkomen uit dezelfde bron. Laten we daarom proberen de menselijke tekortkomingen met mildheid te benaderen en het duister te erkennen, meenemen en omvormen: dat is… Liefde.

De dualiteit doorzien

Als je de dualiteit doorzien hebt

De ander beleeft als jezelf

Het wereldlijden als jouw lijden

Intense vreugde als jouw vreugde

Dan zal je het wonder ontdekken:

Dat je de eenheid nooit verlaten hebt

En dat die eenheid jou nooit verlaten heeft

3. Een indiaanse legende

Iedere goedbedoelde daad naar de enkeling heeft z’n uitwerking op het geheel. Het geheel is op zijn beurt afhankelijk van de enkeling

De geestelijke wereld communiceert met ons, door alle eeuwen heen, via de beeldentaal; de taal van de geest: beeldspraak. Droombeelden zijn daar een mooi voorbeeld van. Ze hebben meer te zeggen dan we ons vaak bewust zijn.

Jezus vertelde gelijkenissen, zodat mensen het konden begrijpen: parabels die als korte verhalen werden opgediend in bekende beelden van die tijd. Oosterse meesters vertelden eveneens verhalen; verhalen met verborgen betekenissen. De mensen vertelden elkaar onderling de verhalen door. Je hoefde het niet verstandelijk te begrijpen, maar langzamerhand gingen de beelden innerlijk leven. De taal van de geest is het vermogen om te communiceren met beelden. Denk er bijvoorbeeld aan dat als iemand een verhaal of sprookje vertelt, je aan de hand daarvan het verhaal ziet ontrollen voor je geestesoog. De beelden spreken zich uit als je ze gewoon kunt laten zijn. De droomwereld is het communicatiecentrum tussen de aardse mens en de geest. Verbeeldingskracht is daar de belangrijkste kwaliteit. Daarom is het van belang om je zoveel mogelijk te voeden met innerlijke beelden die overeenstemmen met de geest en die niet gemanipuleerd zijn door de materiële en digitale wereld. Door zoveel als mogelijk de levende natuur in jezelf op te nemen.

Zo ook de kinderen die nog openstaan en geen enkel verweer hebben tegen alles wat hen vanaf de schermen tegemoet schittert. Zij maken nog geen onderscheid tussen waar en onwaar, dus alles komt ongefilterd binnen en wordt ergens in de ziel opgeslagen: een grote ballast voor de rest van hun leven. Hoe krijgen we de kinderen weer naar buiten om zuivere beelden te zien, en de geuren en geluiden die daarbij horen? Sprookjes dan? Daar geloven ze echt niet meer in hoor…

Volgens een oude indiaanse legende woedde er op een dag een grote brand in het bos. Alle dieren vluchtten in doodsangst alle kanten op, want het was een heel heftige brand. Plotseling zag de jaguar een kolibrie over zijn hoofd passeren, maar dan in de tegenovergestelde richting. De kolibrie vloog naar het vuur toe! Wat er ook gebeurde, hij wilde niet stoppen. Even later zag de jaguar hem weer passeren, deze keer in dezelfde richting als de jaguar, maar na een tijdje vloog de vogel weer terug. De jaguar zag dit komen en gaan continu, tot hij besloot de vogel ernaar te vragen, want het leek heel bizar gedrag. 'Wat doe je, kolibrie?' vroeg hij.

'Ik ga naar het meer', antwoordde deze, 'ik drink water met mijn snavel en gooi het op het vuur om het te doven.'

De jaguar lachte. 'Ben je gek? Denk je nou echt dat je in je eentje met je hele kleine snaveltje dat grote vuur kunt blussen?’

'Nee', zei de de kolibrie, 'ik weet dat ik dat niet kan. Maar het bos is mijn thuis. Het voedt mij, het biedt mij en mijn gezin onderdak. Daar ben ik heel dankbaar voor. En ik help het bos groeien door haar bloemen te bestuiven. Ik ben een deel van haar en het bos is een deel van mij. Ik weet dat ik het vuur niet kan uitdoven, maar ik moet mijn deel doen.’ Op dat moment waren de bosgeesten, die naar de kolibrie luisterden, ontroerd door het vogeltje en zijn toewijding aan het bos. En op wonderbaarlijke wijze stuurden ze een hevige stortbui, die een einde maakte aan het grote vuur.³

De indiaanse grootmoeders vertelden dit verhaal aan hun kleinkinderen, en sloten dan af met: ‘Wil je wonderen in je leven aantrekken? Doe dan jouw deel.’

De wereld staat in brand en je kan twee dingen doen: wegvluchten of, net als de klimaatontkenners, ziende blind zijn. Of, net als de kolibrie doen wat in je vermogen ligt, om zo onvermoede krachten op te roepen zich aan te sluiten. Het verschil tussen de jaguar en de kolibrie is dat de jaguar zijn leven wil redden, maar de kolibrie zijn ziel. Dus de kolibrie richt zijn aandacht op het duurzame, het onvergankelijke, en de jaguar op zijn tijdelijke, vege lijf. Het vereist veel meer moed om een kolibrie te zijn dan een jaguar. De kolibrie legt zijn leven in de waagschaal om zijn ziel te volgen. Zijn liefde voor het bos is groter dan zijn liefde voor zijn eigen leven. De kolibrie weet namelijk dat hij onderdeel van het geheel is.

Ik las deze oude indiaanse parabel, en het steunde mij om genoegen te nemen met mijn bescheiden inbreng, die aansluit bij mijn talenten en mogelijkheden. De levenstaak ligt veelal vlak voor onze voeten en als we niet uitkijken vallen we erover.

Haiku voor de vrede⁴

Het madeliefje

Heeft het licht weer gevonden

Kent alleen vrede

4. Spreken en schrijven vanuit stille verbinding

Zij die weten spreken niet

en zij die spreken weten niet.

Lao Zi

Het heeft wel even geduurd voordat ik het zinvol achtte om nog een boek te gaan schrijven. Ik heb in mijn leven namelijk heel wat geworsteld met de ideeën zinvol en zinloos. Deze afweging is door de dualiteit ingegeven en het is in feite een echte egovraagstelling die alles wil indelen, maar soms kom je daar niet aan voorbij. Hoe dichter je de leegte nadert, hoe sterker het gevoel van de zinloosheid van het egobestaan wordt. Dan ga je ook met verbazing kijken naar medemensen die zichzelf en hun leven zo zinvol en belangrijk vinden en zichzelf beschouwen als het middelpunt van de wereld waar de anderen in bewondering naar opkijken. De tijdelijkheid van het bestaan is absoluut geen item voor hen, het lijkt of ze het eeuwige leven hebben.

Ken jij ook het verschijnsel dat je denkt: ik doe er verder het zwijgen toe? Vervolgens het goede voornemen om minder te praten en nooit meer ook maar iemand te willen overtuigen van de een of andere waarheid? Ook niet op de barricade van je eigen mening blijven staan, doordat je op een gegeven moment bemerkt dat je die barricade niet meer op kunt klimmen, omdat je daar doodmoe van wordt, de strijd opgeeft in volle overgave, om vervolgens een diepe buiging te maken voor de stilte?

Op een gegeven moment dacht ik mijn laatste bericht geschreven te hebben op deverwanten.nl, waarop ik al jaren blogs en gedichten schrijf. Het ging moeizaam en ik voelde weerzin in plaats van inspiratie. Die weerzin kwam voort uit de ondermijnende gedachte dat alles al eens gezegd en geschreven is en uit de constatering dat alles zo vluchtig en oppervlakkig is, aangewakkerd door de sociale media. Waar men enthousiast over is verdwijnt weer spoedig in de vergetelheid van de diepste krochten van de sociale media, als blijkbaar volkomen overbodige informatie. Begrijpelijk, want wat moet je aan met al die informatie die je uit alle hoeken weet te vinden?

Eens kreeg ik de volgende inzichtgevende droom:

Ik ben vol idealen, vol vuur en ik wil mijn boodschap verkondigen. Een wezen nodigt mij uit om hoog in de boom te gaan om mijn vuur aan de wereld te schenken. Beneden mij is een groot veld met korenaren dat er oppervlakkig gezien gezond en rijp uitziet. Ik voel een grote verbondenheid en ruimte om mijn boodschap uit te dragen. Ik werp mijn vuur in het veld en het vlamt op in prachtige heldere kleuren, ik voel mij oeverloos gelukkig en ben dankbaar verbonden. Dan opeens een kleine windvlaag… bijna alle korenaren vallen om en blijken verdorde wortels te hebben. Ik kijk in verbijstering naar het slagveld van de ontwortelde ‘mensenaren’. Mijn idee bleef aan de oppervlakte en kreeg duidelijk geen wortels in de aarde.

In die periode was ik met groot enthousiasme bezig om samenwerkingsverbanden op te zetten. Al mijn vuurkracht zette ik daarvoor in, maar ik liep op tegen dikke muren van onbegrip. Anderen overtuigen van mijn gelijk kostte me energie die ik veel beter voor iets anders had kunnen gebruiken. Dat is natuurlijk achteraf gepraat, omdat ik het zelf moest ervaren en tot inzicht komen dat broederschap niet meer vanaf de buitenkant georganiseerd kan worden, zoals in vroeger tijden. Daarnaast hadden de mensen die ik wilde verenigen de preken van zelfbenoemde wijsneuzen niet nodig, die brengen alleen maar verwarring en trekken hen weg van hun eigen weg. Alles moet doorleefd worden, daarom zijn we op de aarde.

Herken je ook het gevoel dat als je in de ochtend opstaat, het leven al volop aan de gang is, en dat je je moet haasten om het in te halen, of in ieder geval weer dichterbij te komen; een nooit eindigende marathon? Mijn leven lang ben ik innerlijk vooral een oude monnik geweest die buiten de veilige muren van het klooster is gezet. Alles wat ik tegenkwam, was totaal tegengesteld aan een leven van inkeer, meditatie en gebed. Echt een modern leven: groots, druk en meeslepend en... ik liep er hijgend achteraan te hollen.

Langzamerhand kreeg ik een weerzin naar dat leven van de hardloper, en op een gegeven moment verdween hij in de verte als de overwinnaar, hij keek nog even in ongeloof achterom en rende juichend verder. Ik stopte, viel uitgeput op de grond en voelde een grote opluchting; het hoeft niet meer! Mijn opdracht was blijkbaar niet om een kampioen te worden van de ratrace, maar om een waar priester te worden te midden van het alledaagse leven, omdat dat de nieuwe inwijdingsweg is van deze tijd. Je niet terugtrekken in een klooster, maar je midden in het leven liefdevol proberen te handhaven tussen de dualistische tegenkrachten.

Al het gepraat en geredeneer leidt eerder tot verwarring dan tot werkelijke kennis. Als er geen inspiratie is, kunnen we maar beter zwijgen. Hoe kunnen we tot waarheid komen als we denken en spreken vanuit lawaai, vanuit een onrustige geest? Er wordt nog weinig gereageerd met eigen gedachten of eigen verworven inzichten. Er is een nieuwe taal aan het ontstaan: die van de emoticons en kant-enklare gifs. Het is de taal van de verregaande materialistische toekomst, die de oorspronkelijke, innerlijke beeldentaal verdringt.

Die oorspronkelijke taal komt voort uit de stilte, die nieuw en inspirerend is: de taal van de geest, die verbonden is met de oergrond van ons bestaan, die opwelt uit de stilte. Aan ieder woord, aan iedere zin zou luisteren voorafgegaan moeten zijn; luisteren naar je innerlijke stem die verbonden is met het al-weten.

De beste oefening om dat te leren, is te luisteren naar de ander en proberen voorbij het oordeel te gaan en de ander werkelijk te horen. De ander ruimte te geven in jezelf, en dat doe je door je gedachten tot stilte te manen. Je kunt bijvoorbeeld iets lezen alsof je het voor het eerst leest, en blij en enthousiast worden over de herkenning en het samenvallen met de eigen ziel. Of bij alles denken hoe jij het ziet, over denkt of ooit gedacht hebt en ga je een denk-discussie aan met de schrijver. Discussie betekent zoiets als: in stukken hakken. Dan lees je in feite kritisch en oordelend en zal de boodschap je ziel niet bereiken, die blijft steken in het hoofd.

‘Waar het hart vol van is, loopt de mond van over’: de behoefte om te praten, jezelf uit te spreken, is een legitieme behoefte om orde aan te brengen in de rondcirkelende gedachten over wat je innerlijk bezighoudt. Je kunt geen stap overslaan in je geestelijke ontwikkeling, ook niet het praten. Daardoor kan de ander weer leren stil zijn en luisteren. Door de kunst van het stil luisteren kunnen we elkaars bevrijders worden van oude trauma’s en dwaalgedachten die ons weghouden van het hogere zelf. Dit is een nieuwe bewuste weg van je naasten bijstaan en je eigen bevrijding realiseren. In feite is het zo dat jij, beste lezer, in ons contact, de rol van luisteraar op je neemt. De schrijver kan zich daardoor in jou uitspreken: daarmee maak jij van jezelf mijn bevrijder. Door die ruimte gaat er bij de schrijver iets stromen: bezielde woorden, die de bevrijder krijgt als toegift; we bevruchten elkaar… dat is liefde.

Luisteren naar de woorden die opwellen en nieuw zijn. Dat is de oefening voor onze tijd, om tegenwicht te bieden aan alle lawaai en het chaotische denken. Het bezielde woord is ook het voertuig van de stilte. Om de stilte te verstaan, zal je eerst een vreemdeling in de wereld van alledag moeten zijn, losgekomen van alle conditioneringen, van alle autoriteiten, van alle vaders en moeders. Pas dan kan de stem van de stilte vernomen worden vanuit een bodemloos zwijgen. Zolang we nog vergelijken, oordelen, zolang we nog denken in goed en kwaad, is er... het praten.

Dus toch maar niet stoppen met schrijven?

Mezelf dan wel altijd afvragen of ik denkwoorden of geïnspireerde stilte-woorden gebruik. Al kan je dat ook voelen aan de energie waarmee de woorden vervuld zijn; warme of koude woorden. Ik ben er zeker van dat jij als lezer dat ook kan voelen, en doordat je nog steeds aan het lezen bent, ga ik er vanuit dat de energie goed is. Daarnaast heb je zelf besloten om dit boek met al die woorden te kopen, dus waarschijnlijk ging er aan de koopdaad een samenvallende energie van herkenning vooraf. Dus tegen jou kan ik vrijuit spreken en schrijven, en jij bepaalt zelf wanneer het genoeg is.

Het wonderlijke is dat bewust spreken of schrijven vanuit stille verbinding niet vermoeiend is, nooit zinloos kan zijn en veel energie geeft. Ik schreef een boek van 465 pagina's in korte tijd, met veel plezier en een voortdurend gevoel van verbondenheid. Als ik het waagde om soms iets na te slaan op internet of elders, verdween de energie zoals ze gekomen was. Alsof ze beledigd was dat ik niet volledig op de innerlijke stroming durfde te vertrouwen.

Veel schrijvers verhalen hierover: als ze zelf aan de kant gaan, dan komen de woorden als vanzelf. Ze verbazen zich over wat er komt en kunnen daar dan ook zelf van leren. Het wordt dan moeiteloos, omdat het voorbij het denken gaat, het is er gewoon en je hoeft alleen maar mee te stromen. Het is geen automatisch schrift, we zijn geen robot! Het is een samenvloeien van menselijke ervaring en inzicht met de inspirerende wijsheid.

Creativiteit is de uitdrukking van het goddelijke, het in open verbinding zijn, een stromende energie, een groot geluksgevoel van eenheid. Het is het opheffen van dualiteit en scheiding. Wij mensen schenken onze inzichten, verkregen uit aardse ervaringen, naar boven en krijgen ze dan omgevormd, vergeestelijkt terug.

Dit boek heeft ruim een jaar op de plank gelegen, ik kon er niet mee verder gaan. Er was grote twijfel of ik nog wel wat mee wilde doen, totdat ik een vreemde droom kreeg:

Ik was bij een benzinepomp met mijn bureaustoel en vroeg mij af of er nu benzine of diesel in moest, of aan de stekker? Iemand wees mij op een kleine pomp die er buitenaards uitzag en bedoeld was voor energieloze bureaustoelen. Het lukte mij om energie in de stoel te brengen, het leek te komen uit een soort onuitputtelijke bron.

De volgende dag liet mij deze droom niet meer los en ik voelde weer zelf-vertrouwen, en een soort tintelende verbinding. Zonder vertrouwen in het Zelf is nog nooit iets waardevols tot stand gekomen. Ik ben op mijn bureaustoel gaan zitten en ik voelde de inspiratie weer stromen. Het boek moest geschreven worden, maar poëtischer en enthousiasmerend. Over samenwerking gesproken!