© 2020 Het Nieuwe Vizier

Redactie: Stein Docter, D-Communications

Ontwerp en boekverzorging: Remco de Vries, Route 5

Uitgever: Het Nieuwe Vizier

ISBN: 978-94-91260-10-0 (Paperback)

ISBN: 978-94-91260-08-7 (e-Book)

Alles uit deze uitgave is vrij te gebruiken, mits voorzien van de juiste bronvermelding: Wim Kweekel, Jennifer Hageraats, Dick van Engelen, Doelen formuleren, Nieuwkoop: Het Nieuwe Vizier, 2020. Kennis is er om te delen, niet om te bezitten.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaarden de schrijvers noch de uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

Aanbevelingen

Bij een organisatie zoals Scouting denk je niet direct aan het stellen van doelen maar aan leuke vrijetijdsbesteding. Het kader is tenslotte de vrijwilliger en we hebben geen winstoogmerk.

Juist in een organisatie waar mensen werken vanuit hun passie is het stellen van doelen noodzakelijk.

Binnen Scouting gebeurt dit op een participatieve manier, oftewel bottom-up.

Als je werkt met mensen met een grote passie en betrokkenheid is het stellen van duidelijke en concrete doelen erg belangrijk. Het delen van deze doelen met duidelijke toekomstthema’s geeft mooie resultaten.

Binnen Scouting is de persoonlijke ontwikkeling van jongeren een van de prioriteiten. Daarbij is het samen opstellen van doelen, als individu en als groep, een van de kernactiviteiten. De beschreven aanpak in deze pocket biedt veel handvatten om op een no-nonsense manier doelen te beschrijven.

Jaap Boot, Voorzitter Scouting Nederland

Bij mijn organisatie, een adviseurs- en ingenieursbureau waar zeventig medewerkers werkzaam zijn, is het formuleren en realiseren van doelen van het allergrootste belang. Onze collega’s zijn hoogopgeleide – en eigenzinnige - professionals, die goed zelfstandig kunnen werken. Zij kunnen prima de dagelijkse keuzes maken. Daarom is het zo belangrijk dat de organisatiedoelen duidelijk zijn zodat de (dagelijkse) keuzes bijdragen aan deze doelen. Goede doelstellingen zijn ook noodzakelijk om het commitment en de bevlogenheid van onze professional continu aan te wakkeren. En ‘last but not least’ dragen goede doelen bij aan de klanttevredenheid van onze opdrachtgevers. Allemaal zeer relevante voorwaarden voor de continuïteit van onze onderneming. Ik vind de omschrijving, aanpak en tools uit deze serie daarom bijzonder waardevol en gebruik het zelf ook.

Theo de Boer, Directeur Valstar Simonis

Wederom een zeer verhelderende uitgave van de hand van Wim Kweekel et al. waarin het stellen, meten en behalen van doelen beschreven staat. Met name de quote “Zonder doelstellingen worden mensen richtingloos” raakt meteen de kern. Zonder (het stellen van) doelen is er geen groei mogelijk en zonder groei geen vooruitgang of ontwikkeling. Dit geldt niet alleen in ons zakelijk leven maar ook in ons privébestaan. Derhalve kun je de praktijk uit dit deel niet alleen prima op zakelijk vlak toepassen maar is het ook van toepassing op andere, persoonlijke, gebieden.

Het inzicht dat door de auteurs wordt gegeven om het stellen van doelen geen papieren exercitie te laten zijn van alleen het management, maar daarbij ook de medewerkers uit te dagen is zeer waardevol. Het stellen van eigen doelen en het behalen daarvan creëert niet alleen draagvlak binnen de hele organisatie. Het heeft ook positief effect op medewerkersbetrokkenheid en bevlogenheid. En wie wil er nu geen betrokken en bevlogen medewerkers?

Door dit inzicht heeft de regionale omroep L1 onlangs besloten een nieuwe gesprekscyclus in te voeren. Het gedachtegoed van het stellen, behalen en meten van doelen vanuit de medewerker staat daarbij voorop.

Deze pocket is naar mijn idee een “must have” voor iedere manager én medewerker die met het werken aan doelen wil beginnen.

Bert Lemmens, Directeur L1

Waarom is het stellen van doelen zo belangrijk

Voor elke (top)manager en teamleider is het stellen van doelen een belangrijke taak. Het is zelfs een van de basiselementen van de functie van een manager. Of het nu gaat om het stellen van doelen met collega’s, voor afdelingen, teams of het bepalen van doelen voor individuen. Doelen bepalen de richting, het werk en de acties van managers en medewerkers. Zonder doelstellingen worden mensen richtingloos en reageren zij afwachtend als het om hun werk gaat. Onduidelijke doelstellingen leiden tot ruis, verkeerde werkzaamheden en zelfs tot conflicten. Als doelen niet duidelijk geformuleerd zijn, leidt dat per definitie tot ontevreden medewerkers, ontevreden klanten, minder rendement of zelfs tot verlies.

Het hebben van goede doelstellingen helpt bij het maken van de juiste keuzes. Bijvoorbeeld bij prioriteiten stellen of het inzetten van mensen en hulpmiddelen.

Goede doelstellingen zijn ook noodzakelijk voor de “zachte” kant van het managen. Het betrekt medewerkers bij hun werk en zorgt ervoor dat medewerkers bevlogen raken en blijven.

Het stellen van goede doelen is vaak uitdagend. Hoe selecteer je persoonlijke doelen, voor de afdeling, voor jouw team of voor de individuele medewerkers? Waar haal je ze vandaan? Hoe moeten ze geformuleerd zijn? Hoe ga je er na de formulering mee om? Dit boek helpt je bij het formuleren van doelen, geeft je tips en gaat in op de belangrijkste obstakels bij het formuleren en realiseren hiervan.

Als je in staat bent tot het definiëren van goede waardevolle doelen kan dit ook de aandacht trekken van collega-managers. Het leidt tot meer focus, hogere klanttevredenheid en een hogere productiviteit binnen de hele organisatie. Met als gevolg dat je de reputatie krijgt van een manager die in staat is richting te bepalen. De groep mee weet te krijgen en weet hoe de best mogelijke resultaten te behalen. Uiteindelijk zal het vermogen om doelgericht te werken ten goede komen aan jouw carrière.

Werken met doelen

Voor het werken met goed geformuleerde doelen is binnen organisaties veel belangstelling. In de praktijk blijkt dat veel organisaties ermee aan de slag willen of er zelfs al mee bezig zijn, maar dat het om allerlei redenen tegenvalt.

Daar zijn meerdere redenen voor, bijvoorbeeld:

Niet weten wat het precies inhoudt.

Niet weten waar te beginnen.

Niet weten hoe het moet.

Niet om kunnen gaan met weerstanden.

Niet weten wanneer men succesvol is.

Niet verder gaan op de ingeslagen weg.

Het werken met doelen is een middel om tot betere resultaten te komen. Bij voorkeur zijn doelen praktisch en pragmatisch opgesteld. Het werken met doelen is een middel waardoor mensen zelfstandig(er) opereren en daarmee als persoon groeien. Het is ook een hulpmiddel voor managers bij het overbrengen van de verwachtingen naar medewerkers. Daarnaast is het een instrument om te kijken of de afgesproken resultaten behaald worden en of er tussentijdse bijsturing nodig is.

De term resultaat- of doelgericht werken is vaak te horen. Regelmatig worden andere begrippen gebruikt, zoals output-georiënteerd werken, performance management, Management By Objectives (MBO) of simpelweg effectief werken. Daarmee wordt steeds hetzelfde bedoeld. Vaak wordt het genoemd als een van de voorwaarden voor “High Performance Teams” of voor het krijgen en behouden van bevlogen medewerkers.

Zou je de term “resultaat- of doelgericht werken” vertalen in jip-en-janneketaal, dan betekent dit:

Weten wat er moet gebeuren.

Weten of je op de goede weg bent.

Weten of het doel bereikt is.

Wanneer doelen niet goed geformuleerd zijn is het moeilijk meten of ze gehaald zijn of niet. Kortom: zonder te weten welke resultaten er behaald moeten worden zijn goede doelen niet mogelijk.