HOOGSENSITIVITEIT ALS KRACHT

CAROLINA BONT

ONTDEK DE KANSEN DIE HOOGSENSITIVITEIT JE BIEDT

Met de bestseller Hoogsensitiviteit als kracht laat Carolina Bont zien hoe je het beste uit jezelf en je hoogsensitiviteit kunt halen.

Hoogsensitiviteit is een bijzondere eigenschap. Licht en geluid komen harder binnen, maar bijvoorbeeld ook emoties van anderen. Dat is lastig, maar deze gevoeligheid kan juist je kracht worden wanneer je weet hoe je jezelf kunt beschermen. In haar boek legt Carolina Bont uit hoe je optimaal om kunt gaan met je emoties, je gedachten en de signalen van je lichaam. Maar ook hoe je, juist als hoogsensitief persoon, het inzicht en de rijkdom van je intuïtie ten volle kunt benutten.

Dit basisboek leert je hoe je hoogsensitiviteit kunt herkennen en goed kunt hanteren in:

privé- en werksituaties

liefdesrelaties

bij kinderen

Dit is een tijdloos boek, boordevol oefeningen en informatie die duidelijk en in korte stukjes wordt gepresenteerd. Een inspiratiebron! — Liesbeth Kamerling, actrice en auteur van Overprikkeld

Vanuit haar eigen hoogsensitiviteit en ervaring als life-coach en intuïtietrainer laat Carolina Bont zien hoe je meer veerkracht en inspiratie in je leven kunt brengen. Zij is grondlegger van het Centrum voor Effectieve Intuïtie en heeft als auteur meerdere succesvolle boeken op haar naam staan.

Reacties van lezers

Veel van mijn gevoelens en ervaringen zijn door ‘Hoogsensitiviteit als kracht’ in een ander daglicht komen te staan. Het heeft me de moed gegeven om te beginnen aan een nieuwe uitdagende baan. Ik kan nog veel leren om mijn intuïtieve capaciteiten te benutten maar de eerste stappen zijn door hulp van uw boek gezet. — Tim  F., afdelingshoofd bij softwarebedrijf.

Bedankt voor alle inspiratie! ‘Hoogsensitiviteit als kracht’ heeft mij veel helderheid gegeven. Ik ben allerlei eye-openers en steuntjes in de rug tegengekomen en ben daar heel gelukkig mee. Ook de oefeningen zijn erg ondersteunend. — Ellen van der V., fysiotherapeut.

‘Hoogsensitiviteit als kracht’ betekent veel voor mij en ik denk voor velen met mij. Het is heerlijk boek om je in onder te dompelen: rijk en voedend. Het bevat zoveel inzichtgevende  informatie. Ik pak het steeds weer op om er een stuk in te lezen. — Jeroen van B., bedrijfsleider.

Het boek ‘Hoogsensitiviteit als kracht’ spreekt mij niet alleen heel erg aan, het helpt me ook echt.  Ik gebruik de oefeningen wanneer ik lesgeef. Ik heb enkele zeer moeilijke klassen maar door bijvoorbeeld de oefening “Centreren in gezelschap” sta ik nu rustig en ontspannen voor de klas. Mijn dank, het is fijn om te ervaren dat het zo ook kan. — Karin van D., docent middelbaar onderwijs.

Andere boeken van Carolina Bont:

Versterk je uitstraling

Intuïtiekaarten

Een nieuwe werkelijkheid

Succes door bezieling

Werkboek Hooggevoeligheid & Mindfulness

Online cursus:

Heart Power – Ontdek je hooggevoelige en intuïtieve kracht

Voor meer informatie over Carolina Bont en haar werk, kijk op carolinabont.nl

© 2005, 2024 Carolina Bont

Omslagontwerp: Daniël Baars

Alle rechten voorbehouden

Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.

Voor Jan, mijn man, mijn lief

‘Werkelijke kracht begint met gevoeligheid’

DEEL I

HOOGSENSITIVITEIT

1

HOOGSENSITIVITEIT

Na jarenlange persoonlijke en professionele ervaring met het fenomeen hoogsensitiviteit ben ik blij over de groeiende, door psychotherapeute Elaine Arons Hoogsensitieve personen gestimuleerde, belangstelling voor dit onderwerp. Volgens Aron, een van de eerste die hiernaar wetenschappelijk onderzoek deed, hebben ongeveer 20 procent van de mensen een aanzienlijk gevoeliger zenuwstelsel. Dit deel van de mensheid heeft daardoor moeite om de dagelijkse hoeveelheid prikkels die op hen afkomt te verwerken, met alle belastende gevolgen van dien.

Zelf heb ik mijn hoogsensitiviteit destijds vooral als een last ervaren totdat ik het grote belang van intuïtieve ontwikkeling ontdekte. In dat proces begon ik de kwaliteiten van mijn hoogsensitiviteit te zien, te beschermen en meer aan te spreken. Sindsdien heb ik als life-coach en intuïtietrainer en via mijn boeken veel andere mensen kunnen helpen om hun sensitieve kwaliteiten te begrijpen en optimaler te gebruiken.

Omdat dit sensitieve potentieel in deze tijd overwoekerd wordt door een overdaad aan impulsen uit een steeds vollere omgeving moet je er als hoogsensitief persoon gericht mee om leren gaan. Dit boek kan je hierbij helpen.

Twee kanten

Hoogsensitieve mensen hebben een aangeboren gevoeligheid voor positieve en negatieve omgevingsinvloeden. Er wordt verondersteld dat deze gevoeligheid, een belangrijke evolutionaire waarschuwingsfunctie heeft. Door op tijd gevaar te signaleren heb je de mogelijkheid om jezelf en anderen in veiligheid te brengen.

Hoogsensitieve mensen kunnen zich goed afstemmen op anderen, zijn fantasierijk, creatief en intuïtief ingesteld en kunnen intens genieten. Ze merken veel dingen eerder op dan anderen en dat heeft allerlei voordelen, bijvoorbeeld in de communicatie, in sociale processen op de werkvloer of bij het eerder zien van belangrijke foutjes of details. Wetenschappelijk onderzoek heeft bewezen dat er een gen bestaat dat weliswaar relatief kwetsbaar maakt maar ook voordelen heeft. Er is in 2011 door Deense onderzoekers aangetoond dat dit gen bij hoogsensitieve mensen vaker voorkomt. Het heeft dus duidelijk twee kanten. Het waarnemen van allerlei subtiele signalen is nuttig, bevordert de creativiteit en verrijkt je ervaring, maar je zenuwstelsel bereikt eerder de maximum limiet bij veel omgevingsprikkels: door bijvoorbeeld geluid, geuren, licht, drukke en volle ruimtes of een gespannen sfeer.

Hoogsensitiviteit als kracht

Hoogsensitiviteit als kracht onderscheidt zich van de andere benaderingen over dit onderwerp doordat ik de hoogsensitieve eigenschappen in het grotere kader van intuïtie zet. Ik benader hoogsensitiviteit niet als een probleem maar als een kwaliteit die de weg wijst naar intuïtief bewustzijn.

Het bijzondere vermogen van hoogsensitieve mensen om subtiliteiten waar te nemen, subtiele signalen op te vangen en intens te ervaren zijn zeer waardevolle instrumenten om tot je beschikking te hebben in je leven. Deze intuïtieve kwaliteiten worden echter vaak te weinig benut door allerlei stoorzenders: door onbegrip van de eigen sensitieve aard en de waarde ervan.

Geen monopolie op gevoeligheid

Hoogsensitieve mensen hebben van nature een gevoelige aard met speciale eigenschappen. Maar dat betekent natuurlijk niet dat niet-hoogsensitieve mensen ongevoelig zijn. Een niet-hoogsensitief persoon kan heel gevoelig, begripvol, bewust van zijn of haar omgeving, ontvankelijk en genuanceerd zijn. In heel drukke situaties komt het vaak voor dat niet-hoogsensitieve mensen gevoelig en attent reageren, terwijl hoogsensitieve mensen op zulke momenten kortaf en afgesloten kunnen zijn. Bij overprikkeling kan het voorkomen dat hoogsensitieve personen juist ongevoelig reageren op hun omgeving.

Veel mensen hebben weliswaar een bepaald evenwicht dat ervoor zorgt dat ze meer aankunnen dan hoogsensitieve personen, maar ook zij blijken op te bloeien wanneer ze hun sensitieve potenties gaan ontwikkelen. Uit mijn eigen ervaringen en die van mijn hoogsensitieve cliënten weet ik dat hoogsensitieve personen snel een grens aangeven die anderen niet of pas veel later voelen. De niet-hoogsensitieve persoon blijkt vaak niet te begrijpen waar de hoogsensitieve persoon zo moeilijk over doet maar is achteraf toch vaak blij met de vroege waarschuwing.

Een evenwichtig energiesysteem

De meeste mensen hebben, bij wijze van spreken, twee antennes om die signalen op te vangen terwijl hoogsensitieve personen, door hun gevoeliger zenuwstelsel, daar meer antennes voor hebben. Al die opgevangen informatie en indrukken moeten verwerkt worden.

Je kunt elk mens beschouwen als een energiesysteem, waarbij de hersens als centrale controleruimte fungeren. Ieder mens krijgt zo'n enorme overvloed aan zenuwimpulsen binnen dat het onontbeerlijk is om deze te filteren. Als dat niet zou gebeuren zou de informatie die uiteindelijk aankomt voor de hersenen niet meer behapbaar zijn. Het zou simpelweg te veel energie kosten om al deze impulsen te verwerken. Om deze reden zitten de zenuwen in het lichaam niet aan elkaar vast. De informatie (in de vorm van een elektrische impuls) wordt niet direct van de ene op de andere zenuw overgedragen maar indirect via de afgifte van chemische boodschappers (neurotransmitters) in het contactpunt tussen twee zenuwcellen (de synaps). De mate en het tempo van de afscheiding en het weer afbreken van deze stofjes bepaalt de hoeveelheid impulsen die daadwerkelijk je hersens bereikt.

Als je hoogsensitief bent, wordt er in bepaalde omstandigheden, in gezelschap, in een lawaaiige omgeving etc., te weinig van de binnenkomende impulsen weg gefilterd, met als gevolg dat je je moe of down gaat voelen. Je systeem raakt uit balans: je raakt energie kwijt en de kwaliteit van je ervaring holt achteruit.

Het leven is op zo'n moment niet alleen zwaarder, je verliest ook het inzicht en de benodigde energie om in te spelen op kansen en mogelijkheden.

Bij een evenwichtig energiesysteem is er kracht, vitaliteit en het vermogen intensief te ervaren zonder dat je je daarbij overweldigd voelt. Je kunt meer uit jezelf en het leven halen.

Is er iets mis met mij?

Als we niet geleerd hebben onze sensitiviteit goed te hanteren kunnen we vooral de lastige kanten ervaren en chronisch overprikkeld raken. Wanneer we onze prikkelgevoeligheid niet beseffen, zullen we veel vaker erdoor worden overvallen. De meest voorkomende aan hoogsensitiviteit gerelateerde symptomen zijn: je snel moe, overweldigd of niet op je gemak voelen, je niet kunnen concentreren en het overnemen en vasthouden van spanning. Veel hoogsensitieve personen schrijven hun stemmingswisselingen, angsten en aanverwante problemen toe aan een tekortkoming in de eigen persoonlijkheid. Ze menen dat er iets mis is met hen, en zijn zich niet bewust van het feit dat hun klachten niet zozeer voortkomen uit trauma’s of zwakke karaktertrekken maar uit hun zintuiglijke overgevoeligheid. Dit gebrek aan onderkenning van de eigen hoogsensitiviteit kan onder meer leiden tot grote onzekerheid, stemmingsstoornissen, depressiviteit en concentratie- en slaapproblemen.

Rekening houden met jezelf

Hoogsensitiviteit word je tot last als je je eigenschap niet goed begrijpt en zo het idee kan krijgen, dat je niet goed genoeg bent (een conclusie die hoogsensitieve kinderen ook snel trekken – zie voor meer daarover het aparte hoofdstuk over hoogsensitieve kinderen). Daarom is het zo belangrijk om je eigen hoogsensitiviteit te herkennen, te accepteren, te gaan begrijpen en er rekening mee te houden.

Mijn sensitieve weerbaarheid is veel groter geworden sinds ik mijn hoogsensitiviteit accepteer, intuïtiever leef en in het algemeen op mijn energetische bescherming let (dat wil zeggen tijdens energie-uitwisselingen die constant plaatsvinden leren positieve energie meer toe te laten en je tegen negatieve invloeden te beschermen).

Hierdoor kan ik de sterke kanten van mijn hoogsensitieve eigenschappen volop aanspreken. Dat betekent echter niet dat mijn prikkelgevoeligheid is verdwenen.

Ik vermijd zelf bijvoorbeeld mensenmassa’s, vertrekken met rook of benauwde lucht en winkels of cafés en restaurants waar het lawaai uit de boxen dendert. Als ik dergelijke voor mij belastende situaties niet kan ontwijken zorg ik ervoor dat het zo goed mogelijk hanteerbaar blijft door naar mijn intuïtieve bewustzijnsniveau te gaan.

We worden steeds vaker overladen met reclamespots, journaal en harde dreunende muziek tijdens vervoer of in algemene wachtruimtes. Al reizend per bus, trein en vliegtuig blijken oordopjes beslist geen overbodige luxe meer te zijn. Mijn oudste zoon heeft om deze reden speciaal een koptelefoon aangeschaft die behalve goed afsluit ook nog via een elektronisch foefje het geluid van buitenaf ‘neutraliseert’ en er zo voor zorgt dat hij ongestoord en op een normaal volume naar zijn eigen muziek kan luisteren. Het constante lawaai van bijvoorbeeld de vliegtuigmotoren wordt grotendeels buitengesloten, waardoor hij zich bij aankomst aanmerkelijk fitter voelt. Ook al merk je het niet direct, toch heeft geluidsoverlast wel degelijk een vermoeiende invloed op je zenuwstelsel – iemand met een hoge sensitiviteit op dat vlak zal dit ook sneller merken.

Beter uit de verf komen

Ik heb gemerkt dat hoogsensitieve mensen als het om zelfbescherming gaat, bang kunnen zijn om geïsoleerd te raken wanneer zij beter voor zichzelf zouden gaan zorgen. Dat is ook wel begrijpelijk als je ziet dat mensen die steeds minder doen en durven en daar ook de kans toe krijgen omdat hun omgeving over beschermend is, steeds minder durven. Een extreem voorbeeld daarvan zijn mensen die jaren niet meer buiten zijn geweest vanwege een straatfobie. Maar zelfbescherming werkt heel anders dan over bescherming. Door zelfbescherming ga je juist meer durven. Het lijkt misschien lastig om rekening te moeten houden met je sensitiviteit maar de aanslag op je vitaliteit is groter als je dit niet doet. Je sensitiviteit verdwijnt niet zomaar en daarom blijft het voor je energiebalans nodig om daar rekening mee te houden. Als je dat doet zul je gaan merken dat jouw specifieke kwaliteiten veel meer uit de verf komen.

Mijn sensitiviteit gebruik ik bijvoorbeeld voor het begeleiden en coachen van groepen, teams en individuele cliënten. Elke hoogsensitieve persoon kan de eigen pluspunten ontdekken van zijn sensitiviteit, bij iedereen vertaalt zich dat weer anders gezien de persoonlijke interesses, ervaring, talenten en vaardigheden.

Je zelfkennis vergroten

Wanneer je bewuster met deze eigenschappen gaat leven, zal veel van de lastige kanten van je hoogsensitiviteit ook langzaam op de achtergrond raken. Ik vergezel mijn man regelmatig op zijn werkreizen naar het buitenland maar ervoer vroeger de stedentrips als zeer vermoeiend. Pas als we de stad verlieten en de natuur ingingen, leefde ik op. Nu ik op mijn grenzen let, weet wat er – ook op subtieler niveau – speelt, en weet hoe ik mijzelf vanuit mijn innerlijke kracht kan beschermen is dat allemaal anders. Voorheen nam ik gevoelens, spanningen en zelfs fysieke pijn over van anderen. Nu loop ik met veel plezier door een interessante stad en geniet dan echt van de sfeer, de mensen, de gebouwen, de winkels en de musea.

Vroeger dacht ik dat ik een aansteller was wanneer ik eerder dan anderen last had van een lege maag, dorst, overweldigende negatieve beelden en geluid in een bioscoopzaal of van een gebrek aan frisse lucht. Nu weet ik dat ik, net als andere hoogsensitieve mensen, deze dingen sterker voel, dat deze prikkels bij mij met veel meer vaart binnenkomen.

Het constructief omgaan met je hoogsensitiviteit, je zelfkennis vergroten, bewuster leren jezelf te beschermen en bijtijds luisteren naar je lichaamssignalen, zijn het begin van het bewust vormgeven van je intuïtieve vermogen.

Intuïtie: de innerlijke vonk die visie, creativiteit en inspiratie doet ontbranden

In dit boek staan praktische ideeën en oefeningen om je intuïtie te herkennen, te begrijpen en te versterken. Zowel personen als organisaties functioneren beter als er meer aandacht voor intuïtie is.

De intuïtie-oefeningen activeren de samenwerking tussen de beide hersenhelften. Uit onderzoek is gebleken dat je bij intuïtieve inzichten of acties het meest ontwikkelde gedeelte van je hersenen gebruikt. Tony Buzan, auteur van vele boeken over de hersenen en bekend van de ‘Mind Maps’¹, zegt: ‘Het is voor de ontwikkeling van meervoudige intelligentie essentieel dat je de twee hersenhelften actief in evenwicht houdt. Intuïtie, je zesde zintuig, dat vaak onterecht gelijkgesteld wordt aan emotie, is in feite gebaseerd op logica. En geen gewone logica, maar superlogica! Onderzoek heeft aangetoond dat het bovenste gedeelte van je hersenen, de cerebrale cortex, verdeeld is in twee afzonderlijke gedeelten die met elkaar in verbinding staan via een verfijnd netwerk van zenuwen dat informatie tussen de twee helften overbrengt. Dit “reuzendenkpetje” is het meest ontwikkelde gedeelte van je hersenen en bevat het hele scala van mentale vaardigheden zoals logica en analyse. Deze intellectuele vaardigheden creëren samen met de vijf zintuigen, plus de databank van je levenservaring, je intuïtie.’

Emotionele intelligentie

Een goed invoelings- en samenwerkingsvermogen, het nemen van constructieve beslissingen en originaliteit zijn grotendeels gebaseerd op intuïtie. Intuïtie zelf is niet te manipuleren maar de ontvankelijkheid ervoor kan wel getraind worden. In plaats van passief af te wachten op inspiratie en inzicht kun je je intuïtieve vermogen bewust aanspreken en oefenen. Als je dat doet zullen je logische en intuïtieve vermogens elkaar gaan ondersteunen en ben je op z’n creatiefst.

Ook de grote belangstelling voor emotionele intelligentie, sinds het gelijknamige boek van Daniel Goleman, heeft alles te maken met het ontplooien van een grotere sensitiviteit. Emoties zijn ‘besmettelijk’ en in elke ontmoeting zenden we ze uit en ontvangen wij ze. Bewuster hiermee om leren gaan, zowel gevoeliger als weerbaarder worden, vergroot onze emotionele en intuïtieve vaardigheden en dit blijkt doorslaggevend te zijn voor succes in werk, relaties en lichamelijk welbevinden.

Je intuïtie versterken

Zoals de titel al aangeeft staat in Hoogsensitiviteit als kracht het positieve potentieel van het hoogsensitief zijn centraal. Daarbij is dit werkboek ook geschikt voor iedereen die zijn intuïtie wil versterken. Met intuïtie beschikken we over een waardevolle, creatieve innerlijke hulpbron. In dit boek heb ik relevante ervaringen en inzichten hierover bij elkaar gebracht. Je krijgt regelmatig vragen, opdrachten en oefeningen waar je direct mee aan de slag kunt. Als je de in dit boek beschreven suggesties voor het trainen van je intuïtie echt gaat gebruiken zul je niet alleen het vermogen om jezelf tegen negativiteit te beschermen vergroten maar ook leren om effectiever om te gaan met je lichaamssignalen, je emoties en je manier van denken. Aan jezelf werken, bewuster in het leven staan, bevordert op een duurzame manier je geluk.

Als je doelbewust je intuïtie aan gaat spreken breng je meer betekenis, warmte en innerlijke balans in je leven.

1 Mindmapping is een techniek die je kan helpen om gedachten en denkpatronen in beeld te brengen. Het helpt je nieuwe verbanden te zien en op andere ideeën te komen. Vaak start je vanuit een bepaald onderwerp. Door vanuit een onderwerp te associëren en deze associaties daadwerkelijk op te schrijven of te tekenen ontstaat een mindmap. Een mindmap is letterlijk vertaald ‘een kaart van de hersenen’. Het doel van mindmapping is het in kaart brengen van alle aspecten van een probleem of onderwerp tezamen met de onderlinge relaties tussen deze aspecten.

2

EEN NIEUWE WEG INSLAAN

In de praktijk: Willem

“Toen ik voor het eerst kennis maakte met hoogsensitiviteit”, zegt Willem, “viel er een last van mij af. Mijn gevoelens waren allemaal beter te begrijpen als ze werden bekeken door de lens van iemand die de wereld intenser ervaart. Het was een opluchting om te horen dat dat normaal was.”

Willem werkte sinds vijf jaar als psycholoog bij een groepspraktijk voor gezinsproblemen. Men werkte daar volgens veel gebruikte systemen van intake en een methodische manier van luisteren naar kinderen en ouders. In de loop van de tijd had Willem problemen gekregen met zijn werk wat zijn energieniveau betreft. Hij kon zijn aandacht er niet goed bijhouden en kwam elke avond uitgeput thuis. Er waren veel problemen geweest in het team waarin hij werkte. Door zijn sensitiviteit pikte hij veel nuances, tegenstrijdigheden, ambivalenties en onbewuste processen op. Het opvangen van deze subtiele signalen gebeurde echter grotendeels onbewust. Hierdoor kon hij zich er niet tegen wapenen en maakte hij op momenten dat hij overprikkeld was communicatiefouten, met alle gevolgen van dien. Bovendien merkte hij steeds meer dat het systeem waarmee ze werkten niet meer toereikend was. Hij had wel vage ideeën van hoe hij het anders zou willen, maar daar bleef het bij. Hij vond zijn werk steeds onbevredigender en dacht er serieus over om iets anders te gaan doen. Maar zijn vermoeidheid hield hem tegen om actie te ondernemen.

Willem zag alweer enig licht in zijn problemen toen hij zich bewust werd waar deze uit voortkwamen. Toen hij de energetische zelfbeschermingsoefeningen ging toepassen werd hij ermee geconfronteerd hoeveel ballast hij oppikte en vasthield. Het loslaten van niet-eigen energie en het aanwennen van een meer ontspannen werkwijze, zorgden ervoor dat hij helderheid kreeg over wat hij graag zou willen veranderen in zijn werk. Hij kreeg geleidelijk weer energie om een nieuwe uitdaging aan te gaan. In een teamvergadering over een kind dat misschien uit huis geplaatst moest worden, stelde hij voor om, ondanks dat eerdere gesprekken niets hadden opgeleverd, dat hij zelf toch nog eens een gesprek met dit meisje zou voeren. Het ging om een veertienjarig meisje waar nauwelijks contact mee te krijgen was. Zijn collega’s en hijzelf hadden tot nog toe niets uit haar kunnen krijgen. Men wilde daarom nu een beslissing nemen zonder haar inbreng.

Iedereen was verbaasd over Willems voorstel en hijzelf ook temeer omdat hij geen idee had hoe hij voor een beter resultaat zou kunnen zorgen. Het eerste gesprek met het meisje na die vergadering, ging dan ook helemaal mis. Ze was enorm gesloten en liet niets los. En het was juist zo belangrijk om te weten hoe zij tegenover de situatie stond. Maar wat hij ook probeerde en waar hij ook over begon, het leek totaal langs haar heen te gaan. In eerste instantie begreep hij niet waar het aan lag. Maar toen hij achteraf het gesprek in gedachten nogmaals langsging, realiseerde hij zich dat hij bepaalde intuïtieve invallen had gehad, om alles op een speelsere en meer ontspannen manier aan te pakken. Hij had het echter niet aangedurfd om daar gebruik van te maken. Het vasthouden aan de manier waarop hij altijd had gewerkt zat hem in de weg. En de andere reden was dat hij zich door het gesloten en bijna vijandige gedrag van het meisje te kwetsbaar had gevoeld om iets nieuws te doen.

Het mislukte gesprek liet Willem niet los. Hij bracht zichzelf tot rust en vroeg advies aan zijn intuïtie over deze zaak. Het enige wat op dat moment duidelijk naar voren kwam was het woord ‘volleybal’ en een gevoel van plezier. Toen hij de stukken over de hele situatie van het meisje nog eens doornam, zag hij dat ze in het verleden op volleybal had gezeten. Hij besloot nog een gesprek voor te stellen, en kreeg na enig aandringen nog een laatste kans hiervoor. Willem had geregeld dat ze samen naar een volleybalwedstrijd zouden gaan. En toen hij dat voorstelde zag hij dat het meisje even verbaasd was, ze liet echter niet merken hoe ze het vond. Maar toen ze eenmaal samen op de tribune zaten voelde hij dat het ijs gebroken was. Het gesprek na die wedstrijd hield hij bewust niet op het werk maar ergens in een lunchroom. Het verliep heel natuurlijk. Uiteindelijk kon Willem samen met haar een beslissing nemen waar zij zich goed bij voelde.

Het bewust-worden van zijn kwetsbaarheid in het eerdere gesprek met het meisje herkende hij ook van situaties met zijn vrouw. Hierdoor werd zijn manier van communiceren in zijn relatie ook opener. Sinds deze ervaringen durft Willem meer gevolg te geven aan zijn intuïties én te luisteren vanuit zijn intuïtieve bewustzijnsniveau. Hij oefent zich erin om innerlijk commentaar achterwege te laten tijdens de gesprekken met zijn cliënten. Hij merkt dat door het luisteren met een open geest, hij nieuwe inzichten krijgt en dat hij een directer contact heeft. Dat hij zijn werk met vernieuwde intensiteit doet ervaart hij als een geschenk.

Groeiproces

Dit boek is geschreven voor sensitieve mensen én voor diegenen die sensitief, intens en avontuurlijk willen leven. Misschien verlang je naar meer harmonie in je leven. Misschien ervaar je je sensitiviteit of je verantwoordelijkheden als een grote last. Of heb je regelmatig het gevoel gevangen te zitten in bepaalde gedragspatronen, gewoonten of in iets wat niet lekker loopt. Het kan zijn dat je naar een goede relatie verlangt of dat je wat wilt doen aan je dagelijkse frustraties. En ook al ben je heel tevreden met je leven, dan kan er toch een bepaald gebied zijn waar je meer voldoening wilt. Je zoekt een zinvol doel. Of je hebt het gevoel dat er meer te beleven is en dat er meer is tussen hemel en aarde. Kortom, je bent eraan toe om een nieuwe weg in te slaan.

Ik loop vaak een tijdje mee met mensen. Speciaal in een tijd waarin er behoefte is aan verandering en meer persoonlijke kracht. Een aantal groeiprocessen van hoogsensitieve personen uit mijn praktijk als coach, beschrijf ik in dit boek. Natuurlijk heb ik om de privacy te waarborgen namen en andere herkenbare zaken veranderd.

Door dit boek te lezen en de oefeningen te doen leer je hoe je vanuit je intuïtieve bewustzijn kunt functioneren en zodoende makkelijker je hoogsensitieve eigenschappen te hanteren.

Door wat je leest in de praktijk te brengen train je je intuïtie en leer je je aandacht meer in het heden te houden, waardoor je energie en creativiteit meer beschikbaar zijn. Je leert niet meer automatisch te reageren op allerlei gedachten waardoor er ruimte komt voor inspiratie.

Als je je gespannen, onzeker en vastgelopen voelt, komt dat meestal omdat je maar een deel van het geheel ziet. Een intuïtieve visie laat het gehele plaatje zien. En een intuïtieve werkwijze is alert maar ook ontspannen.

De effectiviteit van intuïtie

Hier enkele voorbeelden van de verschillende manieren waarop de mensen met wie ik heb gewerkt hun intuïtie ervaren:

Ik zie eerder wat echt belangrijk is en wat niet en daardoor functioneer ik beter. Het ontwikkelen van mijn intuïtie ervaar ik als een innerlijke reis: ik heb in mijzelf een wijde wereld ontdekt.

Ik ben sterker geworden nu ik mijn sensitiviteit weet te hanteren. Onbevredigende situaties weet ik sneller te veranderen of los te laten. Ik durf in mijn werk meer te riskeren omdat ik veel beter kan inschatten wat verantwoord is; daardoor loopt het beter en is het interessanter geworden voor me.

Het gestress over leven met een zeer gevoelig kind is verdwenen. Mijn kind en ik zijn steviger geworden. Als ik mezelf openstel voor mijn intuïtie, krijg ik inspiratie en ontstaat er helderheid. Dat is zo’n goed gevoel.

In mijn relatie voel ik sneller als er een gebrek aan communicatie is. Doordat ik makkelijker de verantwoordelijkheid daarvoor neem is er meer betrokkenheid en intimiteit.

De dingen waar ik me vroeger druk over maakte kan ik nu, tot mijn verrassing, eerder laten gaan. Ik heb een groter vermogen om vervelende dingen van mijzelf en anderen te accepteren of er constructief mee om te gaan.

Ik ervaar meer rust en harmonie in mijn leven. Als er dingen misgaan, voel ik me niet meer zo opgejaagd. Ik word veel minder beheerst door nare situaties en kan meer genieten van de kleine dingen.

Het allerbelangrijkste is dat ik in contact ben gekomen met een diepe levensvreugde die in mijn dagelijks leven doorwerkt als een zachte en stevige energie. Een soort thuiskomen.

Zelfbescherming

Wat ons bezit betreft is iedereen uit op zelfbescherming. We dekken ons in tegen van alles: verzekeringen en sloten op de deur. Maar van de subtielere negatieve invloeden zijn we ons vaak niet bewust. We laten op psychisch niveau de deur onbewust vaak wagenwijd openstaan. Het is voor iedereen, maar zeker voor mensen die daar extra gevoelig voor zijn, belangrijk je daar bewust van te zijn. Als je gaat ervaren hoe je je energie laat aantasten en hoe je dit kunt voorkomen word je weerbaarder en evenwichtiger. Je behoudt de voordelen van je sensitiviteit en je spreekt de kracht van je intuïtie aan die je beschermt. De sterkste bescherming waarover je kunt beschikken is het vertrouwen in je innerlijke hulpbron. Wanneer je gaat functioneren vanuit je intuïtieve bewustzijnsniveau kun je jezelf beter beschermen. In dit boek vind je hier veel praktische voorbeelden van. Bovendien staan er krachtige energetische technieken in waar je veel baat van zult hebben.

Als je hoogsensitief bent zal je altijd zorgvuldig moeten omgaan met jezelf. Het zal regelmatig voorkomen dat de prikkels van de buitenwereld of je eigen innerlijke reactie je verrassen. Dat hoeft echter niet erg te zijn. Het verschil zit hem in hoe je ermee omgaat. Dat bepaalt of je verrast of overdonderd wordt en uit je doen raakt of dat je in je kracht blijft.

Opjagend tempo

In de afgelopen decennia zijn overal geluid, lichtprikkels, geur en visuele informatie toegenomen. Onze omgeving wordt steeds indringender en complexer. Tv-programma’s en films zijn drukker, heftiger en agressiever geworden zowel wat verhaallijn betreft als geluid en beelden. Er wordt veel gepraat over kinderen die zich niet kunnen concentreren, te druk zijn en geen moment stil kunnen zitten. En dat terwijl er voortdurend tv-programma’s zijn die druk en opjagend gedrag als leuke norm vertonen. We zijn massaal bezig op het sociale medianetwerk en hebben daardoor nieuwe mogelijkheden maar ook nieuwe vragen en problemen. Het is niet gemakkelijk om rustig te zijn en je te concentreren bij een onophoudelijke informatiestroom. We moeten oppassen dat we niet meegesleurd worden in een versnelling van informatie en communicatie. Een versnelling die ons, als we er niet bewust mee omgaan, uit ons eigen gezonde ritme haalt. Onze levensstijl in het algemeen is niet direct bevorderlijk voor het vestigen van een kern van rust binnen in onszelf, de beste ondergrond voor onze intuïtie. In De kracht van intuïtie zegt Philip Goldberg daarover: ‘De voortdurende belasting van onze zintuigen, de zware druk en het hoge tempo van de moderne tijd, de koppeling van geluk aan uiterlijke prestaties en materieel bezit, en het steeds slechter wordende contact met de natuur – dit alles heeft een soort chronische opwinding veroorzaakt.’

Doseren en innerlijke zelfbescherming zijn dus heel belangrijk als je, van de overigens vele positieve kanten van deze tijd, wilt genieten. Tijd voor rust, stilte en oprechte betrokkenheid laden je essentieel op. Vind je dat je te weinig kunt genieten van je leven? Om vreugdevoller te leven is het nodig om bewuster te leven en te leren zijn waar je bent. Door je intuïtie te activeren, verhoog je je levenskwaliteit.

Gemoedsrust

Hoogsensitieve personen vertalen de grote druk die ze ervaren of het overrompeld worden door emoties vaak als angst. Deze verschijnselen worden echter makkelijker hanteerbaar wanneer ze worden herkend als een hoogsensitieve reactie. Label jezelf niet meteen als een angstig persoon. Kijk nuchter naar wat er speelt, waar je last van hebt en hoe je jezelf kunt helpen daarmee. En stop je hoogsensitieve aard niet weg tegenover jezelf en anderen, communiceer erover. Probeer je mogelijke reacties in te calculeren wat een aantal situaties betreft. Hoe bewuster je omgaat met je hoogsensitiviteit, hoe beter je je zult voelen. Als je eerder dan anderen vermoeid bent of wanneer je op een feest of bijeenkomst plotseling weg wilt omdat het je te veel wordt, raak dan niet in paniek. Voel je ook niet schuldig tegenover degene met wie je gekomen bent. Bespreek van tevoren dat je mogelijk eerder moe bent of weg wilt en zorg ervoor dat dat kan, het liefst zonder de ander te belasten. Of zorg ervoor dat je je ergens kunt terugtrekken wanneer je daar behoefte aan hebt. Het is mijn ervaring dat je grenzen accepteren het beste recept is voor je gemoedsrust en je contact met anderen. Als je je intuïtie gaat trainen zal je bovendien merken dat je stressbestendiger wordt.

Kenmerken van hoogsensitiviteit

Hoogsensitieve personen zijn net als alle andere mensen zeer verschillend. Wat betreft de kwaliteiten die verbonden zijn met gevoeligheid vindt de ene hoogsensitieve persoon dat voornamelijk terug in haar of zijn creatieve bezigheden of werk en de ander gebruikt het vooral in het verzorgen van of in het samenbrengen en bemiddelen tussen mensen.

En wat betreft de omgevingsfactoren en de bovengemiddelde sensitiviteit: de een heeft dat voor geuren, fel licht of harde geluiden en een ander voor stemmingen, drukte of voedsel enzovoort. Kijk eens welke kenmerken je herkent in het onderstaande overzicht van de meest voorkomende kenmerken van hoogsensitieve mensen.

Hoogsensitieve mensen zijn vaak extra gevoelig voor:

de fysieke gesteldheid, stemmingen, emoties, intenties en uitstraling van mensen;

sferen in ruimtes in gebouwen op speciale plekken;

de uitstraling van dieren en planten;

de informatie en energie die voorwerpen met zich meedragen;

de invloeden van voedsel, geur, geluid en licht

De mogelijke valkuilen en de kracht van hoogsensitieve mensen:

Ze hebben een sterk ontwikkeld inlevingsvermogen, zijn zorgzaam, loyaal en hebben vaak diepgaande verbindingen met andere mensen.

Ze merken allerlei subtiele signalen en nuances op die anderen vaak ontgaan. Deze gedetailleerde extra informatie kan van nut zijn in allerlei bezigheden en beroepen. Echter de grote hoeveelheid prikkels van buitenaf of van binnenuit die een hoogsensitief persoon zo binnenkrijgt kan ook stressvol en vermoeiend zijn.

Ze voelen snel aan wanneer iemand het moeilijk heeft of ergens over piekert en willen dan graag helpen. Wanneer ze te weinig op hun grenzen letten, gaan ze die problemen te veel op zichzelf betrekken. Of zich verantwoordelijk voelen ervoor. Het helpen gaat dan ten koste van hun eigen behoeften.

Als ze echter bewust hebben leren omgaan met hun hoogsensitiviteit en intuïtie, functioneren ze vanuit innerlijke balans en hebben ze door hun empathie en compassie veel te geven.

Ze zijn van nature heel intuïtief maar moeten vaak wel leren om overbodige informatie los te laten en een teveel aan prikkels zodat zij meer plezier kunnen hebben van deze veelzijdige kwaliteit.

Ze hebben een gevoelig lichaamssysteem en kunnen snel en heftig reageren op harde geluiden en op voor hen ongeschikt voedsel, drank, benauwde lucht, een drukke omgeving of op een gebrek aan voeding of drinken op tijd. Zij zijn gevoelig voor pijn bij zichzelf en anderen.

Ze zijn plichtsgetrouw, houden van diepgang en hebben daardoor vaak een stimulerende rol in hun omgeving;

Ze kunnen intens genieten, hebben gevoel voor humor en een neiging tot perfectionisme;

Ze ervaren de overvloed aan informatie van sociale media en aan negatief (media) nieuws als belastend en vermijden gewelddadige films.

Ze hebben een rijk gevoelsleven en veel oog voor schoonheid. Zij beschikken over een grote verbeeldingskracht waardoor ze vaak creatief zijn.

* * *

Oefening: Bewust met je hoogsensitiviteit omgaan

De volgende oefening helpt je om bewust om te gaan met de thema’s in het bovenstaande overzicht. Je kunt per keer één, of meerdere of alle thema’s doen. Schrijf een week lang elke dag op:

wanneer je een ander hielp en wilde helpen en waarom. En wanneer je je verantwoordelijk voelde voor een ander;

of en wanneer je je schuldig voelde en waarom;

wanneer je een plotselinge stemmingswisseling had en waarom. Hoe je stemming was daarvóór, hoe daarna en hoe je dat beleefde;

wanneer je je gekwetst voelde de afgelopen tijd en waarom en hoe je daarmee omging. Kijk of je er een terugkerend patroon in ziet;

wanneer je vermoeid werd, wat je deed om dit te voorkomen wat je in het algemeen deed voor je gezondheid en wat je nog meer zou kunnen doen;

waar je van hebt genoten, waarom en hoe én schrijf op waar je om hebt gelachen die dag;

wat je goedvond van jezelf en waarom;

wat je talenten en vaardigheden zijn en wat je er deze week mee deed en nog meer zou willen doen.

* * *

Balans tussen uitvergroten en relativeren

Voor veel hoogsensitieve personen is de herkenning van hun hooggevoeligheid een grote opluchting. Te weten dat er niets mis is met je zorgt ervoor dat je al positiever staat tegenover jezelf en je ‘eigenaardigheden’. Dat je rekening houdt met het feit dat je hoogsensitief bent is belangrijk. Maar net zo belangrijk is het dat je beseft dat het uitvergroten ervan averechts werkt.

Ik heb gemerkt dat er, sinds de term hoogsensitiviteit is ingeburgerd, bij hoogsensitieve personen drie soorten reacties zijn te onderscheiden:

Hoogsensitiviteit als excuus.

Men heeft vaak een slachtofferhouding en gebruikt hoogsensitiviteit als excuus voor van alles en nog wat. Voorbije tragedies of mislukkingen worden aangegrepen om het heden niet onder ogen te zien en de eigen onzekerheid en angst niet aan te pakken.

Hoogsensitiviteit als superioriteitsgevoel.

Men denkt meteen een beter mens te zijn dan niet hoogsensitieve personen. Men kan zich daardoor tijdelijk beter voelen maar het is geen leerhouding waardoor constructiever omgaan met de hoogsensitiviteit vaak uitblijft.

Hoogsensitiviteit als ingang naar meer zelfacceptatie en stabiliteit.

Er is een goede balans tussen rekening houden met en het uitvergroten ervan. De zelfzorg groeit en men waakt ervoor de eigenschap niet te cultiveren. Door dit boek kun je nog een stap verder doen. Je kunt je hoogsensitiviteit gaan gebruiken om je intuïtie te ontplooien!

3

INTUÏTIE: EEN WAARDEVOLLE HULPBRON

Wanneer we gebruikmaken van onze intuïtie zijn we als de sterrenhemel: we turen naar de wereld, niet door twee ogen, maar door talloze ogen.

CLARISSA PINKOLA ESTÉS

Een simpele definitie van intuïtie is dat het een spontaan gevoel is van wat goed is om te doen. Een aanvoelen of ‘weten’ dat een actie of een beslissing goed zal uitwerken, ook al kunnen we niet alle gevolgen zien. Intuïtie is ook verbonden met wat we vaak ons zesde zintuig noemen. Wanneer we zien of weten dat iets gaat gebeuren nog voordat het gebeurd is. Ken je dat heldere gevoel dat je de juiste richting doet kiezen en de juiste dingen laat zeggen en doen? Je reageert effectief en je hoort jezelf de waarheid zeggen zonder dat je wist wat je wilde zeggen.

Heb je ooit de ervaring gehad dat je aan iemand dacht, terwijl dat heel lang niet gebeurd was en plotseling vertelt iemand iets over die persoon of krijg je van hem of haar een telefoontje of kom je die persoon tegen? Dat is je intuïtie. Intuïtie kan ons de beste oplossing voor een probleem laten zien of de meest effectieve manier om ons doel te bereiken, zonder daarbij gebruik te maken van een logische redenering. Niettemin is intuïtie iets anders dan impulsief associëren, niet elke ingeving die sneller is dan je denken is een intuïtieve. En elke gedachte en elk gevoel dat niet te verklaren is, hoeven nog geen intuïtieve indruk te zijn. Met intuïtie zoeken we naar zinvolle antwoorden. In de loop van dit boek kun je lezen hoe je je intuïtie kunt leren onderscheiden van andersoortige indrukken en gevoelens.

Ik heb geleerd van cursisten, cliënten en de bedrijven met wie ik werk dat de meeste mensen hun intuïtie gebruiken maar het vaak niet zo noemen. Iedereen weet echter dat er een inzicht gevende kracht is die je op onbekende terreinen kan helpen. Je hoort dan vaak het volgende: ‘Vanaf dat moment had ik het gevoel dat het in orde was’, ‘Ik weet niet waar dat idee vandaan kwam’. Of: ‘Ondanks de feiten koos ik wat mij het meeste aansprak’, ‘Ik had gewoon het gevoel dat ik het moest doen’ en ‘Plotseling kreeg ik die ingeving’.

Intuïtief bewustzijnsniveau