Haworth

©2011

Lucas Zandberg

Haworth, 1 maart 1855

‘Waarom heb je ons in vredesnaam ontvoerd naar dit oord, Patrick?’

Ik hoor het mijn vrouw nog zeggen, met die grenzeloze verbazing die haar zo kenmerkte wanneer ik mijn voorliefde voor het dorp ter sprake bracht. Ik geloof niet dat zij ooit heeft begrepen wat mij aantrok in deze contreien. Desolaat noemde zij ze, de uitgestrekte moors die pal achter de pastorie liggen. Toen we vijfendertig jaar geleden vanuit Thornton, waar ik hulppriester was geweest, naar de pastorie in Haworth verhuisden wierp mijn lieve Maria een eerste blik op haar nieuwe leefomgeving en trok zij in een reflex haar bovenlip misprijzend op. Het was april en in Thornton was het aangenaam warm geweest. In Haworth werd ze verwelkomd door zwart gesteente, ruig struikgewas en vaalkleurige heide; een compleet ander landschap dan zij in het voorjaar had willen zien. Zij hield er meteen al niet van en zou in tegenstelling tot mij nooit leren van deze onherbergzame streek te houden. Die tijd werd haar ook niet gegund; zeventien maanden na onze aankomst in het dorp waar ik priester was geworden stierf ze. Haar stoffelijk overschot werd, na een dienst die ik zelf leidde, bijgezet in de grafkelder onder de kerk waar ik nog maar zo kort het geloof verkondigde. Zelf was ik op dat moment vierenveertig, volgens velen te jong om te accepteren dat er niets meer voor mij in het verschiet lag en er geen hogere missie op mij wachtte, maar na Maria’s begrafenis was ik doordrongen van het besef dat ik Haworth nooit meer zou verlaten. Ook ik zou hier op een dag sterven en naast haar in de crypte rusten; bij dat lot legde ik me toen al neer. Die beslissing kwam niet voort uit sentimentele mijmeringen, maar uit de puur praktische overweging dat ik een jonge weduwnaar was geworden met de zorg voor zes moederloze kinderen. Het priesterschap van Haworth bood mij kost en inwoning in een huis dat voldoende ruimte bood voor mijn enige zoon, mijn vijf dochters en natuurlijk mezelf.

En nu, al die jaren later, komt de voorspelling die ik destijds deed uit. Ik woon nog steeds in Haworth en mijn lange leven loopt ten einde. Erg vind ik dat niet. Ik ben zevenenzeventig, mijn leven heeft lang genoeg geduurd. Gedurende de afgelopen decennia heb ik zo veel uitvaartdiensten geleid dat het hypocriet zou zijn om de dood te vrezen en tot het uiterste einde vast te houden aan iets dat altijd als iets tijdelijks is bestemd. Ik geloof dat ik eraan toe ben in mijn graf af te dalen; ik zal de dood welkom heten als een vriend die mij eerder had moeten bezoeken. Levensmoe ben ik niet. Integendeel, ik weet mij op handen gedragen door mijn kerkgangers en geef graag mijn mening over zaken die de gemeenschap aangaan. Met de kwaaltjes die bij mijn hoge ouderdom horen, valt nog wel te leven. Tien jaar geleden was ik stekeblind en dat bedierf mijn levenslust. Met moeite betrad ik destijds de kerk, blind voor wie de dienst bijwoonden, en deed ik voortdurend mijn best om te verhullen hoe weinig ik eigenlijk zag. Uit de bijbel herhaalde ik uitsluitend passages die ik uit mijn hoofd kende, een gewoonte die ervoor zorgde dat mijn preken maandenlang veel van hetzelfde boden want ik ben nooit een grote bijbelfanaat geweest en kan slechts een beperkt aantal stukken letterlijk opdreunen. Gelukkig zorgde mijn dochter Charlotte ervoor dat ik een operatie onderging in Londen en sindsdien zie ik weer zo scherp als een havik. Als ik tegenwoordig op de kansel sta, zie ik haarfijn wie er in de kerk zitten. Eigenlijk gaat het de laatste jaren best goed met mij en daarom zou ik normaal gesproken weinig haast hebben om dit aardse