Het mysterie van de dode weldoener

Fred de Vries

One short sleep past, we wake eternally,

And death shall be no more; death, thou shalt die.

John Donne (1572-1631), Death

Het was een troosteloze dag in september en een alles schoonspoelende regen was met een plotseling opgestoken storm vanuit het Kanaal ons land binnengejaagd. Al de gehele dag sloeg de regen met grote kracht tegen de ruiten van ons appartement. Tegelijkertijd schoonde deze regen onze hoofdstad van al het aangekoekte vuil van de beruchte dikke gele mist waar Londen zo bekend om is en die dit jaar maandenlang had aangehouden. De mist, die zelf langzaam, maar o zo zeker bezig was onze stadsbewoners te vermoorden, kon evenzeer als dekmantel dienen voor allerhande zaken die letterlijk en figuurlijk het daglicht niet konden verdragen.

Binnen, in onze kamer, zou het eigenlijk een stuk behaaglijker moeten zijn dan buiten, maar dat was niet het geval. Het was zelfs maar de vraag of het klimaat buiten niet te prefereren was boven dat wat zich binnen bevond want mijn vriend Sherlock Holmes was weer eens bezig met een experiment dat het ene ogenblik een gelige ogenprikkelende rook produceerde en het volgende een zoetgeurende rossige rook. Van de gelige rook kon ik zeggen dat deze mede uit zwavel moest bestaan, maar ik was niet zeker van de andere.

Het vochtige weer had zijn invloed op mijn gestel en mede daardoor ook op mijn humeur. Mijn oude wond bleek erg gevoelig voor deze uitwassen van het onvoorspelbare Engelse klimaat en ik had last van een voortdurend aanwezige zeurende pijn in mijn been. Na het lezen van de belangrijkste artikelen in de ochtendkranten, had ik het grootste deel van de ochtend verspild met doelloos door die kranten te bladeren, maar op een bepaald ogenblik had ik er genoeg van omdat ik zeker wist dat er toch niets in stond dat interessant genoeg was om te lezen. Ik sloot de krant met iets meer kracht dan strikt noodzakelijk was.

Het opzettelijke en plotselinge verstoren van de stilte had zijn doel niet gemist. ‘Mijn excuses,’ mompelde ik onoprecht.

Mijn goede vriend Holmes keek op van zijn apparatuur en ik zag de intense concentratie uit zijn ogen glippen. ‘Ik weet nu uit welke ingrediënten de bom was gemaakt,’ zei hij zonder enige inleiding. ‘En als we weten waarmee die bom gemaakt is weten we ook wie hem gemaakt heeft. Iedere bommenmaker heeft zijn eigen signatuur, dus zouden we Lestrade van onze bevindingen in kennis kunnen stellen en zijn mensen aan het werk zetten, maar in dit geval zal dat geen enkele zin hebben. Als de bommenmaker ooit gevonden zal worden, dan is dat zeker niet in levende lijve.’

De opmerkingen van Holmes nodigden natuurlijk tot vele vragen uit, maar ik hield ze voor me. De uitleg zou later komen, zo wist ik uit ervaring.

Holmes liet zich met een vermoeid klinkende zucht in een diepe zetel neervallen. Hij begon zijn langstelige pijp te stoppen met wat tabak uit een aarden pot die op de schoorsteenmantel stond en die hij met zijn lange armen net kon bereiken. ‘Laten we eerst onze trouwe mevrouw Hudson vragen om ons onze middagthee te brengen. Mijn keel voelt aan alsof ik zojuist een lange reis door een waterloze woestijn heb volbracht.’

Ik legde de opgevouwen krant op het tafeltje naast mijn stoel, stond op en belde mevrouw Hudson om haar te vragen een pot van haar heerlijke thee boven te brengen.

De bom was de vorige middag afgegaan in de auto van de rijke filantroop Solomon Stornoway. Hij was op weg van zijn kantoor naar huis toen de bom explodeerde en zowel Stornoway als zijn chauffeur verloren daarbij het leven. Stornoway was door de kracht van de ontploffing in stukken uit elkaar gereten en niemand, zelfs zijn naasten, waren in staat geweest om de geblakerde resten te identificeren. Het nieuws van de explosie was te laat geweest om de avondedities nog te halen, maar doordat de pers de hele nacht de tijd had gehad om zo veel mogelijk informatie te verkrijgen over het voorval en het vermoedelijke doelwit, hadden de meeste ochtendkranten hun hele voorpagina aan het voorval gewijd. Een krant meldde zelfs, uiteraard zonder de bron te vermelden, dat de plaats van de ontploffing leek op een slagveld en dat Stornoway zodanig gemutileerd was dat het leek alsof hij de bom in zijn handen had gehad toen deze afging.