‘Mijn moeder

is vannacht

overleden’

Colofon

Auteur: Karin Boerkamp

Uitgever: Karin Boerkamp

Ontwerp omslag en binnenwerk: Boekstudio

Redactieteam: Claudia Ernest, Ani Babadjanian

Fotografie cover: Cindy Olaria

Eerste fysieke druk 2022

Tweede fysieke druk 2024

ISBN 978-94-650-9973-6

Copyright 2022

NUR 402

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Samensteller en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuistheden die even-tueel in deze uitgave voorkomen.

Wil je Karin iets vragen of vertellen? Dat kan! Stuur een mail naar karinboerkamp@hotmail.com of stuur een berichtje naar

@karinboerkamp op Instagram.

Karin Boerkamp

‘Mijn moeder

is vannacht

overleden’

Voor jou, lieve Mieks

Voorwoord

In dit boek neem ik je mee in mijn verhaal waarbij er onverwacht donkere wolken voor een heldere hemel schoven. Het verhaal dat vertelt over hoe mijn moeder ziek werd en uiteindelijk doodging. Maar ook over de periode daarna en hoe de dood, naast vele verdrietige momenten, ook mooie dingen kan brengen. Het heeft mij en mijn familie veranderd in positieve en ook negatieve zin. Het heeft ons leven verdieping gebracht en de verbinding van een gezamenlijke gebeurtenis. Mijn moeder heeft een gat achtergelaten binnen ons gezin en in mijn leven. Ze was mijn go-to-person als ik iets leuks had meegemaakt of juist met een probleem zat. Ze kon heel erg goed luisteren en was mijn steunpilaar.

Helaas hebben we haar drie jaar geleden moeten laten gaan. Een moment dat ik nooit meer zal vergeten en dat voorgoed in onze geheugens staat gegrift. 59 jaar was ze pas. Veel te jong. Het jaar erop zou ze 60 zijn geworden. Een leeftijd waarop ze misschien wel een feestje zou hebben gegeven om het leven te vieren. Het is ook het jaar waarin ik zelf 30 werd. Dat is precies de leeftijd waarop ze mij heeft gekregen. Ergens heeft het iets Lion Kingachtigs. Als ik deze zinnen opschrijf, hoor ik namelijk gelijk het nummer The Circle of Life in mijn hoofd. Het maakt me aan het lachen en tegelijkertijd glijdt er een traan over mijn wang. Dat is ook een beetje hoe de afgelopen drie jaar voor mij zijn geweest. Een lach, een traan en momentjes van simpel geluk. Het is hoe het leven is bedoeld, maar tegelijkertijd voelt het soms zo oneerlijk en kan ik het niet altijd even goed bevatten.

Naast dat dit mijn persoonlijke verhaal is, kan ik me voorstellen dat het jou of iemand in je omgeving troost kan bieden wanneer je iets soortgelijks meemaakt. Het kan helpen om er met andere mensen over te praten en erover te lezen. Alleen al om je gesterkt te voelen dat je niet alleen bent. Laat ik er ook wel meteen bij vertellen dat ik je niet kan vertellen hoe je moet rouwen, want dat doet iedereen anders. Wat had ik destijds –en nog steeds – graag een persoonlijk handboek willen hebben. Volgens mij heb ik het zelfs nog aan vriendinnetjes gevraagd die al eerder een ouder waren verloren: ‘Is hier een handboek voor? Wat moet ik doen? Hoe kom ik hier doorheen?’ Dat boek is er niet. En ook al zou het er zijn, iedereen ervaart rouwen anders. Wat ik wel kan vertellen, is hoe de afgelopen drie jaar mijn leven rijker hebben gemaakt. Ik ben nóg dankbaarder voor de momenten van simpel geluk.

Mijn missie is om het taboe rondom de dood te doorbreken. In ons dagelijks leven drukken we de dood het liefst ergens ver weg in een verdomhoekje. We praten er vooral niet te veel over. Alsof dat zou betekenen dat we het daarmee jinxen of zoiets. Over het mogelijke overlijden van de mensen van wie we houden, denken we liever niet te lang na. De dood is echter onlosmakelijk verbonden met ons leven. Ons leven is eindig en we weten dat we er vroeg of laat allemaal aan moeten geloven. Sterker nog, met elke minuut die verstrijkt, komen ook jij en ik dichter bij ons eindpunt in dit leven. Dat hoeft echter niet alleen maar verdrietig of angstig te zijn. Ik heb geleerd dat de dood iets heel natuurlijks is en mensen dichter bij elkaar kan brengen. Je voelt je nauwer verbonden met elkaar, met de natuur en met het leven. Het maakt dat je de momenten van simpel geluk nóg meer wilt vieren. Ik denk namelijk dat dat uiteindelijk het allerbelangrijkste is in dit leven.

Vieren dat je leeft.

Alleen op reis

Voor mij begon het allemaal op 4 november. De dag waarop ik vertrok voor mijn reis en achteraf gezien de laatste dag dat ik mijn moeder nog in ‘gezonde onwetendheid’ heb gezien. De dag dat ik op Schiphol afscheid van mijn ouders nam, omdat ik voor drie maanden op reis ging naar Midden-Amerika. Een vriendin heeft nog een filmpje gemaakt waarop ik mijn ouders knuffel in de vertrekhal en mijn moeder in tranen achterlaat. Mijn hart breekt elke keer als ik dat filmpje terugkijk.

Toen ik een paar maanden daarvoor aankondigde dat ik mijn leuke baan met vast contract bij een evenementenbureau ging opzeggen om alleen op reis te gaan naar Nicaragua, kregen mijn ouders nog net geen hartverzakking.

‘Zou je dat nou wel doen?’ vroeg mijn moeder voorzichtig.

‘Ja, ik denk dat ik dit echt moet doen. Het voelt alsof nu het juiste moment is. Wie weet waar ik over een aantal jaren sta met mijn leven. Nu ben ik nog jong en hoef ik met niemand rekening te houden,’ zei ik.

‘Maar je hebt een vast contract en een fijn huisje opgebouwd. Laat je dat dan allemaal zomaar achter? En wat ga je dan doen als je weer terugkomt?’

‘Ik weet het nog niet, mam, maar als ik het nu niet doe, dan doe ik het nooit. En het lijkt me een heel mooi avontuur.’

‘Tja, je bent volwassen natuurlijk dus je moet het zelf weten, maar ik vind het wel een erg gewaagd plan…’ besloot mijn moeder. En ze keek me zorgelijk aan. Een pijnscheut schoot door mijn hart. Waarom deed ik haar dit aan? En waarom wilde ik dit ook alweer? Mijn vader had zich tot nu toe stilgehouden. Misschien dat hij stiekem hoopte dat mijn moeder het wel uit mijn hoofd zou praten. Maar toen dat niet leek te gebeuren, sprak ook hij zijn zorgen uit: ‘Dat is wel een hele onderneming hoor. En helemaal alleen? En Nicaragua zei je? Is het daar wel veilig?’

Al was ik inmiddels ruimschoots de volwassen leeftijdsgrens gepasseerd, ergens bleef ik natuurlijk altijd hun enige dochter. Mijn ouders zijn zelf geen grote wereldreizigers en onze vakanties vroeger bestonden meestal uit een weekje Center Parcs in Nederland, België of Duitsland. Omdat mijn ouders een boerderij hadden, moest er altijd bedrijfsverzorging worden geregeld. Dus die ene week in het jaar was heilig en ze wilden vooral ook niet te veel tijd kwijt zijn met reizen. Nicaragua moet voor hen als een bizar verre en vreemde plek hebben geklonken. Laat staan dat ik er mijn vaste baan voor ging opzeggen waar ik het echt heel erg naar mijn zin had. De reiskriebels waren echter niet te stoppen. Ik wilde mijn leven opschudden, avonturen beleven en andere landen ontdekken. Ik had het idee dat er nog zoveel te beleven viel en wilde graag ten volle leven, voorbij angst en obstakels. Dus dit was wat ik moest gaan doen.

Nadat mijn ouders een paar weken heel erg hun best hadden gedaan om mij ervan af te praten, zei mijn moeder tegen mijn vader: ‘Ze gaat het toch wel doen. Misschien moeten we dan vanaf nu maar blij voor haar zijn en haar supporten.’ En dat deden ze. Mijn vader pakte er de Bosatlas bij om te zien waar het dan precies lag. Iets wat hij regelmatig doet als iemand op vakantie gaat naar een plek die hij nog niet kent. Wat voor mij een teken was dat hij me wilde steunen en oprechte interesse had in de reis die ik ging maken.

‘Waar ligt het dan precies, Karin?’ vroeg hij me. Ik bladerde naar het register achter in de Bosatlas en opende vervolgens de pagina van Midden-Amerika. Precies tussen Honduras en Costa Rica in lag het land waar ik mijn vrijheid wilde gaan vieren. Surfen, backpacken en andere mensen ontmoeten.

‘Hier, pap, boven Costa Rica.’ Mijn vader zette zijn leesbril op en bekeek het nog eens goed.

‘Het ziet er wel groen uit. En bij twee oceanen kun je vast goed oefenen met surfen!’ Ik knikte en glimlachte.

‘Inderdaad, pap!’

Mijn moeder kocht mijn favoriete Tony’s Chocolonely reep en schreef lieve woorden in een kaart. We waren niet per se een familie van uitgebreide diepe gesprekken, maar uit dit soort kleine gebaren voelde ik de liefde van mijn ouders en begreep ik dat ze mijn reisplannen steunden, omdat ze voelden dat het voor mij belangrijk was.

Toen was het eindelijk de dag van mijn vertrek. Na een kopje koffie op Schiphol liepen we naar de vertrekhal tot het laatste punt waar je afscheid moet nemen. De tranen die op dat moment over mijn moeders wangen stroomden, toonden precies hoe groot haar moederhart is. Ondanks dat ze zich er zelf helemaal niks bij voor kon stellen, dat een reis naar een onbekend land aan de andere kant van de wereld iets was wat ik wilde, zette ze haar eigen zorgen opzij om blij te zijn voor mij. Ik gaf mijn ouders een dikke knuffel en huppelde zo’n beetje naar het vliegtuig. Ik kon niet wachten tot mijn avontuur ging beginnen en voelde me dolgelukkig.

Het was ongeveer een week nadat ik vertrokken was en toen gebeurde een van de dingen waar je bang voor bent als je alleen op reis gaat. En al helemaal waar moeders bang voor zijn. Mijn tas werd van het strand gestolen. Daarin zaten mijn bankpas, creditcard en mobiele telefoon. Een klassieke beginnersfout om je bankpas en creditcard op dezelfde plek te bewaren, maar ik was nog in een soort roes en clichés zijn er niet voor niets. Gelukkig had ik mijn paspoort en IPad nog wel in een kluisje in het hostel achtergelaten. Dat was dus mijn enige houvast en ook wel het lichtpunt op dat moment.

Daar zat ik dan, alleen in een vreemd land, ver weg van huis met alleen een paar andere reizigers die ik net had leren kennen en nog drie maanden voor de boeg. Er was een aardig Duits meisje dat opperde dat ik wel 4.000 Nicaraguaanse Córdoba (ongeveer 100 euro) van haar kon lenen. Hoe lief ook, dat was natuurlijk bij lange na niet genoeg voor de komende drie maanden. De diefstal bracht mijn reis in een compleet andere vibe en ik vroeg me dan ook af of ik nog wel verder kon. Een vlucht terug leek de beste optie, maar gelukkig vertelde iemand me net op tijd over Western Union banken. Een systeem waarbij je mensen geld kunt sturen over de hele wereld. Mijn ouders konden dus in Nederland geld storten bij een Western Union bank en ik kon dit in Nicaragua bij een Western Union-punt innen met mijn paspoort.

Het was een geluk bij een ongeluk dat ik mijn paspoort nog wel had en dat ik met mijn IPad contact kon leggen met mijn familie thuis. Via Skype belde ik mijn ouders op en vertelde ze over wat er gebeurd was. Mijn moeder schrok zich kapot.

‘Oh jee, wat naar! En je hebt ze niet gezien?’

‘Nee, ik lag in het water en was gaan surfen. Het is heel stom, ik had ook nooit die waardevolle spullen daar moeten achterlaten. We zouden eerst alleen gaan lunchen met een paar mensen, maar toen waren er goede golven, dus besloten we toch nog even het water in te gaan,’ vertelde ik.

‘Gelukkig ben je zelf wel in orde,’ zei mijn vader. Ik kon zien dat hij zich zorgen maakte, maar me ook gerust wilde stellen. Ik vertelde hen over de terugvlucht die ik had willen boeken, maar dat er toch nog een andere oplossing bleek te zijn.

Ongewild werden mijn ouders zo toch ook meegetrokken in mijn avontuur. Mijn moeder ging naar het dichtstbijzijnde Western Union-punt in Zwolle en videobelde me daarna met de code. Voor haar was dit ook onbekend en een soort van avontuur. ‘Nou, Karin, ik heb het kunnen regelen, maar het was nog een heel gedoe. Ach, zo leer ik ook nog weer nieuwe dingen,’ zei ze vrolijk. En wat was ik haar dankbaar dat het was gelukt. Ze werd er steeds handiger in en de rest van mijn reis stond in het teken van cashgeld uittellen tot het volgende Western Union-punt in Nicaragua, Costa Rica en Panama.

Mijn reis bleef namelijk niet alleen beperkt tot Nicaragua. Toen ik had geproefd van het backpackersleven en verschillende reizigers had ontmoet in hostels in Nicaragua, wilde ik nog meer zien. Midden-Amerika is relatief goed te bereizen met het openbaar vervoer en het bracht me ook in contact met de lokale bevolking. Tijdens busreizen had ik de leukste gesprekken. Mijn Spaans ging met sprongen vooruit door deze gesprekken met de locals. Ze waren vaak nieuwsgierig wat ik kwam doen en wat ik vond van hun land. Als witte, blonde vrouw viel ik behoorlijk op tussen de latino’s.