Werken met bevlogen medewerkers

Werken met bevlogen medewerkers

Bouwen aan een leukere organisatie met betere resultaten

© 2022 Het Nieuwe Vizier

Tekst: Wim Kweekel en Simone van Houtum

Tekstadvies en redactie Nienke van Oeveren, Boekredactie
Ontwerp en boekverzorging: Remco de Vries, Route 5

Basis illustraties: © depositphotos.com

Uitgever: Het Nieuwe Vizier

ISBN: 978-94-91260-14-8

NUR: 807

Alles uit deze uitgave is vrij te gebruiken, mits voorzien van de juiste bronvermelding: Simone van Houtum en Wim Kweekel, Werken met bevlogen medewerkers, Nieuwkoop: Het Nieuwe Vizier, 2022. Kennis is er om te delen, niet om te bezitten.

Hoewel dit boek met veel zorg is samengesteld, aanvaarden de schrijvers noch de uitgever enige aansprakelijkheid voor schade ontstaan door eventuele fouten en/of onvolkomenheden in dit boek.

Voorwoord

Werken met bevlogen medewerkers

In iedere organisatie kom je wel één of meer bevlogen medewerkers tegen. Mensen die heel enthousiast, attent, collegiaal, klantgericht, met veel energie, onvermoeibaar en met overduidelijk plezier hun werk doen. Ook in mijn eigen organisatie, de Erasmus Universiteit in Rotterdam, kom ik veel van zulke collega’s tegen. Lia is zo’n collega. Zij kwam als herintreedster bij onze organisatie toen haar kinderen wat groter waren en geen fulltime aandacht meer vroegen. Daarvoor had ze al een aantal jaren als verpleegkundige gewerkt.

De functie van receptioniste paste haar precies. Ze ging ontzettend leuk en attent om met bellers en bezoekers, herkende nieuwkomers onmiddellijk en ging op mensen af die kennelijk iemand of iets zochten. Haar betrokkenheid en bevlogenheid spatte er af. Duidelijk was dat Lia veel meer uitdagingen aankon dan die van de receptie. Daarom werd ze gevraagd of ze geen belangstelling had voor een functie als programmamanager, waarbij ze docenten en studenten voor een deel van het studieprogramma zou begeleiden. Lia aarzelde, vond het nogal een flinke loopbaanstap en vroeg naar mogelijkheden van oriëntatie, inwerken, training en coaching. Deze begeleiding werd toegezegd en Lia startte parttime als programmamanager.

Haar lol en zelfvertrouwen in het nieuwe werk groeide heel snel en al na korte tijd ging Lia voltijds aan de slag in haar nieuwe functie. Door haar proactieve, klantvriendelijke en resultaatgerichte manier van samenwerken groeide ze in recordtijd uit tot de kampioen van studenten en docenten. Het organiseren van studiereizen naar de Verenigde Staten met een grote groep studenten kon je met een heel gerust hart aan haar overlaten. De positieve evaluaties die het programma ontving - een dikke 9 - van studenten en docenten was voor een flink deel aan Lia te danken.

In iedere organisatie kom je mensen tegen als Lia. Soms spat de bevlogenheid er af en soms moet je iets beter kijken om te zien dat iemand een uitzonderlijke mate van motivatie, inzet en betrokkenheid aan de dag legt. Soms gaat het om teamspelers die er vooral lol in hebben om anderen of het hele team te laten scoren en weinig aandacht vragen voor hun eigen rol daarbij. Om zo’n betrokkenheid en bevlogenheid te herkennen moet je wel bereid zijn om aandachtig en ook wat langduriger te observeren.

Werken met bevlogen medewerkers vraagt dus in de eerste plaats om het herkennen van dit talent. Vervolgens gaat het om het ontwikkelen en faciliteren ervan. Dat vraagt om het verzorgen van randvoorwaarden als duidelijke doelen, een stimulerende bedrijfscultuur met openheid, transparantie, participatie, humor, relativeringsvermogen, autonomie, regelvrijheid, feedback, erkenning en waardering. Inspelen op de ambitie van bevlogen en dus leergierige medewerkers kan door het bieden van opleidings- en trainingsmogelijkheden en vooral ook door functieverbreding, -verdieping en -verrijking en loopbaanstappen naar een meer eisende functie en context.

Als je voor deze randvoorwaarden zorgt waarin bevlogen medewerkers kunnen samenwerken, groeien en bloeien, dan kunnen resultaten voor medewerkers (persoonlijke groei en voldoening) en voor de organisatie (groei van kwaliteit, prestaties, resultaten en innovatie) niet uitblijven. Simone van Houtum en Wim Kweekel laten in hun boek Werken met bevlogen medewerkers op een toegankelijke en overtuigende manier zien hoe een organisatie kan investeren in het herkennen, ontwikkelen en benutten van bevlogenheid van medewerkers en hoe medewerkers en organisatie de resultaten daarvan als rijke oogst kunnen binnenhalen. Ik wens de lezer zo’n rijke oogst!

Dr. Job Hoogendoorn

Erasmus Research & Business Support, Erasmus Universiteit Rotterdam

Aanbeveling

‘Het hebben van bevlogen medewerkers in je organisatie is belangrijker dan ooit. Maar hoe creëer je de juiste condities binnen een organisatie waarin bevlogenheid de norm is voor het merendeel van jouw collega’s? Wim Kweekel en Simone van Houtum hebben beiden veel ervaring met dit onderwerp binnen verschillende soorten organisaties. Op gestructureerde en pragmatische wijze leggen ze uit hoe je kunt werken aan het ontwikkelen en stimuleren van bevlogenheid in jouw organisatie.’

Eelco Vissinga, Managing director at BPM Company

Inleiding

Vanwege technologische en maatschappelijke ontwikkelingen volgen veranderingen elkaar snel op. Wij merken dat het voor een grote groep medewerkers lastig is om de snelheid van veranderingen bij te houden. Dit zien we bij alle leeftijdsgroepen terug. Bovendien zien we een stijging in het verzuim vanwege psychische problemen, waaronder burn-outklachten. Bevlogen- en betrokkenheid staan daar lijnrecht tegenover. Mede door dit gegeven vinden wij het belangrijk om een handzaam boek te schrijven, zodat je in staat bent om meer bevlogen- en betrokkenheid te faciliteren.

Ten tijde van het schrijven van dit boek komen we midden in een Covid-19 crisis terecht, met als gevolg een economische crisis. Daar waar wij voorafgaand al zagen dat het lastig is om bevlogen medewerkers te krijgen, is dat in een situatie van thuiswerken nog lastiger te bewerkstelligen, terwijl het tegelijkertijd extra belangrijk is.

Van iedereen in Nederland wordt verwacht dat hij van de ene op de andere dag ander gedrag gaat vertonen: afstand houden tot elkaar, thuiswerken, niet langer onbeperkte toegang tot sportclubs en andere evenementen. Veel bedrijfsactiviteiten worden tijdelijk stilgelegd, terwijl andere beroepsgroepen dag en nacht paraat staan en extra inzet tonen. Wat doet dit met de mensen en specifiek: wat doet dit met de bevlogenheid en betrokkenheid van medewerkers? De eerste tekenen laten zien dat het beide kanten op gaat. Sommigen raken meer bevlogen. Dat zijn bijvoorbeeld de medewerkers die al hun creativiteit kunnen inzetten in het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten. Aan de andere kant zien we inmiddels hogere verzuimcijfers en veel burn-outklachten, met name bij personeel van de verpleeghuizen en in de thuiszorg. En dat terwijl we weten dat bevlogen en betrokken medewerkers goed zijn voor een organisatie.

Onderzoek wijst uit dat bevlogenheid en betrokkenheid onder andere leidt tot een hogere productiviteit, minder verzuim en uiteindelijk een hogere winst. Dit was voor ons de reden om een pragmatisch toepasbaar boek te schrijven voor managers. Na het lezen van dit boek ben je in staat om voor jezelf en voor je medewerkers bewust aan de bevlogenheid en betrokkenheid te werken om zodoende betere resultaten te realiseren met meer energie en plezier. Tevens weet je waar de organisatie aan moet werken om dit te ondersteunen.

1 Bevlogen medewerkers in je organisatie

We realiseren ons meer en meer dat bevlogen medewerkers onderscheidend kunnen zijn voor een organisatie. Er wordt met enige regelmaat onderzoek naar gedaan, over gesproken en geschreven. Maar wat zijn bevlogen medewerkers nu eigenlijk? Hoe weet je of iemand bevlogen is? En leveren bevlogen medewerkers nu écht een positieve bijdrage aan een organisatie? Niet voor niets is er de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar het fenomeen bevlogen en betrokken medewerkers, met overigens zeer relevante informatie en conclusies. In dit hoofdstuk staan we stil bij bevlogen, betrokken en tevreden medewerkers. Hierbij ligt de focus op de bevlogen medewerkers, hun kenmerken en wat belemmerende en stimulerende factoren zijn om bevlogen medewerkers te krijgen.

Een bevlogen medewerker, wie is dat?

Op encyclo.nl (2020) staat de definitie van bevlogen als ‘bezield, enthousiast, gedreven, geestdriftig’.

Een wetenschappelijke definitie zoals van Schaufeli en Bakker (2004) luidt: ‘Bevlogenheid wordt gedefinieerd als een positieve affectief-cognitieve toestand van opperste voldoening, die wordt gekenmerkt door vitaliteit, toewijding en absorptie.’

In hoofdstuk 4 gaan we nader in op vitaliteit, toewijding en absorptie.

Wij omschrijven een bevlogen medewerker als:

Een medewerker die over veel energie beschikt, die in zijn werk wil stoppen, plezier heeft in zijn werk en (mede) hierdoor onvermoeibaar zou kunnen doorwerken. Een bevlogen medewerker stopt veel in het werk en haalt er ook veel uit, voor zichzelf en voor anderen. Hij is immers een stimulans naar anderen en straalt energie uit die aanstekelijk werkt naar de collega’s.

Het is dus geen eenrichtingsverkeer. Bevlogen medewerkers nemen op tijd afstand en zorgen daarmee dat hun eigen accu opgeladen blijft. Zij zorgen goed voor zichzelf, lopen zichzelf niet voorbij en verliezen zich niet in het werk. Zij werken ook zeker geen tien tot veertien uur per dag, maar werken om te leven. Iemand kan bevlogen zijn voor een hobby, of voor zijn thuissituatie. In dit boek gaat het om het bevlogen zijn in je werk.

Van tevreden naar bevlogen