Ep Meijer

KATJA'S PLAN

Inkijk Exemplaar

Uitgeverij de Rode Kamer | Haarlem

'Als hersenstructuren niet de normale informatie ontvangen, gaan ze zelf informatie maken. Dat algemene principe geldt voor gebrek aan informatie uit het oor, het oog, het geheugen en de ledematen. (..) In grote eenzaamheid gaat het brein produceren wat er eerder door bedacht was en in opgeslagen is.'

Dick Swaab - Wij zijn ons brein

Introductie

Vlak voor zijn droom van een eigen camping in Zuidoost-Frankrijk in vervulling gaat, loopt Abel Richter ernstig hersenletsel op. Terwijl hij moeizaam revalideert, haalt zijn echtgenote Katja liefdevol de kastanjes voor hem uit het vuur. Of juist niet?

In Katja's plan speelt Ep Meijer, die als thrillerschrijver niet voor niets vergeleken werd met Stephen King en Dean Koonz, opnieuw een briljant spel met de werkelijkheid, een werkelijkheid vol erotiek en mysterie. Spannend tot en met de laatste regel!

1. D-301

Er wordt wel eens gezegd dat het leven als een film voorbij flitst als je op het punt staat te sterven. Niets van waar. Als er al iets op mijn netvlies danste, waren het billen en borsten. Ik had er teveel van gezien, in ieder geval meer dan goed was voor een gehandicapt mens. Maar die beelden werden vanzelf verdrongen. Een kwestie van prioriteiten. Ik zat op een fiets en daarom kon ik eigenlijk alleen maar aan hetzelfde denken.

Nog één bocht. Dat spookt als een mantra door mijn hoofd wanneer het motorgeraas als het nijdige zoemen van een horzel aanzwelt. Ik kijk niet om want ik zit kapot. Niet zo vreemd. Nog maar een half jaar geleden zat ik in een rolstoel. De auto komt dichterbij. Nu hoor ik er het knerpen van de steentjes onder de banden bij. Het is te smal om in te halen, de auto zal moeten wachten. De volgende bocht, niets of niemand komt daar tussen, want het is heet en de weg gaat wel erg steil omhoog. Mijn helm heb ik afgezet wegens ontploffingsgevaar en mijn oranje koerstrui hangt zover mogelijk open. Zweet bijt in mijn ogen. Met de rechter onderarm veeg ik mijn voorhoofd droog, ik ga op de pedalen staan, probeer mijn adem op het beentempo af te stemmen. Het grommen van de motor komt snel dichterbij, te snel. Heeft de chauffeur me wel gezien? De waarschuwing van Monsieur Claret schiet door me heen. Ik moest me nergens mee bemoeien. Anders had ik aan één paar ogen in mijn rug niet genoeg. Onbelangrijk nu. Ik ga trouwens alleen maar kijken en Monsieur Claret had zoals gewoonlijk te weinig bloed in zijn Pernod. Kom op Richter, nog één bocht. Daarna zal ik hem volgens de Michelin-kaart op het stuur eindelijk met eigen ogen zien: de dam, die vervloekte dam.

Nee, het leven flitste niet voorbij toen het gebeurde. Vaag kan ik me het gekraak herinneren waarmee het achterwiel van mijn fiets vermorzeld werd. Vervolgens heerste er slechts verbazing. Het ene moment zat ik me de longen uit mijn lijf te fietsen, het volgende zweefde ik het witte niets tegemoet. Alles ging snel en vertraagd tegelijk terwijl me de meest bizarre details opvielen: een ook al oranje bidon in de berm, een pokdalige bout in de roestige vangrail, een geplette kever op het wegdek, dat bij nader inzien uit allemaal steentjes bestond waarin je monsters kon zien. Dit was geen thriller, er was geen tijd voor een flashback, hoe toepasselijk die ook zou zijn. Ik was echt door een auto geschept, waarschijnlijk met opzet, maar er kwam geen gedachte bij me op noch voelde ik pijn. De klap waarmee mijn hoofd op het asfalt landde heb ik niet eens meer geregistreerd.

2. Arphen a/d Rijn, eerder

'En de kinderen dan?' vroeg Katja.

'Mirjam zit al op kamers,' antwoordde ik, 'Niels heeft nog maar een jaar te gaan op de middelbare school. Ik weet zeker dat mijn ouders wel voor hem willen zorgen. In de vakanties kunnen ze dan overkomen. Denk je eens in hoe gezellig dat zal zijn, barbecuen met het geluid van een rivier en krekels op de achtergrond, samen nog even naar vallende sterren kijken voor we slapen gaan!'

De bekende rimpel verscheen op het voorhoofd van mijn vrouw. 'Ik weet niet, hoor,' zei ze, 'dan moeten we het huis ook nog zien te verkopen. Weet je hoe lang dat van de buren al te koop staat?'

'Desnoods gaan we ver onder de taxatiewaarde zitten. Vergeet niet dat we aan een half miljoen genoeg hebben.'

'In het meest gunstigste geval, ja,' wierp Katja tegen en gaf me een nog dampend bord aan dat ik met de theedoek om mijn rechterhand aanpakte.

'Het is allemaal de schuld van de afwasmachine,' grapte ik, 'als dat stomme ding niet kapot was gegaan, had ik hier nooit weg gewild.'

Katja trakteerde me op de blik die één van de redenen was dat ik alle schepen achter me wilde verbranden. Ze keek naar me zoals je naar een vlieg kijkt die alweer op je toetje is geland. Onze relatie kon wel een opkikker gebruiken.

'Ik vind het anders een zegen dat de afwasmachine gesneuveld is,' verzuchtte ze, 'zo praten we tenminste nog eens.'

Ik pakte mijn vrouw van achteren beet, sloeg mijn armen om haar middel en drukte een kus op haar jukbeen. 'Precies, we moeten terug naar de natuur. Laten we het doen, schatje. We beginnen gewoon opnieuw, maar nu met zijn tweeën, als een echt en hecht team.'

Katja bevrijdde zich uit mijn greep en richtte haar aandacht weer op de afwas. 'Ik wil het er eerst met de kinderen over hebben,' zei ze na nog wat dampende borden, 'en ik wil een second opinion van een expert.'

'Afgesproken,' zei ik en balde zonder dat ze het zag een vuist. Borden worden gemakkelijker schoon als je ze te weken legt, dacht ik. Zo was het ook met mijn liefhebbende echtgenote. Nog even en mijn droom ging in vervulling.

Toegegeven, ik bekeek de overname van de camping door een roze bril. Al had ik er geld op toe moeten leggen, dan nog was ik klaar om de sprong in het diepe te wagen. Ik wilde weg, met heel mijn wezen wilde ik weg uit Nederland. Drie maanden zat ik inmiddels met een burnout thuis. Acht van de tien door de verzekering vergoede sessies met een psychotherapeut, zaten erop. Ik was geen steek verder gekomen. Integendeel, mijn besluit was meer en meer vast komen te staan. Er was trouwens geen alternatief meer. Terug aan het werk wilde en kon ik niet, ontslag was een kwestie van tijd. De toekomst liet zich uittekenen. Driehoog achter wonen, tussen de schotelantennes, rond komen van een uitkering. Schoon genoeg had ik er bovendien van: de bezuinigingen, het gedogen, de kijkcijfers, de regeltjes, de speculanten, de gekken met een wapenvergunning. Het systeem was doodziek en geen staatsobligatie hielp. Er was maar één remedie: verkassen naar het hutje op de hei. Dat van mij lag in een Frans buitengewest, aan de oever van de Mordogne en had 150 staanplaatsen.

Met instemming van Katja schakelde ik een adviesbureau in voor een bedrijfseconomisch rapport. Via via kende ik de directeur, maar daarvan had mijn vrouw geen weet. Ik drukte hem op het hart dat ik een positief resultaat wenste. 'Het slechte nieuws zet je maar in de kleine lettertjes.' Ik zei er niet bij dat Katja dyslectisch was. Hij grijnsde en we dronken een glas op de goede afloop.

Een valsspeler, ik? Welnee. In tijden van crisis hoort het gezinshoofd zijn verantwoordelijkheid te nemen en zijn geliefden in veiligheid te brengen. Ik was ervan overtuigd dat ik het beste deed voor Katja en de kinderen. Ze zouden me dankbaar zijn als het eenmaal zover was. Geen haar op mijn hoofd had dan ook spijt toen ik het rapport thuis presenteerde.

'Kijk, schatje, het adviesbureau heeft drie scenario's geschetst, optimistisch, pessimistisch en realistisch. In alledrie de gevallen zal je opvallen dat we in de zwarte cijfers blijven. En weet je waarom?' Ik tilde Katja op en draaide haar in de rondte alsof we ons in een Weense balzaal bevonden. 'Omdat we het tij mee hebben, hoera! Dure vakanties zijn uit. Mensen zoeken het weer dichterbij huis. Dus wordt Frankrijk herontdekt. En dat is niet alles. Kleinschaligheid is helemaal in. Op vakantie willen mensen niets hebben van economische groei. Integendeel, ze willen terug naar hun roots, zover van de rat race vluchten als het maar gaat. Hoe eenvoudiger, des te beter. Er wordt haast geen caravan meer verkocht, terwijl de fabrikanten van tenten gouden tijden beleven, ik bedoel maar. Luxe is taboe, à la ferme is de mode! Tenminste, zolang er maar bereik is voor de slimme telefoon. Kortom, mijn lieve schat, onze ecologische camping, onze groene camping met zwembad en Wifi-aansluiting, is een schot in de roos.'

Katja's schouders hingen. Ik pakte haar gezicht vast en keek in de bruine ogen waarin ik na 27 jaar soms nog steeds kon verdwalen. 'Toe liefie. Weet je nog wat Mirjam zei? Ze vond het, en ik citeer, vet gaaf dat we het lef hadden.'

'Niels was niet bepaald enthousiast,' mokte mijn vrouw.

'Nogal wiedes. Hij moet een jaar bij mijn ouders hokken. Dat is geen lolletje en ik kan het weten. Maar als je doorvraagt gunt ook hij ons deze kans.'

Katja klonk als een leeglopende ballon, zo heftig zuchtte ze. Ik omhelsde haar en bracht mijn lippen bij haar linkeroor. 'Is het niet gewoon dat je tegen de verandering opziet?' fluisterde ik. Ze knikte en ik voelde hoe haar tranen op mijn overhemd drupten.

'Het komt allemaal goed, schatje, dat zweer ik je. We gaan voor het geluk. Ik zeg nu of nooit.'

Diezelfde avond nog zette ik een zelf getimmerd bord met 'te koop' in de tuin. Diezelfde avond ook bestudeerde ik het rapport van het adviesbureau wat zorgvuldiger. Met name nam ik de bijlage 'voorwaarden voor succes' door. We moesten jaarlijks tienduizenden Euro's aan promotie besteden, las ik, actief zijn in de social media en de krachten bundelen met gelijkgezinde campinghouders. Dat sprak haast voor zich en was niet wat me zorgen baarde. Helemaal aan het eind stond het, haast achteloos in een bijzin: 'waarbij als vanzelfsprekend wordt beschouwd dat in de gemeenschap ter plaatse draagvlak voor de overname bestaat.' Even leek het alsof mijn ruggenwervels onder stroom stonden - misschien doen nutrino's meer dan we weten en is wat we een voorgevoel noemen niets anders dan een bewijs dat er parallelle werelden bestaan. Op dat moment waren mijn gedachten echter als moleculen die een tunnel in werden gejaagd. Op naar het licht aan het eind! Ik trok een praktische conclusie. Inderdaad, dacht ik, ook aan de boorden van de Mordogne moet ik me voegen, de goedkeuring krijgen van de maatschappij, ook al bestaat die uit een bevolking van slechts een paar honderd zielen. Ik slikte een paar keer en haalde de schouders op. Als ik me maar genoeg in de BarTabac liet zien en plaatselijke toeleveranciers de voorkeur gaf, kon niets het succes van de camping in de weg staan, besloot ik. Toch sliep ik die nacht slecht.

3. D-314

De ondergaande zon strooide met bladgoud toen we het dal inreden. Zover het oog reikte hadden de bomen zich in alle mogelijke roodtinten uitgedost. De werkelijkheid als kitscherige legpuzzel van een miljard en nog wat stukjes. Aan ons om het plaatje compleet te maken. Afgezien van de weg en de bordjes met 'chasse gardée' nergens een teken van menselijke aanwezigheid, nog geen schoorsteen. Ik kon me al levendig voorstellen hoe ik hier door de bossen zou dolen, samen met de hond die ik zou aanschaffen en met een geweer op de schouder, voor het geval ik een wild zwijn tegenkwam. Als ik iets deed, deed ik het ook goed. Vastbesloten was ik om weer jager te worden in plaats van aaseter. Mannen hoorden niet op kantoor thuis, ze moesten hun spieren gebruiken. Voor mij geen urendeclaraties en maandagochtendoverleg meer, ik ging terug naar de basis. Waren mensen welbeschouwd niet meer dan apen met kleren aan? Nou dan, dacht ik, kappen met de komedie, weg met het laagje vernis dat beschaving heette. 'Goed hoor,' was het enige gewenste antwoord op de vraag hoe het met je ging, hoe je onderhuids ook schreeuwde van de ellende. Voortaan zou ik, hoe modieus dat ook klonk, mezelf blijven.

De auto sneed de langgerekte schaduw van een kilometerpaaltje doormidden, zo verweerd dat de cijfers niet meer leesbaar waren. Weer gleden mijn ogen over het schitterende herfstpanorama. Vanzelf gingen mijn mondhoeken omhoog. Het was de derde keer in korte tijd dat ik deze route aflegde, maar nog nooit had ik zo'n mooi welkom gehad. Ik zag er maar een gunstig omen in.

'Voilá, kinders, ik heb God even gevraagd of hij voor een passend decor kon zorgen. Is het niet adembenemend?'

'God bestaat niet,' bromde Niels van de achterbank. Ik keek in de achteruitkijkspiegel. Mirjam zat kauwgum kauwend voor zich uit te staren met de oortjes van haar i-phone in en had me niet eens gehoord. Ik verplaatste mijn rechterhand van de versnellingspook naar de linkerknie van mijn vrouw.

'Het is prachtig,' zei ze, maar ze klonk als een vrouw die dankzij een huwelijk van ruim een kwart eeuw feilloos wist wat ze moest zeggen om de vrede tijdens de herfstvakantie te bewaren. Typisch iets voor haar om bij voorkeur indirect te communiceren.

'Is er iets?' vroeg ik zo achteloos mogelijk.

Katja keek nadrukkelijk uit de zijruit, waar niets te zien viel behalve razende strepen varens.

'Nou?'

'Nifoc,' mompelde ze. Dat was kort voor 'not in front of the children'. Zo laat was het dus. Hoewel onze dochter meerderjarig was en onze zoon bijna, vond Katja kennelijk dat we in het geniep ruzie moesten blijven maken. Ik wist heus wel wat er dwars zat. Tijdens mijn laatste verblijf in Merlin had ik een aanbetaling gedaan op de camping. Wat had ik anders moeten doen? Er waren kapers op de kust, een Engels homostel, snelle actie was geboden. Willens en wetens had ik ons laatste spaargeld in de waagschaal gelegd. Ik ben niet gek. Monsieur Dieulefit, de plaatselijke notaris, had de aanbetaling inclusief de voorwaarden officieel bekrachtigd. Mocht het tot de koop komen, zou het bedrag in mindering worden gebracht. Zo niet dan kregen we het geld meteen terug. Wat was nou 50.000 Euro als je op de drempel stond van een lang en gelukkig vervolg van je leven?

De weg ging steil naar beneden, een tunnel van bomen in. Ineens leek het van dag avond te worden en het wegdek dampte in het licht van de koplampen. Ik schakelde terug en bekeek mijn vrouw en profile. Een krulletje bij haar slaap wiegde weerbarstig op de luchtstroom van de airco. De paardenstaart die ze waarschijnlijk droeg om mij een plezier te doen, stond haar, ondanks de 44 jaar die ze inmiddels telde. Het meisje waarop ik ooit verliefd werd, was nog steeds zichtbaar. Ik wist al precies wat ze zou gaan zeggen, die avond wellicht, alleen op de hotelkamer: 'we hadden afgesproken dat je er geen geld in zou steken zolang het huis nog niet verkocht is.' Klopt, dat was de afspraak geweest. Maar soms sta je op een kruispunt en heb je geen tijd om bij de keuze stil te staan, omdat de gebeurtenissen je anders inhalen. Als ik niets had gedaan, was de camping misschien in andere handen overgegaan. Wat was er dan voor perspectief over gebleven? In Nederland blijven, ons lot in de handen van een koper leggen, leven met de sollicitatieplicht. Mij niet gezien. Iedereen met gezond verstand had hetzelfde gedaan. Ik had trouwens nog geprobeerd te bellen, maar het bereik was net even weggevallen. Ik begreep het niet. Waar was de Katja van de grote vakantie gebleven?

We waren halverwege ons eerste fles rode wijn. De alcohol kan het dus niet geweest zijn. We zaten voor de tent bij een vuurtje dat we samen bij elkaar hadden gesprokkeld. Heel af en toe hoorde je een schaap in de verte blaten. De Mordogne en de krekels zorgden voor de rest van de soundtrack en boven ons blonken zo overdonderend veel sterren dat het onmogelijk was om ons niet bij de stilte aan te sluiten. Tot Katja het verzuchtte: 'waarom nemen we de camping niet gewoon over?'

Het was nota bene haar idee geweest! We waren bijna beneden, nog even en de rivier kwam in beeld. Mijn vrouw moest niet zeuren, vond ik. Nogmaals, ik was er zeker van dat ik het juiste deed, alsof ik een tempelier was die Jeruzalem ging heroveren. Alleen had ik geen groter goed voor ogen dan dat van mijn eigen gezin. Was dat zo'n misdaad? Ik bleef dan ook mijn best doen om de stemming erin te houden. Zo vaak kwam het niet meer voor dat we er met zijn vieren op uit trokken. Later zou ik Katja dan geruststellen. Ik zou haar zeggen dat we alleen maar gingen kijken. Als het niet goed voelde, zou ik het voorschot terugvragen en maakten we er gewoon een leuke vakantie van. Intussen rekende ik op de magie van Merlin-sûr-Mordogne om mijn vrouw weer in een discipel te veranderen. Anders was ik er zelf nog om het lot een handje te helpen.

'Ik heb wel zin om deze vakantie een keer cantharellen te gaan zoeken,' zei ik, 'lijkt jullie dat niet cool?'

Woest kwam de Mordogne het blikveld binnen gestroomd. Hier en daar werd het water door rotspartijen opgestuwd, waardoor het leek alsof de rivier zijn tanden liet zien. Het gebruis was zelfs in de auto te horen. Het peil was alweer minstens een meter hoger, viel me op. Merkwaardig, dat zou je in de lente verwachten en niet in de herfst. Het was zojuist nog op het nieuws geweest: overal in Europa zorgden de lage waterstanden in die dagen voor miljoenenverliezen in de binnenvaart. Ik wijdde er verder geen gedachte aan. Naast en achter me bleef het lang stil.

'Cantharellen, what the fuck,' merkte Niels toen nurks op, 'doe mij maar paddo's.'

Ondanks zijn taalgebruik, dat we in alle andere omstandigheden hadden afgekeurd, ontsnapte Katja en mij een bevrijdende schaterlach.

Colofon

Voor mijn vriend Ben.

Katja's plan

ebook uitgave:
© 2012 Ep Meijer en uitgeverij de Rode kamer

ISBN 9789491259623

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie. microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.