Babs Assink

De iconen van het
NOS Achtuurjournaal

12 persoonlijke verhalen

Met foto’s van Stefan Heijdendael

Uitgeverij de Rode Kamer | Haarlem

Voorwoord

door Babs Assink (1969)

verslaggever 1999-2007

Ik zie mezelf nog binnenstappen op de redactie van het NOS Journaal in Hilversum, ergens in januari 1999. Als verslaggever van de eigenzinnige Rotterdamse omroep Radio Rijnmond was ik gezwicht voor het verzoek van mijn voormalige hoofdredacteur Nico Haasbroek. Hij had een paar jaar geleden - tot groot verdriet van mij en mijn Rijnmond-collega’s - de leukste omroep van Nederland verlaten om hoofdredacteur van het NOS Journaal te worden. ‘Echt iets voor jou dat Journaal,’ zei hij tijdens een lunch in Rotterdam. Ik luisterde aandachtig: tenslotte had de visionair Haasbroek het al vaker goed gezien met mij. Toch waren er meerdere gesprekken voor nodig om me te overtuigen. ‘Televisie lijkt me zo’n gedoe,’ riep ik alsmaar, totdat ik op een dag wakker werd en een baan bij het grootste nieuwsprogramma van Nederland me ineens een enorme uitdaging leek. ‘Jij wilt scoren,’ riep een goede vriend, ‘en dat kan daar!’

En zo stapte ik eind januari 1999 alsnog over de drempel van een ontzagwekkend grote redactieruimte voor een sollicitatiegesprek. Wat een enorme nieuwsfabriek. De eerste die me opviel was presentator Harmen Siezen, grappend achter zijn bureau. De anchor met wie ik was opgegroeid. Maar wie van mijn leeftijd niet trouwens? Ook ik moest vroeger thuis braaf mijn mond houden wanneer om acht uur de Journaal-gong klonk. Het NOS Journaal was een begrip, ik zat erbij en keek ernaar. Door de jaren heen werd ik en met mij miljoenen anderen van wereldnieuws voorzien door anchors van statuur als Joop van Zijl, Noortje van Oostveen, Pia Dijkstra en Philip Freriks. De een wat statiger of guitiger dan de ander; maar indruk maakten ze, zonder twijfel.

Over de drempel dus, stap 1 was gezet. Nauwelijks bekomen van de immense redactieruimte, mocht ik aanschuiven bij de dagelijkse redactievergadering. Het ging over de Woonwagenwet. Er moest een reportage komen, maar er werd met geen woord gerept over reacties van de woonwagenbewoners zelf. Onbestaanbaar voor mij. ‘Ik kan er wel een paar bellen, als jullie willen?’ Want natúúrlijk had ik hun nummers in mijn adresboekje: bij Radio Rijnmond deden we niet anders dan de mensen achter het verhaal aan het woord te laten. Daar was Rijnmond groot mee geworden. Het bleek een schot in de roos: ik was aangenomen.

Het heeft even geduurd voordat ik echt op mijn plek zat bij het NOS Journaal. Van eigenzinnig en ‘tegen de stroom in’ naar serieus en institutioneel was bepaald niet eenvoudig. Sterker: het was zwoegen, doorbijten, kritiek incasseren en weer opkrabbelen. Maar het boeide me, elke dag weer. En ik leerde snel. Bij zeer groot nieuws was het Journaal een rollercoaster met enorme impact, dat was zeker. Het Achtuurjournaal was avond aan avond het best bekeken programma. Fantastisch, maar ook lastig. De lat lag hoog, de druk was groot. Een reportage in het Achtuurjournaal moest gevoelsmatig aan nóg meer eisen voldoen dan die voor andere journaals.

Ik hield aan dat Achtuurjournaal wel iets heel bijzonders over: mijn echtgenoot en soulmate Robert Schinkel. Als zeer ervaren redacteur werd hij door de kritische eindredactrice - ‘Mijn hemel, wat was ik bang voor dat mens’ - regelmatig mijn montageset in gestuurd met de woorden: ‘Ga jij dat meisje eens helpen, dat snapt er nog niet zoveel van.’ Ik vond dat natuurlijk helemaal niet erg: het werd steeds leuker bij het Journaal.

Als anchor woman Pia Dijkstra tijdens mijn eerste Journaal-jaren gewichtig mijn teksten uitsprak, gaf me dat een groots gevoel. Door hard werken stond ik in de loop der jaren uiteindelijk steeds vaker voor de camera om live verslag te doen van grote nieuwsgebeurtenissen. De moorden op politicus Pim Fortuyn en columnist Theo van Gogh, familiedrama’s, moord en doodslag, de rechtszaak tegen topcrimineel Willem Holleeder, calamiteiten, ik was erbij. Mijn contacten met de anchors van het Achtuurjournaal liepen voornamelijk via de televisie. Ik buiten in de vrieskou, zij binnen in de Hilversumse studio.

En dan kon het maar zo gebeuren dat met het verstrijken der jaren er op de presentatiestoel van het Achtuurjournaal ineens wéér een nieuwe anchor zat. Pia Dijkstra werd opgevolgd door Henny Stoel. Henny Stoel opgevolgd door Sacha de Boer. En Philip Freriks natuurlijk. Met hem wist je het nooit: de kans bestond altijd dat er in een livegesprek nog een onverwachte vraag achteraankwam. Ik vergeet nooit de avond dat ik na een afschuwelijk familiedrama in Haarlem collega-verslaggever Marieke de Vries moest ondersteunen bij een net gebeurd treinongeluk in Amsterdam. Een paar minuten voor acht keek ze me ongelukkig aan en zei: ‘Ik voel me niet goed, kun jij het kruisgesprek met Philip overnemen?’ In een minuut praatte ze me bij. Voor ik het wist voerde ik een livegesprek met Freriks in het Achtuurjournaal. Dit wordt de dood of de gladiolen, schoot het door mijn hoofd. Maar we redden ons eruit; de kijker merkte er niets van. Hij belde me na afloop en zei lachend: ‘Zo, dat heb je goed gedaan, dame. Hoe is het inmiddels met Marieke?’

Die professionele gesprekken met de anchors, met adrenaline tot stand gekomen, dat waren míjn memorabele momenten met anchors van het Achtuurjournaal. Twee mensen onder druk: de presentator vanuit de studio, met de verslaggever op locatie. Veel tijd voor persoonlijke gesprekken was er niet. Het NOS Journaal is een 24 uursmachinerie, een tanker die altijd doorvaart. Met aan het roer de doorgewinterde presentatoren die de kijkers dag in dag uit informeren.

Des te leuker vond ik het toen me gevraagd werd om het boek De iconen van het NOS Achtuurjournaal te schrijven. Het moest een persoonlijk document worden, een blik achter de schermen, door de ogen van de anchors die in de afgelopen decennia het Achtuurjournaal hebben gepresenteerd. Het leek me een mooie kans om nu eens met ze te praten zonder een blik op de klok, omdat de uitzending alweer begint. En mooi was het, de ontroering van Harmen Siezen over de geboorte van zijn kleinkind, de lach in de ogen van de 102-jarige Frits Thors toen ik hem een haring gaf en een fles Ketel 1. De geëngageerdheid van Pia Dijkstra die me tijdens mijn Journaal-tijd volledig was ontgaan, de ironie van Henny Stoel, de bezorgdheid van Mister RVD Eef Brouwers toen ik maar bleef doorvragen over prins Bernhard. De openheid van Sacha de Boer over haar moeder, de onnavolgbare energie en levenslust van Eugènie Herlaar, de eerste vrouwelijke nieuwslezer van het Journaal. De parachutesprong van Joop van Zijl, de stalker van Noortje van Oostveen en de meereizende pottertjes van Rien Huizing. De eerste kennismaking met Rob Trip, die op zijn 12e al om een Volkskrant-abonnement vroeg. En natuurlijk de onnavolgbare dwarsheid en humor van Philip Freriks. De enige van het stel die het wel belangrijk vond om prominent aanwezig te zijn in het Journaal.

Het is een persoonlijke reis van presentatoren door de bijna 60-jarige historie van het vlaggenschip van de NOS, het Achtuurjournaal. De meeste anchors gaven tijdens hun Journaal-tijd nauwelijks interviews. Sommigen hadden er zelfs een grondige hekel aan. ‘Dat gaf alleen maar problemen, omdat elk woord van een Journaal-presentator nu eenmaal onder een vergrootglas wordt gelegd,’ verduidelijkte een van hen de reden. Voor deze gelegenheid deden ze dat wel.

Dit boek gaat over de mensen achter die vertrouwde televisiegezichten, over wie we allemaal een mening hebben, maar van wie een mening niet gewenst is. Over hun angsten en onzekerheden, hoogte- en dieptepunten, de impact van het bekend-zijn, de kritiek die ze te verduren kregen en nog veel meer.

Twaalf verschillende verhalen van mensen met dezelfde functie, die allemaal hebben bijgedragen aan het ontstaan en vernieuwen van het - nog steeds - best bekeken nieuwsprogramma van Nederland, het NOS Achtuurjournaal.

Hoofdstuk 1

‘Je mag soms best laten zien dat iets je raakt’

Sacha de Boer (1967)

anchor 1996-heden

‘Hier baal ik van! Deze blauwe jurk moet ik niet meer aandoen in het nieuwe decor. Kijk, hij trekt aan alle kanten.’ Sacha de Boer kijkt in haar sfeervolle Amsterdamse woning het Achtuurjournaal terug dat ze twee uur daarvoor in Hilversum heeft gepresenteerd. Ze doet haar iPad resoluut uit. ‘Weer wat geleerd!’ Ze lacht: ‘Niets bijzonders hoor, het is altijd weer even zoeken wat het beste werkt.’ De hartelijke, goedlachse De Boer voert al jaren twee lijstjes aan: die van beste presentator van het NOS Achtuurjournaal met de duidelijkste en prettigste stem. En die van de mooiste vrouwelijke nieuwslezer van Nederland. ‘Het is natuurlijk bijzonder als kijkers je werk waarderen. En ach, als ik op mijn 45e nog steeds die andere lijst aanvoer, beschouw ik dat toch als een compliment.’

Sinds eind mei 2012 presenteert Sacha de Boer afwisselend met Rob Trip een vernieuwd Achtuurjournaal met een veelbesproken, eigentijdser decor. De ‘gong’ waarmee het Journaal vroeger echt begon, kwam terug en voor het eerst wordt door de anchors het wereldnieuws niet langer zittend achter een desk, maar staand gepresenteerd. ‘Ik vind het nieuwe decor heel mooi. Het is veel flexibeler. Het was in het begin natuurlijk wel even wennen dat je nu in een grotere ruimte staat, met een pak kaartjes in de hand. Die teksten op papier heb ik nog steeds nodig, ondanks dat we autocue hebben. Want je wilt wel weten waar je in het draaiboek bent, zodat je kunt anticiperen op wat daarna komt.’

De Journaal-kijker ziet de presentator tegenwoordig ten voeten uit. Daar moet je wel rekening mee houden, vindt De Boer: ‘Voorheen dacht ik natuurlijk ook wel na over mijn outfit, maar nu is het nog belangrijker. Het mag vooral niet afleiden van waar het werkelijk om draait: het nieuws.’ Dat geldt wat Sacha de Boer betreft, ook voor het lopend presenteren: ‘Dat doen we alleen als het functioneel is. Als je iets laat zien op de grote schermen achter je, bijvoorbeeld. Of als je naar de camera - en dus naar de kijker toeloopt. In het begin kwam er kritiek dat er te veel werd bewogen, dat het beeld zo onrustig was. Staand presenteren vind ik prima, dat hebben we met ons Achtuurjournaal-werkgroepje democratisch besloten. Toen ik in 1995 Veronica Nieuwslijn presenteerde hebben we veel geëxperimenteerd met staan en lopen.’ Om haar woorden kracht bij te zetten staat ze op en loopt door de woon kamer om het verschil te demonstreren. ‘Kijk, als ik naar deze kast loop en dit boek aanwijs, ben ik iets aan het uitleggen. Dat is wel een beetje een hooglerarendingetje, maar dan werkt het. Maar onze taak is informatieoverdracht, niet aan een zaal vol mensen, maar aan de kijker. Alles wat afleidt van de boodschap, is een slechte zaak.’

Een bevlogen Sacha de Boer, op het puntje van haar stoel. In de woonkamer een mooie, grote tafel. Op de houten bank ligt een wit kleed van bont. ‘Nepbont, hoor! Ik droeg ’m als stola tijdens mijn huwelijk in ons favoriete wintersportdorp in Frankrijk.’ Ze trouwde daar met Rick Nieman, die andere bekende anchor, van concurrent RTL Nieuws. Aan de muur prijken drie foto’s van Inuit. Die maakte ze zelf, tijdens een reis naar de Noordpool. Fotograferen is al sinds jaar en dag haar passie en ook daarin is ze succesvol.

Sacha de Boer groeide op in Weesp, als dochter van een huisarts. ‘Mijn ouders lazen uiteenlopende kranten en tijdschriften, zoals NRC Handelsblad, De Telegraaf en Vrij Nederland. Nieuws en actualiteiten speelden zeker een rol thuis.’ Het wakkerde de nieuwsgierigheid van de kleine Sacha aan. Op 8-jarige leeftijd maakte ze haar eerste foto’s, voor een schoolwerkstuk. ‘Ik had een foto camera van mijn oma geleend en liep langs het mooie oude politiebureau van Weesp. Ik wilde weten of er ook boeven binnen zaten. Met een camera in de hand durfde ik ineens wél aan te bellen. Ik mocht rondkijken en foto’s maken, mijn eerste journalistieke reportage was een feit.’ Ze lacht: ‘Grappig. Ik was heel verlegen, maar met een camera had ik veel meer bravoure.’

Haar carrière begon De Boer tijdens haar studie als geluidsvrouw voor RTL Nieuws. ‘Ik sjouwde me rot aan statieven en geluidsapparatuur. Daar mocht ik ook voor het eerst iemand interviewen omdat er niet altijd een verslaggever mee was.’ Het presentatorvak leerde ze bij de Amsterdamse stadszender AT5, vervolgens RTL5 en Veronica Nieuwslijn. Daar leerde ze ook Rick Nieman kennen. In 1996 werd ze binnengehaald bij de NOS als presentator van de avondjournaals en Studio NOS, indertijd een prestigieus programma op de late avond. Haar collega’s waren oude rotten als Joop van Zijl, Mart Smeets en Tom Egbers. ‘Ik voelde me toen wel piepkuikentje De Boer.’ In 2003, ‘op mijn verjaardag nog wel’, werd tijdens een redactievergadering bekendgemaakt dat ze de nieuwe Achtuurjournaal-presentator werd. Er volgde een daverend applaus. Sacha de Boer was gelanceerd. ‘Een belofte; jong, charmant en technisch voortreffelijk’, zo werd ze omschreven in het boek Het Journaal - 50 jaar achter de schermen van het nieuws. ‘Dat applaus van mijn collega’s was heel leuk. Mensen waren blij dat ik, één van ons, de opvolgster werd van Henny Stoel.’

Inmiddels, negen jaar later, is ze een allround presentator, met ontelbare nieuwsvlieguren op de teller: ‘Ik durf niet uit te rekenen hoeveel Journaals ik inmiddels heb gepresenteerd.’ De fotograaf in haar heeft soms wel moeite met de belichting van de presentatoren. ‘Beroepsdeformatie wellicht. Collega-fotografen zeggen vaak tegen me: “Zó zet je iemand toch niet neer. Met die onvoordelige schaduwen. Ik vind dat slechte belichting ook afleidt van waar het om gaat. Mensen zijn dan alleen maar bezig met “Wat zit d’r haar gek, wat zit die jurk raar of wat valt dat licht lelijk.” Dat moet toch beter kunnen? In Frankrijk bijvoorbeeld zijn de anchors van het Journaal echt beeldschoon uitgelicht. De dikste mannen bij wijze van spreke zien er daar altijd zeer flatteus uit. Ik kreeg laatst na een uitzending een sms’je van een vriendin: “Hé, nieuw kleurtje in je haar?” Blijkbaar leek mijn haar toen rood, terwijl ik bruin haar heb. Dat kan niet. Mensen moeten niet door mijn uiterlijk worden afgeleid van het nieuws dat ik vertel.’

Er zijn genoeg mensen - léés mannen - die speciaal voor Sacha de Boer het NOS Journaal aanzetten. ‘Ik vind het natuurlijk helemaal niet erg als ik een compliment krijg. Maar ik ben potverdorie 45 en op een gegeven moment hoop je toch dat het dáár niet meer om gaat, of iemand nog een lekker wijf is of niet.’ Lacht: ‘Ach, het is ook wel charming.’

Echt belangrijk vindt ze dat de kijkers het nieuws heel goed begrijpen wanneer zíj het leest: ‘Ik breng het kennelijk zo over dat de kijker snapt wat wel en niet belangrijk is. Heel vaak gaat het in de tekst alleen maar over de gebeurtenis van die dag. Ik schrijf er dan ook in wat eraan voorafging. Want we maken het Journaal voor iedereen. Van jong tot oud, hoog- en laagopgeleid, goed of minder goed geïnformeerd. Dat maakt het soms ook zo ingewikkeld: je wilt de hoog opgeleiden niet afschepen met de spreekwoordelijke jip- en janneketaal en de lager opgeleiden niet met te ingewikkelde teksten. Die twee uitersten moet je naar elkaar toebrengen.’

Anchor van het Achtuurjournaal: het is een journalistieke positie waar menigeen van droomt. Soms, héél soms, verbaast de inmiddels geroutineerde De Boer zich erover dat ze het zover heeft geschopt. ‘Vooral in het begin vroeg ik me echt nog wel eens af: hoe ben ik hier nu terechtgekomen? Mijn broer en ik keken vroeger met mijn ouders altijd naar het NOS Achtuurjournaal, met natte haartjes in onze pyjama’s op de bank. Dat was heilig. “Gij zult niet bellen tijdens het Achtuurjournaal” was een stelregel bij ons thuis. Nu zit ik er zelf! Ik vind het jammer dat mijn moeder dit niet meer heeft meegemaakt. Ze zou ontzettend trots zijn geweest.’

Haar moeder stierf veertien jaar geleden in de nacht van 4 op 5 mei. De avond ervoor had ze nog samen met haar moeder naar televisie gekeken. ‘Rick moest voor het eerst live de Dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte voor RTL Nieuws doen. En dat wilde ik per se zien. Dus toen mijn moeder vroeg of ik kwam eten had ik als voorwaarde gesteld dat we dan wél naar RTL Nieuws moesten kijken. Mijn moeder vond dat prima, mijn vader ging brommend akkoord.’

Het zou de laatste keer zijn dat ze samen was met haar beide ouders. Want de volgende ochtend heel vroeg belde haar vader met slecht nieuws: ‘Mijn moeder was overleden die nacht. In haar slaap, aan een hartstilstand.’ Het is even stil. ‘Dat was heel erg verdrietig.’ Sindsdien zijn 4 en 5 mei voor Sacha de Boer beladen data. ‘In de jaren erna heb ik die beide dagen steeds vrij gevraagd, want het lag voor mij nog té gevoelig. In april werd het vaak al lastig, want dan kwamen vlak vóór het Achtuurjournaal begon eerst de 4 en 5 mei-spotjes voorbij: “Op 4 mei herdenken wij onze doden. Op 5 mei vieren wij onze bevrijding.” In het begin vroeg ik de geluidsman of hij het geluid uit kon zetten. Ik vond het te moeilijk, was bang voor mijn emoties. Nu gaat het een stuk beter, maar toch denk ik natuurlijk altijd even aan haar. Ze was mijn trouwste fan, die alles volgde wat ik deed.’

Indertijd werkte De Boer anderhalf jaar bij het NOS Journaal en had nog niet de goede band met collega’s die ze nu wel heeft. ‘Natuurlijk leefden ze wel met me mee.’ Vooral aan de reactie van collega Marga van Praag bewaart ze een speciale herinnering: ‘Ik kreeg een hele lieve, mooie brief van haar. Het gekke was dat mijn moeder en Marga elkaar een dag voor haar dood hadden ontmoet in de HEMA. Mijn moeder was op haar afgestapt en had een praatje aangeknoopt. Die twee hebben daar zeker een uur staan praten. Marga was daardoor ook echt in shock. Ze waren van dezelfde leeftijd: sinds mijn moeders dood hebben we een warme band.’

Haar grootste fan heeft dus niet meer meegemaakt hoe dochter Sacha in de Journaal-hiërarchie snel opklom naar beeldbepalende anchor van het Achtuurjournaal. Een veeleisende positie, waarin inhoudelijk veel van iemand wordt gevraagd. Er kan anytime iets belangrijks gebeuren en dan moet de presentator vrijwel direct live de zender op om de kijker zo goed mogelijk te informeren. De druk is hoog en de concurrentie van RTL Nieuws is altijd aanwezig. Voor Sacha de Boer zijn er in zestien jaar veel historische gebeurtenissen voorbijgekomen die ze niet snel zal vergeten. Zoals de vuurwerkramp in Enschede, de arrestatie van de Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic ´, de tragische vliegramp in Tripoli, met veel Nederlandse doden. ‘Er is zóveel gebeurd, bijna te veel om op te noemen.’

De moord op filmmaker Theo van Gogh, op 2 november 2004, maakte het meeste indruk op De Boer. ‘Ik ging die dag het Achtuurjournaal presenteren en kreeg ’s ochtends vroeg thuis een sms’je van een vriendin: “Theo van Gogh is neergestoken.” Ik was in shock! Ik kende hem nog van AT5. Heb meteen het Journaal aangezet, we waren net in de lucht. Collega Aldith Hunkar presenteerde. Maar alles was nog zo onduidelijk. Er was geen beeld, er waren nog geen verslaggevers ter plekke; heel moeilijk om dan een uitzending te moeten presenteren. En toen kwam die mededeling dat Van Gogh dood was.’ Ze schudt haar hoofd: ‘Ik vond dat echt héél heftig. Ik ben in de auto gesprongen en naar Hilversum gereden. De hele dag door waren er natuurlijk journaals, ik heb me zo goed mogelijk voorbereid op de avond. Tijdens onze Achtuur-uitzending was die grote lawaaidemonstratie op de Dam in Amsterdam, met al die geëmotioneerde mensen. Toen heb ik wel met waterige oogjes gepresenteerd.’ Of het iemand is opgevallen, maakt haar niet uit: ‘Ik vind dat niet erg. Op andere dagen presenteer je het nieuws zo neutraal mogelijk. Maar bij zo’n moord, ongekend voor Nederland, mag je best laten zien dat het je raakt.’

Als populaire presentator van het Achtuurjournaal krijgt Sacha de Boer veel reacties van kijkers. Via social mediakanalen als Twitter, maar ook via de e-mail. ‘Collegapresentator Astrid Kersseboom en ik kregen een tijd lang post van dezelfde man. Hij was ervan overtuigd dat wij hem geheime berichten stuurden via het tv-scherm. Gewoon suf natuurlijk! Er zijn ook mensen die denken dat je met de kleur van je kleding bepaalde boodschappen wilt overbrengen.’

Om die reden zal Sacha de Boer tijdens een verkiezingsavond nooit kleding dragen met een kleur die gelieerd is aan een politieke partij: ‘Oud-collega Henny Stoel droeg ooit een rood jasje tijdens zo’n avond. Kijkers die toch al vinden dat het NOS Journaal “links” is, letten daar toch op.’ Onlangs gebeurde het haar toch zelf, in de week nadat het kabinet-Rutte viel. ‘Ik droeg tijdens de uitzending op maandag een paarse jurk, op dinsdag een groen jasje, op woensdag een blauw jasje. Het hilarische was - en écht toeval - dat politiek verslaggever Dominique van der Heyde in Den Haag op alle drie de dagen precies dezelfde kleuren droeg als ik. Vervolgens werd er door kijkers getwitterd dat we een verkapt stemadvies gaven. Dan denk ik: Nee, dit méén je niet, mensen.’

Het is nu eenmaal de realiteit, erkent ze, dat er met zoveel kijkers altijd flink gereageerd wordt op het NOS Journaal. Vooral als er iets misgaat. Daarom vindt ze het belangrijk dat het achter de schermen bij het NOS Journaal goed is geregeld. ‘Meestal loopt een uitzending gewoon op rolletjes. Maar we maken per dag zo ontzettend veel uitzendingen, dan gaat er natuurlijk ook wel eens iets fout. Soms zelfs heel futiel. Zoals die keer dat ze een hele uitzending met een scheve ketting presenteerde. ‘Er is dan niemand die dat even tegen me zegt.’ Dan, verontwaardigd: ‘Ik snap níét dat ze dat niet zien! Ze zullen me wel een zeurpiet vinden zo af en toe, maar dat moet dan maar. De televisiekijker ziet alleen nog die ketting. Astrid Kersseboom was de enige die een berichtje stuurde om me te waarschuwen. Dat zag ik later op de computer die op de nieuwsdesk staat. Dat is geweldig. Ik doe dat bij haar en andere presentatoren ook.’

Sindsdien controleert Sacha de Boer zelf ‘de boel’ vijf minuten voor de uitzending. ‘Ik heb geen speciaal ritueel, maar dat zou er voor de collega’s in de regieruimte wel zo uit kunnen zien. Ik check alles voor de uitzending: ik voel aan mijn oorbellen - ik heb ook wel eens met een knak in mijn oorbel gepresenteerd - en ketting of ze goed zitten, aai nog een keer over mijn haar zodat er geen rare plukken kunnen uitschieten en trek mijn jasje recht.’

Met een zweempje van jaloezie kijkt De Boer naar haar collega’s van RTL Nieuws. ‘Zij hebben een opnameleider, iemand die aangeeft wanneer een item is afgelopen en op welke camera jij weer in beeld bent. En hij zegt ook tegen je als je haar niet goed zit.’

De Boer, altijd de rust zelve, kan zich maar één keer herinneren dat ze echt kwaad is geworden. ‘De lichttafel was op hol geslagen en de technicus kon dat tijdens de uitzending niet tegen me zeggen, omdat hij niet rechtstreeks met mij kan communiceren. Ik had al een paar keer gezegd - als er een reportage bezig was - “Jongens, het licht is wel heel erg fel, kan iemand daar iets aan doen?” Ik raakte steeds geïrriteerder. “Hallo regiekamer, ik kan de autocue niet eens lezen!” En niemand die tegen me zei wat er aan de hand was.’ De Boer was not amused en stak dat voor één keertje niet onder stoelen of banken. Na het weerbericht sloot ze de uitzending heel ad rem af: ‘Met het weer is niet zoveel mis, maar wel met de belichting van deze uitzending. Als u denkt: wat kijkt ze raar; ik had het liefst met een zonnebril op gepresenteerd. In de spotlights staan heeft voor mij een geheel nieuwe betekenis gekregen. Goedenavond!’ Spijt heeft ze er niet van: ‘Ik was woest. Mijn ogen deden echt pijn. Ik overdrijf niet, ik heb nog twee dagen een vlek bovenin mijn ogen gehad, van dat licht dat in mijn netvlies was gebrand.’ Het kwam haar op een pissige mail van de hoofdredacteur te staan. ‘Hij vond het niet professioneel dat ik er in de uitzending iets over had gezegd.’ Ze haalt haar schouders op. ‘Het zij zo, het is daarna niet meer gebeurd. En ik heb het de volgende dag met de geluidsman bijgelegd met een grote pot snoep. Want hij kon er uiteindelijk ook niets aan doen dat het licht opeens op 200 procent stond.’

Sacha de Boer houdt van het goede leven. Ze serveert paling, romige Franse kaas en andere lekkere hapjes: ‘Laatst stuurde een vriend een berichtje na het Journaal: “Afgevallen, De Boer? Je hebt zeker gewerkt aan je sta-debuut voor je eerste uitzending in het nieuwe decor.” Proestend: ‘Ik ben juist een echte bourgondiër, had vlak ervoor nog vreselijk lekker gegeten en gedronken op vakantie in Sicilië. Ik stuurde terug: “Dat bestaat niet, heb juist veel te veel gegeten.”’

Het NOS Journaal bepaalt haar leven niet, zegt ze: ‘Gek, hè? Zodra ik wegrijd bij het Journaal, ben ik het vergeten. De presentatieweken van Rick en mij lopen gelijk op. Ik ga na het Achtuurjournaal naar huis, hij moet vaak ook nog het late nieuws bij RTL presenteren. Dan wacht ik op hem en praten we zo tot een uur of twee ’s nachts.’

De twee belangrijkste nieuwspresentatoren van Nederland, van de NOS en RTL samen in één huis. Op de vraag of dat wel eens lastig is, antwoordt De Boer: ‘De duivel slaapt er niet tussen, hoor! Integendeel, we gaan er allebei heel professioneel mee om. Natuurlijk zijn er zaken over ons werk die we onderling bespreken, maar dat blijft gewoon binnen deze vier muren. Ik weet dingen over RTL die ik never nooit niet zou vertellen en andersom ook. We hebben wel een duidelijke afspraak: Op het werk zijn we elkaars concurrenten. Als we dan bellen, vragen we niet: “Waar openen jullie vanavond mee?” Dat kan niet! Maar er zijn vooral heel veel dingen die we véél belangrijker vinden dan ons werk. Het heeft wel een groot voordeel: we kunnen samen over het vak praten. Zo zijn we tijdens een vakantie in New York samen op werkbezoek geweest bij het Amerikaanse televisiestation CBS om te kijken hoe zij het doen.’

Het is maar één keer voorgekomen dat de scheiding tussen privé en werk in gevaar kwam. Dat was op de avond dat prins Bernhard overleed, op 1 december 2004. ‘Ik had net het Achtuurjournaal gepresenteerd, toen we hoorden van de Rijksvoorlichtingsdienst dat de prins was overleden. We zouden een extra uitzending maken zodra premier Balkenende klaar was met zijn speech. Ik zat standby, want collega Gijs Wanders die moest presenteren, kwam later. En toen belde Rick, die al op weg naar huis was. Ik heb niet opgenomen. Ik wilde niet tegen hem liegen. Dat was de enige keer dat ik het écht lastig vond.’

Dat ze inmiddels allebei Bekende Nederlanders zijn, zegt De Boer weinig. ‘Ik vind het niet echt prettig, maar het hoort er gewoon bij. Toch vergeten Rick en ik het wel vaak als we op pad zijn. Hij wordt trouwens sneller aangesproken dan ik. Misschien is het ook de RTL-kijker die dat wat eerder doet.’ Zoals dat gebeurde toen het nieuwsstel met vakantie was in Amerika. ‘We zaten op het terras van een heel leuk restaurant aan het water. Op een gegeven moment roept een man: “Hé Rickie…” Wel een rare gewaarwording, maar Rick reageerde heel aardig. Het stel bleek net getrouwd die dag, ze waren door het dolle heen. We hebben nog foto’s met ze gemaakt.’ Ze lacht: ‘We zijn ook al eens uitgeroepen tot Societykoppel van het Jaar. Dat is zo ongeveer echt het laatste wat we zijn! We gaan nooit naar gala’s, treden nooit samen op, geven nooit samen interviews.’

Hoelang ze nog blijft presenteren, weet Sacha de Boer niet. Wat ze wél weet: ‘Ik heb een prachtig leven. Om de week presenteer ik een mooi nieuwsprogramma, daarnaast fotografeer ik veel, mijn grote passie. En ik ben samen met m’n grote liefde. Wat wil een mens nog meer? Zo en nu heb ik zin in een glas rosé.’

Colofon

De iconen van het NOS Achtuurjournaal

© 2012 Uitgeverij de Rode kamer, Haarlem

ISBN 9789491259821

Oorspronkelijke uitgave

© 2012 Babs Assink en uitgeverij Conserve

ISBN 9789054293422

NUR: 321

Vormgeving: Jeroen Klaver, Shamrock International en Borinka

Foto omslag, binnenwerk en foto auteur: Stefan Heijdendael

Foto fotograaf: Sacha de Boer

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie. microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.