Hoofdstuk 1

Ik werd wakker in mijn eigen bed, in mijn eigen kamer. Mijn hoofd hing vol mist, mijn mond was kurkdroog en ik had hoofdpijn. Mijn oogbollen jeukten in hun kassen, ik wist dat erin wrijven alles erger zou maken. Ik staarde naar het plafond en de muren rond me. Groen licht filterde door de gordijnen en alle kleuren leken tekenfilmkleuren. Ik schatte het een uur of één, vroege namiddag. Maar het kon ook later zijn. Ik had geslapen met al mijn kleren aan, alsof er een jongen in de buurt was. Dat was ook zo: Jurgen lag op de vloer. Hij had zijn ogen al open. Het was dinsdag, het einde van het weekend.

‘Dag,’ zei hij, toen ik me uit mijn bed omhoog hees. Hij had gewacht tot ik ook wakker werd. Ik trok mijn jurkje recht en stapte over hem heen naar de badkamer. De vloer van mijn kamer, en daarna de gang, leken te kantelen onder mijn voeten. Ik zocht steun tegen de muur. In de badkamer hield ik me vast aan de rand van de wastafel. Ik hing mijn mond onder het kraantje: mijn mond liep over, ik verslikte me, proestte water door mijn neus en viel bijna op de grond. Toen ik mezelf in de spiegel bekeek, werd het beeld onscherp en terwijl ik met mijn hand naar mezelf zwaaide, zag ik die hand vertraagd over de spiegel glijden.

Beneden hoorde ik mijn moeder met iemand spreken. Ik verstond niet alles wat ze zei maar ze dreunde een lijst af met allerlei soorten misdrijven, zo wist ik dat ze het had over Kris, mijn broer in de gevangenis.

Jurgen strompelde mijn kamer uit in de richting van het toilet. Ik hoorde hem zuchten, de wc-klep omhoog zetten en plassen met een kletterende, eindeloze straal. Ik had graag een douche genomen, maar dan moest Jurgen eerst weg. Ik dwong mezelf nogmaals om water te drinken. Dit keer boog ik niet voorover naar de kraan, maar dronk ik uit de tandenborstelbeker. Het was een beker van metaal met tandpastasporen opzij en aan de binnenkant. Ik zette mijn lippen tegen een proper plaatsje en dronk drie bekers. Het water klotste in mijn lijf, mijn darmen borrelden, even dacht ik dat alles terug omhoogkwam, maar ik moest toch niet overgeven.

‘Er is iemand bij je moeder,’ zei Jurgen, terug van het toilet. In mijn verbeelding had hij het hoofd van een eland. Ik trok mijn schoenen aan, knoopte de veters niet vast. Jurgen bleef in de deur van mijn kamer wachten, alleen durfde hij niet naar beneden. Ik ging hem voor. De trap kraakte. Jurgen zijn laarzen bonsden zwaar op het hout. Ik duwde de deur naar de keuken open en daar stond hij: de tv-reporter.

‘Niet echt knap,’ zei ik Veronica een paar dagen later, ‘maar echt een man of zo, geen jongen meer – ook geen oude vent. Ik schat hem achter in de twintig of zo. En lang, minstens een meter tachtig...’

Weg waren de tekenfilmkleuren. Jurgen kreeg zijn normale hoofd terug.

De reporter leunde naast mijn moeder over de keukentafel. De buitendeur stond open. Aan de deurlijst hingen gekleurde linten, om de vliegen buiten te houden. Een slappe wind speelde ermee. De reporter droeg een dure jeans en een open leren jekker. Mijn moeder glom van het zweet: dikke druppels gleden van haar slapen in haar hals en waar haar hand op de keukentafel rustte, liet ze een natte plek achter. Ze ratelde maar door over Kris, ze had me nog altijd niet gezien.

De reporter hield een notaboekje in zijn handen, maar schreef niets op. Hij staarde naar de zweetdruppels op mijn moeders voorhoofd en toen er een druppel op tafel viel, volgde hij die met zijn blik. Mijn moeder zag dat en wreef met haar hand langs haar voorhoofd.

De reporter knikte en zei: ‘Ga door.’

De map met krantenknipsels over Kris lag open op tafel.

‘En dan heeft hij zijn vader geslagen,’ zei mijn moeder. ‘Veertien jaar was hij en hij sloeg zijn eigen vader. Robert liet zich natuurlijk niet doen en bond hem vast daarbuiten aan de verandapaal en sloeg hem met een riem tot hij bloedde, ik riep nog ‘stop, je slaat hem dood” maar die jongen was stijf van de drugs, die voelde daar niks van. Ach meneer – Wij hebben zo afgezien...’

Toen werd ze mij gewaar, ze draaide zich om en haar trieste gezicht klaarde op: ‘Kris komt vrij.’ zei ze.

Ze wapperde met een artikel over één van Kris zijn overvallen. Ik zag haar harige oksel en het bandje van haar bh. Ik schaamde mij zo diep in haar plaats dat mijn maag opnieuw begon te draaien.

‘Hij komt ook op tv,’ ging mijn moeder gewoon verder, en tegen de reporter: ‘Dat is mijn dochter, gelukkig dat die nog wel deugt.’ daarna weer tegen mij: ‘Ik zie dat Jurgen is blijven slapen. Dag Jurgen.’

‘Dag mevrouw,’ zei Jurgen.

‘Zeg toch niet mevrouw, ik heet Jeanine,’ zei mijn moeder, ze zwaaide met een slap handje en trok een koket gezicht. Ik schaamde me nog meer.

Ik kon geen woord uitbrengen. Ik vond het vreselijk dat die reporter mij zo kon zien, met mijn haren in pieken, in de jurk waarin ik zojuist nog had geslapen. Ik leek mijn moeder wel. En ik wilde dat Jurgen daar niet achter mij stond, ik wilde dat hij verdween zoals in tekenfilms: met een ZIP! en dan in een rookpluim en dan weg.

‘Ben jij de zus van Kris?’ vroeg de reporter. ‘Ik heet Thomas. Hoe heet jij?’

Ik knikte, maar zei niets.

‘Veerle.’ zei mijn moeder.

Ik belde naar de supermarkt dat ik ziek was en dus niet kon werken. Daarna maakte ik het ontbijt klaar, voor Jurgen en voor mij. Ik nam het blok kaas uit de koelkast, schraapte dikke vlokken kaas met een kaasschaaf.

‘... De politie haalde ons hele huis overhoop,’ vertelde mijn moeder tegen de reporter. ‘Veerle was ocharme dertien jaar denk ik, ze stond erbij te schreien. Ze hadden honden bij zich en Robert moest mee naar het bureau want ze dachten dat hij er ook mee te maken had – altijd problemen...’

De kaasschaaf was bot en als ik te hard trok, trok ik barsten in het blok.

‘... Die Turk heeft hem goed aangepakt. Met een scheplepel een veeg kokend frietvet in zijn gezicht - Niet eens zo veel maar hij liet wel zijn mes vallen en ging lopen, onze Kris... “Net goed.” zei ik, toen ik hem zag in het ziekenhuis, zijn gezicht in het verband, maar wij konden wel weer de kosten betalen.’

De reporter zei weinig, knikte de hele tijd en bleef begrijpende gezichten trekken, zodat mijn moeder nog meer op dreef kwam.

‘...Toen ze hem loslieten wilde Robert hem niet meer binnenlaten.’ zei mijn moeder. ‘Op een nacht stond hij hier en hij beukte de achterdeur in, Robert probeerde hem tegen te houden en toen heeft hij Robert in elkaar geslagen, zijn eigen vader: drie ribben gebroken.’

‘Vind jij dat hij eruitziet als een reporter?’ fluisterde Jurgen, ‘Komt hij zelf ooit op tv? Ik heb hem nog nooit gezien.’

Ik gaf geen antwoord want ik dacht dat de man ons kon horen. Ik verdeelde de vlokken kaas over twee sneden brood, deed ze op elkaar en stak ze in het tostieapparaat.

‘Toen heb ik die journalisten gebeld. Moeder toonde het krantenknipsel: “Moeder ten einde raad. Junkie slaat vader in elkaar”. Thomas staarde naar de foto van mijn moeder met een long rifle .22 en daarboven de kop “Als mijn zoon hier nog een voet in huis zet, schiet ik hem neer”.

‘Hebt u dat geweer nog altijd?’ vroeg Thomas, ‘Mag ik het eens zien?’

‘Maar nee,’ lachte mijn moeder, ‘ik heb nooit een geweer gehad. Dat was voor die mensen van de krant. We zijn toen in het dorp, bij Schele Jos, zijn karabijn gaan lenen. Je denkt toch zeker niet dat ik op mijn eigen kind zou schieten?’

Thomas staarde haar verbluft aan. Hij viste een polaroid camera uit zijn schoudertas en vroeg: ‘Mag ik een foto van u nemen?’

‘Zo?’ vroeg mijn moeder, terwijl ze haar schort rechttrok en aan haar haren prutste.

‘Precies zo.’ zei Thomas en hij drukte af. Ze keken samen naar de foto, die zich voor hun ogen ontwikkelde.

‘Ik krijg altijd rode bolletjes in mijn ogen,’ zei mijn moeder.

‘Dat is de flits.’

‘Komt dat door de flits?’

Ik nam twee borden, een voor Jurgen en een voor mij, en viste de fles ketchup uit de deur van de koelkast.

‘...Door die jongen hebben ze bijna ons huis verkocht,’ zei mijn moeder. ‘Ik mag er niet aan denken, maar nu is hij meerderjarig.’

De toast was klaar en ik liep met Jurgen naar de woonkamer. Ik zette de tv op MTV en ging in de stoel zitten.

‘Als hij echt van de tv is, waar is zijn camera dan?’ vroeg Jurgen.

Ik spoot ketchup op mijn toast en at.

Scherpe stukjes toast schraapten langs mijn gehemelte en zaadjes van het brood klemden tussen mijn tanden. Ik moest opnieuw niezen en mijn ogen vulden zich met water.

Uitgerekend toen kwam hij de woonkamer binnen, Thomas, de reporter.

‘Huil je?’ vroeg hij, en hij kwam voor me op zijn hurken zitten.

‘Ze heeft zich verslikt man, dat is alles,’ zei Jurgen.

Thomas negeerde hem en vroeg aan mij ‘Waar kijk je naar?’ Alsof hij MTV niet kende.

‘Hou je van deze muziek?’ vroeg hij. Ik haalde mijn schouders op. Natuurlijk niet.

Jurgen stelde zich aan: ‘...Ik heb Kris heel goed gekend, ik ben eigenlijk meer een vriend van Veerle dan van Kris maar toch...’

Ik probeerde aan niets te denken, niets te voelen.

‘Het is niet dat hier nooit iets gebeurd,’ zei Jurgen. ‘Samen met vrienden organiseer ik bijvoorbeeld een rave...’

‘En hoe denk jij over je broer?’ vroeg Thomas, de reporter, aan mij. Hij negeerde Jurgen. ‘Wat vind jij ervan dat hij vrijkomt?’

Zijn stem drong dwars door me heen, als een stomp in mijn maag, en toch wilde ik dat hij in mijn buurt bleef. Het is het weekend, hield ik mezelf voor, ik ben gewoon nog week van het weekend.

Moeder stond in de deur naar de keuken, als een zwarte schaduw in tegenlicht, ik knipperde met mijn ogen. In haar hand hield ze het krantenknipsel uit Blik, waar ze poseerde met de long rifle van Schele Jos.

‘Je moet gewoon zeggen wat je denkt.’ zei mijn moeder. ‘Dat komt het beste over op tv.’

Ik zei: ‘Kris is mijn broer. Ik heb hem al zo lang niet meer gezien. Mij heeft hij nooit pijn gedaan. Ik wil niet op tv.’

Ik reed met Thomas mee naar Mehmet de Turk. Jurgen ging ook mee, op de achterbank. Ik vroeg Thomas of ik hem mocht schetsen, onderweg. Dat mocht.

Thomas reed in een oude Golf diesel, dat viel tegen, ik had een glimmende wagen verwacht. En ineens werd alles weer onwezenlijk en veranderde mijn wereld opnieuw in tekenfilmkleuren op bordkarton. Ik was ervan overtuigd dat ik, als ik mijn voeten strekte, ze dwars door de bodem van de wagen kon steken; en als ik met mijn ene vinger in mijn andere pols drukte, prikte ik een gat in mijn arm en daar zou grijze pus uit spuiten.

De Golf slingerde naar links en rechts terwijl we reden, mijn schets mislukte.

Thomas zei: ‘Dus Kris overviel de…dus eh, de frituurbaas, en deze frituurbaas heeft hem toen een klets frietvet in zijn gezicht gesmeten. Maar die man is niet kwaad meer op Kris. Die wil misschien meewerken?’

‘Kris zijn gezicht is mismaakt voor het leven,’ zei ik.

‘Kris is ook niet kwaad meer,’ zei de reporter. ‘Ik heb hem gesproken in de gevangenis. En dat litteken valt best mee. Hij had toch ook een vriendin?’

‘Ik ben in ieder geval blij dat wij elkaar hebben leren kennen,’ zei ik Veronica, een paar dagen later.

Nog altijd in de wagen, viste Thomas een gsm uit zijn leren jekker. Het was een oud model, zo’n hele dikke, met een antenne die je eruit moest trekken, Thomas deed dat met zijn tanden, dat was wel cool. Met één hand stuurde hij en met zijn duim drukte hij een nummer. Daarna sprak hij een hele tijd over tv-gedoe, datums, cameramannen en dagtarieven en ondertussen moest ik hem de weg wijzen. We stopten vlak voor de snackbar van Mehmet, maar hij was nog niet uitgepraat en bleef in de wagen zitten, gsm’en, en dus bleven wij ook zitten, wachten tot hij klaar was.

‘Ze gaan hier ook iets doen met een meisje van zesentwintig dat nog maagd is,’ zei ik Veronica later.

‘Zesentwintig en nog maagd?!?’

‘Dan kunnen ze twee dingen in één dag filmen, maar daarom moeten we wel allemaal heel erg op tijd zijn.’

‘Hoe kun je in godsnaam zesentwintig zijn en toch nog maagd? Is dat mens pokkelelijk of zo?’

‘Dat is lang geleden, mijnheer,’ zei Mehmet. ‘Van mij moest die jongen niet naar de gevangenis.’

‘Dat begrijp ik,’ zei Thomas, ‘maar waarom zou u niet aan de reportage meewerken?’

‘Och mijnheer,’ zei Mehmet, ‘waarom moet ik op tv?’

Ik maakte een snelschets van Mehmet, met een elandkop in plaats van zijn hoofd.

‘U komt hier niet slecht uit,’ zei Thomas. ‘Het is toch heel grootmoedig om Kris nu in je zaak te ontvangen, als hij vrij komt.’

‘Met camera’s erbij?’

‘Ja, met camera’s erbij.’

‘Och mijnheer, de mensen gaan nog denken: die Mehmet heeft het hoog in zijn bol.’

‘Maar nee. Het idee is: we filmen Kris vanaf de gevangenispoort. We laten hem de hele dag een toer doen en wisselen dat af met beelden van mensen, zijn vroegere slachtoffers, die daarover vertellen. Aan het einde van de dag komt hij hier frieten eten. Ik heb u echt nodig voor het einde.’

Ik haalde mijn aquarelset uit mijn tas, om de schets in te kleuren. Thomas en Mehmet keken allebei hoe ik mijn penseel in een klein potje water doopte en - als ik eerlijk ben – daar deed ik het voor. Mensen kijken vaak verrast als ze zien hoe ik een hele aquarelset uit mijn tas tevoorschijn tover om een schets in te kleuren. Ik wilde indruk maken op Thomas.

‘Hier om de hoek heeft hij nog ingebroken, bij de apotheker,’ zei Mehmet. ‘Misschien willen die wel op tv.’

‘Maar daar kan hij geen frieten eten,’ zei Thomas.

Terug in de wagen vloekte hij. Hij haalde zijn gsm weer boven, en belde opnieuw. Dit keer kon ik hem volgen: de Turk wil niet, ik heb alleen nog zijn vriendin. Hij was duidelijk teleurgesteld en ik vroeg me af of ik iets verkeerd had gedaan.

‘Maar die maagd van zesentwintig, die is prachtig,’ zei Thomas in zijn gsm, ‘die is echt katholiek, en de hele familie is katholiek en ze hebben een flesje met heilig water uit Lourdes en het interieur is bijna te mooi om waar te zijn: overal kruisbeelden en Mariabeelden van plastiek – dat is in orde...’

Ik haalde diep adem, verzamelde al mijn moed en zei: ‘Als je niemand vindt, dan mag je mij wel pakken hoor.’

Het was er uit, ik had het gezegd maar werd toch nog knalrood, alsof ik geen lucht meer kreeg, mijn maag kromp samen.

‘Of kom mijn rave filmen.’ zei Jurgen, ‘Ik geef je exclusiviteit.’

‘Die vriendin,’ vroeg Thomas, ‘is die hem ooit gaan bezoeken?’

Dit was het eerste hoofdstuk van

WILLEM BEELEN, De Thuiskomst van Kris Custers, Uitgeverij AAdax

ISBN 9789491404016

http://www.willembeelen.com/dethuiskomst

Willem Beelen is het pseudoniem van Marc Willems.

Marc Willems woont en leeft in Antwerpen, België.

http://www.willembeelen.com

Achter Het Licht

Terwijl zijn vader, mijnwerker, op straat slag levert met de politie en strijdt voor betere arbeidsomstandigheden, begint de dertienjarige Jurgen een relatie met Gerard, de nieuwe dokter. Waarom zou hij niet? Op school heeft hij geen vrienden en bij Gerard doet hij tenminste ervaring op. Bovendien brengt het allerlei voordelen met zich mee: Gerard bezorgt Jurgen een vakantiebaantje, hij leert hem judo en hij brengt hem bij dat de Romeinen, middeleeuwse ridders en misschien zelfs Amerikaanse generaals in WO II vaak een schildknaap bij zich hadden.

WILLEM BEELEN, Achter Het Licht, Uitgeverij AAdax

ISBN 9789491404009

http://www.willembeelen.com/achterhetlicht