Ronald van den Broek

Beschermduivel

Ontwerp omslag en binnenwerk: Paul van Dijk, Eindhoven

Foto omslag: Sabphoto/Shutterstock.com

Foto auteur: Willson Fotografie, Amsterdam

© 2016 Uitgeverij Palmslag | Ronald van den Broek

www.palmslag.nl

info@palmslag.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit boek mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, internet, fotokopie, microfilm of op welke andere (digitale) wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form by print, internet, photoprint, microfilm or any other (digital) means without written permission from the publisher.

ISBN 978 94917 7366 2

NUR 305

Wanna know why

There’s a dead guy

In my dining room

Hit a dead end

With my best friend

Met his end too soon

Cold blooded killer

In the mirror

I don’t recognize

Caught and convicted

TV depicted

Right before your eyes

Morcheeba – Recipe For Disaster

Proloog

Voetje voor voetje schuifelden ze over de met mos begroeide balken van een voormalig houten pad, die maar net boven het troebele water uitkwamen. De vlonder was al jaren geleden door de werking van de elementen verpulverd en uiteindelijk geheel teruggegeven aan de natuur. De balken lagen in een rijtje van drie naast elkaar en trokken een eindig spoor door het met riet begroeide meertje. De maan stond hoog aan de hemel en duwde de samengesmolten schaduw van de twee tieners die elkaar stevig beethielden voor hen uit over het gladde oppervlak van het water.

Op het gezicht van de jongen tekende zich een glimlach af. Ruim zestien jaar geleden had zijn pa over dit glibberige pad geslenterd, met een meisje dat exact negen maanden plus een week later zijn moeder zou worden. De destijds nog intacte vlonder eindigde bij een verlaagde zonneweide die tijdens een vrieskoude winter transformeerde in een ijsbaan. In de zomer werd het grasveld door de meisjes van het nabijgelegen Anna van Rijncollege liefelijk bestempeld als ‘paradise’, terwijl het bij de jongens beter bekendstond als ‘de afwerkplek’.

Vanavond ging het gebeuren; hij wist het zeker. Het condoom brandde in de zak van zijn jeans. Hij vond haar niet eens echt leuk. Pas toen Samir hem erop had geattendeerd dat die nerd met haar dikke brillenglazen op hem geilde, was zij uit zijn blinde vlek getreden.

‘Wat moet ik met die nepmop, bro?’ had hij aan Samir gevraagd, terwijl hij allang wist wat zijn beste vriend zou antwoorden.

‘Zij is die easypussy. Mijn broer heb haar gister nog gehad. Hij kan wel regelen dat je er ook op mag,’ lachte Samir en had hem vriendschappelijk op zijn schouder geslagen.

‘Echt niet, je broer is een homo, bro.’

‘Oppassen wat je zegt, hè.’ Samir keek hem met tot spleetjes samengeknepen ogen aan.

‘Ik regel zelf wel wat.’

Toen was hij op haar afgestapt. Ze had zich eerst met rode wangen van hem afgekeerd, maar toen hij haar vroeg of ze ook naar het schoolfeest ging, had ze tot zijn verbazing enthousiast geknikt.

En nu schuifelden ze samen over de gladde balken die als drie identieke slangen over het water lagen. Natuurlijk hadden ze ook gewoon als ieder ander het geasfalteerde pad kunnen nemen, maar dit deed hij speciaal voor zijn vader die nog geen jaar geleden aan die kloteziekte was overleden. Wat zou hij trots zijn geweest als hij zijn zoon hier had kunnen zien lopen. Zo vader, zo zoon. Nog even en hij zou haar Hankie Pankie-bos binnengaan. Na vanavond zou hij niet meer hoeven te liegen tegen Samir en zijn broer. Dan was hij één van hen.

‘Als ik in het water val, maakt mijn vader me af,’ zei ze, terwijl ze nog iets harder in zijn hand kneep.

‘Ik wou dat mijn vader boos op me kon worden. Hij is dood.’

‘Oh, sorry, dat wist ik niet.’

‘Geeft niet. We zijn er bijna. Vind je dit niet vet bruut?’

‘Ik heb het een beetje koud.’

‘Ik warm je straks op, poppie.’ Jezus, wat een zeikerd was het toch. Zijn hand gleed in de zak van zijn knellende broek, om zich ervan te vergewissen dat het condoom er nog steeds in zat. Opgewonden drukte hij het rubbertje tussen zijn duim en wijsvinger plat. Misschien kreeg hij haar zelfs zover om het zonder te doen.

Dikke flarden mist gleden over het gladde oppervlak van het donkere meertje waardoor hun benen tot kniehoogte werden opgeslokt.

‘Ik vind het eng,’ piepte het meisje.

‘Wist je dat er een monster in het water zit?’

Ze giechelde nerveus.

‘Echt waar. Dat weet ik van mijn vader. Op een nacht liep hier een stelletje en kwam het beest tevoorschijn. Hij heeft alle planken gemold, waarna ze in het water vielen en niemand ze ooit nog heeft gezien; never.’

‘Stop, ik pis zo in mijn broek.’

Oh jee, dat kon hij niet laten gebeuren. Hij ging hem straks niet in een toiletpot jassen. ‘Kom, vertrouw me maar. Houd me goed vast en schuif je voeten easy vooruit over de balken.’

Het huilen stond haar nader dan het lachen, maar toen ze eindelijk de overkant bereikten, sprong ze in zijn armen en bedankte hem uitbundig met een lange, natte tongzoen die gepaard ging met zachte kreuntjes.

De jongen moest inwendig lachen. Die ouwe van hem was zo gek nog niet.

‘Kom, we lopen verder,’ zei hij ongeduldig, terwijl hij zich loswurmde uit haar omhelzing. Niet te veel affectie. Hij was immers geen homo. Hij was nu een player. Eentje van de vetste soort.

Hand in hand liepen ze het dijkje op dat het terrein omsloot. Zwijgend bleven ze stilstaan. Over het veld lag een wolk van mist, waardoor het leek alsof ze uitkeken over een gigantisch bord met hete soep.

‘Kom,’ zei de jongen nogmaals. Hij was niet van plan straks zonder vet verhaal bij Samir aan te komen. Toen hij met het meisje vroegtijdig het feest had verlaten, was hij met opzet omgelopen om Samir zijn prooi te showen. Die had hem met een vette knipoog het vertrouwen gegeven dat het hem zou gaan lukken met deze chick.

‘Wat doe je?’ vroeg het meisje, nadat de jongen haar van het heuveltje het veld op had getrokken. Tot hun middel werden ze omsloten door de dichte mist.

‘Dit is toch romantisch,’ probeerde hij.

‘Ik heb het teringkoud. Kunnen we niet teruggaan naar het feest?’ jammerde ze.

Dit ging helemaal verkeerd. ‘Ik heb een beter idee.’ De jongen draaide zich om en trok het verontruste meisje zachtjes mee de heuvel over richting het bos. De opeengepakte bomen zagen er in ieder geval iets minder onheilspellend uit dan het schuimbad dat nu achter hen lag.

‘Waar gaan we heen?’

‘Trust me, poppie.’ Hij hoopte dat hij haar nog steeds zo ver kon krijgen. Misschien moest hij haar een beetje dwingen, maar uiteindelijk zou ze wel plat gaan. Samir zei dat alle meisjes net zo gewillig waren als jongens, alleen deden ze soms even moeilijk. Dat was alleen maar voor de show. Hij haalde zijn mobiel uit zijn zak en bescheen met de ingebouwde flashlight de deels met bladeren bedekte grond voor hen. Na zo’n tien meter zag hij iets kleurrijks tussen de bomen liggen. Toen ze dichterbij kwamen constateerde hij dat het een kleed was. Het lag netjes opgevouwen naast een plastic tas. Hij was blijkbaar niet de eerste die zijn poppie mee het bos in nam. Dit moest een teken zijn.

Hij pakte de oranje deken op die droog aanvoelde. De mist was gelukkig niet tot in het bos doorgedrongen. ‘Tadaa,’ zei hij triomfantelijk en klopte de deken uit voordat hij hem op de grond uitlegde. Daarna plofte hij erop neer en scheen het licht van de flashlight in haar gezicht.

‘Dat is smerig.’ Het meisje hield ter bescherming tegen het felle licht haar handen voor haar ogen. ‘Moet ik daarop gaan zitten?’

‘Volgens mij is deze deken nog nooit gebruikt en is iemand hem gewoon vergeten.’

Met gespeelde tegenzin ging ze naast de jongen zitten. ‘Heb je wiet bij je?’

Die vraag had hij niet verwacht.

‘Geeft niet.’ Met één hand knoopte ze eerst haar jasje en daarna haar blouse open. Een rode beha stak fel af tegen haar bleke huid.

De jongen slikte, maar zijn mond was kurkdroog. Hij plaatste het mobieltje naast zich in het dorre gras zodat het schijnsel haar jonge lichaam bescheen. Daarna boog hij zich naar haar toe en keek in haar waterige ogen. Ze opende gedwee haar mond, hetgeen hij beantwoordde met een gulzige zoen. Daarna pakte ze zijn hand en trok hem naar zich toe.

God, wat zou Samir opkijken als hij hem straks verslag zou uitbrengen.

‘Heb je wat bij je?’ vroeg ze.

‘Wil je dat ik hem gebruik dan?’

‘Wat denk je nou? Ik heb geen zin in een jankende baby.’

Hij wroette in zijn broekzak en haalde het condoom tevoorschijn. Met zijn ene hand scheurde hij de verpakking open, terwijl hij met de andere zijn broek opentrok en zijn boxershort naar beneden duwde. Met trillende vingers rolde hij het dunne rubber over zijn harde geslacht, net zoals hij dat al tientallen keren in zijn kamertje had geoefend.

Haastig ontdeden ze zich van de rest van hun kleding.

‘Het is toch niet je eerste keer? Want anders wil ik dat je dit nooit vergeet.’

‘Tuurlijk niet,’ loog hij, waarna zij gewillig haar benen uit elkaar deed en hij bovenop haar ging liggen. Binnen enkele seconden nam zijn oerinstinct het van hem over en bewoog hij zijn heupen als een volleerde casanova op en neer.

Het meisje bleef doodstil liggen.

Hij richtte zijn bovenlichaam half op en stootte nog dieper bij haar naar binnen.

Haar gezicht lichtte wit op in het schijnsel van zijn mobieltje. Ze had haar ogen gesloten en verroerde zich niet.

Hij bracht zijn mond naar haar trillende lippen en probeerde haar te zoenen, maar ze draaide haar gezicht opzij waardoor hij in een pluk haar hapte. Hij schudde zijn hoofd en pakte haar handen beet. Hun vingers strengelden zich om elkaar heen. Langzaam bracht hij haar armen boven haar hoofd en likte aan haar oorlelletje.

‘Oh my god,’ bracht ze uit.

Kijk, nu ging het ergens op lijken. Later zou ze tegenover haar vriendinnen met respect over hem spreken.

Ze draaide haar hoofd naar hem toe; haar blik verwrongen van de pijn. ‘Stop, stop,’ smeekte ze.

‘Shut up. Nog even, ik ben er bijna.’ Wat dacht ze nou helemaal. Hij had het toch niet voor niets al die dagen opgespaard.

Met brute kracht trok ze haar hand onder die van de jongen vandaan en sloeg hem in zijn gezicht.

‘Au, bitch!’ schreeuwde hij en kwam overeind. Hij wreef over zijn gloeiende wang. Met verbaasde blik keek hij naar zijn vingertoppen die onder het bloed zaten. Had ze hem zo hard geslagen? Hij betastte opnieuw zijn gezicht maar zijn wang voelde op wat eigenwijze donshaartjes na nog net zo glad als voorheen.

‘Ik heb mijn tengel opengehaald,’ kermde het meisje. Ze toonde de diepe snee waar donker bloed uitstroomde.

‘Dat is tering shit. Hoe komt dat?’

Ze antwoordde niet en tegelijkertijd keken ze naar de plek in het gras waar ze zich had bezeerd. Er lagen diverse groene glasscherven die schitterden in het licht van het mobieltje.

De jongen pakte het grootste stuk van de grond. Er zat nog een deel van het etiket op. ‘Piper-Heidsieck,’ las hij hardop voor. ‘Geile naam voor champagne. We hadden ook wat te zuipen mee moeten nemen van het feest.’

Nonchalant gooide hij de scherf van zich af. Deze raakte zijn rechtopstaande mobieltje waardoor het licht van de flashlight oploste in de met sterren verzadigde hemel. ‘Kut,’ bromde hij en greep naar de smartphone. Het schijnsel schraapte over een object bij de boom die een paar meter bij hen vandaan stond. Niet langer dan een enkele seconde, maar dat was lang genoeg om de jongen de stuipen op het lijf te jagen.

‘What the fuck!’ brulde hij en richtte de lichtbundel op iets wat tegen de boom aan leek te knielen.

Het meisje verstijfde voor een seconde en zette het vervolgens op een gillen.

Tegen de stam leunde in een tegennatuurlijke houding een gedaante. Hij zat op zijn knieën, met zijn rug naar hen toe. Hij droeg geen broek en het bovenlichaam zat met een touw stevig vastgebonden aan de boom. Het hoofd hing slap naar achteren en twee levenloze ogen keken hen aan. De afhangende billen waren zo bleek dat ze licht leken te geven.

De jongen draaide zich van het afgrijselijke beeld af en met ferme kracht kotste hij de biertjes, die hij eerder die avond had genuttigd om zichzelf moed in te drinken, over het kleed uit. Het was niet het afzichtelijke hoofd of het achterwerk van het lijk waar de jongen zo van overstuur was geraakt, maar datgene wat tussen de lijkbleke billen hing. Namelijk een grote, bloederige tros darmen die tot ver onder de knieholten reikte. De jongen wist niet hoe snel hij moest opstaan. Hij griste zijn kleding bij elkaar en rende achter het meisje aan dat nog steeds gilde als een speenvarken. Zijn kersverse vriendinnetje had haar zin gekregen: zijn eerste keer zou hij zeker niet snel vergeten.

1

Maud van Asperen tuurde naar de grote klok die boven de deur van het kippenhok prijkte. Zo noemden ze de ruimte waar de bezwete, afgepeigerde ploeg het werk overdroeg aan de verpleegkundigen die nog wel fris en fruitig roken. Hier hadden ze de minste kans om onderbroken te worden door aandachtvragende patiënten en verontruste familieleden.

De hele dag hadden de wijzers van de klok zich met moeite voortgesleept, maar nu ze bijna naar huis kon, ontpopte de tijd zich als een oplevende terminale patiënt na een shot morfine.

Kwart over vier al. Ze kon het niet maken om te laat op de afspraak met haar dochter te komen. Fleur was net achttien jaar geworden en voor het eerst sinds de pubertijd haar had opgeslokt, had ze gevraagd of haar moeder met haar mee wilde gaan om een nieuwe jas uit te zoeken.

‘Maud, kun je nog even bij de les blijven?’ Het was Hetty, die er genoegen in leek te scheppen om Maud bij iedere gelegenheid die zich voordeed te kleineren. Eerder dat jaar hadden beide vrouwen op de vacature van afdelingshoofd gesolliciteerd, maar omdat Maud weigerde om zichzelf naar boven te likken, stond van meet af aan al vast wie in aanmerking kwam voor de promotie.

‘Ja, ik weet het, maar ik heb zo nog een afspraak, dus ik hoop dat we het snel kunnen afronden.’

‘Heb je een sollicitatiegesprek?’ vroeg Sven, haar collega en beste maatje op de afdeling. Iedereen wist dat Maud het onderspit had gedolven en dat zij het aan zichzelf verplicht was om overplaatsing naar een andere afdeling aan te vragen of te verkassen naar een ander ziekenhuis.

‘Ja, ze hebben twee openstaande vacatures, ga je met me mee?’ gniffelde Maud, waarbij ze Sven een vriendschappelijke por in zijn zij gaf.

‘Even serieus.’ De ergernis droop van Hetty’s woorden. ‘Timmermans op kamer elf moet morgen echt zijn bed uit. Hij heeft doorligplekken die al aardig beginnen te ontsteken.’

Maud kon het niet laten om nogmaals op de klok te kijken. Op datzelfde moment begon in de broekzak van haar uniform haar mobieltje te trillen. ‘Sorry, deze moet ik even nemen.’ Zonder iemand aan te kijken stond ze op en terwijl ze het muffe hok uitliep, viste ze de telefoon uit haar broek. Hier zou ze zeker problemen mee krijgen, maar wat kon het haar nog schelen? Als de kinderen straks op eigen benen stonden kon ze een baan verder van huis accepteren, daarmee zouden haar mogelijkheden aanzienlijk toenemen. Nu de crisis over was, waren verpleegkundigen weer erg gewild op de arbeidsmarkt. ‘Hé liefje, ik ben iets later.’

‘Halló, ik heet Fleur.’

Ze had iets te vroeg gejuicht. Waarschijnlijk werd ze door haar puberende dochter enkel en alleen meegevraagd om haar portemonnee. ‘Neem anders vast wat te drinken bij Brasserie Plaza, dan kom ik daar ook zo snel mogelijk naartoe.’

‘Daar ga ik echt niet zitten, hoor. Ik schaam me de dood. En waarom gaan we niet naar Utrecht? In Nieuwegein hebben ze alleen maar ouwe zooi.’

‘Wat is er mis met City Plaza? Is dat ineens te min voor mevrouw de student? Tot voor kort was je er niet weg te slaan.’ Maud en haar man Thomas hadden veertien jaar geleden het mondaine Amsterdam verruild voor een nieuwbouwwoning in de provinciestad. Het leek hen beter als de kinderen konden opgroeien in een prachtig gelegen, unieke eengezinswoning met ruime tuin – zo had de makelaarssite hen voorgehouden – en niet in de drukke stad op driehoog achter. Thomas aanvaarde een baan als jurist bij de gemeente Nieuwegein en Maud kon vrijwel meteen aan de slag in het plaatselijke Antonius ziekenhuis. Dat het leven in een provinciestad zo verschilde van dat in de hoofdstad hadden ze niet kunnen en durven vermoeden. De eerste weken had Maud zelfs moeite om het juiste huis terug te vinden. Niet alleen in de straat stonden exacte kopieën van hun woning, de hele wijk was ermee volgestouwd, alsof de projectontwikkelaar uitsluitend budget had gekregen voor maar één ontwerp; wat waarschijnlijk ook het geval was geweest.

‘Whatsapp me maar als je er bent,’ zuchtte Fleur, die wist dat het geen zin zou hebben om verder aan te dringen. Bovendien moest ze haar moeder nog even te vriend houden.

‘Ik trakteer deze keer,’ zei Maud voor de grap, want waarschijnlijk had Fleur de laatste keer dat ze met z’n tweetjes iets hadden ondernomen nog niet eens genoeg zakgeld gehad om zelfs maar een ijsje te kopen.

Fleur had haar opmerking niet gehoord of negeerde het, want ze had de verbinding alweer verbroken.

Maud deed geen moeite om zich af te melden bij haar collega’s en liep meteen door naar de kleedruimte waar ze haar uniform verruilde voor een spijkerbroek en een witte blouse. Normaal trok ze ‘s ochtends iets uit de kast wat voor het grijpen lag – meestal een wijde broek en een slobbertrui – maar nu had ze haar outfit de avond ervoor al klaargelegd. Ze was zelfs bij haar beste vriendin en tevens overbuurvrouw Silvie langsgegaan om advies te vragen. Haar dochter mocht zich niet generen en ze wilde niet te gretig overkomen. Niet te oubollig dus en zeker niet te hip. Ze realiseerde zich dat dit moeder-dochtermoment een ommekeer in hun relatie kon betekenen. Iets waar ze al zolang naar verlangde. De omgang met haar zoon Arno, die vier jaar ouder was dan Fleur, kon het best worden getypeerd als wederzijds gedogen, en ze had weinig tot geen hoop dat daar ooit nog verandering in zou komen. Maar voor haar dochter lag dit anders. Met Fleur had ze nooit de hoop verloren dat ze ooit nog eens vriendinnen zouden worden. Natuurlijk niet in de werkelijke zin van het woord, maar toch wel iets wat daar dichtbij in de buurt kwam.

Ze sloot haar garderobekastje af en wilde net de kleedruimte uitlopen toen Sven de deur opende. ‘Maud…’

‘Zijn jullie al klaar met de overdracht?’ onderbrak ze hem, terwijl ze met een schuin oog in de spiegel keek en haar blouse gladstreek.

‘Nee, Hetty heeft me op je afgestuurd, om te kijken waar je blijft,’ antwoordde hij, sloot de deur en liep naar zijn eigen locker. Sinds een paar jaar was er een aparte kleedruimte voor de mannen, maar omdat de vrouwelijke collega’s er geen enkel probleem mee hadden dat zij zich in zijn bijzijn moesten omkleden, was hij deze ruimte trouw gebleven.

Ze draaide zich naar hem toe en zei: ‘Zeg maar dat ik plotseling naar huis moest omdat mijn dochter een migraineaanval heeft.’

‘Wat een slechte smoes. Waarom maak je het Hetty zo gemakkelijk. Je weet dat ze munitie aan het verzamelen is om je er zo snel mogelijk uit te kunnen gooien.’ Hij haalde zijn portemonnee uit zijn jas en gooide het deurtje van de kast dicht.

‘Ze doet maar, het zal wel loslopen. En zo niet, dan moet het maar zo zijn. Fleur gaat bijna op kamers en zodra Arno ook is opgehoepeld, ga ik een andere baan zoeken.’

‘Nou, ik zou maar oppassen. Er zijn genoeg vacatures, maar de interessante banen liggen niet voor het oprapen. En je moet realistisch zijn; je bent namelijk ook geen dertig meer,’ zei hij voorzichtig.

Daar had hij een punt. Ze was vorige maand vijfenveertig geworden en ze kreeg steeds meer moeite met het moordende tempo waarin het werk gedaan moest worden. En al verwachtte ze dat haar man snel promotie kon maken, de studie van haar dochter moest ook betaald worden. ‘Maar gelukkig heb ik wel nog steeds het figuur van een jonge blom,’ grapte ze.

‘Inderdaad, je bent in al die jaren zelfs geen grammetje afgevallen.’

‘Au, die is onder de gordel.’

‘Sorry, maar je maakte het me wel erg gemakkelijk.’

‘Het is je vergeven. Je zult me straks nog missen.’

Sven trok zijn neus omhoog. ‘Ik wil mijn baan nog niet kwijt, dus ik ga maar terug naar die heks. Zie ik je morgen?’

‘Ik kan niets beloven,’ grinnikte ze. Samen met Sven verliet ze de kleedkamer. Ze lachte hem gedag. Zonder woorden, om te voorkomen dat Hetty haar zou horen en alsnog ter verantwoording zou roepen.

2

De wind was gaan liggen, alsof de natuur haar adem inhield om zo het naderend onheil af te kunnen wenden.

De auto reed hard, veel te hard. Maar omdat de vrouw bang was om het broze vredesakkoord met haar man te schenden, zei ze er niets van. De weg over de Kanaaldijk West was lang en eentonig. Waarom hadden ze niet gewoon de snelweg genomen, dan waren ze allang thuis geweest. Stiekem keek ze in zijn richting. Vooral niet te opvallend, want als hij het opmerkte zou ze de wind van voren krijgen en dat wilde ze de kinderen besparen. Die kregen al genoeg te verduren. Gelukkig hadden ze vanmiddag onbezorgd bij opa in het park kunnen spelen. Het was een prima plek voor de kinderen om op adem te komen. Helaas woonde hij te ver bij hen vandaan en ging zijn gezondheid snel achteruit.

Ze passeerden Breukelen. Daarna moesten ze nog langs Maarssen, Oud-Zuilen, Utrecht; hij deed het erom. Hij wist dat ze een pesthekel had aan deze route, maar ze liet zich niet op de kast jagen, dat pleziertje gunde ze hem niet. Over een paar jaar, als de kinderen het beter zouden begrijpen, zou ze hem verlaten. Dan kon hij zo vaak als hij wilde alternatieve routes nemen, tot hij erbij neer zou vallen.

‘Heb jij de belastingpapieren nog meegenomen?’

De belastingpapieren? Waar had hij het over?

‘Ben je doof?’ Zijn stem klonk zeker een octaaf hoger.

‘Ik weet echt niet waar je het over hebt,’ zei ze naar waarheid.

‘De formulieren van mijn vader. Ik zou deze week zijn belastingaangifte verzorgen.’ Hij deed geen enkele moeite om zijn ergernis te verbergen.

‘Waarom had ik daaraan moeten denken?’

‘Jezus, je bent ze dus vergeten!’

‘Doe niet zo belachelijk, je hebt me niets gevraagd en bovendien had je vader er ook zelf aan kunnen denken.’

‘Hij heeft ze nota bene aan je gegeven, dat heb ik gezien.’

Ineens herinnerde ze zich dat zijn vader haar inderdaad een stapeltje documenten had aangereikt, maar omdat het haar totaal niet had geïnteresseerd, had ze het naast zich op de tafel gelegd in plaats van in haar tas te stoppen. Ze kreeg het warm en haar wangen kleurden rood. ‘Iedereen kan weleens wat vergeten.’

‘Verdomme, ik kan ook nooit iets aan je overlaten,’ barstte hij uit en hij trapte vol op de rem. De knuffel van de peuter vloog van de hoedenplank tegen de voorruit, waarna het even stil was.

Verschrikt keek de vrouw via de spiegel op de zonneklep naar de achterbank. De Maxi-Cosi stond nog op zijn plaats en de baby sliep rustig verder. ‘Wil je ons dood hebben?’ riep ze en om haar woorden kracht bij te zetten sloeg ze op het dashboard.

De man zette de versnelling in zijn achteruit en gaf gas. De auto reed de berm in die gevaarlijk schuin afliep naar het kanaal.

‘Je gaat me toch niet vertellen dat we dat hele kolere eind weer terug gaan rijden!’ De tranen stonden in haar ogen.

Hij zette de auto op de handrem om vervolgens theatraal met zijn handen op het stuur te kunnen slaan. ‘En wiens fout is dat? Omdat jij zo dom bent als het achtereind van een varken mis ik straks Studio Sport.’

‘Waarom vult jouw vader niet zelf zijn aangifte in?’ De vrouw wist dat haar argument geen hout sneed, maar ze wilde niet toegeven dat ze zo achteloos was geweest.

De peuter op de achterbank begon te schreeuwen: ‘Stop met ruziemaken. Stop, stop, stop.’ Met zijn handjes bedekte hij zijn kleine oortjes. De woorden gingen geleidelijk over in een akelig geblèr.

De man draaide zich om en gaf het kind met zijn vlakke hand een mep. Het gejengel verstomde, maar werd direct afgelost door een scheldkanonnade van de vrouw: ‘Vuile smeerlap, durf je wel, blijf van mijn kind af.’

De man en de vrouw verloren zich zo in hun tweestrijd dat ze niet doorhadden dat de peuter, nog enigszins beduusd door de onverwachte klap, een armpje tussen de stoelen stak en met zijn vingertjes de handrem omklemde. Er was verrassend weinig kracht voor nodig om de rem te ontgrendelen. Automatisch veerde de hendel naar beneden. Bijna ongemerkt kwam de auto in beweging en reed langzaam achteruit, recht op het diepe, ijskoude kanaal af.

3

Maud liet haar auto in de parkeergarage van het ziekenhuis staan. Het was nog geen tien minuten lopen naar het stadscentrum, maar binnen vijf minuten begon ze al te hijgen. Hoewel ze een staand beroep had en de hele dag op de afdeling van kamer naar kamer liep, was haar conditie abominabel. Natuurlijk moest ze wat aan haar overgewicht doen – dat was volgens haar huisarts de voornaamste reden dat ze zich vaak moe of zelfs uitgeblust voelde – en het zou ook geen kwaad kunnen als ze eens een sportschool bezocht. Maar steeds weer vond ze een reden om die voettocht naar de hel uit te stellen. Tot die tijd slikte ze druivensuiker in de vorm van Dextro Energy snoepjes om haar energieniveau op pijl te houden. Verslaafd was een groot woord, al zorgde ze er wel voor dat ze altijd een voorraadje binnen handbereik had. In de kast met etenswaren, op haar werk, in al haar tassen, in de auto. Zelfs op haar nachtkastje – voor het geval dat.

Met kracht zoog ze de brandstof uit het snoepje en met rechte rug betrad ze het winkelcentrum. Zo onopvallend mogelijk wierp ze een vluchtige blik in de hoge winkelruiten. Niet zonder trots zag ze dat de donkere spijkerbroek goed afkleedde en haar boezem in de glanzende blouse precies tot zijn recht kwam. De paardenstaart die haar springerige haar bijeen hield, danste brutaal heen en weer. Terwijl ze ervan uitging dat Fleur, zoals altijd, te laat zou zijn, beende ze met forse stappen rechtstreeks naar de brasserie. Aan de bar bestelde ze een latte met een appelgebakje en nam plaats aan een tafeltje bij het raam waar ze haar dochter kon zien aankomen. De zweetdruppeltjes die op haar voorhoofd parelden probeerde ze te negeren.

Nog voordat ze een slok van haar koffie had kunnen nemen, begon haar mobieltje te trillen. Op het schermpje keek een nog bijna kinderlijke Fleur haar vrolijk aan. Wat was ze toch snel volwassen geworden.

‘Je zou me een berichtje sturen,’ snauwde haar dochter.

‘Ik zit net. Wat zal ik voor je bestellen?’ vroeg ze, Fleurs sneer negerend.

‘Ik zit al vijf minuten op je te wachten.’

‘Maar ik dacht dat we in de brasserie hadden afgesproken?’

‘Daar ben ik ook.’

Maud keek met strak op elkaar geklemde lippen om zich heen. ‘Waar zit je dan... oh ik zie je al.’ Net tussen twee plantenbakken door zag ze helemaal achter in de zaak Fleur zitten. ‘Ik bestel een cola met een stuk gebak voor je.’ Ze verbrak de verbinding en wenkte de kelner die meteen haar bestelling opnam.

Opnieuw ging haar telefoon over. ‘Hé Fleur, zie je me niet? Ik zit amper tien meter voor je, aan het raam.’

‘Daarom moet je naar mij toekomen. Ik ga niet aan het raam zitten,’ zei haar dochter op gedempte toon.

‘Wat krijgen we nou?’ Maud verbrak wederom de verbinding. Ze stond op, begon opvallend met haar armen te zwaaien en ongegeneerd te springen. Naast haar zwembandjes – vroeger door Thomas nog lieflijk aangeduid als love handles – dansten ook haar borsten op en neer, als volgevreten, enthousiaste puppies in een te kleine mand. ‘Liefje, je moeder zit hier!’ riep ze op zangerige toon. ‘Ik heb wat lekkers voor je besteld.’

Op de kelner na, die de bestelling op de tafel voor haar neerzette en stilletjes gniffelde, keken de overige gasten amper op. Binnen een paar seconden zat Fleur aan haar tafeltje, krampachtig ineengedoken. ‘Was dat nou nodig? Ik schaam me dood.’ Uit de tas die ze voor zich op tafel had gezet, stak het smalle kopje van Bobby. Twee bolle oogjes keken schichtig om zich heen. Bobby was een chihuahua die Fleur, sinds ze hem van haar verjaardagsgeld had gekocht, overal mee naartoe zeulde.

Maud ging ook zitten en sneed nog net niet het bordje waar haar appelgebakje op lag, doormidden. ‘“Ik ben volwassen” zeg je tot vervelens toe. De tijd dat je je voor je moeder moet schamen is voorbij. Inmiddels geneer ik me bijna voor mijn eigen dochter.’ Ze trok het elastiekje uit haar haar. Het donker geverfde haar – volgens Fleur té donker – viel over haar schouders. Haar dochter was net als zij oorspronkelijk een brunette, maar had er al jaren geleden voor gekozen om als blondine door het leven te gaan. De uitgroei kon ze hebben; zij wel.

‘Ik schaam me niet voor je, maar aan het raam zitten is ook weer niet nodig. Die blouse zit je trouwens veel te strak.’

‘Dat valt toch wel mee. Silvie zei gisteren nog dat ik het makkelijk kan hebben.’ Zo onopvallend mogelijk trok ze haar buikspieren aan en ontspande haar schouders om zich zo smal mogelijk te maken.

‘Ja, zij kan het weten. Silvie is een lopende modeflater.’

Daar kon Maud haar niet helemaal ongelijk in geven. Silvie had net als zij een maatje – of beter gezegd een paar maatjes – te veel, maar had daar absoluut geen moeite mee. Integendeel zelfs; meestal droeg ze strakke, kleurrijke kleding die helaas niets aan de fantasie overliet.

‘Misschien moet jij me dan maar eens vaker stylingadvies geven,’ zei Maud.

‘Yeah, sure.’ Fleur zette het glas aan haar mond en klokte de cola light in één keer naar binnen. Met haar pink veegde ze door de slagroom waarna ze deze aan Bobby aanbood die eerst zijn neusje hautain optrok, maar daarna toch gulzig begon te likken. De rest van het gebakje schoof ze naar haar moeder toe. ‘Dit hoef ik niet, ik bestel een glas water.’

‘Wat een flauwekul, dit eet je gewoon op. Heb je wel geluncht vanmiddag?’

‘Nee, ik hoef niet, dit zijn zeker 500 calorieën. Eet jij het maar op, voor jou maakt het toch niet meer uit.’

Maud was immuun geworden voor de schofferende opmerkingen van haar dochter. Net als de meeste tieners was ook Fleur geobsedeerd door haar uiterlijk. Maud herkende dat wel, maar na haar vijfendertigste had ze de strijd tegen de kilo’s opgegeven. Ze had gehoopt dat Fleur na haar zoveelste afwijzing voor Hollands Next Top Model of een andere modellenwedstrijd iets relaxter zou omgaan met haar gewicht, maar nu leek ze zich voor te bereiden op een perfecte entree in de studentenwereld. Zoals Maud altijd wel een reden vond om net dat onsje meer te eten, zag Fleur steeds weer een aanleiding om op de calorieën te bezuinigen. Ook de toezegging dat ze een hondje – al was Bobby eerder een uit de kluiten gewassen cavia op hoge poten – mocht aanschaffen, had er niet toe geleid dat ze haar obsessie met eten liet varen. Maud en Thomas hadden gedacht, of eigenlijk tegen beter weten in gehoopt, dat de verantwoordelijkheid voor een ander levend wezen Fleurs aandacht voor haar uiterlijk zou afzwakken. Het tegendeel bleek het geval. Slanke Bobby bleek een perfecte modeaccessoire, die door Fleur werd behangen met nep Guccihalsbandjes en werd gekleed in Dolce & Gabbanajasjes. Als baasjes werkelijk op hun hond gaan lijken, hadden ze beter een dikke boxer voor hun dochter kunnen kopen.

‘Zeur alsjeblieft niet zo, je breekt nog eens doormidden. En zet die hond op de grond.’

‘Eén’, theatraal stak ze een vinger in de lucht en vervolgde: ‘Die hond heeft een naam en hij staat hier prima. Twee: ik ben volwassen en kan zelf wel beslissen wat goed voor me is.’

‘Dus die jas betaal je ook van je eigen geld?’

Stilte.

Een schot in de roos. Fleur trok het gebakje naar zich toe en begon met een lang gezicht te eten.

Maud vond het zwak van zichzelf om de discussie te beslechten door met de portemonnee te zwaaien, maar ze was moe en als ze haar dochters gezondheid met harde euro’s kon bevorderen, dan moest dat maar.

‘Volgende week ben ik een paar dagen vrij, misschien kunnen we dan vast wat spullen naar oma verhuizen.’

Fleurs ogen begonnen te twinkelen. Over een paar weken zou ze beginnen met een rechtenstudie aan de Universiteit van Amsterdam. Maud zag ertegen op dat ze het huis zou verlaten, maar was blij dat haar dochter er uiteindelijk mee had ingestemd om – in ieder geval het eerste jaar – op kamers te gaan wonen bij haar oma en niet bij een of andere viezerik die er op kickte om met jonge studentes zijn vunzige badkamertje te delen. Ook hier hadden Maud en Thomas de financiële kaart gespeeld: wie betaalt, bepaalt.

‘Ik heb er echt heel veel zin in, al baal ik er wel van dat Maartje volgend jaar pas kan gaan studeren.’ Maartje was sinds de kleutertijd Fleurs overbuurmeisje en beste vriendin. Ze waren even oud en hadden dezelfde scholen doorlopen, maar tot groot ongenoegen van Maartjes moeder Silvie moest de te voorbarig aangeschafte vlaggenstok nog een jaartje ongebruikt op zolder blijven liggen. De old best friends zouden voor het eerst in hun korte leventjes gescheiden paden gaan bewandelen, hetgeen Maud een heel gezonde situatie vond.

‘Je zult zien dat je heel snel nieuwe vrienden gaat maken.’ Zelf was haar leven drastisch veranderd toen ze als leerling verpleegkundige werd aangesteld bij een Amsterdams ziekenhuis en haar intrek had genomen in de personeelsflat.

Fleur veegde met haar vinger de laatste restjes van het gebaksschoteltje en stak haar hand in de tas waarin Bobby ondertussen in slaap was gesukkeld, maar opsprong toen de zoete geur zijn neusgaatjes binnendrong.

‘Ik ga mijn handen wassen, let jij op Bobby?’ De hond stond tegen de rand van de tas, in de hoop dat hem nog meer zoetigheid zou worden aangeboden.

Nadat Maud had afgerekend en aan de barjongen had gevraagd of hij de hond even in de gaten wilde houden, volgde ze Fleur naar de toiletruimte. Terwijl ze haar spijkerbroek naar beneden deed en zich bedacht dat die inderdaad net als haar blouse veel te strak om haar lichaam zat, klonk een akelig herkenbaar geluid uit het naastgelegen hokje. Iets in haar binnenste verstrakte toen ze hoorde dat Fleur haar maaginhoud met consciëntieus ingehouden maar niet te miskennen braakgeluiden aan de toiletpot toevertrouwde.

4

Pas op het moment dat de achterwielen van de auto over de betonnen wand van de kade reden, merkten de inzittenden dat het voertuig in beweging was gekomen. Ze stopten abrupt met ruziemaken en de man trok uit alle macht aan de handrem, die de peuter even daarvoor had ontgrendeld.

Het was echter te laat. Het schrapende geluid van de metalen onderkant van de auto over steen sneed door merg en been.

De baby begon te huilen. De peuter draaide zich om, ging op de achterbank staan en kneep in de bekleding van de rugleuning. De auto kantelde en door het bevuilde achterraam kwam het donkere water van het kanaal angstvallig snel dichterbij.

De man drukte het gaspedaal in, maar dit had geen enkel nut. Het geluid van de overbelaste motor klonk als een mannetjesvarken dat zonder verdoving wordt gecastreerd, maar dit kon het geschreeuw van de vrouw niet overstemmen. Ze wist niet wat te doen: de baby uit het zitje halen, de peuter tegen zich aandrukken of uit de auto vluchten?

Toen de auto bijna verticaal in de lucht hing kwam hij los van de kade. Even leek een onzichtbare hand de wagen beet te pakken en de val te breken. De inzittenden hielden hun adem in, zelfs de baby was van het ene op het andere moment doodstil. Maar toen schoten ze als een komeet op het ijzige kanaal af. De auto verdween bijna geheel onder het ruige water, maar door de lucht in de afgesloten ruimte dreef hij vervolgens terug naar de oppervlakte. De baby begon weer te huilen en de peuter keek beteuterd naar de vrouw en vroeg: ‘Gaan we varen?’

‘Niet bang zijn,’ antwoordde de vrouw, en tegen de man brulde ze: ‘Doe iets!’

De man was nog redelijk ontspannen en leek alles onder controle te hebben. Hij probeerde rustig zijn deur te openen, maar tot zijn schrik lukte dat niet. Vervolgens duwde hij zijn schouder ertegen aan. Nog steeds geen enkele beweging. Hij zag dat het onrustige water van het kanaal al tegen het raampje klotste.

‘Wat moeten we doen?’ schreeuwde de vrouw.

Het water stroomde met een nietsontziende kracht via de bodem van de auto naar binnen. De paniek was zo gigantisch dat de vrouw niet doorhad dat het stijgende water steenkoud was. Als ze het al voor elkaar kregen om de auto op tijd te verlaten, dan was het nog maar zeer de vraag of ze de kade zouden kunnen bereiken voordat de kou hen volledig zou verlammen en ze op de bodem van het kanaal zouden eindigen.

5

Maud stond met haar rug naar de keukentafel en ze wist wat de aanblik zou zijn als ze zich omdraaide. Drie volwassenen, allen verzonken in hun eigen wereld, hun digitale wereld welteverstaan. Thomas met zijn iPad, virtueel bladerend door het laatste nieuws, Fleur met haar Samsung smartphone, als een bezetene gelijktijdig op Facebook en via WhatsAppberichtjes tikkend naar god weet wie – wanneer was haar dochters wereld een volkomen black box voor haar geworden? – en Arno online games spelend op zijn PSP, iPhone of tablet. En wat deed zij? Koken op een ouderwets gasstel met voor haar neus een vergeeld kookboek besmeurd met vetvlekken. Haar ogen waren betraand. Niet omdat ze zich eenzaam en hopeloos verloren voelde – daar was ze inmiddels al aan gewend – maar omdat dit een van de laatste avonden was dat ze met z’n viertjes aan tafel zaten.

‘Hoe laat moet je je maandag op de universiteit melden, Fleur?’ vroeg ze, zonder zich om te draaien.

Geen antwoord. Dat was geen verrassing.

Ze draaide het gas uit en pakte de pan spaghetti van het fornuis. Vervolgens zuchtte ze diep en knipperde het vocht uit haar ogen. Een traan viel op de hete gaspit, siste en liet een klein wolkje damp achter. Even bleef ze staan, alsof ze moest wachten tot het moment veilig was opgeslagen. Toen draaide ze zich om.

Tot haar verbazing werd ze aangestaard door drie blijde gezichten. ‘Wat...’ was alles wat ze kon uitbrengen. Op tafel lagen enkel een onderzetter en vier placemats met daarop het zilveren bestek dat ze van haar oma had geërfd, als omlijsting bij de vier borden van Ikea. Geen enkel technisch vernuft. Met moeite onderdrukte ze de opwellende tranen in haar ogen.

‘Het ruikt heerlijk,’ zei Fleur, die normaal nooit een opmerking over haar kookkwaliteiten maakte.

Maud zette de pan op tafel en ging zitten. ‘Moeten jullie me iets vertellen of heb ik wat gemist?’

Thomas stond op, pakte de vork van tafel en verdeelde met een grote glimlach op zijn gezicht de spaghetti over de vier borden. Zij kookte, hij schepte op. De rolverdeling was al vroeg in hun relatie beslecht en leek in steen gebeiteld, zoals bijna al hun activiteiten.

‘Mam...’ Arno trok zijn wenkbrauwen op.

‘Wat?’

‘Doe nou niet zo naïef. Je hebt ons er de hele week lam over geluld.’

‘Let op je taalgebruik.’

Arno schudde zijn hoofd. Daarbij dansten zijn blonde krullen eigenwijs op en neer. Hij was zowel qua karakter als uiterlijk het tegenbeeld van zijn vader die stijl, donker haar had met inmiddels wat grijze plukken aan de slapen. Arno was net als Maud niet bijzonder lang en had zichtbaar aanleg om dik te worden, terwijl zijn vader net als hun dochter lang en slank was – naast zijn vrouw zou je hem ronduit mager noemen. Maar als je in Arno’s ogen keek zag je onmiskenbaar de echo van zijn vader. Reebruin, brutaal met een vleugje weemoed.

‘Dit is de laatste avond van Fleur, ma.’

‘Ach, doe niet zo raar. Ze komt ieder weekend thuis en hoe ver is Amsterdam nou eigenlijk? Als ze zin heeft kan ze weer thuis komen wonen en eten we iedere avond samen.’

Fleur zei niks, maar staarde naar haar bord en draaide onafgebroken haar vork in de spaghetti zonder een hap te nemen.

‘Maar toch is het een moment waar we bij stil moeten staan,’ zei Arno. Het klonk bijna plechtig.

Maud keek onopvallend opzij naar haar zoon. Hij was zeer gesteld op zijn zus, maar ze had geen idee wat er in hem omging nu Fleur als eerste het huis ging verlaten.

Hij bukte zich om iets van de grond te pakken. Bobby, die dacht dat hem iets lekkers werd toegestopt, sprong enthousiast tegen zijn arm op.

‘Zout op, huppelkut.’ Hij gaf Bobby een duw, waarna deze schel van zich af begon te keffen.

‘Heb je die tetanusprik nog gehaald?’ vroeg Thomas aan Fleur.

Vorige week had Fleur een druivensuikersnoepje van haar moeder uit Bobby’s bekje getrokken. Daarbij had de felle dondersteen in haar hand gebeten. Het had geen pijn gedaan, maar de beet was venijnig genoeg geweest om het ontstane wondje te laten bloeden. Haar vader, die getuige was geweest van het voorval, had de hond opgepakt en in een hoek gesmeten. ‘Dat beest is vals en gaat nu terug naar het asiel,’ had hij geschreeuwd. Waarna Fleur in janken was uitgebarsten en haar moeder de schuld gaf dat ze de snoepjes had laten rondslingeren. Overal liet zij die caloriebommen achter. Dat zij zichzelf daarmee vergiftigde was erg genoeg, maar dat hoefde hij niet af te reageren op haar lieveling.

Uiteraard bedaarde hij en was terugbrengen van het hondje nooit een optie geweest, maar hij had wel geëist dat ze een tetanusinjectie tegen hondsdolheid zou halen. Hij had pas nog gelezen dat in Nederland eenmaal per jaar iemand aan een beet overleed – dat het daarbij ging om diepe bijtwonden van grote honden en niet om zo’n krasje van een blaffende cavia maakte voor hem geen verschil. Fleur stemde er mokkend in toe en daarmee was de kous af.

‘Mama had nog een spulletje uit het ziekenhuis en...’

‘Dat hebben we netjes afgehandeld,’ maakte Maud haar dochters zin af. Ze had wat ontsmettingsmiddel op het oppervlakkige wondje gesmeerd. Een tetanusinjectie vond ze onzin, maar ze had totaal geen behoefte om daar op deze speciale avond met haar altijd overbezorgde echtgenoot over te twisten. ‘Wat heb je daar?’ vroeg ze ter afleiding aan Arno die ondertussen een pakje onder tafel vandaan had gehaald.

‘Missy...’ Zo noemde hij zijn zus al vanaf het moment dat ze zich begon te interesseren voor modellenwerk. ‘Ondanks dat ik blij ben dat ik jouw oude slaapkamer krijg, vind ik het ook jammer dat je me hier alleen achterlaat met die twee bejaarden.’ Gniffelend keek hij beurtelings zijn beide ouders aan. ‘Ik hoop dat je een leuke tijd tegemoet gaat in de grote stad, maar ik hoop nog meer dat je aantrekkelijke poppies ontmoet die je natuurlijk één voor één gaat voorstellen aan je knappe oudere broer.’ Hij gaf haar een vierkant doosje en maakte aanstalten op te staan om zijn zus een zoen te geven, maar omdat zij zich niet verroerde, zakte hij snel terug in zijn stoel.

‘Jeetje, dank je wel,’ zei ze verrast. Voorzichtig verwijderde ze het donkergroene cadeaupapier.

Maud werd warm vanbinnen. Vooralsnog was hij attenter dan zij. Ze had er geen moment bij stilgestaan een cadeau voor Fleur te kopen. De laatste weken was ze eigenlijk alleen maar bezig geweest met het organiseren van de op stapel staande buurtbarbecue. Nu pas realiseerde ze zich dat ze die werkzaamheden waarschijnlijk had aangewend om niet aan het onvermijdelijke vertrek van haar dochter te hoeven denken.

‘Wauw, een Fitbit sporthorloge.’

‘Dan weet je voortaan naast de hoeveelheid calorieën die je inneemt ook hoeveel je er verbrandt.’

‘Wat ken je me toch goed, broertje, dank je wel.’ Ze stond op en omhelsde hem terwijl hij verbijsterd in zijn stoel bleef zitten.

Thomas keek met een schuine blik naar Maud, die niets anders kon doen dan zo onopvallend mogelijk en schuldbewust met haar hoofd te knikken. ‘Lieverd, je moeder en ik willen natuurlijk ook even stilstaan bij het feit dat je ons gaat verlaten...’

Fleur onderbrak hem: ‘Ik ga niet dood hoor. En als jullie geluk hebben zal ik af en toe Skypen of Facetimen.’

‘En zodra Arno jouw kamer heeft ingenomen, zullen we zijn oude kamer opknappen zodat je hier in huis je eigen plekje houdt,’ zei Maud, die moeite had om niet emotioneel te worden.

‘Hallo, ik ging iets zeggen,’ zei Thomas quasi geïrriteerd.

‘En voor Fleur hoop ik dat je het daar niet bij laat.’ Arno keek geamuseerd naar het plafond. Hij vermoedde dat zijn ouders vergeten waren om hun genegenheid te ondersteunen met iets materieels.

‘Ze heeft net een dure jas van je moeder gekregen. En daarnaast, waarom denk jij altijd dat iets alleen maar waarde heeft wanneer er harde euro’s tegenoverstaan?’

‘Daar gaan we weer,’ zei Fleur op monotone toon, terwijl ze nonchalant een eerste hap spaghetti in haar mond stak.

‘Toe, jullie eten wordt koud.’ Maud begon haar geduld te verliezen. Hiervoor had ze niet in de keuken gestaan. Het gehakt had ze voor de verandering gebakken in vette roomboter en ze was blij dat Fleur dat niet door leek te hebben.

‘Je hebt gelijk schat, maar die jongen mag nu toch wel weten dat het niet normaal is dat hij geld zo belangrijk vindt, maar ondertussen nog steeds op onze zak teert...’

‘En niet eens studeert,’ maakte Fleur haar vaders zin op ironische toon af.

Thomas keek haar glazig aan. Hij stelde toch geen onredelijke eisen aan zijn kinderen? Hij wist dat hij harder was voor zijn zoon dan voor zijn dochter, maar daar had Arno het zelf naar gemaakt. Als Fleur zich op haar kamer opsloot om te studeren, reed Arno rond op zijn scooter of lag hij op zijn stinkende kamer wiet te roken. Die jongen dacht dat zijn vader hem niet doorhad, maar zelfs al had Arno zijn deurkozijn extra geïsoleerd, de penetrante geur drong overal doorheen en was in het hele huis te ruiken. Maud had hem verboden de jongen erop aan te spreken; hij was immers volwassen en wiet was minder erg dan drugs, echte drugs. Daarnaast was Maud ervan overtuigd dat Arno het juiste pad zou vinden, als ze maar geduld hadden en hem onvoorwaardelijk steunden. Maar Thomas zag dat hun slappe aanpak geen enkel effect sorteerde. Het enige pad dat voor Arno in het verschiet lag was er een vol met klootzakken en lapzwansen zoals die vriend van hem. Nee, er moest iets gaan veranderen. Zodra Fleur op eigen benen zou staan, ging hij zich bezighouden met zijn zoon. Studeren zou er niet meer inzitten, maar misschien kon hij een nette baan voor hem regelen op het stadhuis. En met een scheutje geluk zou een beetje structuur in zijn leven hem aanzetten tot het volgen van een avondstudie.

‘Binnenkort zijn jullie van me af, dan verdien ik bakken met geld.’ Arno zakte terug in zijn stoel en keek zijn vader uitdagend aan.

‘Welk gat in de markt heb je nu weer ontdekt? Laat me raden: je gaat je eigen garage beginnen, een festival organiseren of misschien toch die wietplantage bij de overburen in de schuur telen?’

Maud keek boos Thomas’ kant op.

‘Moet je niet eerst luisteren naar wat hij te melden heeft voordat je zijn plannen bij voorbaat al de grond inboort?’

‘Laat maar, ma. Ik vertel wel niks meer.’ Met een lang gezicht nam Arno een hap van zijn spaghetti. Met kracht slurpte hij de slierten naar binnen waarbij spetters tomatensaus in zijn gezicht belandden. Hij was nu tweeëntwintig jaar en na te zijn gedegradeerd van het gymnasium naar de havo had hij diverse vervolgopleidingen gevolgd, maar deze geen van allen afgerond. Daarna was hij gaan werken, maar ook dat was geen succes geworden. Aangezien hij nog bij zijn ouders inwoonde, had hij geen recht op een bijstandsuitkering en was hij volledig – financieel – afhankelijk van hen.

‘Nee lief, we willen graag horen wat je ideeën zijn,’ probeerde Maud, terwijl ze wist dat het vergeefse moeite was. Thomas had de onmiskenbare kracht om zijn zoons zelfvertrouwen om zeep te helpen.

‘Zolang ik niet net als hij en Fleur rechten of iets anders onbenulligs ga studeren neemt hij me niet serieus. Alsof dat ambtenarenbaantje van hem iets is waar hij trots op moet zijn; wat een slechte grap.’ Arno praatte alsof zijn vader niet meer aan tafel zat en richtte zich alleen nog tot zijn moeder.

‘Door mijn baan kan je zus nu gaan studeren en kan ik jou een dak boven je hoofd en vreten geven.’

‘En dat mama een baan heeft vergeet je, omdat met je klauwen werken voor jou geen baan is.’

‘Zullen we nu stoppen met elkaar verwijten maken?’ kwam Maud tussenbeiden. ‘Dit is de laatste avond dat we met z’n viertjes zijn en ik wil niet dat het zo eindigt. Misschien is het een goed idee als we het gesprek over studeren en werken niet langer aan tafel voeren, maar op een ander moment.’

‘Dit is het enige moment dat we met elkaar praten zonder dat iedereen zich achter z’n laptop, iPad of telefoon verschuilt,’ zei Thomas, die zijn geduld begon te verliezen.

‘Spreek voor jezelf, ouwe,’ zei Arno, nog steeds zonder hem aan te kijken.

‘Ik ben een beetje misselijk, mag ik van tafel?’

Maud zag dat Fleur een groot deel van haar maaltijd had laten staan. ‘Eet eerst nog wat, je weet niet wat oma je straks allemaal voorschotelt als je daar woont.’

‘Je denkt toch niet dat ik iedere dag bij haar ga eten. Doorgekookte groenten, natte aardappelen en vette jus; mij niet gezien. Ik eet wel in de mensa van de universiteit, dat is veel verantwoorder. Deze spaghetti is trouwens veel te vet; heb je misschien andere boter gebruikt?’ Fleur trok haar neus op.

Keiharde verzadigde vetzuren, wilde Maud zeggen, maar ze hield zich in, omdat ze wist dat Fleur anders ter plekke over haar nek zou gaan. Als ze haar vertrek van tafel maar enigszins zou kunnen rekken, werden hopelijk nog een aantal van de calorieën in haar lichaam opgenomen. Maud wist dat ze het eetprobleem van haar dochter niet zelf kon oplossen. Ze moest een professional inschakelen, maar dat stelde ze steeds uit. Aan de ene kant om de onvermijdelijke confrontatie met haar dochter uit de weg te gaan – Fleur zou nooit toegeven dat ze een eetprobleem had want “ik heb geen probleem, jullie hebben een probleem, een veelvraatprobleem” – en anderzijds om nog niet te hoeven erkennen dat ze had gefaald als ouder, want zo voelde het. En daarbij kwam ook nog dat Thomas het probleem absoluut niet zag, of ook niet wilde zien.

Fleur nam met zichtbare tegenzin nog een laatste muizenhapje. Toen ze het met moeite had doorgeslikt vroeg ze aan Arno: ‘Waarmee ga je nou bakken met geld verdienen, broertje?’

‘Fleur, wat had ik nou gezegd. Ik wil geen ruzie aan tafel,’ zei Maud.

‘Nou, broertje, vertel.’

Maud zuchtte diep en sneed de slierten spaghetti doormidden voordat ze een hap nam.

‘Een cateringbedrijf voor oude mensen die moeite hebben om een verantwoorde en toch ook lekkere maaltijd te bereiden,’ zei Arno en zijn ogen begonnen te fonkelen.

‘Laat me niet lachen. Alsof je daarmee een gat in de markt vult. Zoiets bestaat al jaren.’ Thomas schudde triomfantelijk met zijn hoofd.

‘Dit is anders. Wij hebben recepten waar die oudjes uit kunnen kiezen en wij bezorgen hen de ingrediënten zodat ze zelf kunnen koken. En als ze daarbij hulp nodig hebben, zoeken wij een geschikte vrijwilliger die graag iets overheeft voor de oudere medemens. Ik denk dat ma daar ook wel voor te porren is.’

Maud verslikte zich bijna in haar vette hap. ‘Nou, ik werk al de hele dag met oude mensen, maar er zijn waarschijnlijk genoeg anderen die daar wel iets voor voelen, daar ben ik van overtuigd.’ Ze hoopte dat Arno niet doorhad dat ze bij voorbaat al het hele idee niets vond, en was blij dat hij eindelijk weer eens ergens enthousiast over was.

‘Ik vind het een puik idee, broertje.’

Arno’s mondhoeken raakten bijna zijn oorlellen aan. ‘Dank je, Missy. We hebben de website waar vrijwilligers zich kunnen aanmelden al bijna ontwikkeld.’

‘En met “we” doel je op dat dealertje van de overkant?’ Het cynisme droop van Thomas’ woorden af.

‘Luuk heeft meer in zijn mars dan jij, ouwe ambtenaar.’

‘Wat een belabberd idee. Ik weet nu al dat het een fiasco wordt.’

Arno gooide briesend zijn bestek op tafel, schoof met veel kabaal zijn stoel naar achteren en liep de kamer uit.

‘Toen waren er nog drie,’ zei Thomas triomfantelijk.

‘Twee, want ik voel me echt niet lekker, sorry ma.’ Ook Fleur stond op van tafel en liep Arno achterna. Bobby volgde haar, zijn korte staartje kwispelde heen en weer als een op hol geslagen slinger van een Friese staartklok.

‘Nou, je hebt het weer voor elkaar, dank je wel,’ zei Maud met vermoeide stem.

‘Wen er maar vast aan. Als ook Arno straks het huis verlaat omdat hij bakken met geld verdient, blijven we met z’n tweetjes over.’

‘Je moet die jongen niet zo hard aanpakken, dat is echt onredelijk.’

‘Hij moet gaan inzien dat het leven geen grote coffeeshop is, maar dat ook hij verantwoordelijkheden heeft. We kunnen niet voor eeuwig voor hem blijven zorgen.’

In stilte aten ze verder. Het geluid van hun tikkende bestek werd enkel overstemd door het toilet dat boven hun hoofd een paar keer achter elkaar werd doorgetrokken.

6

Het koude water van het kanaal was tot hun middel gestegen, waardoor ook de temperatuur in de auto tot ver onder aangenaam was gedaald.

De vrouw had net als de man haar gordel losgemaakt en zat omgekeerd met haar knieën op de stoel. Wanhopig probeerde ze de baby uit de Maxi-Cosi te trekken. Die krijste zo hard, dat het gehuil van de vrouw en het geklater van het naar binnen gutsende water werden overstemd.

De man probeerde het raam te openen, maar er zat geen enkele beweging in. Hij moest iets anders verzinnen, en snel ook. ‘Waar ligt die veiligheidshamer, verdomme.’ Hij tastte onder zijn stoel in het koude water.

‘Ik heb honderd keer gezegd dat je die hamer in zijn houder op een vaste plaats moest bevestigen, maar je luistert nooit naar me,’ schreeuwde de vrouw. Ze had het kindje over de rugleuning van de stoel getild en klemde het beschermend tegen zich aan. Met haar bovenbenen drukte ze zichzelf omhoog zodat haar hoofd het dak van de auto raakte. Het wateroppervlak steeg onheilspellend snel.

‘Verwijten hebben geen zin. Help liever mee zoeken, anders komen we hier echt niet levend uit.’ Hij richtte zich op en knipte het lampje aan dat zich naast de achteruitkijkspiegel bevond. Gelukkig functioneerde dat nog wel. Het zwakke licht creëerde een spookachtige sfeer en kleurde het koude water dat hen gevangen hield ijselijk zwart.

‘Papa, hamer daar,’ klonk een stemmetje vanaf de achterbank.

Hij was de peuter helemaal vergeten.

‘Waar is die hamer?’ De man keek over de rugleuning naar de peuter, die geen besef had van de benarde situatie waar de familie zich in bevond.

De handjes sloegen vrolijk op en neer in het water, alsof ze in een pierenbadje zaten in plaats van in het Amsterdam-Rijnkanaal.

‘Waar is die klote hamer?’ De man schreeuwde, wanhopig nu, en de tranen schoten in zijn ogen.

De peuter keek verschrikt op, teleurgesteld dat niemand wilde delen in de vreugde. ‘Hamer daar, daar.’

De man volgde met zijn ogen de trillende vingertjes. ‘Natuurlijk, waar anders.’ Hij opende het dashboardkastje dat inmiddels onder water was verdwenen. Er kwam een grote luchtbel vrij die nagenoeg meteen aan de oppervlakte uiteensprong. De opluchting die de man voelde toen zijn vingers het handvat van het hamertje omvatten was bijna orgastisch. ‘Houd je adem in zodra je je hoofd niet meer boven water kunt houden. Het gaat nu heel snel.’ De eerste slag tegen het zijraampje was veel te zwak, het veroorzaakte zelfs geen krasje.

‘Maar dan verdrinken we,’ gilde de vrouw.

De man nam niet de moeite om te reageren en sloeg nogmaals tegen het raam. Exact in het midden nu en met alle kracht die hij nog in zijn lichaam had. Glas spoot met het water mee naar binnen.

7

Nadat ze de vaat had weggewerkt, ging Maud nog even in de tuin zitten. Ze hield van deze periode van het jaar wanneer de duisternis steeds eerder begon in te vallen, maar het buiten nog aangenaam genoeg was om na het eten in de tuin koffie te drinken.

De kinderen hadden zich zoals gewoonlijk teruggetrokken in hun kamers en Thomas had zich op de bank in de huiskamer genesteld om naar het journaal te kijken. Vanavond aan tafel had ze zich gerealiseerd dat zij en Thomas straks voor het eerst echt samen zouden zijn. Al die jaren hadden ze een gezin gevormd en had hun relatie op de tweede plaats gestaan. Toen ze Thomas leerde kennen had hij al een kind uit een eerder huwelijk en omdat zijn ex met de noorderzon was vertrokken – eigenlijk was het de zuiderzon want haar nieuwe lover was een Spanjaard die ze tijdens een weekendje Ibiza met vriendinnen had ontmoet – had ze de zorg voor de kleine jongen op zich genomen. Zonder morren, want ze deed het graag, maar het had er wel toe geleid dat ze amper tijd samen hadden doorgebracht en dat de verliefdheid snel was opgelost in een standvastige maar gezapige relatie die langzaam verder kabbelde. Niet over een rivier met onverwachte bochten, overhangende boomtakken en hoge watervallen, maar over een kanaal: rechtlijnig en voorspelbaar.

Maud hoorde Thomas kuchen en in gedachten ging ze terug naar het moment waarop ze elkaar voor het eerst hadden ontmoet.

Het was geen klassiek geval geweest van zuster ontmoet dokter, maar een dat op een goede tweede plaats komt: zuster legt het aan met haar patiënt. Ze had nog maar net haar eerste schreden in het ziekenhuis gezet toen ze hem ontmoette. Hulpbehoevend, maar in het bezit van al zijn eigen tanden en kiezen, zonder luier en geen doorligplekken. Bijzonder knap was hij niet, maar omdat het niet zo vaak voorkwam dat er iemand van onder de dertig op de afdeling werd opgenomen, wilde iedere verpleegkundige hem graag verzorgen. Tenzij je nog zo groen als gras was en al bij binnenkomst begon te stotteren. ‘Goe... goedemorgen, we gaan je even wassen.’

‘We? Ik zie geen collega en ik kan je niet helpen. Je zult het toch echt alleen moeten doen.’

Ze liet haar blik over zijn beide gipsen armen en opgetakelde been gaan. ‘Je hebt helemaal gelijk, stom van me.’

‘Trek het je niet aan. Ik ben iets te veel een taalpurist. Beroepsdeformatie, ben ik bang. Ik ben jurist.’

‘Wat goed van je,’ zei Maud, die niet wist wat ze anders moest zeggen. Een voor een trok ze de drukknopjes van zijn shirt los. Ze keek naar zijn ontblote, welgevormde borstkas en slikte haar verwondering weg. Vervolgens haalde ze een nat washandje over zijn gezicht. Hij kneep zijn ogen en mond stijf dicht. Ze kon zich voorstellen hoe hij er als klein jongetje uit moest hebben gezien. Het vertederde haar. Met een zachte handdoek depte ze het vocht weg.

Thomas keek rustig toe hoe ze het washandje opnieuw in het warme water onderdompelde, met wat zeep insmeerde en vervolgens zachtjes zijn gespierde borst masseerde.

‘Je doet dit werk zeker nog niet zo lang.’

Maud trok van schrik haar hand terug. ‘Doe ik het niet goed?’

‘Integendeel, maar de andere verpleegsters zijn nogal hardhandig.’

Ze hield haar mond, pakte hem bij zijn pols beet en bracht zijn gipsen arm omhoog zodat ze onder zijn oksel kon wassen.

‘Au,’ riep hij. ‘Ik wilde je niet beledigen. Ik geef me over.’

‘Jezus, wat ben ik een kluns.’ Ze draaide haar gezicht weg zodat hij de opwellende tranen in haar ogen niet kon zien.

‘Grapje, je doet het prima, echt waar.’

In stilte ging ze verder en nadat ze zijn rug had gedaan, trok ze hem een schoon hemd aan. ‘Wat is er eigenlijk gebeurd, heb je een ongeluk gehad?’

‘Ik ben van een motor gevallen,’ antwoordde hij, blij dat ze een ander onderwerp had aangesneden.

‘Vreselijk, maar stoer dat je motorrijdt,’ zei Maud, die een onbedwingbaar zwak had voor mannen in uniform, van matroos tot politieagent.

‘Het klinkt heftiger dan wat er in werkelijkheid is gebeurd, want de motor was van een vriend. Ik mocht een rondje rijden op de parkeerplaats, maar nog voordat ik hem had gestart viel hij om en trok me omver. Daarbij brak ik beide armen en raakte mijn been bekneld.’

‘Dat had je nou niet moeten zeggen, ik was net zo onder de indruk van je.’

‘Ik lieg niet graag tegen mooie vrouwen.’

Mauds wangen kleurden appelrood. Met tegenzin trok ze de deken, die Thomas tot zijn middel bedekte, naar beneden. ‘O jee,’ zei ze met een hoog stemmetje, ‘je bent helemaal naakt.’

‘Dat is wel zo praktisch nu ik er zo bij lig.’

Ze zei niets, maar dompelde het washandje onder in het lauwe water. Met lange halen waste ze zijn gezonde been. Ze deed angstvallig haar best om haar blik niet naar zijn kruis te laten afdwalen, terwijl ze niet kon voorkomen dat ze vanuit haar ooghoeken zag dat zijn geslacht in rap tempo in omvang groeide. Na iets te lang bezig te zijn geweest met de voet van zijn gegipste been, moest ze er uiteindelijk aan geloven. Terwijl ze het washandje over zijn geslacht liet gaan probeerde ze de aangename tinteling in haar onderbuik te onderdrukken.

Thomas durfde haar niet aan te kijken, zuchtte diep in en deed tevergeefs zijn best om aan iets anders te denken.

Maud zag haar eigen opwinding gereflecteerd in de opwaartse staat tussen Thomas’ benen. Strijdig met wat haar geleerd was tijdens de opleiding negeerde ze zijn erectie niet maar omklemde hem met het washandje en begon, alsof Thomas haar telepathisch aanstuurde, haar hand op en neer te bewegen. Steeds sneller, in perfecte harmonie met zijn versnellende ademhaling. Voordat hij zich volledig overgaf, draaide hij zijn hoofd naar haar toe en keek in haar twinkelende kijkers. Plotseling was het voorbij en sloot hij zijn ogen.

Maud was bang voor zijn eerste woorden, maar die kwamen niet, waardoor de stilte een zware lading kreeg. Opnieuw waste ze zijn platte buik en donkere schaamhaar en probeerde te voorkomen dat ze opnieuw zijn penis zou aanraken. Toen de gespannen stilte haar te veel werd begon ze te grinniken.

Thomas opende zijn ogen en keek haar met diepe rimpels in zijn voorhoofd aan.

Ze wist geen excuus te verzinnen voor haar zenuwachtige lachje, dus vertelde ze hem wat er door haar hoofd ging. ‘Hij... je... je ding, zeg maar, doet me denken aan een pasgeboren puppy.’

‘Een pasgeboren, dode puppy zul je bedoelen.’ Tot haar opluchting lachte hij ontspannen met haar mee.

‘Maar gelukkig worden kleine hondjes groot,’ zei ze uitdagend.

‘Dode hondjes niet hoor.’

‘Dan kunnen we niets meer voor hem doen,’ zei ze quasi teleurgesteld en trok theatraal het laken omhoog tot zijn gezonde been en middel bedekt waren. ‘Dan ga ik nu maar naar mijn volgende patiënt, of moeten we er nog over praten?’

‘Praten? Ik juich die nieuwe ontwikkelingen van de opleiding tot verpleegkundigen toe, want bij mijn vorige wasbeurten ging de dienstverlening niet zo ver.’

‘Ik weet niet wat me bezielde,’ zei ze beschaamd.

‘Ik vergeef het je. Maar alleen als je met me uit eten gaat zodra ik mezelf weer kan... redden.’

Maud straalde en stemde er in toe met hem uit eten te gaan.

Het duurde nog tot hun zesde date voordat ze met hem naar bed ging, alsof ze zich extra moest bewijzen dat haar promiscue gedrag in de patiëntenkamer toch echt een uitzondering was geweest. Binnen vier maanden trok ze bij hem en zijn zoontje in.

Een luide kuch klonk op vanaf de bank in de huiskamer en bracht haar terug in het heden.

‘Kom je ook nog even buiten zitten, liefje? Zolang het nog kan,’ riep ze vanuit de tuin.

Zonder antwoord te geven kwam Thomas puffend van de bank omhoog.

‘Lukt het, jonge god van me?’

‘Lach jij maar.’ Sinds het ongeluk had hij, wanneer hij een tijdje niet had bewogen, last van stijve gewrichten. Hij schoof een tuinstoel naast die van Maud en ging zitten.

Ze pakte zijn hand vast. ‘Moeten we die jongen geen kans geven?’ vroeg ze voorzichtig.

‘Hoe bedoel je dat?’

‘We kunnen wat van ons spaargeld in zijn idee investeren.’

‘Denk je nou werkelijk dat zijn plan voor een bejaardencatering gaat aanslaan?’

‘Ik vind het geen slecht idee,’ probeerde ze.

‘Als het plan al iets is, moet het ook nog worden uitgevoerd en dat zie ik niet gebeuren. Binnen mum van tijd heeft hij onze investering erdoor gejaagd en zijn we weer terug bij af.’

‘We investeren ook in Fleurs studie en daarvan is het ook niet zeker dat het een succes wordt.’