Het Zuiden

Het waait stevig, maar het geluid van de wind wordt overstemd door de kraanvogels die met veel kabaal hun balts dansen. In perfecte harmonie, volledig synchroon, glijden de vogels door de lucht. De thermiek laat ze dansen. Eenmaal geland, gaan zij verder met het indrukwekkende ritueel. Als ballerina's op hun spitzen, een pas de course, komen ze sierlijk voorovergebogen tot stilstand. Het paringsritueel van de vogels is een jaloersmakende balletuitvoering. 

  Met open mond kijkt ze toe, alle bewegingen van de kraanvogels in zich opnemend. In haar hoofd hoort ze muziek, ontstaat een choreografie en ontvouwt zich een plan. 

Ze is klein, heel klein. Voorzichtig gaat ze staan. Haar schoenen en sokken zijn nat. Eén voor één haalt ze haar voeten uit de sompige bodem. Even verderop begint het moeras. Daar moet je uitkijken. Er is geen bodem. Daar zink je. De warmte van de hel eronder is na de koude nattigheid een zegen voor je verkleumde botten. Maar het vuur zal je stukje voor stukje verteren. Sonia rilt. Van angst. Moeder heeft het haar al zo vaak verboden om hier te komen. Maar de kraanvogels lokken haar. Ze hoort ze roepen als ze in het eenvoudige huis aan de rand van het bos aan het werk is. De roep van de kraanvogel overstemt alles. Ze gaat dan harder vegen, harder zingen en maakt haar broertje aan het huilen om het geluid maar niet te horen. Het geeft allemaal niets. Ze moet naar ze toe.

  De weg naar het moeras is begroeid en moeilijk begaanbaar. Voor grote mensen. Voor haar is het een peulenschil. Met gemak klimt ze door het struikgewas, rent onder laaghangende takken door en glijdt het laatste stukje van de heuvel af. De kraanvogels zijn er altijd. Ze verzamelt hun veren, die ze opbergt in haar geheime schuilplaats onder de schuur. Er zijn weinig dingen waar ze op kan vertrouwen in haar leven, maar ze weet dat zij er zijn. Alleen in de winter zijn ze ergens ver. Dan zijn ze zuidwaarts. 

  Sonia zucht, ze wil ook wel in het zuiden overwinteren want daar zit ze haar vader niet in de weg.

Haar grote, barse papa met de hele lange baard, is houthakker. Maar alleen in de lente, de zomer en de herfst. 's Winters zijn de bomen vol sneeuw en ijs. Dan is hij thuis. Dan gromt en snauwt hij de hele dag van verveling. Sonia die niet naar school gaat, kleine mensen zijn dommer dan andere mensen, zegt mama, ziet hij als een mislukking in zijn leven. En mislukkingen mag je blijkbaar treiteren totdat ze huilen. Sonia wil niet huilen. Ze probeert het zo lang mogelijk uit te stellen en het lukt al aardig. Elk jaar lukt het haar vader minder snel. Mama neemt het niet voor haar op. Domme Sonia snapt het toch niet. Heel vaak houdt ze haar kleine broertje voor zich, als een soort schild, zodat papa haar niet aan haar gouden krullen trekt en haar in haar kleine armpjes knijpt.

Het is bijna winter. Sonia merkt het aan de lucht. Het wordt kouder, haar adem maakt al wolkjes. Ze ziet dat de kraanvogels zich klaarmaken voor de grote trek naar warmere oorden. Haar idee krijgt langzaam gestalte in haar kleine brein als ze voorzichtig langs de scherpe takken met prikkers naar huis loopt. Voor het eerst in haar leven heeft ze zin in de kou. Deze winter zal ze haar zelfbedachte choreografie dansen, geïnspireerd op de kraanvogels. Voor haar vader wordt het de hel. Daar kan hij op wachten!

'Sonia! Sonia!'

  Ze hoort aan haar moeders stem dat ze al een tijdje aan het roepen is. Voorzichtig komt ze dichterbij. Haar schoenen en sokken zijn nog drijfnat. Dat gaat problemen geven.

  'Sonia? Oh, daar ben je.' Met driftige passen komt haar moeder op haar af.

  'Ik heb aardappels uit de tuin nodig, je broertje ligt ziek in bed en je vader kan elk moment thuiskomen. Waar was je, dom kind?'

  Gelaten haalt ze haar schouders op.

  'Ach, jij snapt ook niets. Hup, naar binnen. Let op je broer.' Haar moeder grijpt haar bij haar oor en sleurt haar achter zich aan.

  'Laat los. Ik kan zelf lopen.' Haar oor doet nog pijn van de vorige dag. Er zit een klein scheurtje aan de onderkant. Ze hangt bijna aan mama die weigert te bukken.

  'Die kleine pootjes kunnen jou niet snel genoeg dragen. Ik zei toch dat je mislukt was. Dit is je straf.'

  'Je zei nooit mislukt. Alleen maar dom.'

  'Bij deze: Dom en mislukt.'

  Gelukkig laat moeder haar bij de deur los en snelt gauw naar de groentetuin. Haar natte sokken en schoenen zet Sonia bij de kachel, die nog een blok hout van haar krijgt. Haar broertje ademt zwaar. Ze pakt hem op en klopt hem op zijn ruggetje. Het wordt voor haar steeds lastiger om hem op te tillen. Ook al schelen ze negen jaar, ze is amper twee hoofden groter. Hij nestelt zich tegen haar schouder en voorzichtig gaat ze zitten. Hij is lief. Hem zal ze sparen. Maar ze besluit dat ook haar moeder er aan moet geloven.