2013 VL Publishing

De bende van Venlo

Twaalf jaar later

Valerie Lempereur

Ebook uitgave:

© 2013 VL Publishing

ISBN 978 94 91852 01 5

Oorspronkelijke uitgave:

© 2013 VL Publishing

ISBN 978 94 91852 00 8

NUR 320

www.vlpublishing.nl

Conversie e-book: Alderlane Digital Publications

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form by print, photocopy, microfilm or any other means without prior written permission from the publisher.

Voorwoord

'Mag ik jou nu eens een vraag stellen?' zegt Frenky, 'Natuurlijk', zeg ik. 'Geloof je mij als ik zeg dat ik niet bij de moorden op die oudjes betrokken ben geweest? Eerlijk antwoorden!' Het is aan het eind van een lang telefoongesprek, uit de gevangenis van Sittard. Wat moet je zeggen? Ik geef er een wat ontwijkend antwoord op, maar als ik er later over nadenk kom ik tot de conclusie dat het me nooit lekker heeft gezeten, die veroordelingen. Natuurlijk verdienden die jongens straf voor de moord die ze wél hebben gepleegd. Maar bij die moorden op het echtpaar Van Rijn was heel veel onduidelijk. Geen technisch bewijs, alleen verklaringen. En hoe kan het dat Sanny al op vrije voeten is en dat Frenky levenslang heeft, terwijl ze allebei voor dezelfde feiten zijn veroordeeld? Na het schrijven en publiceren van het eerste deel van 'de bende van Venlo' in 1996 heeft de zaak mij nooit los gelaten. Toen ik benaderd werd voor een herdruk, leek mij dat een goed idee, maar ik wilde ook weten: hoe is het nu met de zes hoofdpersonen? In zes nieuwe hoofdstukken geef ik antwoord op die vraag.

De overval

Op donderdagavond 20 januari 1994 ligt de Wederikstraat in het Limburgse dorpje Reuver, onder de rook van Venlo, er verlaten bij. Buiten is het ijzig koud. Wie niets op straat te zoeken heeft, blijft veilig en warm binnen. In de Wederikstraat staan aan beide kanten rijtjeshuizen, met ieder een voortuintje. In het hoekhuis, op nummer 1, is Jeu Wissink alleen thuis. Jeu (Limburgs voor 'Jozef', hij heet Joseph Matheus) ligt op de bank naar de televisie te kijken. Het is een week waarin het nieuws wordt beheerst door het geruchtmakende Eper incest-proces, dat die dinsdag van start is gegaan. In Nova buigen de deskundigen zich elke avond opnieuw over de tegenstrijdige verklaringen.

De drieënvijftigjarige Wissink is een 1.85 meter lange man. Met zijn zonnebankbruine toet en krullend haar ziet hij er veel jonger uit dan hij in werkelijkheid is. In de buurt staat hij bekend als hasjdealer. Hij heeft zelf hasj geteeld en is ook nauw betrokken bij het bewaken van de hennepkassen. Vroeger heeft hij in de bouw gewerkt, maar hij werd afgekeurd op zijn rug. Er is meer veranderd. In 1987 is hij, na een huwelijk van achttien jaar, gescheiden van zijn vrouw Miep. Ze kon er niet meer tegen dat hij voortdurend vreemdging. De scheiding heeft hem meer aangegrepen dan hij voor zijn ex en hun drie kinderen wil weten. In stilte heeft hij trieste gedichten geschreven, waaruit een verdriet bleek waarvan niemand wist. Met zijn kinderen heeft hij regelmatig contact. Zijn dochters zijn allebei getrouwd en komen elke week schoonmaken. Zoon Marco woont meestal bij zijn moeder, ook in Reuver, maar Miep is begin januari met haar nieuwe man op vakantie gegaan en daarom verblijft Marco tijdelijk bij zijn vader. Marco is op deze donderdag al vroeg in de middag vertrokken en 's avonds op bezoek gegaan bij een vriendin. Jeu Wissink zelf is overdag ook weg geweest. Om half acht 's morgens is hij van huis gegaan omdat hij een andere auto wil kopen. Aan het eind van de middag heeft hij gevonden wat hij zoekt. Met een particulier heeft hij overeenstemming bereikt over een Alfa Romeo. De volgende dag zal hij hem kunnen halen. Als om twintig minuten over tien de bel gaat, kijkt Wissink, tegen zijn gewoonte in, niet door het raam van de woonkamer om te zien wie er voor de deur staat. Het zou, sinds Marco weer bij hem woont, niet de eerste keer zijn dat hij 's avonds laat naar de voordeur moet lopen omdat zijn zoon weer eens is vergeten de sleutel mee te nemen. In de veronderstelling dat het ook dit keer Marco is die aanbelt, loopt Wissink zonder het ganglicht aan te doen, op de deur af. Zonder echt te kijken wie er staat opent hij de voordeur en wil hij zich meteen weer omdraaien om terug te gaan naar de woonkamer. Op dat moment springt er een tengere, donker geklede jongeman met een pistool in zijn hand vóór hem en krijgt hij meteen de loop tegen zijn hoofd. Verbijsterd stamelt Wissink: 'Wat ís dat?! Wat ís dat?!'

Eind november 1993. In hun stamcafé 't Pumpke aan de Straelseweg in Venlo, bespreken Huub K. en Kuuk B. de belangrijke zaken des levens, zoals daar zijn: het weer, auto's, geld en vooral het gebrek aan dat laatste.

Huub K. is een klein, niet al te fris ogend mannetje van zesenvijftig jaar. Hij heeft een dikke buik, een bol gezicht, een glazen oog en hij is een beetje doof. Het buskruit heeft hij niet uitgevonden: twee jaar lagere school, toen was de oorlog voorbij en begon zijn carrière als bouwvakker. Er zijn mensen die zeggen dat hij debiel is, maar dat gaat een tikje te ver. Huub woont in de rosse buurt van Venlo. Aan de Hogeweg, waar een handjevol dames zich met weinig plezier achter het raam staan te verkopen, heeft Huub een bejaardenwoninkje.

Als je bij hem uit het raam kijkt, kun je het doen en laten van prostituee Maureen nauwlettend volgen. Tot ze haar gordijnen sluit. Huub kijkt veel. Sinds hij is afgekeurd en in de WAO terechtgekomen is, heeft hij zeeën van vrije tijd.

Mede-stamgast Kuuk B. heet eigenlijk Nico, maar iedereen kent hem onder de bijnaam Kuuk, die hij zich heeft verworven door een onsmakelijke gewoonte: het te pas en te onpas boeren. Hij is de tegenvoeter van de kleine bolle Huub. Kuuk is een bonk van een vent. Hij is 1.90 meter lang, een brede, woest uitziende man met lang bruin haar dat in een matje op zijn vlezige nekpartij rust. Hij is vierenveertig jaar. Huub en Kuuk kennen elkaar een kleine twee jaar, van 't Pumpke. Kuuk heeft zijn wortels in het Venlose. Zijn zus Ine woont er, met haar kinderen. Zij is getrouwd geweest met een Duitser, Heinz P., uit het even over de grens gelegen Straelen. Met een van de kinderen van zijn zus, neef Frenky, heeft oom Kuuk regelmatig contact.

Tijdens de genoeglijke kout in 't Pumpke komt het gesprek tussen Huub en Kuuk op Jeu Wissink. Wissink is bevriend met Huub en komt regelmatig bij hem op bezoek. Meestal kijken ze naar de tv en uit het raam. Vooral Jeu laat zijn ogen regelmatig van de beeldbuis afdwalen: hoewel hij een vaste vriendin heeft, is hij smoorverliefd op prostituee Maureen. Het is eigenlijk geen combinatie: de domme, onooglijke Huub en de aantrekkelijke Jeu 'man van de wereld' Wissink. Wissink mag graag een beetje pronken met zijn welstand. Vol trots laat hij aan iedereen die dat maar wil zijn nieuwe Rolex zien en als hij moet betalen pakt hij graag een stevige handvol bankbiljetten: kijk eens hoeveel ik heb... Het gaat Wissink vooral de laatste tijd financieel zeer voor de wind en dat laat hij aan alle kanten merken. Huub vertelt graag over zijn interessante vriend. 'Die Wissink boert lekker,' zegt Huub, 'hij zegt dat hij nu al meer dan een miljoen heeft.' Bij Kuuk blijven deze woorden hangen. Als een paar weken later neef Frenky en diens vriendje Sanny bij hem op visite komen, bespreken ze gedrieën de vermeende rijkdom van Jeu Wissink. Frenky komt trouwens nogal vaak bij Oom Kuuk: Frenky heeft geen rijbewijs, maar rijdt wel graag in de auto. Oom Kuuk scharrelt wat in auto's en meestal bestuurt neeflief in een vehikel dat geacht wordt op naam te staan van Oom Kuuk.

Begin januari 1994 gaat Huub op bezoek bij Kuuk, in de Pelsmakersstraat in Venlo. Toevallig komen neef Frenky en zijn maatje Sanny diezelfde middag ook op visite. Met z'n vieren bespreken ze 'de zaak-Wissink.' Huub heeft in het begin helemaal niet door wat de andere drie van plan zijn. Hij schrikt als hij in de gaten krijgt dat er een plan wordt gemaakt om Wissink te beroven. Maar veel kan hij er ook niet tegen doen, en och, misschien loopt het zo'n vaart niet. Frenky en Sanny kent hij niet. En dat is voor de gemoedsrust van de wat onnozele Huub maar goed ook. Beide jongens hebben op dat moment al heel wat op hun kerfstok, al beseft nog niemand hoeveel. Voor een roofoverval draaien ze hun hand niet om en ze zijn oom Kuuk volop dankbaar voor zijn gouden tip omtrent Wissink. Al moet oom Kuuk hen wel een beetje in de goede richting duwen.

De jongens zijn allebei even groot: ongeveer 1.75 meter. Frenky, geboren in 1973, is tenger gebouwd, vandaar dat hij vaak 'de smalle' wordt genoemd. Hij heeft een hard, spits gezicht met een scherpe neus en bruine ogen. Zijn haar is zijn trots: van voren is het kort, van achteren lang. Frenky is op 17 januari 1973 geboren in het Duitse Straelen. Toen hij dertien was, scheidden vader Heinz en moeder Ine. In het voorjaar van 1993 ontmoeten Frenky en Sanny elkaar in de dansschool annex discotheek Madison-club in Venlo. Sanny is op 13 oktober 1975 in Venlo geboren. Hij is zwaarder gebouwd dan Frenky, goed gespierd, en hij heeft donker, achterovergekamd haar. Hij lijkt een beetje op een Italiaan. Hij draagt bijna altijd zwarte kleding en Nike sportschoenen.

In de loop van januari neemt het plan Jeu Wissink te beroven, steeds vaster vormen aan. Duidelijk is dat Frenky en Sanny het vuile werk moeten opknappen. Oom Kuuk geeft advies en morele steun, domme Huub klikt alle veranderingen in het leven van zijn vriend Wissink door. Frenky en Sanny rijden geregeld door de Wederikstraat om te kijken of Wissink thuis is. 'Afleggen', heet het in het vakjargon, maar de twee boezemvrienden hebben er niet veel kaas van gegeten. Ze zijn bang om op te vallen en ze kunnen geen vast patroon ontdekken in het leven van Wissink. Ze schuiven het een beetje voor zich uit. Intussen worden de verhalen van Huub steeds spannender en Huub begint het ook een steeds beter idee te vinden om zijn vriend te laten beroven. Wissink zou bijna geen geld op de bank hebben, hij bewaart alles thuis, 'vermoedelijk wel twee ton'. De laatste tijd is hij erg actief, voortdurend reist hij met zijn zoet geurende handelswaar naar 'Holland' en hij moet met veel geld terugkeren. In korte tijd heeft hij zijn inboedel voor veertig mille laten vernieuwen en hij heeft nieuwe geluidsapparatuur aangeschaft voor vijftien mille.

Op donderdagmiddag 20 januari 1994 belt Huub naar Kuuk en zegt: 'Ik heb net van Wissink gehoord dat hij morgen zijn nieuwe auto gaat betalen. Hij liet mij daarbij een hele stapel briefjes van duizend zien. Wel vijftig of zestig, denk ik.'

Kuuk: 'Zoveel... Je hebt gelijk, het moet vandaag. Ik zal Frenky bellen en hem zeggen dat ze vandaag de laatste kans hebben om een groot bedrag buit te maken.' Kuuk belt Frenky en zegt dat hij onmiddellijk moet komen: er is belangrijk nieuws. Een uur later zijn Frenky en Sanny present. Kuuk zegt: 'De overval moet nog vandaag gebeuren, anders zijn jullie te laat. Ik heb van Huub gehoord dat Wissink morgen een nieuwe auto koopt. Als jullie vandaag nog gaan, weet je zeker dat de poen er nog is.'

Frenky stribbelt wat tegen. 'Hoe weten wij zeker dat hij thuis is vanavond? En als we dat al weten, dan moeten we ervan op aan kunnen dat hij alleen thuis is.'

Kuuk zegt dat Huub dat uit moet zoeken: die moet Wissink gewoon uithoren over zijn plannen voor die avond. Om zes uur belt Kuuk naar Frenky met de mededeling dat alles in orde is.

Na de betrekkelijk lange periode van voorbereiding, het maken van het plan, gaat de eigenlijke overval wonderlijk snel. Om kwart voor tien 's avonds vertrekken de jongens bij Frenky thuis, aan de Sint Isidorusstraat in Venlo. Ze stappen in hun veertien jaar oude bruine Opel Record, rijden over de rijksweg richting Reuver, een ritje van amper vijftien kilometer, en zetten koers naar de Wederikstraat. Frenky vindt het veiliger niet in de straat zelf te parkeren: de kans dat een van de buren zich later kan herinneren dat er omstreeks de tijd dat Wissink is overvallen een Opel Record met twee jonge mannen bij hen voor de deur heeft gestaan is te groot. Frenky rijdt naar het slechtst verlichte stuk van de nabijgelegen Korenbloemstraat. Net naast de glasbak is nog een plaats vrij. Voor ze uitstappen bespreken ze de laatste details. Frenky zegt: 'Vanaf het moment dat Wissink de voordeur open heeft gedaan, hou ik hem onder schot. Jij moet ervoor zorgen dat hij zo snel mogelijk met zijn handen op de rug wordt vastgebonden. Dan vragen wij waar zijn geld ligt. Als hij 't niet meteen vertelt, bewerken wij hem met de honkbalknuppel.' Sanny knikt instemmend en zegt: 'Als hij niet meteen antwoordt, kunnen wij hem toch ook gewoon zijn oor afsnijden?'

Twee vrouwen die hun hond aan het uitlaten zijn, passeren druk pratend de Opel Record. Als ze uit het zicht verdwenen zijn, stappen Frenky en Sanny uit. Vanwege de ijzige kou dragen ze allebei een dikke zwarte ski-jas. Via de Speenkruidstraat en een brandgang komen ze bij het huis van Wissink. Frenky gebaart dat ze eerst de omgeving moeten bekijken. Ze lopen voorbij het huis van de buren van Wissink. Er brandt geen licht. 'Ze slapen of zijn er niet,' zegt Sanny zachtjes. Bij de overburen brandt wel licht, maar de gordijnen zijn gesloten zodat zij geen zicht op het huis van Wissink hebben. Ze lopen terug naar het huis van Wissink. Ook bij hem brandt er licht in de woonkamer. Zijn overgordijnen zijn gesloten. Op de parkeerplaats voor het huis zien ze de rode Honda Prelude van Wissink staan. De Opel Kadet van zoon Marco is er niet. Ze concluderen dat Marco niet thuis is: hij gaat nooit zonder auto op stap.

Frenky fluistert: 'Hij is thuis.' Sanny vindt het toch wel eng. Hij zegt: 'Hoe weten wij nou zeker dat er niet iemand anders bij hem op bezoek is?' 'Dat weten wij niet,' fluistert Frenky terug, 'maar we hebben geen keus, we moeten het nu doen. Morgen gaat hij zijn nieuwe auto kopen en die betaalt hij met het geld dat hij nu thuis heeft liggen. Als we 't later doen, komen we voor niets. Kom op, we gaan.' Sanny loopt over het betegelde pad naar de voordeur en belt aan. Het is dan twintig minuten over tien. In de mouw van zijn jas heeft hij een honkbalknuppel en in zijn binnenzak zit een rol tape, waarmee hij straks Wissinks handen zal vastmaken. Frenky staat rechts van de voordeur met zijn schoenen in het zand, maar daar let hij niet op. Het pistool heeft hij in zijn hand. Als Wissink opendoet en zich omdraait om terug te lopen, springt Frenky als een duveltje uit een doosje voor de nietsvermoedende man en zet hem de loop van het pistool tegen het hoofd. Als Wissink stamelt: 'Wat is dat?! Wat is dat?!' roept Frenky: 'Dit is een overval. Snel naar binnen jij!' Met de loop van zijn pistool tegen diens hoofd duwt hij zijn slachtoffer naar de woonkamer. Sanny kijkt nog even de verlaten straat in. Er is niemand die iets gezien heeft. Gerustgesteld sluit hij zachtjes de voordeur. Hij loopt naar de woonkamer en ziet dat Wissink en Frenky in de achterkamer van het huis zijn. Wissink ligt tussen de bank en de salontafel op zijn buik op de vloer. Hij schreeuwt dat er bij hem niets te halen is. Ze moeten een vergissing gemaakt hebben.

'Kop houden,' roept Frenky, die vervolgens op de benen van Wissink gaat zitten om hem in bedwang te houden. Met het pistool op hem gericht zegt Frenky: 'Waar is je geld, ik weet alles van jou.'

Wissink: 'Ik heb geen geld.'

Frenky tegen Sanny: 'Geef mij je honkbalknuppel.' Hij slaat Wissink op zijn benen. 'Waar is je Rolex,' roept Frenky. Wissink: 'In de kast, hier beneden, in de woonkamer.' Sanny is intussen bezig de handen van Wissink op zijn rug vast te maken met de tape die hij uit de schuur van zijn moeder heeft meegenomen.

'Het lukt niet, die vent is veel te wild, ik krijg zijn handen niet goed bij elkaar,' zegt Sanny tegen Frenky. Meteen daarop probeert Wissink overeind te komen; Frenky, die dan nog steeds op de benen van Wissink zit, raakt hierdoor zijn evenwicht kwijt en rolt van zijn benen af. Frenky is witheet dat Wissink ondanks het op hem gerichte pistool probeert op te staan. Dan klinkt er een schot. Even later zien Frenky en Sanny dat Wissink door de kogel in zijn buik is geraakt. Hij kermt van pijn. Sanny is woest: de kogel had hém wel kunnen raken. Hij hoorde het projectiel langs zijn oor suizen voordat het Wissinks lichaam binnendrong. Als Sanny van de schrik bekomen is, staat hij op en pakt hij de honkbalknuppel. Hij begint ermee op het hoofd van Wissink te slaan. Frenky staat op anderhalve meter van Wissink af en wil opnieuw schieten, maar het pistool weigert. Wissink probeert op zijn knieën weg te komen, maar voordat hij ook maar de kans krijgt een meter in de richting van de deur van de hal te kruipen, klinkt er opnieuw een schot. Dit keer wordt hij aan zijn hand geraakt.

Frenky zegt: 'Zeg 't, waar heb jij je geld.' De in doodsangst verkerende Wissink antwoordt: 'Boven in de kast van de slaapkamer, aan de straatkant. Het geld zit in een koffertje.'

Frenky knikt naar Sanny, die naar boven moet gaan om te kijken of Wissink de waarheid heeft gesproken. Nog geen minuut later komt Sanny de woonkamer weer in met het bewuste koffertje in zijn handen. Hij zegt lachend naar Frenky: 'Ja. Oké, ik heb het.'

Wissink kermt nog steeds van pijn. Hij ligt in een grote plas bloed en kreunt tegen Frenky: 'Bel alsjeblieft een ambulance, jullie hebben nu toch het geld. Ik zal jullie nooit verraden. Ik ken jullie niet.' Frenky: 'Wát ambulance! Hier! Dít is je ambulance!'. Hij loopt op Wissink af en schiet hem van dertig centimeter afstand twee maal door het hoofd. Frenky is lijkbleek als hij ziet wat hij heeft aangericht. 'Kom! Wegwezen hier!' Maar Sanny is nog niet klaar. 'Wacht even,' zegt hij, 'ik moet die Rolex nog pakken.' Als hij het horloge heeft, pakt Frenky hem bij zijn mouw beet en trekt hem mee naar de voordeur. 'Kom op, we hebben geen tijd meer te verliezen!' Voorzichtig doen ze de deur open. Frenky kijkt de straat in. Als hij ziet dat er niemand in de buurt van het huis loopt, verlaten ze de woning. Het is dan twee minuten voor halfelf. Ze zijn in totaal maar acht minuten in de woning geweest. Frenky heeft het bruine attaché koffertje met het geld van Wissink onder zijn arm. Ze rennen terug naar hun auto. Halverwege de Korenbloemstraat krijgen ze de schrik van hun leven: er komt een man in hun richting. 'Rustig doorlopen,' sist Frenky tegen Sanny. De man loopt hen echter rustig voorbij zonder hen aan te kijken. Als hij de hoek om is, zetten ze het weer op een lopen. Frenky gooit het koffertje in de auto, start als een razende de motor en rijdt vervolgens met hoge snelheid en met gedoofde lichten de straat uit, naar de rijksweg richting Venlo.

In Venlo rijden ze linea recta naar oom Kuuk. Onderweg zegt Frenky tegen Sanny dat ze over het koffertje met geld niets moeten zeggen tegen zijn oom. 'Dat gaat hem niet aan', zegt hij. 'We doen net of we geen geld gevonden hebben.' Sanny bewondert intussen Wissinks horloge. Frenky zegt dat hij dat ding onmiddellijk uit het raam moet gooien, 'Veel te gevaarlijk! Als ze dát ooit bij ons vinden...' Sanny gooit het kostbare kleinood in de berm. Over de uit de hand gelopen overval wordt tijdens de autorit met geen woord gesproken.

Om vijf over halfelf komt Marco, de eenentwintigjarige zoon van Wissink, thuis. Van de buitenkant is aan de woning niets verdachts te zien. Als hij bij de voordeur komt, ziet hij dat deze op een kier staat. Hij denkt dat zijn vader hem heeft horen aankomen en alvast de deur open heeft gedaan. Marco loopt meteen door naar de woonkamer. Op de salontafel branden twee kaarsen. Zijn vader ziet hij nergens. Hij loopt naar de bank en dan ziet hij het. Daar, op de vloer, tussen de bank en de salontafel, daar ligt zijn vader. Eerst dringt het nog niet tot hem door wat er aan de hand is. Hij zegt: 'Papa! Wakker worden! Wat doe je daar op de vloer!' Hij schudt zijn vader eens goed door elkaar en dan ontdekt hij de plas bloed waarin deze ligt. Ook ziet hij, nu hij beter kijkt, bloedspatten op de salontafel en op de bank. Marco denkt dat zijn vader is gevallen en loopt meteen naar de buren om hulp te halen. De buurman ligt al in bed als Marco aan de deur staat. Hij komt meteen naar beneden. Marco zegt dat zijn vader onwel geworden is. De buurman gaat met hem mee. Ze willen een ambulance bellen, maar de telefoon doet het niet. De draad is uit de muur getrokken. Dan gaan ze naar het huis van de buurman om te bellen.

Als ze terugkeren in de woning, ontdekt de buurman een lege kogelhuls in de woonkamer. Op hetzelfde moment ziet Marco dat zijn vader op zijn rug een wond heeft. Dan pas wordt hun duidelijk dat hier iets gruwelijks gebeurd moet zijn. Nu herinnert de buurman zich ineens ook dat hij kort geleden drie doffe knallen heeft gehoord. Maar omdat hij lag te slapen is het toen niet zo goed doorgedrongen. Hij had nog even gedacht dat hij het gedroomd had.

Om vijf voor elf arriveert de politie. Terwijl de politie op weg is naar de plaats delict, arriveren Frenky en Sanny bij de woning van oom Kuuk. Het is dan tien voor elf. Frenky vindt het vreemd dat er geen licht brandt: oom Kuuk wist toch dat ze vanavond naar Reuver zouden gaan en het lag toch voor de hand dat ze bij hem terug zouden komen. Frenky bonst op het raam. Na een paar minuten gaat het licht boven in de slaapkamer aan en is er gestommel in de gang. Met een slaperig hoofd doet Kuuk open. Frenky en Sanny gaan naar binnen. Frenky zegt dat het helemaal verkeerd is afgelopen. 'Ik heb hem kapot geschoten.' Zijn oom maakt hen uit voor stommelingen. Frenky zegt dat het een ongeluk is geweest. 'Als die man was blijven liggen en gewoon had meegewerkt was er niks aan de hand geweest.' Ondertussen komt ook de zoon van Kuuk, Nicky, de woonkamer in. Hij komt erbij zitten. Dan pas bedenken ze dat de tape die Sanny heeft gebruikt om de handen van Wissink vast te maken nog in de woning moet liggen. En Frenky mist ook nog twee hulzen… Kuuk vraagt of ze handschoenen hebben gebruikt. 'Nee, niet aan gedacht', zegt Frenky. 'Dan zitten jullie in de problemen', zegt Kuuk. 'Vingerafdrukken vindt de politie altijd. Jullie moeten terug en alles schoonmaken wat jullie in dat huis hebben aangeraakt. Dan kunnen jullie meteen het huis doorzoeken om te kijken waar die rat het geld verstopt heeft.'

Frenky wil er niets van weten. 'Ik ga voor geen goud meer naar dat huis terug.' Maar Sanny vindt dat Kuuk gelijk heeft. 'We hebben geen handschoenen aangehad. Dus als we niet gepakt willen worden moet alles schoon zijn en moeten de tape en de hulzen verdwenen zijn.' Oké', zegt Frenky, 'we gaan terug.'

Ze bespreken hoe ze het huis weer in moeten komen. Sanny meent dat hij de voordeur dichtgetrokken heeft. Frenky zegt dat ze dan via de achterdeur wel binnen kunnen komen. 'We forceren wel wat. We hoeven in elk geval niet meer bang te zijn dat hij wakker wordt en ons kan verraden.'

'Misdadigers keren bijna altijd terug naar de plaats van het delict,' Frenky en Sanny passen dit principe wel erg rigoureus toe. Om kwart voor twaalf vertrekken ze bij Kuuk en gaan ze voor de tweede keer die avond op pad naar Reuver. Het koffertje met geld ligt nog steeds in de kofferbak van Frenky. Als ze in Reuver aankomen, rijden ze meteen naar de Korenbloemstraat. De parkeerplaats waar ze eerder die avond hebben gestaan is nog steeds leeg. Ze lopen opnieuw richting de Wederikstraat. Aanvankelijk zien ze niets bijzonders, maar als ze dicht bij de woning van Wissink zijn, fluistert Sanny panisch: 'Wegwezen hier! Zie je dat niet! Daar hangt allemaal van dat rode lint… Dat kan maar één ding betekenen: de politie is in het huis van Wissink. Ze hebben hem gevonden!'

Het angstzweet breekt hem uit.

Ze besluiten niet meer dezelfde weg terug te rijden naar Venlo. Dat is veel te gevaarlijk. Via een omweg door de gemeente Swalmen en Tegelen komen ze uiteindelijk om kwart voor een bij het huis van Frenky aan. Daar ontdekt Sanny dat er bloed aan zijn broek zit. Hij zegt dat hij zo niet naar huis kan. Als zijn moeder het ziet, wil ze precies weten hoe dat gekomen is. Frenky leent hem een van zijn broeken. 'Mijn moeder wast jouw broek wel. Zij wil niet weten hoe dat bloed erop gekomen is.'

Als Sanny zich in de hal heeft verkleed, gaat hij de woonkamer binnen waar Frenky en zijn moeder en zusje Nancy koffie zitten te drinken. Sanny hoort dat Frenky hun het hele verhaal vertelt. Frenky zegt tegen Sanny dat hij zich geen zorgen hoeft maken: de politie mag dan wel vingerafdrukken vinden, die van Sanny heeft de politie niet in haar bestand dus kunnen ze er nog niets mee. Voor zichzelf hoopt hij dat er op de hulzen geen bruikbare vingerafdrukken van hem staan. Sanny is uitgeput. Hij wil naar huis. Frenky wil hem met de auto brengen maar Sanny zegt dat hij nog wat frisse lucht nodig heeft. Op het brommertje van Dennis, de jongere broer van Frenky, gaat hij naar huis.

Tegen de lamp

Januari 1994 is in de criminele geschiedenis een bijzondere maand. Op zondag 9 januari wordt in Putten, in het huisje van haar oma, de drieëntwintigjarige stewardess Christel Ambrosius verkracht en vermoord. Er worden twee mannen voor aangehouden en veroordeeld, maar er is veel twijfel of de politie wel de echte daders te pakken heeft. Ook in januari speelt het incestproces Jolanda van B. zich af voor de rechtbank in Zutphen. Net als in de zaak-Putten spelen ook hier geloof en overtuiging de hoofdrol. Met bijkans religieuze bevlogenheid buigen al te ambitieuze opsporingsbeambten de waarheid en de feiten om 'tot het plaatje rond is'.

Januari 1994 is ook de cruciale maand in het bestaan van de 'Bende van Venlo', een van de meest geruchtmakende Nederlandse misdaadbendes van de jaren negentig, en misschien wel van deze eeuw. De moord op Jeu Wissink, op donderdag 20 januari, blijkt later een sleutelrol te spelen bij de oplossing van de andere zaken. Aanvankelijk tast de politie in het duister. De overval op Wissink dreigt onopgelost te blijven. Dan wordt het zondagavond 3 april.

Bij de meldkamer van de Venlose politie komt een telefoontje binnen van een vrouw die zegt dat er bij haar thuis voor de deur een man bezig is in te breken in een bestelbusje. De melding word doorgegeven aan een in de buurt rijdend surveillanceteam. Als de agenten nog geen twee minuten later arriveren bij het opgegeven adres, zien ze in eerste instantie niets verdachts. In de straat staan verscheidene bestelbusjes, maar dat is op zichzelf geen vergrijp. Als de agenten aanstalten maken weer naar hun auto te lopen en te vertrekken, zien ze vanuit een van de bestelbusjes de lichtstraal van een zaklantaarn. De beide agenten lopen erheen en kijken door het raam. Verstopt achter een paar bakken gereedschap zit een man. Als hij merkt dat hij betrapt is, komt hij tevoorschijn. De agenten herkennen hem meteen als de vijfentwintigjarige drugverslaafde Marcel N. Hij is de laatste jaren vaak op heterdaad betrapt bij inbraken in woningen of auto's.

De eerste dagen na zijn arrestatie, kan de politie de verslaafde Marcel N. nauwelijks verhoren vanwege zijn afkickverschijnselen. Hij ligt in zijn cel onder een deken te rillen en te zweten. De politie kent de verschijnselen en zorgt dat de dokter op geregelde tijden komt kijken. De dokter beperkt zich tot het voorschrijven van methadon.

Vier dagen later moet Marcel bij de rechter-commissaris komen. Hij krijgt te horen dat de politie denkt dat hij betrokken is bij de geruchtmakende diefstallen van assimilatielampen uit tuinderskassen, die Venlo en omgeving het laatste half jaar geteisterd hebben. Er zijn bij verschillende kassen waar is ingebroken vingerafdrukken van hem gevonden. Daarom, zo zegt de rechtercommissaris, gaat hij naar het huis van bewaring in Roermond, zodat de politie verder onderzoek kan doen.

Marcel baalt vreselijk dat hij naar het HVB moet, maar, zo redeneert hij: het is nog altijd beter dan een politiecel, waar alleen een stenen bed, stoel en tafel in staan en waar hij alleen maar uit de cel gehaald wordt om verhoord te worden. In het HVB heeft hij televisie op cel, recht op sport en recreatie, handenarbeid en de mogelijkheid familieleden of vrienden te ontvangen.

Marcel heeft intussen ingezien dat de politie in sommige zaken zoveel bewijs tegen hem heeft, dat hij beter kan meewerken. Hij bekent dat hij bij meer dan vijfentwintig diefstallen en inbraken in onder meer tuinderskassen en winkels betrokken is geweest. Als de verhoorders hem vragen naar namen van andere betrokkenen, noemt hij de namen van Frenky P., Sanny P. en Sjakie H. Sjakie is een vierentwintigjarige zwakbegaafde junk. De Venlose politie kent hem als hun eigen broekzakken. Sjakie is vanaf zijn kleutertijd regelmatig met politie en justitie in aanraking gekomen en staat bekend als een makkelijke prater. Als je hem genoeg koffie, gevulde koeken en sigaretjes geeft, heb je geen kind aan hem.

Tien dagen na de arrestatie van Marcel N. staat de politie 's morgens vroeg om zeven uur voor de deur bij Sjakie. Hij moet mee. Voor een gesprekje, zeggen ze. Sjakie kleedt zich braaf aan, neemt nog een shotje heroïne en gaat mee naar het bureau. Als hij daar geconfronteerd wordt met de bekentenissen van Marcel, doet hij niet de minste moeite die tegen te spreken. Integendeel, het klopt allemaal, zegt hij, maar Marcel is er alleen nog een paar vergeten. Sjakie bekent nog twintig inbraken extra.

Evenals Marcel komt Sjakie in het huis van bewaring terecht. De politie besluit om naar aanleiding van de bekentenissen van Sjakie en Marcel een speciaal rechercheteam samen te stellen, het INAS-Team (INbraken en ASsimilatieverlichting). Binnen tien dagen zitten ze al op meer dan veertig misdrijven en het einde lijkt nog lang niet in zicht. Vanuit het huis van bewaring belt Marcel naar het huis van Frenky's moeder. Hij zegt tegen haar dat Sjakie en hij tijdens de politieverhoren de namen van Frenky en Sanny hebben genoemd. De moeder van Frenky ontploft bijna van woede. Ze zegt niet te begrijpen hoe hij het in zijn hoofd heeft gehaald om hun namen aan de politie door te spelen. Frenky krijgt nog dezelfde dag van zijn moeder te horen wat Marcel N. haar verteld heeft tijdens het telefoongesprek. Het lijkt haar beter dat Sanny en hij een tijdje uit het zicht van de politie verdwijnen.

Frenky en Sanny duiken onder bij de zus van Frenky. Daar zal de politie hen voorlopig niet zoeken. Twee dagen later komt de politie inderdaad naar het ouderlijk huis van Frenky in de Sint Isidorusstraat. De moeder zegt dat ze Frenky en Sanny al een paar dagen niet meer gezien heeft.

Op zondag 8 mei 1994 zegt Frenky tegen Sanny dat hij naar het voetballen wil gaan kijken. Hij is gek op voetbal en wil de wedstrijd van zijn favoriete club VVV tegen de plaatselijke voetbalvereniging voor geen goud missen. Sanny vindt het geen goed idee, want de kans dat ze bij het voetbalveld politie tegen het lijf zullen lopen is vrij groot. Frenky wil er niets van weten en wil toch gaan kijken. Hij zegt dat niet iedere politieman weet wie ze zijn en dat ze gezocht worden. Ver komen ze echter niet: bij de ingang van het voetbalveld is het meteen raak. Ze worden herkend door een agent die weet dat ze door de politie worden gezocht. Als hij Frenky bij zijn mouw beetpakt ziet Sanny kans de wetsdienaar een flinke trap te verkopen. De man valt en laat Frenky los. De jongens zetten het op een lopen. Sanny, die vroeger bij zijn honkbalclub De Mustangs al een van de snelste sprinters was, heeft geen moeite om weg te komen. Frenky wel. Hij glijdt uit en wordt ingehaald door twee agenten die gezien hebben dat hun collega werd getrapt. Frenky wordt hardhandig tegen de grond gedrukt en in de boeien geslagen.

De op het nippertje ontsnapte Sanny gaat regelrecht naar het huis van Nancy, de zus van Frenky. Daar vertelt hij wat er op het voetbalveld gebeurd is. Hij is boos en verdrietig tegelijk. Boos, omdat hij Frenky nog zo goed had gewaarschuwd. Verdrietig omdat hij voor het eerst in anderhalf jaar weer op zichzelf aangewezen is, zelf weer beslissingen moet nemen. Sanny weet zich geen raad. Nancy probeert hem te kalmeren en zegt dat het allemaal wel zal meevallen. Het is tenslotte niet de eerste keer dat haar broer door de politie is opgepakt. 'Over een paar dagen staat hij hier weer voor de deur,' zegt Nancy geruststellend, maar Sanny weet het nog zo net niet. Wat hij wél weet is dat Frenky zijn mond niet voorbij zal praten. Ze hebben trouwens ooit afgesproken dat, mocht een van hen tweeën gearresteerd worden, ze alleen een paar onbenullige diefstalletjes zouden bekennen.

De dag na de aanhouding van Frenky belt Sanny met zijn moeder. Zij is boos op hem. De politie is bij haar aan de deur geweest. Ze zochten Sanny, maar wilden niet vertellen waarvoor. Sanny zegt dat de politie hem zoekt voor een paar diefstallen die Frenky en hij in het verleden hebben gepleegd. Zijn moeder zegt dat hij zo snel mogelijk naar huis moet komen en vooral geen stomme dingen meer moet doen. Als hij de hoorn heeft neergelegd, zegt Sanny tegen Nancy dat hij weer naar zijn moeder teruggaat.

Onderweg naar huis herinnert hij zich nóg een afspraak die Frenky en hij ooit hebben gemaakt: als een van beiden gearresteerd zou worden, moest de ander ervoor zorgen dat de wapens die ze hebben, in ieder geval nooit in handen van de politie konden komen. Hij maakt rechtsomkeert naar het huis van Nancy. Daar is alleen Dennis, het jongste broertje van Frenky, thuis. Sanny stoort zich niet aan de aanwezigheid van Dennis en loopt meteen door naar de woonkamer. Uit de kast haalt hij twee pistolen en een doosje munitie. Hij loopt ermee naar de keuken, verpakt het wapentuig in een stuk keukenrol en stopt het hele zaakje in een plastic tas. Hij overweegt of het niet beter is de pistolen mee naar zijn huis te nemen en daar ergens te verstoppen, maar daar ziet hij van af omdat de kans dat zijn moeder iets ziet te groot is.

Dennis, die gezien heeft dat Sanny pistolen heeft ingepakt en naar de tuin is gelopen, gaat ook naar buiten. Als hij Sanny een gat ziet graven, begint hij zonder wat te zeggen mee te helpen. Als het karwei geklaard is, zegt Sanny tegen Dennis dat hij hier nooit met iemand over mag praten. Als de politie de pistolen in handen krijgt, komen Frenky en hij in ontzettend grote problemen. Dennis belooft dat hij zijn mond zal houden.

Twee uur na het telefoontje met zijn moeder komt Sanny thuis. Hij vertelt zijn moeder van de situatie waarin Frenky en hij terecht zijn gekomen. Ze is witheet en schreeuwt dat ze gelijk gehad heeft, al die keren dat ze zei dat die Frenky van geen kant deugde en dat het slecht met hem af zou lopen als hij met hem om bleef gaan. Sanny relativeerde dat altijd. 'Daar ben ik altijd zelf nog bij,' zei hij dan. Maar nu wordt het Sanny te veel en begint hij te huilen. Zijn moeder belooft hem dat ze zal doen wat ze kan om hem uit deze situatie te halen. De volgende dag gaat Sanny samen met zijn moeder naar de politie. Hij geeft zich aan. Zijn moeder denkt dat hij hooguit een paar dagen op het bureau moet blijven. Daar heeft ze gelijk in, maar daarna komt Sanny niet thuis: hij komt ook in het Roermondse huis van bewaring terecht. Daar ziet hij voor het eerst Frenky weer. Frenky vertelt dat de meeste diefstallen die ze samen met Marcel en Sjakie hebben uitgevoerd, bekend zijn bij de politie. 'Beken ze maar, dan lijkt het net of je schoon schip aan het maken bent,' zegt Frenky.

De lijst van gepleegde strafbare feiten groeit met de dag. Ook Sanny en Frenky geven steeds meer toe. Het blijft niet bij het bekennen van diefstallen. Sanny begint ook verklaringen af te leggen over berovingen en mishandelingen van homofielen in het Venlose park, een paar maanden geleden. Ook hebben ze wel eens tuinhuisjes in de fik gestoken. Voor de grap, zegt hij.

Na verloop van tijd wordt duidelijk dat er nóg een verdachte in de zaak van de diefstallen is. Tijdens de politieverhoren van de vier jongens komt steeds de naam van de vijfentwintigjarige Frank G. naar voren. Aan hem zouden alle gestolen assimilatielampen zijn verkocht. Ook Frank G. is voor de politie geen onbekende. Hij is verscheidene keren gearresteerd voor heling en hij is ettelijke keren veroordeeld voor mishandeling, diefstal en overvallen. De laatste zes jaar is hij niet meer met de politie in aanraking geweest, maar de politie heeft hem nooit helemaal uit het oog verloren. Een belangrijke reden voor de blijvende interesse van de Hermandad voor de handel en wandel van Frank G. was dat hij veel in het gezelschap van Hacibey K., de 'maffia-burgemeester' van Venlo, wordt gesignaleerd.

Begin juni 1994 wordt Frank G. gearresteerd. De aanwijzingen tegen hem zijn zo sterk, dat het voor hem ook weinig zin heeft hardnekkig te ontkennen. Na een paar dagen verhoor geeft hij toe dat hij de koper is geweest van het gestolen goed dat de vier jongens bij diefstallen hebben buitgemaakt. 't Is vervelend, maar heling is geen halsmisdrijf. Na zes dagen komt Frank op vrije voeten. Het INAS-team maakt dan de balans op. Sjakie, Marcel, Frenky en Sanny hebben meer dan vijfentachtig strafbare feiten bekend, waaronder diefstallen uit woningen en bedrijven, berovingen, brandstichting, potenrammen en auto-inbraken. De politie schat de materiële schade op vijfhonderdveertigduizend gulden. In september 1994 worden Sjakie en Marcel voor hun aandeel in de diefstallen en mishandelingen door de rechtbank in Roermond ieder veroordeeld tot een gevangenisstraf van tweeëneenhalf jaar. Frank G. wordt in december 1994 door dezelfde rechtbank veroordeeld tot honderdveertig uur dienstverlening. Frenky en Sanny hebben voor deze zaken geen straf gekregen en de kans dat dat nog zal gebeuren, is uiterst klein. Zij zijn in een heel andere categorie van het strafrecht terechtgekomen. Namelijk: moord.