Colofon:
Uitgeverij Nanda, copyright 2015
Eerste druk, fysiek, 2015
E-book uitgave: 2021
Tekst: Nanda Roep
Omslagontwerp: Silvester Zwaneveld
Vormgeving en zetwerk: Uitgeverij Nanda
ISBN: 978-94-90983-35-2
ISBN e-book:  9789490983437
Alle rechten voorbehouden

Nanda Roep

Ken je mij? Wie ken je dan?
H. Oosterhuis

Do or do not, there is no try.
Yoda

EEN

Mijn broek zit te strak, mijn hoofd zit te vol en mijn hart schreeuwt het uit. Het is genoeg geweest. Klaar nu. Het is geen verstandig besluit en zeker niet weloverwogen, maar het is afgelopen, en wel direct.
De kinderen zijn naar school. Ik draai de deur op slot. Iedereen bekijkt het maar. Er is een storm in mij opgestoken en ik heb de voortekenen ervan gemist. Ineens zit ik erin. De hele wereld kan de rambam krijgen, zo voel ik me.
Vooral natuurlijk mijn man. Met zijn werk. De besprekingen met zijn werknemers. In mijn huis, want het is toevallig ook míjn huis. Ook al heb ik in geen eeuwen genoeg verdiend om zelfs maar de inrichting te kunnen betalen, natuurlijk, de keuzes die ik, die wij hebben gemaakt. Ik kijk de kamer rond en zit met allerlei meubelstukken die me te donker, te mannelijk en te industrieel zijn. Zijn smaak.
Wat heb ik gedaan…
Ik ben Janine Victoria, aangenaam. Ik ben slank en tik maar net de fotomodellenlengte niet aan. Ja, waarom niet? Mijn blonde haren wapperen als manen over mijn ranke schouders. Ik ben de belofte van mijn studiejaar en over een jaar of vijf zeker partner in een advocatenkantoor of een veelgevraagd spreker, tenzij ik wordt weggekaapt door de modellen- of filmwereld natuurlijk, maar in dat geval zal het slechts om een tijdelijke uitstap gaan. Ik heb talrijke vrienden, hou van uitgaan en organiseer graag etentjes – waarna we alsnog gaan stappen. Ik zeil graag, hou fanatiek mijn dagboek bij en als het lukt, doe ik mee aan schrijfwedstrijden.
Nee wacht, ik zeg het verkeerd, dat weet ik wel: ik was Janine Victoria.
Opnieuw.
Ik ben Janine Rekel-Victoria, aangenaam. Ik ben de liefhebbende partner van Bram (45) en met passie moeder van Sem (12) en Julia (10). Nadat ons tweede kind werd geboren en nadat Brams carrière in dezelfde periode een spurt nam, ben ik uiteindelijk gestopt met mijn werk bij de gemeente. Toen bleek dat onze oudste dyslectisch was, heb ik me nog intensiever op de begeleiding van onze spruiten gestort. Dat is het allemaal waard. Ja. Ik ben de vaste hulp op school.

Twee keer per week ga ik naar de sportschool, althans, dat is de bedoeling, en elke maand lunch ik met mijn vriendin José. Wij noemen die afspraken ‘rosé met José’, dus ja, zo gaat het met me. Mijn man Bram heeft zijn eigen bureau ‘Rekel Architecten’ en daarmee is hij erg druk.
Je kunt wel stellen dat we succesvol zijn. Hij als ontwerper en ik als vrouw-van. Ik ontvang de raadsleden en organiseer wijnproeverijen namens de Rekels: zo noemen we onszelf graag. Als we een relatiegeschenk sturen, bepaal ik welke wijn het dit keer wordt en zorg ik ervoor dat de juiste etiketten worden opgeplakt, zowel op de fles als op de verzendbox. Ik hou van bloemenprints, dus daar moet iedereen het maar mee doen, ik mag kiezen. Mijn man is de eigenaar, wat in mijn geval vooral betekent dat ik me geregeld in een galajurk of andere nette kleding moet persen zodat hij kan netwerken.
Toen we twee jaar geleden mijn veertigste verjaardag vierden, nam Bram me halverwege het feest mee naar Schiphol en vandaaruit naar Rome. Hij had alles geregeld: vliegtickets, oppas voor de kinderen, de juiste kleding in de koffers. Het werd een spetterend weekend vol seks en cultuur.
Nou ja, voor ons doen dan.
Het was geen studentikoos seksweekend met soms ook een museumbezoek, maar een getrouwdemensenweekend, vol cultuur en met ook een beetje seks. Klein doch evident verschil. Sinds een tijd ‘knuffelen’ we vooral – soms, tenminste. Ik ben gestopt me zorgen te maken als er weken of maanden voorbijgaan zonder de daad. Dat er überhaupt nog sprake is van lijfelijkheid mag al een wonder heten, als ik de bladen moet geloven. Zoveel seksloze huwelijken, zoveel verhalen en adviezen; ‘Dan maak je maar zin,’ ‘Op deze manier hoeft het voor mij niet’… Wij hebben het tenminste nog. Sporadisch.
Om de zoveel tijd start ik een webwinkeltje in kleding of sieraden of andere leuke spulletjes. Tot het me te druk wordt en ik er weer mee stop. Maar nu, een week voor de elfde verjaardag van mijn dochter, heb ik er ineens genoeg van.

*

Eerst kwam ik vanmorgen zonnig uit bed, gewoon, niks aan de hand en ik was klaar om de schouders er weer onder te zetten. De kinderen zaten beneden aan tafel, ze kunnen gelukkig al wat dingen zelf. Ik propte me, boven nog, net gedoucht, in mijn broek. Dat ging natuurlijk niet gemakkelijk, en langzaam begon mijn moed te zakken – en dat bleef maar zo doorgaan. Als kruiend ijs dat een diepe geul door een landschap trekt. Het ging en het gebeurde.
Maat 42. Eerlijk gezegd puil ik eruit. Banden overtollig vet gulpen over mijn broekrand. Ik zou beter een maatje groter kunnen kopen, omdat je dan uiteindelijk tenminste minder dik lijkt. Maar maat 44, dat is xl/xxl. Ik negeer dat en blijf stug maat 42 kopen.
Nou, dat is alweer verkeerd gezegd, want ik koop helemaal geen nieuwe broeken. Ik trek alleen mijn oude nog aan, die al een beetje verwassen en uitgerekt zijn. Waar mijn dikke kont tenminste in past, want in de winkelexemplaren krijg ik me al helemaal niet gewurmd.
Ken je die animatiefilm The Incredibles? Hierin trouwt de superslanke superheldin ‘Elastigirl’ met de man van haar dromen, superheld ‘Mr. Incredible’. Zo’n vijftien jaar en drie kinderen later zijn ze voor het eerst weer op een superheldenmissie en bekijkt ze ineens kritisch haar kont. Een dikke peer is ze geworden. Ik dus ook, maar ik ben nog in ontkenning.
Soms zie ik mede-‘dikke vrouwen in te strakke broeken’ lopen – ik weet dus heus wel hoe het eruitziet, en als je een beetje pech hebt loop je nog met een camel toe ook. Maar ik wil het niet weten, en wat niet wil weten, dat deert niet, zeg ik dan maar. Je moet het toch enigszins leefbaar houden.
Maat 42… Het is de gemiddelde maat van de Nederlandse vrouw. Ik ben de gemiddelde vrouw. Lief, knap, hartelijk, zorgzaam en… uitgeput. Ooit was ik een unieke meid vol sprankelende ideeën en met een klaterende lach. Nu zit ik hier afgetobd te wezen. Ik ben er klaar mee.

*

Er was geen reden, althans geen aanwijsbare. Ik stond me gewoon in mijn broek te proppen, net als altijd. Voor een ex-fotomodel als ik zou dat geen enkele moeite moeten kosten. Met natte haren stond ik daar, die mijn schouders koud en klef maakten. Mijn benen waren harig en trouwens ook uitgedroogd. Ik was alweer de bodylotion vergeten – de gewoonte om te smeren krijg ik er niet meer in sinds de ochtenden zo stresserig verlopen. Sinds een jaar of tien, dus. Zelden bodylotion.
Met enige regelmaat mijn wenkbrauwen epileren, dat nog wel. Kappersbezoek ook vaak genoeg; mijn haren zouden nog welig kunnen wapperen als ik zou ophouden ze in een elastiek te wurmen. Achter op mijn hoofd, elke dag: een frot. Van haren in mijn gezicht heb ik toch alleen maar last, en langzamerhand ben ik eraan gewend geraakt. Natuurlijk gebruik ik wel gewoon gezichtscrème, daar word ik elke keer na het douchen wel aan herinnerd door het trekken van mijn huid.
Daar stond ik. Mijn onderbroek zat in mijn bilnaad. Van achteren zou je straks, op het schoolplein, de geulen kunnen zien die de naden trokken in mijn bilpartij. Maar het kon me niet schelen, en weet je waarom niet? Omdat het bij andere moeders al niet veel beter was.
Een milf, Mother I’d Like to Fuck – ja, dat klinkt leuk, maar dat geldt dan toch alleen de eerste jaren, als de kindertjes nog baby’s of peutertjes zijn. Als er nog jeugdige kracht in de moeder zit, om het slaaptekort te dragen, het constante niet-kunnen-doen wat je zelf graag zou willen. En ik doe heus mijn best. Ik ben geen Ma Flodder, ook al voel ik me wel zo. Ik heb nog altijd lipsticks en zelfs een krultang in gebruik – als ik eraan toekom.
Op zo’n schoolplein zie je flink wat bekende gezichten als je twee kinderen in de bovenbouw hebt. De moeder van klasgenootje Job bijvoorbeeld, die probeer ik me weleens voor te stellen in een flirterige situatie, ooit, een jaar of tien, vijftien geleden. Ik krijg het niet voor elkaar. Zat ze aan een bar, deed ze aan een sport? Het is niet te raden. Zoals ze daar loopt met een non-kapsel, uitgegroeide haarkleur, uitgebluste blik in haar ogen. Ik probeer haar in gedachten op een barkruk te laten zitten, maar ze glijdt er meteen weer blubberig vanaf – laat staan dat ze een sexy tiener of twintiger kan zijn.

Om over de mannen maar niet te beginnen, maar daar dacht ik vanmorgen niet aan. Ik dacht aan mezelf en dat ik er niet aantrekkelijker op ben geworden, met mijn eeuwige colberts van joggingstof. Mijn natte haren in een slordige knot op mijn make-uploze hoofd. Ik dacht aan de vraag waar het was misgegaan.
Waar…?
Ik schoof mijn (harige) benen in de broekspijpen en hield mijn adem in om de jeans dicht te kunnen doen. Spijkerbroeken zijn stevig, die scheuren niet zomaar en weten je kwabben op hun plaats te zetten. Ik knoopte de colbert dicht, schudde mijn borsten (enorme cups) op hun plaats en dacht: ik wil niet meer. Zonder aanwijsbare reden. Ik wou niet meer.

Bram was al naar de sportschool, zoals altijd. Zodra de wekker gaat, springt hij uit bed en vertrekt. Sportend kan hij ‘zich lekker opladen’ voor de dag en ‘zich lekker uitleven’ voordat hij achter zijn bureau moet kruipen. Ik heb destijds de keuze gemaakt om hem dat te gunnen. Hij vindt het prettig en het is gezond, hoe kun je je man zoiets dan weigeren? Maar ineens vraag ik me af wat me heeft bezield. Wat had ik allemaal in de ochtenden kunnen doen!
Rustig koffie drinken zonder gejaagdheid. Ik heb weleens geprobeerd stoïcijns te blijven zitten, beetje blazen in de mok, maar uiteindelijk vond ik mezelf toch roepend aan tafel terug. Dat het tijd was, dat ze sneller moesten, dat we te laat zouden komen. Stressen met een kop koffie in je hand blijft toch gewoon stressen, uiteindelijk.
Hem overblijfbrood laten smeren – en zelf rustig koffie drinken. Dat had ik moeten doen. Ik had erin moeten investeren: een vent kan het ook voor ze doen, óók als hij ontdekt dat ze hun broodtrommels niet uit hun tassen halen. Dat die terugkomen met het brood er nog in. Oók als hij er geïrriteerd achter komt dat er schimmel in zit en dat hij nu geen lunchdoos voor ze heeft. Dat er limonade in de tas drijft. Dat die stinkt. Ik had het niet moeten oplossen, hij kan heus zelf wel iets bedenken. Ik kon het tenslotte ook. Als de frustratie maar hoog genoeg is opgelopen, realiseer je je dat je geen keuze hebt en begin je te redderen. Je kunt wel straffen en nog harder straffen, maar kinderen die alles vergeten verander je er niet mee. Tasjes uitpakken, brood smeren, spullen klaarleggen, schoenen rapen, jasjes van stoelen pakken. Het is niet anders, wees blij dat ze eindelijk zichzelf aankleden en hun tanden kunnen poetsen!

Bram laten zoeken naar de topobladen – en dan zelf, mmm, die koffie… Hoe anders was mijn huwelijk verlopen als ik dat had gedaan. Vanaf de bovenbouw kreeg Sem elke maandag topografie mee naar huis, en twee weken later had hij dan de toets op vrijdag. Bij ons was het zo dat ik meestal op het schoolplein een moeder hoorde praten over de tranen van een kind, dat bijvoorbeeld uit faalangst nauwelijks durfde te stoppen met leren. Mijn tekst was dan: ‘Is er een toets?’ Soms checkte ik het even bij de juf, maar inderdaad, er waren papieren uitgedeeld. Waar was het blad van Sem dan? We hadden meestal nog een dag of drie – ‘we’ ja, ik inmiddels ook, want ik wilde niet nog eens horen dat mijn kind tijdens een toets in huilen was uitgebarsten omdat hij er niets aan had kunnen doen. Thuis begon dan de grote zoektocht tussen kranten, in de troep op zijn kamer, in de papieren die allemaal ongelezen uit zijn schooltas waren gehaald – aanmeldingen voor sponsorloop, brieven over overblijf, schoolthema’s, weet-ik-het. Plus huiswerk, kennelijk. Dan, na een uurtje of wat puffen van chagrijn, kwam het leerblad volkomen onverwacht uit een of andere speelgoedkist. ‘Geen idee hoe het daar komt, mam, ik heb het er niet in gestopt.’ En dan beginnen met leren. Als dyslectisch kind, samen met je moeder. Na het eten. Terwijl papa in zijn eentje De Wereld Draait Door kijkt en hardop lacht om Lucky TV.
Weet je wat me ook zo heerlijk lijkt? Het schijnt op sommige planeten te bestaan: in de ochtend een krantje lezen zonder na elke alinea een vraag te moeten beantwoorden over spullen die je kinderen niet kunnen vinden.
‘Heb ik vandaag gym?’
‘Mijn schoenen liggen écht niet meer waar ik ze heb uitgetrokken.’
‘Ik héb mijn jas aan de kapstok gehangen, maar hij is toch weg!’
Maar als je besluit dat je nog even gaat plassen voordat je de helletocht op de fiets aanvaardt, klinkt het: ‘Mam, schiet nou op, door jou kom ik nog te laat!’
De kat aaien en gewoon blijven zitten… Met een krantje. En een warm kopje koffie.

*

Op weg naar het schoolplein voelde ik mijn weerzin groeien tegen alles dat mijn dagelijkse leven was. Fietsen door de stad, naar school, is elke ochtend weer een bezoeking. Wie zijn die gekken die met vijftig langs slingerende schoolkinderen scheuren? Je kunt toch zien dat ze het nog moeten leren! We rijden achter elkaar en de hele weg ben ik naar voren aan het roepen: ‘Niet zo dicht langs de stoeprand!’ ‘Die auto heeft voorrang.’ ‘Stoppen Sem, stóp dan!’ Met uitgestoken nek op de fiets. Ik heb tijden gekend waarin ik charmanter door het verkeer bewoog…
Nou goed, we kwamen levend aan en de kinderen stoven bij me weg. Hup, naar hun vrienden en klaslokalen. Voor de vorm liep ik even door de gangen, alsof er nog een onzichtbaar kind was dat wél door mij tot aan de klas moest worden begeleid. Onderweg groette ik drie andere moeders. Die waren het sociale gedeelte van mijn dag – de begroetingen, bedoel ik, niet de moeders. The highlight of my day – om met Kevin Spacey te spreken in de film American Beauty. Al had hij het tenminste over masturberen, en ik, godbetert, over een groet! Die momentjes van ‘hallo’ zijn mijn reden om een glimlach op mijn gezicht te moeten toveren, en omdat de neuronen uit mijn lijf daar positief op reageren, vormen ze mijn gezelligheid.
Julia is tien. Volgende week elf. Ze zit in groep zeven en haar grote broer in groep acht. Binnen twee jaar hoef ik niemand meer van school te halen en zal dat rijtje begroetingen ook uit mijn leven verdwenen zijn. De losse babbeltjes die nergens over gaan, maar waar ik toch mijn hart aan ophaal. En dan? Wat doe ik dan?
‘Heeft Julia zin in de voorstelling?’
‘Ja, nou. Erdal ook?
‘Ja, heel erg!’
En dan zijn we elkaar al voorbij gelopen…
‘Kun jij helpen op de sportdag?’ riep de juf over de kinderkoppies heen.
‘Ga ik checken. Wanneer is het?’ Maar eigenlijk vroeg ik voor de vorm naar een datum, want ik wist al dat ik zou helpen, en de juf ook. Daarom vroeg ze mij, en niet de vader van Camilla die naast me stond. Mij kun je overal voor vragen. Luizenpluis, de herfsttafel, de Sinterklaas- intocht en het optuigen van de kerstboom. Ik regel de voorleesochtend en zit in de jury bij de talentenjacht. Ik ben haar rechterhand. Janine de onderwijsassistente.

Meefietsen doe ik ook vaak, met zo’n fluorescerend hes over mijn lijf en weer die uitgestoken nek, achter de kinderen aan. Ik klaag weleens tegen José dat het zo’n drukte is, maar in werkelijkheid geeft het me ook wat te doen.
Ik zwaaide. ‘Ik kom erop terug, joejoe!’
Ik sloot de deur van het lokaal en las de briefjes die er aan de buitenkant op waren geplakt. Met vragen aan ouders voor hulp (schoonmaken), materialen (kartonnen melk- en sappakken) en etenswaar (klassenlunch). Maar vandaag vroeg ik me ineens af waarom ik in vredesnaam knakworstmummies zou maken voor de hele klas. Waarom zou ik vier kinderen chauffeuren naar Het Natuurhuis?
Verbaasd draaide ik me om, een beetje bezorgd ook. Wat was er met mij aan de hand? Een opkruiend gevoel maakte zich van mij meester. Een gevoel van… verdriet. In mijn buik was een eh, klomp, een ding, een homp gaan gloeien tot die zeer deed. Over niet al te lange tijd zou er een golf van tranen uit me vloeien die niet te stuiten was. Benauwd werd ik ervan. Alsof ik geen adem meer kreeg.
Gauw ging ik de school uit. Ik probeerde mezelf te kalmeren door een ommetje te fietsen. Even wat afleiding, dan zou het beter gaan. Maar niks kon me bekoren. De markt niet, die werd opgebouwd, de bloemenstal niet, en ook nam ik geen plaats op het bankje bij de gracht. Ik moest naar huis. De deur moest op slot.

TWEE

Wat is koffie met melk toch een geweldige uitvinding. Cappuccino is warm en heerlijk. Vroeger, en dan bedoel ik dus echt twintig jaar terug, was er een periode waarin we de melk nog opwarmden in een pannetje, die met een speciaal aangeschaft kloppertje schuimig maakten en daarna bloedheet in een mok goten. Later kocht Bram een dure machine die zowel de bonen vers kon malen als de melk kon opschuimen. Eén druk op de knop voor een restaurantwaardige cappuccino.
Tegenwoordig heb ik een Nespresso. Tijdelijk, was het idee toen het dure apparaat stuk ging, dus we hebben de goedkoopste gekozen, maar je weet hoe dat gaat: die staat er nog steeds… Ik giet een scheut koude melk bij de koffie en zet mijn mok veertig seconden in de magnetron om de boel weer op te warmen. Het maakt me vandaag niet uit dat het op deze manier vrij liefdeloos gezette koffie is. Ik geniet er gewoon van. Ze kunnen aanbellen wat ze willen.
Bram komt er niet in. Dat was verrassend gemakkelijk; ik heb gewoon de sleutel aan de binnenkant in het slot laten zitten. Kan hij meteen niks meer. Ja, mijn naam roepen en schreeuwen wat er in godsnaam aan de hand is. Maar ik weet niet wat er aan de hand is, dus antwoord ik maar niet.
Dat ik moe ben.
Dat ik het zat ben.
Wat heeft hij eraan? Wat heb ik eraan? Ik heb geen begrip nodig, maar rust. Stilte nu. Een cappuccino en een krantje. Mijn mobiel heb ik uitgezet, dat was ook al zo verrassend simpel.
Buiten staat Bram op de deur te bonken. Het klinkt alsof hij er zo nu en dan zelfs een schop tegen geeft. Hij schreeuwt mijn naam: ‘Jan, jan, doe open!!’ Die Jan, dat ben ik, het is alsof ik het zelf ook voor het eerst hoor. Goh, denk ik eerst. En daarna: mijn god, ik ben Jan geworden.
Janine Victoria met haar energieke, ja, sexy hoop voor de toekomst is nu Jan Rekel, de mollige, grauwe, oververmoeide moeder van twee kinderen. Er zijn dagen waarop hij me met ‘mama’ aanspreekt, allejezus. Mijn handen warm ik aan mijn mok. Ik blijf zitten waar ik zit. Staar voor me uit, terwijl in mijn hoofd onsamenhangende gedachten over elkaar heen buitelen.

Het is heus niet zo dat ik de bitch ben waarvoor hij me zojuist heeft uitgemaakt; ik realiseer me goed hoe druk hij is met het binnenslepen van de volgende grote opdracht. Ze zijn er al maanden mee bezig en het lijkt erop dat hij hem echt krijgt: de opdracht voor een flat in Almere, een hele flat! Beter gezegd: een Bram Rekel-flat. Waar mensen echt gaan wonen, elkaar liefhebben, geluk en verdriet ervaren. Ontworpen door het jochie dat ooit zo schuchter begon met plattegronden tekenen, maar gaandeweg steeds meer vertrouwen kreeg en steeds meer profiel als architect. Hij heeft al halve straatjes mogen ontwerpen, en natuurlijk losse huizen. Maar dit… een eigen flat. Het zou een droom zijn die uitkomt. Het zou ons gezin bovendien de komende vijf jaar van inkomen voorzien. Prachtig zou het zijn.
Heus niet zo dat het geld me niks kan schelen. Ik begrijp dat het al een wonder mag heten dat we sinds 2008 zo goed door de crisisjaren heen zijn gekomen. Het is ook niet zo dat ik hem de kans op de flat wil ontnemen, ik heb heus aan hem gedacht toen ik de deur simpelweg sloot. Hij kan bijvoorbeeld zijn sporttas gewoon in de auto laten en met zijn geparfumeerde koppie zijn drie vaste medewerkers naar een koffiehuis rijden voor een vergadering op locatie. Leuk toch juist, even de sleur doorbreken. Het enige wat hij moet doen, is het deze keer zelf bedenken: een flexibele oplossing voor een onverwacht probleem.
Ze zijn nog wat met het ontwerp aan het puzzelen, vooral met de dakramen die de boel duurder maken voor de projectontwikkelaar, maar die het trapgat nou juist een majestueus gevoel zouden geven. De bovenste verdieping krijgt op die manier met recht luxe lofts. Bram zou ook graag een chique hal bouwen, beneden, liefst zo groot dat die eventueel als gemeenschapsruimte kan worden gebruikt – stiekem droomt hij van een indoorzwembad, maar goed, dat lukt sowieso niet. De projectontwikkelaar eist dat hij in plaats van de welige, vrije ruimte toch een extra woning intekent, desnoods een studiootje. Er wordt straks verdiend op woonoppervlakte hè, niet op woongenot. Mooie ruimtes geven welzijn in plaats van winst, en je weet hoe die eikels daarover denken. Nou goed. Bram heeft nog even wat ethische bezwaren tegen het opeen proppen van de mensen, maar we weten al hoe het afloopt: na wat sputteren zal hij eieren voor zijn geld kiezen en gewoon de huurders wat krapper behuizen. Het scenario is bekend, het maakt echt geen verschil of ik nu met spoed de deur opendraai.

*

Dus hier zit ik. Janine Rekel-Victoria, tweeënveertig jaar. Een mevrouw nu, een huisvrouw. Het laatste wat ik me herinner is dat ik op mijn dertigste moeder werd als een van de eersten uit onze vriendenkring. Vlak voor het woord milf werd uitgevonden, maar ik was er zeker een. Golvende blonde haren en op hakken achter de kinderwagen, hoor. De lachende, energieke moeder van een stoere zoon en de lekkere vriendin van een aanstormende architect. Ik wist niet waar andere moeders over klaagden. Als je een beetje je best deed, lukte het allemaal prima. Dat zei ik letterlijk zo, ik beken schuld. Een talentvolle chick was ik, met de looks van Baywatch – oké, ik overdrijf misschien, mag ik ook eens?
Een MILF dus, en ik vond het heerlijk met baby Sem, mijn eigen kleine droomprins. Hij was zo koddig en ondernemend, met ogen als amandelen en de volle lippen van mama. Een droomzoon. Ik was in de zevende hemel, wie denkt er dan aan een andere invulling van het leven? Natuurlijk wilde ik zoiets nog eens meemaken en toen kwam grappige Julia, de eigenwijze mini-me die haar papa sinds dag één om haar kleine vingertje heeft gewonden.
Het eerstvolgende moment waarop ik mezelf weer tegenkwam, is nu. Gisteren werd ik op mijn dertigste moeder, vandaag sluit ik op mijn tweeënveertigste mijn man en zijn medewerkers buiten. Voor bitch uitgemaakt om even alleen in huis te kunnen zijn. Ik zucht. Als het kon, zou ik er weerstand tegen bieden, maar sommige forces of nature zijn te sterk voor de simpele mens.
Het laatste wat ik me van de wereld herinner is dat terroristen de Twin Towers binnen vlogen – zijn die eigenlijk nog gepakt? Ik overdrijf, ik weet natuurlijk wel dat Osama Bin Laden dood is. Verder herinner ik me aanslagen, watersnood, hongersnood, problemen in het onderwijs en wat verder nog, o ja: een troonswisseling.
Voetbalwedstrijden zijn gewonnen en verloren, en iemand had een gouden pik. Een schaatser maakte een verkeerde wissel en ieder jaar won een schrijver een literaire prijs. Alle informatie ligt ergens in mijn hoofd, op een stapel gegooid alsof het om een vuilnisbelt gaat. Vliegtuigrampen en de vreselijke opkomst van die afschuwelijke is, als losse troep in mijn bovenkamer. Bankenmanagers die zichzelf belonen, personeel van warenhuizen dat moet inleveren…

Mijn hoofd is als de zolderkamer waar je steeds van alles hebt neergepleurd met het idee dat je het ooit in alle rust zou bekijken. Totdat je op een dag naar binnen stapt en je afvraagt hoe het in vredesnaam zo’n puinhoop kon worden. Wanhopig besef je dat er nodig grote schoonmaak moet worden gehouden. Dat gaat wel even duren. Misschien wil iemand bij mij even een dakraampje plaatsen, zodat ik kan luchten?
Mijn kinderen werden geboren: hechtingen, borstontsteking, kamillethee en fruithapjes. Er was peuterschool en kinderopvang. Luiers en buggy’s. Basisschool. Er waren verjaardagen met kaarsjes en fotoprints op het marsepein. Er waren ouders, de mijne, die zich als opa en oma ‘wel even’ over de kinderen dachten te ontfermen, en er was broer Jacco die ineens kluizenaar werd. Opa en oma gingen emigreren – mijn ouders, die niet eens meer kaartjes stuurden met verjaardagen. De familie Rekel die ons liefdevol opnam, maar waar ik als koekoeksjong bij zat. Te lachen, te eten, te drinken.
Ons huis was ons thuis. Er waren kapotte leidingen en een verstopt toilet. De ketel viel uit en meermalen ook de stroom – maar dan hoefden we alleen de schakelaar om te zetten in de stoppenkast. Elke lente kwamen de struiken tot bloei en één keer werden door maartse buien alle Annabellen geknakt. Er stonden babybadjes op het gras en sproeiers waar je, gillend, doorheen kon springen. Er waren waterpistolen, -ballonnen en zelfs een keer een soort waterglijbaan.
De opkomst van een programma als De Wereld Draait Door, waar eerst Bram voor viel en dat daarna vaste prik werd voor ons beiden. Tv. Er was drukte met Geert Wilders en overspel van Sylvie Meis. Of Albert Verlinde. Of John Ewbank. Georgina Verbaan. Estelle Gullit. Rick Engelkes. Er was volgens mij zelfs een tv-serie met de naam Overspel. Nou goed. Een president van Turkije werd herkozen en eentje van Rusland begon wel-niet een oorlog en die van Amerika kon niet anders dan vechten. Jihadisten. Onthoofdingen. Er was iets, er was alles.
Wijn. Veel wijn. Daar heb ik behoefte aan… Er klinkt een knal en ik schrik op. Heeft Bram nou serieus het raam ingeslagen?

Ik sta op en loop naar de deur. Wat een lawaai maakt glas als het kapot klapt! Ik voel geen stress of een verhoogde hartslag. Het kan me gewoon niet schelen, behalve dan dat het me wat overdreven voorkomt van Bram. Nutteloos ook, want hij kan nog steeds niet naar binnen. Het raam zit ten eerste te hoog voor hem en het lijkt me ook te smal, maar bovendien zitten er nu glasscherven rondom. Daar kan je echt met goed fatsoen niet doorheen klimmen, je snijdt je eigen slagaderen nog door! Ik open de deur.
Bram kijkt boos, hij heeft een rood aangelopen hoofd van woede. Maar zodra hij me ziet, lijkt hij te schrikken en herstelt hij zich. Daar schrik ik op mijn beurt weer van; is het zo erg? Zijn medewerkers staan er bedremmeld achter. Fernande, Mohammed en stagiair Klaas-Jan, een mooie mix van culturen en geslacht en allemaal twintigers. Altijd beleefd tegen de vrouw-van. Het maakt dat ik me nog ouder voel dan ik al ben.
‘Wat doe je nou?’ zegt Bram niet-begrijpend.
Ik kijk hem aan. In zijn lieve, betrouwbare ogen. Hij is er door de jaren heen alleen maar knapper op geworden. Grijzende flanken in zijn chocoladebruine haren. Zijn jasjes passen naadloos omdat ze ook werkelijk op zijn lijf zijn gesneden. Zijn schouders staan recht, net als zijn rug. Hij is slank, succesvol en sportief. Een schat ook nog. De vier s-en waaraan de ideale man moet voldoen.
En dan ik…
Rollen over mijn broekrand, rimpels van slaapgebrek, de r-en waaraan een vrouw liever niet voldoet. Radeloos, redeloos… Non-verbaal zal hem duidelijk moeten worden dat ik het zelf ook niet meer weet, want zo is het. Ik heb er geen woorden voor. Uiteindelijk besluit ik te stamelen: ‘Ik moet naar de sportschool.’ Geen idee waarom.
Hij kijkt terug. Zoekend naar informatie en uiteindelijk berustend. ‘Ja, doe dat, ga maar lekker even zweten.’ Hij laat mij gaan. In een fractie van een seconde heeft hij dat besloten. Het is voor hem waarschijnlijk een grotere gruwel om zijn agenda aan te passen dan zijn vrouw verward op pad te sturen.

Ooit waren we studenten die liever een college misten dan een potje ochtendseks. Nu vindt hij het prima dat ik opzij stap zodat hij zijn ochtendmeeting gauw kan inhalen. Hij trekt mij niet meer lacherig, uitdagend, terug op de matras met zijn gespierde armen om me heen om met zijn vingers over mijn buik te kroelen, het blote buikje onder mijn truitje, en algauw mijn borsten te vinden – dat hoopte ik dan tenminste. Zijn duim streelde nog maar net over mijn tepel of ik strekte me al naar hem toe. Studenten waren we, die elkaar al begeerden bij het wakker worden. We hoefden maar te glimlachen en we hadden nieuwe zin. Mijn vingers woelden door zijn ochtendharen en zijn hand streelde alweer mijn billen.
Niet meer. We stappen allang, zuchtend, ieder aan een eigen kant ons bed uit. Hij heeft verantwoordelijkheden, dat weet ik wel, maar ineens vliegt het me aan, mis ik het.
De jongens gaan gauw naar boven, stilletjes, waar de werkruimte is gebouwd. In tegenstelling tot vele van zijn collega’s heeft Bram ons huis zelf ontworpen. Het is echt niet zo dat elke architect die kans krijgt hoor, je hebt toestemming van de gemeente nodig en het kost flink wat overredingskracht en papierwerk. Bovendien is het lastiger dan je denkt om voor jezelf het ultieme ontwerp te tekenen, want wát is jouw ideale idee, in een wereld zonder begrenzing? Vaak worden zelf-ontworpen huizen van architecten een kakofonie van stijlen, maar zelfs in die valkuil is Bram niet getrapt. Daarna moet je ook nog eens de bouw zelf begeleiden, iets wat normaal vanuit de projectontwikkelaar wordt gedaan. Een hele klus was het, godsamme. Maar het is gelukt.
Het magische moment waarop een ontwerper voor het eerst zijn idee gestalte ziet krijgen… Ik bedoel werkelijk gestalte, in 3d en op schaal 1:1. Normaal is het al fijn als je een idee weet uit te voeren als maquette – het lijkt me trouwens al heerlijk als je überhaupt nog ideeën hebt – maar nu werden echt de palen in de grond geheid en de materialen aangevoerd waarover hij zo goed had nagedacht en waarvoor hij met zoveel overtuiging had gekozen. Je weet niet half hoe gelukzalig een ontwerper zich voelt bij het bereiken van deze onmetelijke mijlpaal – ach, waar bazel ik over. Ik weet het ook niet. Ik heb er alleen maar naast gestaan en meegekeken. Ik heb een arm om zijn intens gelukkige schouders gelegd terwijl ik tegelijk de kinderwagen wiegde.

Daarna gaat het snel, het optrekken van een huis. Bijna zo snel als het maken van een gezin: twee keer met je ogen knipperen en je zit met zijn vieren aan tafel. Elke ochtend. Elke avond. Nou goed, vrijwel tegelijk met de baby’s hadden we dus ook ons huis. Zíjn huis. Ik heb in liefde naast hem gestaan. Toen ik de avond na de verhuizing de ontroering in zijn ogen zag, schoot ik zelf ook vol van geluk. Een echt huis, het was hem gelukt. Ons gelukt. Ik spiegelde zijn prestaties en het voelde alsof ze de mijne waren. Janine de architect, partner van Bram en moeder van twee. Ik deelde in zijn succes zonder het werk te hoeven verzetten. Een heerlijke tijd. Alle weekenden heb ik het wijntje gedronken dat hij voor me inschonk en heeft hij het toastje gegeten dat ik voor hem smeerde.
‘Heb je iets nodig?’ vraagt hij nu dan toch.
Mijn stem klinkt schor. ‘Je moet dit even opvegen straks.’
Vluchtig gaat zijn blik over de schervenravage die hij heeft aangericht. Veger en blik, dat is alles. Het is maar een raampje, gemakkelijk dicht te timmeren. Waarschijnlijk zullen we iets zeggen over knikkers of een ongelukkige voetbal als mensen ernaar vragen. Hij knikt, probeert er begrijpend uit te zien. ‘En jij? Iets nodig?’ Zijn stem klinkt zacht.
‘Ik weet het niet meer,’ zeg ik en ik stik bijna. Het liefste was ik hem om de hals gevlogen en had ik mijn hart uitgestort. Over hoe ellendig ik me voel en hoe niks me meer kan bekoren. Hoe benauwd ik ben en hoe ik álles anders wil. Het liefste zou ik hem voorstellen om ons hele bestaan met de grond gelijk te maken en daarna opnieuw te beginnen, lekker weer als studenten. Met seks en plezier in de ochtend, met hoop voor de toekomst en vooral: energie. We zullen wel zien hoever we komen, als we maar weer even adem hebben en de ruimte, vrijheid. Een tijd waarin alles openligt en het nog een vraag is wat het zal worden, of het iets zal worden.
Nu ís het.
Janine de huisvrouw.