De gekke herder en de nimf

©2010

Rona Lichtenberg

In het laatste huisje in Ethía, aan de voet van de berg, kronkelde een eindeloos kiezelpad door de kamers. Het soort pad waarvan de natte kiezels knerpen onder je schoenen. Het soort pad waarop je probeert je voeten zo licht mogelijk neer te zetten, waarop je wilt voorkomen dat je zolen een draaibeweging maken en toch blijft iedere stap een kwelling. Vader en zoon probeerden binnenshuis zo licht mogelijk te lopen, geen onnodige draaibewegingen te maken; toch had elke beweging, iedere dag weer dezelfde uitkomst. Ioánna’s stem raspte tot bloedens toe over hun ziel, maakte dat ze hun eigen gedachten niet meer konden horen. De enige gedachte die zich helder genoeg liet horen was: Weg van hier, weg, ver weg van deze kwelling.

Als Ioánna haar zoon voor het avondeten binnenriep, trokken de dorpelingen in afschuw de schouders op en het hoofd in, kippen stoven verschrikt over het erf en de straathonden hieven een zielig gejank aan.

Je zou denken dat iemand met zo’n stem er zoveel mogelijk het zwijgen toe zou doen. Niets was minder waar. Ioánna had geen enkele aanleiding nodig, het ging de hele dag van gkkr, gkrr, gkkr. Zelfs als ze alleen was ging het door: gkkr, gkkr, gkkr, alsof ze genoegen schepte in het geluid van haar eigen stem. Als ze boos was werd het nagenoeg onhoudbaar om in haar buurt te blijven; dan vermengde zich een angstaanjagende fluittoon met het geknerp, telkens als ze ademhaalde voor de volgende sneer.

Dat Dímos iedere vrije minuut in de kafeneío zat, vond een ieder in het dorp begrijpelijk: het was daar thuis voor een man niet uit te houden. Maar dat Pávlos het voorbeeld van zijn vader volgde en al sinds hij negen was buiten rondzwierf was een ander verhaal. Ze waren het erover eens dat daar niets goeds uit voort kon komen.

Toch leek Pávlos op het eerste gezicht een normale jongen. Met zijn zwarte krullen, grote neus en tengere postuur was hij misschien niet knap te noemen, maar lelijk was hij ook niet. Als je echter beter keek zag je dat zijn ogen een wat afwezige blik hadden en soms was het net of hij je helemaal niet zag.

Als hij flink doorliep als hij uit school kwam kon hij binnen een uur in Ethía zijn, zoals een aantal van zijn klasgenoten die ook in het dorp woonden. Maar op de een of andere manier raakte hij altijd achterop. In het voorjaar hoorde hij een vogel zingen en bleef met gesloten ogen staan luisteren; de stemmen van de andere jongens stierven al snel weg. Of hij knielde bij een pas ontloken paars bloempje en ontdekte het holletje van een veldmuis. Wel twee uur lang bleef hij doodstil zitten. Met ingehouden adem bekeek hij het muisje dat op zijn achterpootjes, met trillende snorharen en nerveus op en neer gaand neusje, de boel toch niet helemaal vertrouwde. Het gebeurde ook wel dat zijn aandacht gevangen werd door stenen met een mooie kleur. Terwijl hij genietend het gladde oppervlak streelde, probeerden zijn ogen gretig de mooiste uit te kiezen. Zo was hij uren onderweg. De andere jongens lieten hem al snel links liggen; met hem was geen lol te beleven.

Zijn plaats als buitenstaander werd voorgoed bevestigd op de dag dat hij, in het spoor van de andere jongens, een kat vond die met ijzerdraad aan een boom was vastgebonden. Het dier had in blinde paniek zijn vrijheid zo wild bevochten dat de draad tot op het bot in zijn lijfje was gedrongen. Pávlos voelde iets dat nieuw was, iets dat hij niet direct begreep. Het was een donkere, doffe, misselijkmakende pijn die hem nooit meer helemaal zou verlaten. Tranen welden op uit een bloedrode rivier en vertroebelden zijn zicht en verstand. Zijn benen droegen hem als hemelpaarden naar het dorp. Hij galoppeerde over het plein, kwam briesend tot stilstand. Steigerde en zijn voorbenen vermorzelden de roodharige Dimítris; razendsnel draaide hij en kwam neer op Gíorgos van de bakker. Het geluid van brekend bot, gillende jongensstemmen, gevolgd door dat van krijsende moeders. Uit de mond van Kóstas liep een straaltje speeksel toen hij hem, met beide handen om zijn keel, tegen de eeuwenoude plataan duwde en hem toesiste: ‘Zal ik jou eens met ijzerdraad aan deze boom binden Kóstas; het zal geweldig zijn om te zien hoe je kronkelt om los te komen.’ De ijzeren klem van Dimítris moeder greep hem in zijn nek en trok hem weg van de andere jongen. Bloed