groot
voornamenboek
2016

groot
voornamenboek
2016

Femke van Werkhoven

Met herkomst, betekenis,
aantal naamgenoten en wetenswaardigheden

Femke van Werkhoven
Groot voornamenboek 2016
Uitgeverij Voornaam, 2016
Omslagontwerp en vormgeving: Jans’ Ontwerpfabriek en Helena van den Broek
ISBN 978-94-91874-05-5
NUR-code 852

www.uitgeverijvoornaam.nl

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Waar komt je naam vandaan?

Op het eerste gezicht is een naam niets anders dan het woord waarmee we een persoon aanduiden. Meestal is de betekenis nauwelijks bekend en kiezen ouders voor een bepaalde naam omdat die al generaties lang in de familie is of omdat ze hem zo mooi vinden klinken. Veel minder vaak komt het voor dat een naam aan een kind gegeven wordt vanwege de betekenis, bijvoorbeeld omdat ouders wensen dat hun kind sterk, moedig of mooi zal worden.

Maar of je nu een naam kiest vanwege de mooie klank, de betekenis of omdat opa ook zo heet, het is altijd leuk om te zien wat de geschiedenis en betekenis van die naam zijn.

Oorsprong van namen

Al zolang er mensen zijn, worden er namen gegeven, niet alleen om de ene mens van de andere te onderscheiden, maar ook om het kind iets mee te geven over het leven. In de Bijbel zijn veel van dergelijke namen terug te vinden. Denk bijvoorbeeld aan Adam – zijn naam betekent ‘mens’ of ‘stof, aarde’ – die zijn vrouw Eva noemde, ‘moeder van alle levenden’. Of aan Hannah (haar naam betekent: ‘God is genadig’), die onvruchtbaar was, maar na een gebed tot God toch zwanger werd. Zij noemde haar zoon Samuël, ‘van God gebeden’ of ‘Jahweh is God’. Daarmee drukte ze haar dankbaarheid uit.

Veel van de namen van tegenwoordig komen uit de Bijbel, zoals Johannes, Peter (van Petrus), Bram (van Abraham), Anna en Maria. De laatste jaren lijkt het erop dat ook voorheen minder gebruikelijke namen, zoals Jedidja en Noadja, steeds meer voorkomen. En ook Sem, de naam die al een aantal jaren hoog in de toptien van jongensnamen staat, is een Bijbelse naam.

Germaanse namen

Een ander deel van de namen die tegenwoordig veel voorkomen is niet gebaseerd op op Bijbelse namen, maar stamt af van de Germaanse namen die in de vroege Middeleeuwen en daarvoor gebruikt werden. Deze namen bestonden uit twee naamstammen. De naam Albert is bijvoorbeeld afgeleid van Adelbert, een naam die is samengesteld uit Adal- (edel) en -bert (schitterend) en betekent ‘door adel schitterend’. Die naamstammen konden vrij willekeurig met elkaar gecombineerd worden, zodat de zoon van Adelbert en Gerthrud Gerbert genoemd kon worden. Hoewel er veel mogelijk was, golden er toen al wel enkele regels. Wetenschappers hebben die afgeleid uit namen die in oorkonden zijn opgetekend. Zo mochten het eerste en tweede deel niet op elkaar rijmen, zowel beginrijm (Hild-her) als eindrijm (Wald-bald) was verboden. Het tweede deel mocht niet met een klinker beginnen, al kwam het wel voor dat de beginmedeklinker wegviel.

Het tweede deel moest overeenstemmen met het geslacht van de drager, wat betekende dat onzijdige woorden alleen als eerste deel gebruikt konden worden. Vrouwennamen konden wel een krijgshaftige betekenis hebben, maar het tweede deel mocht geen wapennaam zijn.

Ten slotte had elke naam een betekenis, ouders gaven in de naam aan welke eigenschappen ze hun kind toewensten.

Heiligennamen

In de Middeleeuwen raakte men in de Lage Landen bekend met namen van heiligen en kregen kinderen uitheemse namen als Petrus, Elisabeth en Catharina. Deze namen raakten bekend door de verbreiding van het christendom, de kruistochten en de toenemende heiligenverering. Maar waarschijnlijk was het ook een kwestie van mode. Steden begonnen in die tijd te groeien en waar veel mensen dicht bij elkaar wonen, raken nieuwe gewoontes sneller in zwang. Veel van de namen die we nu nog kennen zijn terug te voeren op heiligennamen, zoals Maarten, Trijntje en Jan.

Een andere reden voor de toename van het gebruik van heiligennamen is dat op het Concilie van Trente (1545-1563) bepaald werd dat rooms-katholieke kinderen de naam van een heilige moesten krijgen. Dit verklaart bijvoorbeeld waarom er veel vrouwen zijn die Adrianus heten, of veel mannen met de naam Maria.

Vernoemen

In de Middeleeuwen werd het ook gebruikelijk om kinderen te vernoemen naar hun ouders, wat als gevolg had dat steeds meer mensen dezelfde naam kregen. Zo ontstond de behoefte aan een toevoeging om de ene Jan van de andere te kunnen onderscheiden. Dit begon bij de edelen, die vaak achternamen aannamen om aan te geven over welk gebied ze heersten. In 1252 wordt bijvoorbeeld de naam Herman van Voorst opgetekend, waarbij Voorst duidt op het kasteel Voorst in de buurt van Zwolle. Deze burcht is overigens in 1362 vernietigd.

Later sloeg het aannemen van achternamen over op de burgerij in de steden, waarbij men vaak de naam van de vader gebruikte, en iemand zich bijvoorbeeld Walter Klaaszoon noemde. Deze patroniemen zijn ook nu nog in gebruik als achternaam, denk maar aan de Janssens en Pieters die we kennen.

Ook een beroep (Smid) of een lichamelijke eigenschap (De Groot) kon gebruikt worden als tweede naam. In Oost-Nederland werd de naam van de boerderij waarop men woonde vaak gebruikt als achternaam. Daarom komen er vooral in Twente nogal wat dubbele namen voor en namen die op -ink of -huis eindigen, zoals Klein Onstenk, Groot Hemmink, Eshuis.

Napoleon

Toen Napoleon besloot om de burgerlijke stand in te stellen hadden heel veel mensen dus al een achternaam en hoefden ze die alleen nog maar vast te leggen. In de steden waren het vooral de joden die een naam aannamen, omdat zij nu naast hun eigen naamsysteem ook gebruik moesten maken van het burgerlijke systeem. Op het platteland in Friesland, Groningen, Drenthe en de Veluwe waren wel veel mensen die een naam lieten vastleggen. Hier gebruikte men namelijk al eeuwen het patroniemensysteem, waarbij de zoon van Jelle Douwesz Douwe Jellesz werd genoemd en diens zoon weer Jelle Douwesz, enzovoorts.

En het verhaal dat mensen zich Naaktgeboren en Poepjes noemden omdat ze Napoleons eis belachelijk wilden maken? Zeer waarschijnlijk zijn deze namen geen protesten tegen de nieuwe regels geweest. Naaktgeboren kan een bijnaam geweest zijn die langzamerhand tot familienaam uitgegroeid is, of een vernederlandsing zijn van het Duitse Nachgeboren, oftewel: geboren na het overlijden van de vader. Poepjes klinkt heden ten dage wel vreemd, maar destijds was het een patroniem, afgeleid van de voornaam Poepje uit Poppo.

Naamgeving in onze tijd

Nu gebeurt het nog steeds dat ouders een patroniem als tweede naam willen geven en hun kind dus bijvoorbeeld Pieter Arnoldszoon Smid willen noemen. Dit stuit echter vaak op bezwaren, want een van de regels in de naamwet zegt dat een achternaam niet als voornaam gebruikt mag worden als die niet al als voornaam gebruikelijk is. En omdat veel achternamen van oorsprong patroniemen zijn, kan het nog wel eens voorkomen dat het gewenste patroniem al als achternaam bestaat en dus geweigerd wordt.

De andere regel in de naamwet is dat een voornaam niet ‘ongepast’ mag zijn. Dit wordt beoordeeld door de ambtenaar van de burgerlijke stand. Het komt echter zelden voor dat een voornaam geweigerd wordt. In 1977 werd bijvoorbeeld de naam Rolls Royce niet toegestaan, in 1997 weigerde men de naam Miracle of Love. Overigens werd die naam na een gerechtelijke procedure wel toegestaan, maar dan verbonden door streepjes, dus Miracle-of-Love.

Motieven voor naamkeuze

Het Meertensinstituut heeft een onderzoek gedaan naar de redenen die ouders heden ten dage hebben voor het kiezen van een bepaalde naam. Daaruit blijkt dat vernoeming nog steeds een belangrijk argument voor naamkeuze is, namelijk in bijna 33% van de gevallen. Andere belangrijke redenen zijn dat de betreffende naam een mooie klank heeft (31%) of dat het een mooie of leuke naam is (samen ruim 21%). De betekenis van de naam blijkt zelden een rol te spelen.

Ontwikkeling in voornamen

Wie lijsten met populaire namen van vroeger en nu vergelijkt, ziet dat klassieke namen als Jan, Hendrik en Cornelis en Maria, Johanna en Anna vervangen zijn door korte namen van hooguit twee lettergrepen. Voor jongens zijn namen als Daan, Sem en Lucas populair, voor meisjes Emma, Sophie en Julia. Vanwege de toename van migranten zijn sinds de jaren zeventig ook de Arabische namen sterk gestegen.

Bronnen

Voor de informatie in dit boek is gebruik gemaakt van de databank Voornamen van het Meertensinstituut. Hier is per naam te vinden hoeveel mannen en vrouwen die naam hebben, ook is aangegeven hoeveel mensen de naam als eerste naam hebben of als volgnaam. De cijfers stammen uit 2006-2015; de aantallen kunnen dus inmiddels iets hoger liggen. Ze zijn gebaseerd op gegevens uit de Gemeentelijke Basisadministratie. Dat betekent dat iemand die de doopnaam Anna Maria heeft gekregen, met als roepnaam Annemarie, wordt meegeteld onder ‘Anna’ en ‘Maria’ en niet onder ‘Annemarie’. Hierbij is Anna de eerste naam en Maria de volgnaam. Als de namen worden gecombineerd door een streepje, dus Anna-Maria, wordt dat gezien als één naam.

Het Meertensinstituut biedt bij veel namen ook een verklaring. Waar de betekenis niet in de databank stond, ben ik uitgegaan van informatie op Wikipedia en diverse websites over babynamen in verschillende talen.

Tot slot

Zoek je een leuke naam voor je baby? Dan vind je hier alles wat je nodig hebt. Wil je meer weten over je eigen naam? Blader dan snel door en ontdek hoeveel naamgenoten je hebt, wat jouw naam betekent en hoe lang hij al voorkomt in Nederland. Veel leesplezier gewenst!

Bronnen

http://www.meertens.knaw.nl/nvb

http://www.svb.nl/int/nl/kindernamen

http://www.keesn.nl/names

http://nl.wikipedia.org

http://bvell.infoteur.nl/specials/bijbelse-namen.html

http://www.jongensenmeisjesnamen.nl/Arabische-Namen.html

http://www.babybytes.nl

http://www.allebabynamen.nl

http://www.babynaam.info

http://www.betekenis-babynamen.nl

http://www.thinkbabynames.com

http://babynamesworld.parentsconnect.com

http://http://www.babynamespedia.com

Top 20 jongensnamen 2015

De populairste jongensnamen van 2015
(Bron: Sociale Verzekeringsbank)

1. Liam

2. Sem

3. Lucas

4. Luuk

5. Noah

6. Milan

7. Daan

8. Levi

9. Finn

10. Jesse

11. Max

12. Thomas

13. Bram

14. Thijs

15. Sam

16. Tim

17. Lars

18. Ruben

19. Julian

20. Adam

Top 20 meisjesnamen 2015

De populairste meisjesnamen van 2015
(Bron: Sociale Verzekeringsbank)

1. Sophie

2. Emma

3. Julia

4. Mila

5. Tess

6. Isa

7. Zoë

8. Anna

9. Eva

10. Sara

11. Fenna

12. Evi

13. Lotte

14. Lynn

15. Lisa

16. Fleur

17. Saar

18. Sarah

19. Lieke

20. Noah

Hoe gebruik je dit boek?

Het Groot voornamenboek 2016 is natuurlijk een heerlijk bladerboek, zeker als je op zoek bent naar een mooie naam voor de baby die je verwacht. Maar het is ook erg leuk om de betekenis en de herkomst van je eigen naam te onderzoeken. Wil je gericht op een naam zoeken, begin dan bij het register achterin. In de eerste kolom staan duizenden voornamen. Daar zoek je de naam op waarvan je meer wilt weten. De kolom ernaast verwijst naar de “stamnaam” waar je moet zijn, want daar is hij meestal van afgeleid of daar heeft hij verwantschap mee. De stamnamen staan op alfabetische volgorde in het boek. Alle varianten en afleidingen vind je onder de stamnaam.

Het boek is gesplitst in jongens- en meisjesnamen. Dat zoekt wat gemakkelijker. Als een naam zowel voor jongens als voor meisjes wordt gebruikt, staat hij er twee keer in. In het algemeen vind je dan de meeste aanvullende informatie bij de jongensnaam.

A

Jongensnamen

*Aalt

Aaielt, Aalt, Aaltien, Aaltjen, Adèle, Adelheid, Adelinde, Adelwald, Agiwald, Aleid, Aleida, Aletta, Alette, Ali, Alice, Alicia, Alida, Alide, Alie, Alieke, Alies, Alijda, Alina, Alinda, Aline, Alisa, Alisha, Alissa, Aly, Alysha, Alyssa

Herkomst en betekenis

Aalt is, net als de vrouwelijke variant Aaltje, waarschijnlijk afkomstig van Adelwald. Deze Germaanse naam bestaat uit twee naamstammen: ‘adel’, met de betekenis ‘edel’, en ‘wald’, ‘heersen’. Samen betekent het ‘edele heerser’. Het is ook mogelijk dat de naam terug te leiden is naar het Friese Aaielt, dat vermoedelijk een afleiding is van Agiwald. ‘Ag’ betekent ‘zwaard, punt van een zwaard’, dus die naam betekent ongeveer: ‘heerser met het zwaard’ of ‘machtig met het zwaard’. Verder kan Aaltje afstammen van Adelheid. Dit is eveneens een Germaanse naam, de betekenis is ‘vrouw van edele gestalte of aard’.

Aantallen en varianten

De naam Aalt komt niet zo heel erg vaak voor – ruim 2.000 keer. Deze naam komt vooral voor op de Veluwe en verder naar het noorden. Dat geldt ook voor Aaltje. Die naam komt 34.000 keer voor. 800 vrouwen heten Aaltjen, Aaltien komt ongeveer 500 keer voor. Na 1950 begon het gebruik van de naam Aaltje af te nemen, maar toen kwam de variant Alie in beeld. Vanaf het begin van de twintigste eeuw wordt deze steeds vaker gebruikt, hoewel de aantallen niet te vergelijken zijn met die van Aaltje. In het ‘topjaar’ 1946 kregen bijvoorbeeld 61 meisjes Alie als eerste naam, tegenover 922 meisjes die Aaltje werden genoemd. Inmiddels zijn er ruim 3.000 mensen die Alie heten. Deze naam heeft vermoedelijk geen verwantschap met Adelwald, maar stamt af van Adelheid. Ruim 2.000 vrouwen heten Ali, veel van hen zijn geboren in de periode tussen 1920 en 1970. Opmerkelijk is dat meisjes de naam Ali bijna nooit meer als eerste naam krijgen, maar wel weer vaker als tweede naam. Mogelijk komt dit doordat Ali ook een Arabische jongensnaam is (voor meer informatie over de jongensvariant, zie Ali). Alina komt ongeveer 1.500 keer voor, Aline bijna 2.500 keer. Af en toe wordt ook Aly gebruikt. Alinda is waarschijnlijk geen uitbreiding van Alie, maar een verkorting van Adelinde. Het tweede deel van deze naam betekent ‘slang’ of ‘schild (van lindehout)’. Adelinde komt bijna niet meer voor, Alinda is de naam van ongeveer 900 vrouwen. Aleida is net als Alie afkomstig van Adelheid en komt 29.000 keer voor. Varianten hiervan zijn Adèle, Alide en Aleid. Deze komen elk minder dan 1.000 keer voor. 2.000 vrouwen heten Alijda. Alida is net als Aleida heel populair: 52.000 vrouwen dragen deze naam. De Engelse variant van Adelheid is Alice. Deze naam komt 9.000 keer voor. Bijna 4.000 vrouwen heten Alicia. Minder vaak gebruikt worden Alisa, Alissa en Alisha. Deze namen zijn de laatste jaren wel duidelijk meer in beeld. Andere varianten zijn Alies, Alette, Alieke en Alysha. Verder zijn er nog 5.000 meisjes en vrouwen met de naam Aletta en 2.500 die Alyssa heten. Adelwald, Aaielt en Agiwald worden tegenwoordig nauwelijks meer gebruikt. Adelheid is nog wel in gebruik, deze naam komt 1.800 keer voor.

*Aäron

Aaron, Aron

Herkomst en betekenis

Aäron komt uit het Hebreeuws. De betekenis ervan is waarschijnlijk ‘de verlichte’. Aäron is bekend uit de Bijbel, hij was de broer van Mozes (die Israël uit Egypte leidde) en de eerste hogepriester van Israël.

Aantallen en varianten

Al vroeg in de middeleeuwen was de naam Aäron in gebruik, de naam wordt al in de achtste eeuw vermeld. Tegenwoordig wordt vooral de variant zonder trema gebruikt. Aäron komt namelijk nog geen 1.000 keer voor, Aaron bijna 3.000 keer. Verder zijn er bijna 3.500 mannen en jongens met de naam Aron. Voor alle varianten geldt dat het gebruik ervan de afgelopen twintig jaar sterk toegenomen is.

*Abraham

Abram, Abe

Herkomst en betekenis

Abraham is een Hebreeuwse naam. Volgens de Bijbel betekent de naam ‘vader van vele volken’, maar het kan ook ‘de (goddelijke) vader is barmhartig’ betekenen. De oorspronkelijke vorm van de naam was Abram, wat betekent: ‘de (goddelijke) vader is verheven’. Al vrij vroeg werd de naam in onze omgeving gebruikt, een van de vroegste vondsten is uit 779.

Aantallen en varianten

De naam Abraham is heel lang populair geweest, wat ook wel te zien is aan de cijfers: bijna 21.000 mannen dragen deze naam, van wie 12.500 als eerste naam. Tegenwoordig wordt de naam steeds minder vaak gebruikt: in 2010 kregen 100 kinderen deze naam tegen 500 in 1947. Abram wordt veel minder vaak gebruikt, slechts 1.700 mannen dragen deze naam. De naam Abe kan een verkorting van Abraham zijn. Het kan ook een variant zijn van de naam Adelbert. Zie Adelbert voor de betekenis. Er zijn 1.000 mannen die Abe heten.

Wetenswaardigheden

Abram of Abraham is bekend uit de Bijbel als stamvader van zowel Joden als Arabieren. De uitdrukking ‘Abraham gezien hebben’ verwijst ook naar deze Abraham en betekent tegenwoordig dat iemand vijftig is geworden. Het gezegde komt uit de Bijbel, waar in een twistgesprek aan Jezus wordt gevraagd of Hij Abraham gezien heeft, ook al is Hij nog geen vijftig jaar.

Een van de bekendste Abrahams in de meer recente geschiedenis is Abraham Lincoln (1809-1865), die president van Amerika was ten tijde van de Amerikaanse Burgeroorlog. Vlak na de beëindiging van de burgeroorlog werd hij neergeschoten.

In Nederland is Abraham Kuyper (1837-1920) bekend. Van 1901 tot 1905 was hij minister-president, bovendien heeft hij de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) opgericht en de Vrije Universiteit in Amsterdam gesticht.

*Adam

Herkomst en betekenis

De naam Adam komt uit het Hebreeuws en betekent ‘mens’. In de Bijbel wordt hij genoemd als de eerste mens en daarmee is hij de stamvader van het menselijk geslacht. De naam wordt wel in verband gebracht met de woorden ‘adama’, dat ‘bodem’ betekent, en ‘Edom’, ‘rood’, maar het is niet zeker of dit verband klopt. Al in de achtste eeuw werd de naam in West-Europa gebruikt.

Aantallen en varianten

Er zijn zo’n 3.000 Adams in Nederland.

Wetenswaardigheden

Volgens de Bijbel was Adam de eerste mens en daarmee stamvader van het menselijk geslacht.

*Adelbert

Aalbert, Abe, Alberdina, Albert, Alberta, Albertha, Albertien, Albertina, Albertine, Albertje, Alberto, Albertus, Albrecht

Herkomst en betekenis:

Adelbert is een Germaanse naam die ‘door adel schitterend’ betekent. ‘Adel’ of ‘adal’ betekent ‘edel, erfgoed’, ‘bert’ of ‘brecht’ staat voor ‘stralend, glanzend, schitterend’. Vermoedelijk is de naam Abe ook een afkorting van Adelbert, hoewel het ook een verkorting van Abraham kan zijn. Zie Abraham voor de betekenis. In de middeleeuwen werd de naam Albrecht veel gebruikt.

Aantallen en varianten

Adelbert wordt niet zo vaak meer gebruikt, in tegenstelling tot Albert. Er zijn 58.500 mannen die Albert heten. Waarschijnlijk is het grootste deel van hen inmiddels ouder dan veertig, want sinds 1970 krijgen aanmerkelijk minder kinderen deze naam. Dat wil zeggen, als eerste naam, want als tweede naam is Albert sinds 1940, 1950 duidelijk populairder geworden: in 2005 kregen nog 270 kinderen deze naam als tweede naam. Er zijn meer mensen die Albertus heten, namelijk 61.500. Aalbert komt 1.500 keer voor, Alberto 1.000 keer. 1.000 mannen heten Abe. Albrecht komt bijna niet meer voor. De vrouwelijke varianten zijn iets minder populair. Alberdina komt 12.000 keer voor, Alberta 14.000 en Albertje 4.000 keer. Bijna 8.000 vrouwen heten Albertha, 5.000 vrouwen dragen de naam Albertine, Albertina komt 6.500 keer voor. De variant Albertien is niet zo gebruikelijk, deze komt ongeveer 500 keer voor.

Wetenswaardigheden

Er zijn heel wat Alberts die tot schitterende daden gekomen zijn. Een van de bekendste is wel de uitvinder Albert Einstein (1879-1955), die beschouwd wordt als een van de belangrijkste natuurkundigen uit de geschiedenis. In 1921 ontving hij de Nobelprijs voor natuurkunde.

Hij is niet de enige Albert met een Nobelprijs: in 1957 kreeg Albert Camus (1913-1960) de Nobelprijs voor literatuur. Deze filosoof en schrijver wordt wel gezien als een van de leidende personen van het existentialisme.

Ook bekend is Albert Schweitzer (1875-1965), een Duitse arts die beroemd werd door zijn medische werk in Afrika, maar ook als musicus en filosoof. Hij ontving in 1953 de Nobelprijs voor de vrede.

*Adrianus

Adri, Adriaan, Adrian, Adriana, Adriane, Adrie, Adrienne, Adriënne, Adrianus, Aria, Ariaantje, Arian, Ariana, Ariane, Arianne, Arie, Ariën, Ariena, Ariënne, Arij, Arina, Aris, Arjan, Arjen, Ary, Atie, Aty, Atty

Herkomst

Adrianus betekent ‘inwoner van Adria’ of ‘afkomstig uit Adria’. Adria ligt in Italië, de Adriatische Zee heeft zijn naam ook aan deze plaats te danken. Het zand langs de kust van de Adriatische Zee is donkergekleurd en de naam Adria wordt daarom in verband gebracht met het Latijnse woord voor donker of dofzwart, ‘ater’. In de middeleeuwen kwam deze naam naar Nederland, er is al een vermelding uit 988 van een Odriana, maar de naam werd pas echt populair in de vijftiende eeuw. Langzamerhand kwamen er ook vrouwelijke varianten, eerst bij de hoge adel, in de zestiende eeuw ook bij de burgerij.

Aantallen en varianten

De naam is tegenwoordig nog steeds populair, in allerlei varianten. 195.000 mannen en 900 vrouwen heten Adrianus. Veel mannen en bijna alle vrouwen dragen de naam als volgnaam. Na 1960 werd de naam Adrianus steeds minder vaak als eerste naam aan kinderen gegeven: werden er in dat jaar nog 1.680 kinderen Adrianus genoemd, in 1970 waren het er maar 1.012 en in 2009 zelfs nog maar 48. Na 1970 kwam Adrianus ook minder vaak voor als volgnaam. Ook het gebruik van de Nederlandse vorm Adriaan neemt af. Toch komt ook deze naam nog vaak voor, er zijn 55.500 mannen die zo heten. Adriana heeft een vergelijkbare ontwikkeling doorgemaakt: de laatste vijftig jaar heeft er een sterke daling plaatsgevonden in het aantal kinderen dat de naam als eerste naam kreeg, en ook de keuze voor Adriana als tweede naam verminderde aanzienlijk, hoewel minder sterk. Dat neemt niet weg dat er nog steeds heel veel mensen zijn met deze naam: 209.000 vrouwen en 2.500 mannen heten Adriana. De naam Adrianus kent veel varianten. Vaak wordt hij verkort tot Adri. Die naam wordt zowel voor mannen als vrouwen gebruikt: 900 mannen en 500 vrouwen heten zo. En dan is er natuurlijk nog Arie: bijna 51.000 mensen dragen deze naam. 1.000 mannen heten Arij, Aris komt 1.200 keer voor, Ary ongeveer 700 keer. De vrouwelijke variant, Arina, komt dan weer minder voor, namelijk bijna 3.500 keer. Verder zijn er zo’n 800 vrouwen met de naam Ariena en 500 die Ariënne heten. Ariana komt 700 keer voor, Ariane 1.300 en Arianne 2.500 keer. Vanaf 1950 kwam de naam Arjan in beeld, wat ervoor gezorgd heeft dat er nu zo’n 12.500 Arjannen in Nederland wonen. 8.500 mannen heten Arjen, 1.000 mannen dragen de naam Arian. Ongeveer 1.000 mannen heten Adrian. Adriane komt ongeveer 1.200 keer voor. 700 mannen en bijna 500 vrouwen heten Adrie. Er zijn 1.900 vrouwen met de naam Adrienne en daarnaast nog eens 1.400 vrouwen van wie de naam geschreven wordt als Adriënne. Zo’n 1.000 mannen dragen de naam Ariën. Bijna 2.000 vrouwen heten Aria, Ariaantje komt 1.000 keer voor. Atie komt 150 keer voor, Aty 50 en Atty ruim 100 keer.

Wetenswaardigheden

Een naam die zo vaak voorkomt, moet natuurlijk wel beroemde dragers gehad hebben. Van 117 tot 138 was Hadrianus (76-138) keizer van Rome. Hij heeft onder andere het Pantheon in Rome laten bouwen en ook de totstandkoming van de Hadrianuswal in het noorden van Brittannië is aan hem te danken. Deze 117 kilometer lange muur was bedoeld als verdedigingslinie tegen de aanvallen van de Schotten en de Picten. Tijdens een bezoek aan de Lage Landen gaf keizer Hadrianus aan een nederzetting van de Kaninefaten, op de plaats van het huidige Voorburg, marktrechten en noemde het Forum Hadriani. Het werd dankzij zijn economische betekenis een belangrijke stad, maar in 270 werd de plaats door de Romeinen verlaten en raakte in verval.

De eerste en tot nu toe enige Nederlandse paus heette ook Hadrianus. Hij werd in Utrecht geboren als Adriaan Floriszoon Boeyens (1459-1523). In 1522 werd hij tot paus verkozen. In 1523 overleed hij, na een pontificaat van een jaar en twee weken.

Ook recenter zijn er bekende Adriaans. Denk bijvoorbeeld aan de schrijver Adriaan van Dis (1946), die onder andere Indische duinen en De wandelaar schreef, of de dichter Adriaan Roland Holst (1888-1976). Hij kreeg verschillende prijzen voor zijn werk, waaronder in 1948 de Constantijn Huygensprijs voor zijn hele oeuvre.

*Alexander

Alec, Alejandro, Alex, Alexandra, Alexandrina, Alexia, Alexis, Axel

Herkomst en betekenis

Alexander is een Griekse naam met de betekenis ‘de afweerder der mannen, de beschermer’. Het is mogelijk dat de naam een oudere oorsprong heeft, er is een Hettitische koning Alaksandus bekend, die leefde rond 1300 voor Christus. De naam zou dan later vergriekst zijn naar Alexandros. De naam verspreidde zich snel en was al vroeg in de middeleeuwen populair, mede door verhalen over Alexander de Grote die tussen de derde en de dertiende eeuw verschenen.

Aantallen en varianten

Ook na de middeleeuwen is Alexander populair gebleven, hoewel de naam wel steeds meer als volgnaam gegeven wordt. Dit is namelijk het geval bij 50.000 van de 76.500 mannen die Alexander heten. Vanaf 1967, het jaar waarin prins Willem-Alexander geboren werd, werd de naam duidelijk populairder. De naam Alex wordt minder vaak gegeven, er zijn ruim 9.000 dragers van die naam. Deze naam begon al voor 1967 aan populariteit te winnen. Een variant van de naam is Alec, deze komt zo’n 800 keer voor. 500 mannen heten Alejandro. Alexis komt bijna 700 keer voor. Axel, dat 2.000 keer voorkomt, is waarschijnlijk ook afkomstig van Alexander. Van de vrouwelijke varianten is Alexandra geliefd, deze naam komt bijna 33.000 keer voor. Ook bij deze naam is een duidelijke piek te zien in de jaren na 1967. 700 vrouwen heten Alexandrina. De naam Alexia komt nog niet zo heel vaak voor, ongeveer 400 keer, maar ook hier is sprake van koninklijke invloeden. Sinds de geboorte van prinses Alexia in 2005 wordt deze naam namelijk duidelijk vaker gebruikt.

Wetenswaardigheden

Alexander was een populaire naam onder heersers. Er zijn heel wat koningen, pausen en tsaren met die naam geweest. De beroemdste van hen is Alexander de Grote (356-323), die met een gigantische veldtocht het grootste deel van de toenmalig bekende wereld onder zijn bestuur bracht. Aan het einde van zijn veldtocht overleed hij op 33-jarige leeftijd en viel het rijk weer in stukken uiteen. Alexander is niet alleen een naam waar personen mee aangeduid worden: in Amerika zijn maar liefst vijf dorpen en steden met de naam Alexander, namelijk in Arkansas, Iowa, Kansas, New York en North Dakota. Alexandra heeft haar naam gegeven aan een plaats in Nieuw-Zeeland, maar dat niet alleen: het is ook de naam van een planetoïde. Deze planetoïde, die tussen de banen van Mars en Jupiter om de zon cirkelt, werd in 1858 ontdekt en vernoemd naar de Duitse wetenschapper Alexander von Humboldt (1769-1859).

*Alfred

Alfredo

Herkomst en betekenis

De naam Alfred heeft een Angelsaksische oorsprong en betekent ‘wie van elfen, bovenaardse wezens, raad krijgt’. In Engeland werd de naam bekend door de negende-eeuwse koning Alfred de Grote. Tijdens de romantiek, aan het eind van de achttiende eeuw, toen men grote belangstelling had voor de geschiedenis, werd de naam weer bekender en verspreidde hij zich vanuit Engeland over Frankrijk en de rest van Europa.

Aantallen en varianten

In Nederland zijn er 8.500 mannen met de naam Alfred. 5.500 van hen dragen Alfred als eerste naam. Ook zijn er meer dan 100 vrouwen met de naam Alfred, bij hen is het altijd een volgnaam. Afgeleid van Alfred is de naam Alfredo, die aan ruim 400 mannen gegeven is.

Wetenswaardigheden

De genoemde Alfred (848/849-899) was koning over een deel van Wessex, dat destijds het belangrijkste Angelsaksische koninkrijk was. Hij slaagde erin de Denen, die in een groot deel van Engeland de macht hadden, bijna helemaal verdrijven. Hij wordt gezien als de grondlegger van de Britse marine.

De Nobelprijs is ingesteld door Alfred Nobel (1833-1896). Hij was een Zweedse chemicus die gespecialiseerd was in explosieven. In 1866 vond hij het dynamiet uit. Nobel bepaalde dat ieder jaar op zijn sterfdag vijf prijzen uitgereikt moesten worden aan ‘hen die in het afgelopen jaar aan de mensheid het grootste nut hebben verschaft’. Deze prijzen worden betaald met de rente van het omvangrijke vermogen dat Alfred Nobel naliet.

*Ali

Herkomst en betekenis

Ali is een Arabische jongensnaam met de betekenis ‘hoog’ of ‘verheven’. Ook wordt de naam gebruikt als meisjesnaam, maar dan stamt hij af van Adelheid.

Aantallen en varianten

In Nederland heten zo’n 5.500 mannen Ali, iets meer dan de helft van hen heeft de naam als eerste naam. Als jongensnaam is hij sinds de jaren zeventig in opkomst gekomen.

Wetenswaardigheden

Het verhaal van Ali Baba en de veertig rovers is welbekend. De arme Ali Baba ziet bij toeval hoe een bende van veertig rovers, beladen met buit, hun geheime schuilplaats betreden onder het uitspreken van de woorden ‘Sesam, open u.’ In de nacht gaat hij erheen en neemt een deel van het goud mee. Na tal van verwikkelingen, waarbij Ali’s broer en een aantal rovers het leven laten, weet Ali de schat veilig te stellen en kan hij met zijn kinderen en kleinkinderen van een leven zonder geldzorgen genieten.

*Andreas

André, Andrea, Andrew, Andries, Andy, Ane

Herkomst en betekenis

Andreas is vermoedelijk een Griekse vertaling van een Hebreeuwse naam. De betekenis is ‘mannelijk’ of ‘dapper’. Andreas was de eerste discipel van Jezus, hij was de broer van Petrus. Al vroeg in de middeleeuwen kwam de naam in de Lage Landen voor. Het is mogelijk dat de naam zich snel verspreid heeft omdat er in het Germaans namen waren die hierop leken.

Aantallen en varianten

Andreas is een populaire naam, die door 38.500 mannen gedragen wordt. Hij wordt iets vaker als tweede naam dan als eerste naam gegeven. Daarnaast hebben 550 vrouwen de naam Andreas, vrijwel altijd als tweede naam. Ook de varianten van de naam zijn geliefd. Andrea komt 18.500 keer voor, André 20.500 keer en Andries 19.000 keer. De laatste vijftig jaar komt de Engelse variant Andrew steeds vaker voor, in totaal zijn er 2.500 mannen met deze naam. Ongeveer evenveel mannen heten Andy. Die naam kan overigens ook uit Johannes of Ane ontstaan zijn. Ane betekent ‘adelaar’, de betekenis van Johannes is ‘God is genadig’.

Wetenswaardigheden

Het andreaskruis dankt zijn naam aan de apostel Andreas, die volgens de legende in Zuid-Griekenland gekruisigd werd aan een kruis in de vorm van een X. Andreas is de schutspatroon van Schotland en Rusland.

*Antonius

Anthonetta, Anthonia, Anthonie, Anthonij, Anthonius, Anthony, Antoin, Antoine, Antoinet, Antoinette, Anton, Antonetta, Antonette, Antonia, Antonio, Antony, Antoon

Herkomst en betekenis

Antonius is van oorsprong een Latijnse familienaam, de betekenis ervan is onzeker. Mogelijk betekent het ‘de onschatbare’. Onder andere door de kruistochten werd deze naam door Europa verspreid. Zijn populariteit dankte hij onder meer aan de vierde-eeuwse Antonius van Egypte, die wel beschouwd wordt als de grondlegger van het kloosterleven.

Aantallen en varianten

Van de bijna 252.000 mannen die Antonius heten, is het voor 70.500 van hen de eerste naam, voor 182.000 mannen is het een volgnaam. Er zijn ook bijna 3.000 vrouwen die Antonius als volgnaam hebben. Geschreven als Anthonius komt deze naam 21.500 keer voor. Anthonie komt 10.500 keer voor. 18.000 mannen en 700 vrouwen heten Antonie. Antoni wordt bijna 1.700 keer gebruikt. Ook de naam Anton, die 25.000 keer voorkomt, wordt net als Antonius vaker als volgnaam dan als eerste naam gegeven. Hetzelfde geldt voor Antonia. Er zijn 130.000 vrouwen met deze naam, voor meer dan 96.000 van hen is het een volgnaam. Er zijn ook 1.400 mannen met de naam Antonia. De naam wordt vaak gespeld als Anthonia, deze variant komt 12.500 keer voor. De meeste vormen van Antonius nemen af in populariteit. De Engelse variant, Anthony of Antony, wordt daarentegen steeds vaker gebruikt, evenals het Italiaanse Antonio. Anthony komt 12.000 keer voor, Antony 1.800 keer en Antonio 4.000 keer. Antoon komt 14.000 keer voor, 7.500 mannen heten Antoine. Antoinette is de naam van 31.500 vrouwen en 600 mannen. 1.500 vrouwen heten Antoinet. Antonetta is duidelijk populairder, deze naam komt 18.000 keer voor. Antonette wordt 2.000 keer gebruikt. Er zijn ook wat minder gebruikelijke varianten, zoals Anthonij, Antoin en Anthonetta. Deze komen elk minder dan 1.000 keer voor.

Wetenswaardigheden

Antonio’s zijn nogal eens componisten of schrijvers. Bekend is de Italiaanse violist en componist Antonio Vivaldi (1678-171), onder andere bekend van zijn muziekstuk De vier jaargetijden. En de Tsjechische Antonín Dvo˜rák (1841-1904) staat bekend als een van de belangrijkste componisten uit zijn land.

Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944) schreef het moderne sprookje De kleine prins. Antoon Coolen (1897-1961) werd bekend met streekromans als Dorp aan de rivier.

Maar Antons zijn niet alleen componist of schrijver. Anton Pieck (1895-1987) was kunstschilder. Ook heeft hij het attractiepark de Efteling ontworpen. Antoine Bodar (1944) is een rooms-katholiek priester en theoloog, die regelmatig te gast is in diverse media.

*Arnout

Aart, Aartje, Arda, Ardina, Arend, Arendina, Arendje, Arentje, Arne, Arno, Arnold, Arnolda, Arnoldina, Arnoldus, Arnoud, Arnout

Herkomst en betekenis

Arnout is een Germaanse naam die ongeveer betekent: als een adelaar heersend. ‘Arn’ of ‘aran’ staat voor ‘adelaar’, ‘wald’ voor ‘heersen’. De naam werd ook wel geschreven als Arnold of Arend. Uit de vijftiende eeuw is al een voorbeeld bekend van een vrouwelijke variant, namelijk Arnolda, maar pas in de zestiende eeuw komen er vaker vrouwelijke vormen van de naam voor.

Aantallen en varianten

Arnout komt tegenwoordig zo’n 1.600 keer voor. Geschreven met een d, dus als Arnoud, wordt de naam bijna 5.000 keer gebruikt. Er zijn 20.000 mannen die Arend heten, daarnaast zijn er nog eens 1.000 die hun naam schrijven als Arent. De gelatiniseerde vorm Arnoldus is jarenlang heel populair geweest, wat wel blijkt uit het hoge aantal dragers van die naam: bijna 40.000. Na 1970 werd deze naam echter steeds minder vaak aan baby’s gegeven. De vrouwelijke variant Arnolda komt duidelijk minder vaak voor: er zijn ongeveer 12.500 vrouwen die zo heten. Aart en Arnold zijn ongeveer even populair, rond de 14.000 kinderen hebben die naam gekregen. Een andere, maar minder gebruikelijke mannelijke variant is Arda. Deze naam komt ongeveer 900 keer voor. Bijna 2.000 mannen heten Arne. Arno is populairder, deze naam komt 5.500 keer voor. 4.500 vrouwen heten Arendina, 4.000 vrouwen dragen de naam Ardina en 5.000 de naam Arnoldina. De verkleinvorm Arendje komt ongeveer 3.000 keer voor, Arentje wordt 800 keer gebruikt. Aartje komt bijna 7.000 keer voor.

Wetenswaardigheden

Of ze het als een adelaar deden, is niet meer te zeggen, maar heersen deden ze wel: de graven Van Loon. In de elfde tot de dertiende eeuw waren er in het graafschap Loon, een gebied dat ongeveer overeenkomt met het huidige Belgisch Limburg, vijf graven met de naam Arnold.

Arnoldus is niet alleen een voornaam, maar ook een achternaam. Denk bijvoorbeeld aan Henri Arnoldus (1919-2002), de auteur van kinderboeken als Pietje Puk en Tup en Joep.

*Arthur

Herkomst en betekenis

De betekenis van de naam Arthur is niet helemaal zeker. De naam wordt wel in verband gebracht met het Keltische woord ‘artus’, dat ‘beer’ betekent, of ‘gwr’ uit het Welsh, dat staat voor ‘held’. Ook kan er een verband zijn met het Oudnoorse ‘arnthor’, dat een samenvoeging is van ‘arend’ en ‘Thor’. Verder kan het afstammen van de Romeinse geslachtsnaam Artorius. Deze naam zou dan in de Romeinse tijd in de Keltische streken van Groot-Brittannië overgenomen zijn. De naam is in ieder geval bekend geworden door de verhalen over koning Arthur. Al in de zevende eeuw wordt zijn naam genoemd, maar vanaf de twaalfde eeuw worden verhalen geschreven over Arthur en de heilige graal en figuren als Merlijn en Lancelot. Dan verspreiden de verhalen, en daarmee de naam, zich ook over het Europese vasteland.

Aantallen

Er zijn bijna 12.500 mannen die Arthur heten. 7.000 van hen hebben de naam als eerste naam, de meesten zijn geboren tussen 1960 en 1970. Er zijn zo’n 5.000 mannen die Arthur als volgnaam hebben, ook bij hen is er een piek te zien vanaf ongeveer 1962.

Wetenswaardigheden

Vermoedelijk heeft koning Arthur echt bestaan, hij zou een Romano-Britse legeraanvoerder zijn geweest uit de vijfde of zesde eeuw, die streed tegen de Angelsaksen in Brittannië. Men zegt dat hij meerdere veldslagen tegen de Saksen gewonnen heeft.

Er zijn heel wat Arthurs die zich toegelegd hebben op het schrijven. Een van de bekendste is Arthur Conan Doyle (1859-1930), de auteur van Sherlock Holmes. In Nederland kennen we Arthur Japin (1956), die boeken als De zwarte met het witte hart en De overgave schreef. Iets langer geleden leefde Arthur van Schendel (1874-1946), die bekend is geworden met boeken als Een zwerver verliefd en Het fregatschip Johanna Maria.

Maar Arthurs schrijven niet alleen romans. Arthur Schopenhauer (1788-1860) bijvoorbeeld was een Duitse filosoof. Hij had een bijzonder pessimistisch levensvisie. En tijdens de Slag bij Waterloo in 1815 werd Napoleon (1769-1821) verslagen door Arthur Wellesley, hertog van Wellington (1769-1852).

*Augustinus

August, Augusta, Auguste, Augustina, Augustus

Herkomst en betekenis

Augustinus is een verkleinvorm van het Latijnse Augustus, wat ‘geheiligd, gewijd, verheven, eerwaardig’ betekent. Letterlijk betekent het ‘vermeerderaar’. Het komt van het werkwoord ‘augere’, wat ‘vermeerderen’ betekent. Augustus was de bijnaam van de eerste keizer van Rome en de keizers na hem namen die naam ook aan. Keizerinnen noemden zich Augusta. De naam Augustus of Augustinus werd vooral gebruikelijk door de bekende kerkleraar Aurelius Augustinus (354-430). Pas later in de middeleeuwen werd de naam in de Lage Landen meer gebruikt, de eerste vermeldingen stammen uit de veertiende eeuw.

Aantallen en varianten

Augustinus is de populairste variant van Augustus, er zijn 11.500 mannen met die naam. Bij twee derde van hen is het een volgnaam. Ruim 6.000 mannen heten August. Augustus komt nog geen 600 keer voor. Van de vrouwelijke varianten is Augusta het geliefdst, bijna 5.000 vrouwen heten zo. Ook bij hen heeft het merendeel de naam als volgnaam. Auguste is de naam van bijna 700 vrouwen. Ook enkele mannen dragen deze naam. Verder zijn er zo’n 4.000 vrouwen met de naam Augustina.

Wetenswaardigheden

De achtste maand van het jaar, augustus, is naar de eerste Romeinse keizer vernoemd. Een bekende Auguste is de kunstschilder Pierre-Auguste Renoir (1841-1919). Deze Franse schilder maakte schilderijen in impressionistische stijl. Impressionisten wilden met hun schilderijen het onmiddellijke beeld geven van wat ze zagen, in het juiste licht.

In 1960 slaagde een Auguste, namelijk Auguste Piccard (1884-1962), erin om met een duikboot het diepste punt op aarde te bereiken, namelijk 10.916 meter, de Marianentrog. Sindsdien is er nooit meer een bemande duikboot zo diep geweest.

B

Jongensnamen

*Baptist

Herkomst en betekenis

De naam Baptist komt uit het Latijn en betekent ‘de doper’. De naam verwijst naar de Bijbelse figuur Johannes de Doper. In Vlaanderen is de naam al uit de zestiende eeuw bekend, meer naar het noorden duurde het tot de zeventiende eeuw voordat deze naam vaker gebruikt werd.

Aantallen

Baptist wordt vooral als tweede naam gegeven en komt 2.000 keer voor. Sinds 1960 neemt het gebruik van deze naam gestaag af en tegenwoordig worden kinderen nog maar zelden zo genoemd. De naam komt in het zuiden, met name in Noord-Brabant, duidelijk vaker voor dan in de rest van Nederland.

Wetenswaardigheden

De naam van de stof batist is verwant aan de naam Baptist. De stof heeft deze naam namelijk gekregen door Baptist Chambray, die in de 13e eeuw in Kamerijk woonde en de linnenhandel tot bloei bracht. Batist is een fijn, haast doorschijnend weefsel dat onder andere gemaakt kan zijn van linnen, wol of katoen. Het werd gebruikt voor bijvoorbeeld zakdoeken en mutsjes en werd ook wel kamerdoek genoemd, een verwijzing naar Kamerijk.

*Barry

Bearrach

Herkomst en betekenis

Barry is een Engelse of Ierse naam waarvan de oorsprong niet helemaal duidelijk is. Mogelijk houdt de naam verband met de Ierse naam Bearrach, die ‘goede schutter’ betekent. Wellicht is dit eerst een familienaam geweest die later gebruikt werd als voornaam.

Ook zou Barry afgeleid kunnen zijn van Gaelische naamstam ‘barr’, die ‘hoofd’ betekent. Verder kan Barry ook nog een vleivorm zijn van namen die met ‘Bar-’ beginnen.

Aantallen

Na 1970 werd Barry opeens populair, maar deze populariteit hield niet lang aan. Na enkele jaren nam het gebruik van de naam weer af en inmiddels wordt de naam maar heel weinig meer gegeven. In totaal zijn er meer dan 4.500 mannen die Barry heten. De naam Barry wordt ook wel aan meisjes gegeven, maar dat gebeurt zelden. Er zijn 45 vrouwen met deze naam.

*Bart

Barta, Bartel, Bartha, Bartholomea, Bartholomeus, Bartje, Bartus, Bert

Herkomst en betekenis

De naam Bart is een variant op Bert of een verkorting van Bartholomeus. Bert is eveneens een verkorting van Germaanse namen die beginnen met of eindigen op ‘bert’ of ‘brecht’, wat ‘stralend, glanzend’ betekent. Zie ook Bert.

Bartholomeus is een Hebreeuwse naam, die ‘zoon van Talmai’ betekent. ‘Talmai’ betekent ‘de vorentrekker’ of ‘rijk aan rimpels’. Ook is het mogelijk dat het tweede deel van Bartholomeus een verband heeft met het Griekse ‘Ptolemeus’, wat ‘de oorlogszuchtige’ betekent.

Bartholomeus is bekend uit de Bijbel, hij was een van Jezus’ discipelen.

Aantallen en varianten

Bart is vanaf 1960 populair geworden, een populariteit die inmiddels weer wat afneemt. Er zijn ruim 30.500 mannen met deze naam.

Bartholomeus komt bijna 12.000 keer voor. De laatste decennia wordt deze naam steeds minder vaak aan kinderen gegeven.

De naam kent enkele varianten, zoals Bartha of Barta, dat bijna 2.000 keer voorkomt, en Bartus, dat zo’n 900 keer gebruikt wordt. Andere varianten zijn Bartje, Bartel en Bartholomea.

Wetenswaardigheden

‘Ik bid nie veur bruune boon’n!’ Deze uitroep zal voor altijd verbonden zijn met Bartje, de hoofdpersoon uit het gelijknamige boek van Anne de Vries. In Bartje (1935) en het vervolgdeel Bartje zoekt het geluk (1940) wordt het leven van een arm arbeidersgezin in Drenthe getoond en de zorgeloosheid van de jeugd, ondanks de armoede.

Inmiddels heeft Bartje een standbeeld in Assen, waarvan een miniatuur in Madurodam staat. Verder wordt in Assen ieder jaar Bartjes twaalfde verjaardag gevierd met een groot kinderfeest.

*Bastiaan

Bas, Bastiaantje, Bastian, Bastiana, Sebastiaan

Herkomst en betekenis

Bastiaan is via de naam Sebastiaan afgeleid van het Griekse woord ‘sebastos’, dat ‘verheven, eerwaardig’ betekent. De naam Sebastianus en varianten daarop waren al vroeg in de middeleeuwen in West-Europa bekend, vanwege de verering van de heilige Sebastiaan (-288). De eerste vermeldingen in de Lage Landen komen uit de 14e eeuw.

Aantallen en varianten

Er zijn bijna 3.000 mannen die Bastiaan heten. Tussen 1970 en 1980 was de naam het populairst, sindsdien wordt hij minder vaak gegeven. De verkorte vorm Bas wordt door bijna 19.500 mannen gedragen. In 1997, 1999, 2000 en 2001 stond Bas in de top twintig van populairste jongensnamen.

De naam is vanaf 1970 erg populair geworden. Datzelfde geldt, in mindere mate, voor Bastian. Er zijn zo’n 600 mannen met deze naam.

De vrouwelijke vorm Bastiaantje wordt tegenwoordig nauwelijks meer gebruikt. Er zijn bijna 3.000 vrouwen met deze naam. Zo’n 500 minder dragen de naam Bastiana.

Wetenswaardigheden

Een van de politici die het langst zitting hebben gehad in de Tweede Kamer was Bas van der Vlies (1942). Van 1981 tot 2010 was hij Tweede Kamerlid voor de SGP, het grootste deel daarvan, sinds 1986, was hij fractievoorzitter. Hij heeft meer dan 10.000 dagen in de Tweede Kamer gezeten.

*Baue

Bauke, Baukje, Bavo, Boudina, Bouke, Boukje, Bouwe, Bouwina

Herkomst en betekenis

De naam Baue komt uit het Germaans, maar is onder invloed van de kindertaal zo verkort en vervormd dat de oorspronkelijke naam niet geheel duidelijk is. Mogelijk is hij verwant aan Bavo, zelf ook een verkorte naam. Wellicht is er een verband met de naamstam ‘badu’ of ‘strijd’. Ook zou de naam gerelateerd kunnen zijn aan het Germaanse woord ‘barn’, dat ‘kind’ betekent.

Aantallen en varianten

Baue komt nauwelijks meer voor in Nederland, maar er zijn diverse varianten die nog wel gebruikt worden. Zo zijn er bijna 5.000 vrouwen die Baukje heten en bijna 3.500 mannen met de naam Bauke. Deze namen worden ook wel met ou geschreven, maar dit komt iets minder vaak voor. Zo’n 2.500 vrouwen heten Boukje, de naam Bouke wordt door zo’n 2.500 mannen gedragen. Ook de variant Bouwe komt voor, er zijn ongeveer 1.300 mannen met deze naam. Mogelijk zijn ook Bouwina en Boudina varianten van Baue, maar het is ook heel goed mogelijk dat ze afstammen van Boudewijn. Zie Boudewijn voor meer informatie.

*Ben

Benedictus, Benjamin, Bennie, Benno, Benny, Bente, Benthe, Bernhard

Herkomst en betekenis

Ben is een verkorting en kan van diverse namen afkomstig zijn, bijvoorbeeld van Benjamin of Benedictus. Ook namen die met ‘bern’ beginnen, wat ‘beer’ betekent, zoals Bernhard, kunnen tot Ben afgekort worden.

De betekenis van Benjamin is ‘zoon van mijn rechterzijde, het geluk, het zuiden’, zie ook Benjamin. Benedictus is een Latijnse naam, die staat voor ‘de gezegende’.

Aantallen en varianten

De naam Ben komt ruim 4.000 keer voor en is de laatste decennia steeds populairder geworden. Meestal, in ongeveer twee derde van de gevallen, wordt de naam als eerste naam gegeven. Ben wordt ook nogal eens verkleind, bijvoorbeeld tot Benny of Bennie. Benny komt zo’n 1.200 keer voor, Bennie ruim 1.100 keer. Ook de variant Benno komt 1.200 keer voor. Deze naam werd vooral rond 1970 gegeven, Benny en Bennie werden later populair.

Een Friese variant van Ben of een Deense variant van Benedictus is de meisjesnaam Bente of Benthe. Deze namen zijn de laatste twee decennia populair geworden. Inmiddels zijn er meer dan 4.500 meisjes met de naam Bente en bijna 2.000 die Benthe heten.

Wetenswaardigheden

De Big Ben, de grote klok in de toren van het Westminster Palace in Londen, heeft deze naam gekregen als verwijzing naar de politicus Sir Benjamin Hall (1802-1867). Hall was degene die de aanzet gaf tot de bouw van de klokkentoren. Er wordt wel gezegd dat Hall vanwege zijn lengte zelf ook Big Ben genoemd werd.

*Benedictus

Ben, Benedicta, Benito

Herkomst en betekenis

Benedictus is een Latijnse naam die ‘de gezegende’ betekent. Vermoedelijk is de naam ontleend aan Latijnse Bijbelteksten waarin het woord ‘benedictus’ voorkomt. Al vroeg in de middeleeuwen kwam deze naam voor: de naamgever van de benedictijner orde leefde aan het begin van de zesde eeuw. Mede dankzij de verering van deze Benedictus werd de naam over Europa verspreid.

Aantallen en varianten

Er zijn ongeveer 2.100 mannen die Benedictus heten. De naam wordt vaker gegeven als volgnaam dan als eerste naam. Na 1970 is de populariteit van deze naam sterk gedaald. Toen kwam de variant Benito in beeld, inmiddels zijn er bijna 500 mannen met deze naam. Ook Ben kan een variant van Benedictus zijn, zie Ben voor meer informatie.

Benedictus komt ook voor in vrouwelijke vorm, als Benedicta. Deze naam wordt echter niet zo veel gebruikt en komt ongeveer 500 keer voor.

Wetenswaardigheden

Benedictus was een geliefde naam onder pausen en is dat nog steeds – ook de vorige paus, geboren als Joseph Ratzinger (1927), droeg deze naam en was daarmee Benedictus XVI.

De man die zijn naam gegeven heeft aan de benedictijner orde, Benedictus van Nursia (480-547), was een van de eersten die een evenwichtige kloosterregel opstelde. Hierin was acht uur van de dag bestemd voor gebed, acht uur voor werk en acht uur voor rust. Monniken moesten drie geloften afleggen, namelijk die van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid aan de abt.

*Benjamin

Ben, Benoni

Herkomst en betekenis

Benjamin is een Hebreeuwse naam, die ‘zoon van mijn rechterzijde, het geluk, het zuiden’ betekent. Jakob gaf deze naam aan zijn jongste zoon, hoewel Benjamins moeder Rachel, die stervende was, hem de naam Benoni, ‘zoon van mijn smart’, had gegeven.

In onze streken kwam de naam in de tweede helft van de zeventiende eeuw in gebruik.

Aantallen en varianten

Meer dan 22.000 mannen heten Benjamin, meestal wordt deze naam als volgnaam gegeven. Sinds 1980 is de populariteit sterk toegenomen. De naam wordt vaak afgekort tot Ben, hoewel dit ook een verkorting van andere namen kan zijn. Er zijn meer dan 4.000 mannen met deze naam.

Wetenswaardigheden

Benjamin Franklin (1706-1790) was een Amerikaanse wetenschapper en politicus. Hij was een van de medeopstellers van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring en de Amerikaanse grondwet. Ook zette hij zich in voor de afschaffing van de slavernij.

Als wetenschapper hield hij zich bezig met elektrische lading. Door een vlieger op te laten in een onweersbui zou hij hebben bewezen dat bliksem een vorm van elektriciteit is. Het wordt echter betwijfeld of dit experiment echt plaatsgevonden heeft, aangezien het extreem gevaarlijk zou zijn geweest.

*Bernhard

Barend, Barendina, Berend, Berendina, Berendje, Berna, Bernadetta, Bernadette, Bernard, Bernarda, Bernardina, Bernardine, Bernardo, Bernardus, Bernd

Herkomst en betekenis

De naam Bernhard is een tweestammige Germaanse naam met de betekenis ‘sterk, moedig als een beer’. ‘Bern’ betekent ‘beer’, ‘hard’ staat voor ‘moedig, sterk’.

Bernhard kwam in Germaanse streken altijd al veel voor en is gedurende de middeleeuwen populair gebleven. Mogelijk werd die blijvende populariteit deels veroorzaakt doordat er diverse heiligen met deze naam waren.

Aantallen en varianten

Er zijn ruim 6.000 mannen die Bernhard heten. Opvallend is dat in 1941 opeens veel meer kinderen Bernhard genoemd werden. Mogelijk was deze naamgeving een verwijzing naar prins Bernhard en zodoende een protest tegen de Duitse bezetting.

De gelatiniseerde variant van de naam, Bernardus, is met ruim 88.000 naamsdragers verreweg de populairste naam met een B. Zo’n twee derde van hen draagt de naam als volgnaam. Sinds 1970 is het gebruik van deze naam sterk afgenomen.

Van de vrouwelijke varianten is Berendina het populairst, er zijn bijna 28.500 vrouwen die zo heten. Meer dan 19.500 vrouwen dragen de naam Bernardina of Bernardine, de naam Bernadette of Bernadetta wordt door bijna 17.500 vrouwen gedragen. De korte naam Berna dragen 450 meisjes.

Berend is ook een geliefde variant: meer dan 23.500 mannen heten zo. Iets minder mensen, zo’n 22.000, heten Bernard. Andere populaire varianten zijn Barend, Bernarda en Barendina. De laatste jaren wordt de naam vaak afgekort tot Bernd, ook Bernardo is een naam die juist de afgelopen vijftig jaar meer gebruikt wordt. Berendje is daarentegen een naam die zelden meer gegeven wordt.

Wetenswaardigheden

Bommen Berend was de bijnaam van Bernhard von Galen (1606-1678), bisschop van Münster, en is tevens de naam van het feest ter ere van het Gronings Ontzet. In 1672 trok de bisschop met zijn leger op in de richting van Groningen, omdat hij vond dat hij aanspraak op de gebieden in en om de stad kon maken. Na flink gehinderd te zijn door de soldaten die in het fort Bourtange gelegerd waren, kwam hij eindelijk aan bij Groningen en belegerde de stad. Zijn bijnaam kreeg hij omdat hij veel bommen afschoot met zijn kanonnen, wat in die tijd de modernste wapens waren.

Bommen Berend verzuimde echter om de noordelijke toegangswegen te blokkeren. Toen ook nog zijn bondgenoot, de keurvorst van Keulen, een nederlaag leed, kwam zijn rugdekking in gevaar. Er zat niets anders voor hem op dan zich terug te trekken. Op dat moment had hij nog maar de helft over van het leger waarmee hij opgetrokken was – aanvankelijk bestond het uit 24.000 man.

Nog steeds wordt het Gronings Ontzet, onder de naam Bommen Berend, jaarlijks gevierd op 28 augustus.

*Bert

Beertje, Berdien, Berdina, Bernhard, Berta, Bertha, Berthe, Bertina, Bertine, Bertus

Herkomst en betekenis

Bert is een verkorting van een Germaanse naam met ‘bert’ of ‘brecht’, wat ‘stralend, schitterend’ betekent. Ook zou er een verband kunnen zijn met de naam Bernhard, die ‘sterk als een beer’ betekent.

De vrouwelijke vorm Berta heeft dezelfde bron. Al in de Germaanse tijd was Berta de naam van een mythisch wezen dat in verband gebracht werd met licht. Overigens is Berta in Zweden en Noorwegen vaak een verkorting van Birgitta, ‘de verhevene’.

Aantallen en varianten

De naam Bert komt bijna 6.000 keer voor, Berta bijna 1.000 keer. Bertha is daarentegen veel populairder, er zijn 12.000 vrouwen met deze naam. Tegenwoordig worden echter nog maar weinig kinderen Bertha genoemd. Ook de populariteit van Bertus neemt af, maar er zijn toch nog bijna 8.500 mannen met deze naam. Andere varianten van Bert zijn Berdina, dat bijna 5.500 keer voorkomt, en Bertina of Bertine, die samen meer dan 3.500 keer voorkomen. Ook zijn er varianten als Berdien, Berthe en Beertje. Deze worden echter niet zo vaak gebruikt.

Wetenswaardigheden

De allereerste automobilist ter wereld is Bertha Benz (1849-1944). Zij was getrouwd met Karl Benz, de uitvinder van de auto met benzinemotor. Op 5 augustus 1888 nam ze de experimentele auto van haar man en reed samen met haar twee zoons van Mannheim naar Pforzheim. Dit is een afstand van 106 kilometer. De maximumsnelheid die de auto haalde was 15 km per uur. De benzine die ze halverwege moest bijvullen, haalde ze bij een apotheek en de mankementen die zich voordeden, werden met hulp van dorpssmeden opgelost.

Officieel wilde Bertha haar moeder bezoeken, die in Pforzheim woonde, maar ze vond ook dat haar man er te weinig op gericht was om commerciële belangstelling voor zijn uitvinding te krijgen. Haar tocht baarde veel opzien en zo kwam die belangstelling er toch. Dankzij het verslag dat Bertha aan haar man uitbracht over de mankementen die zich voorgedaan hadden, bracht Karl diverse verbeteringen in zijn auto aan. Zo maakte hij onder andere een extra versnelling, zodat het makkelijker was om op een stijgende weg te rijden.

*Bilal

Herkomst en betekenis

Bilal is een Arabische jongensnaam met de betekenis ‘water, vocht, verfrissende dorstlesser’. Ook de betekenis ‘eerste volgeling van de profeet’ wordt wel gegeven. Men zegt namelijk dat Bilal de naam was van de eerste muezzin – iemand die oproept tot het gebed.

Aantallen

De naam Bilal komt sinds 1970 in Nederland voor en is snel populairder geworden. Inmiddels komt hij zo’n 2.000 keer voor. In verreweg de meeste gevallen wordt hij als eerste naam gegeven.

*Björn

Bjorn

Herkomst en betekenis

Björn is een Scandinavische, Germaanse naam. Wellicht is het een verkorting van een langere naam met ‘bern’. De betekenis van de naam is ‘beer’. Bij de Germanen was de beer de koning van de dieren, dus het is mogelijk dat de naam de onderliggende betekenis had van ‘held, strijder’.

Aantallen en varianten

Zowel met als zonder umlaut is de naam sinds 1970 populair geworden: ruim 5.500 mannen heten Björn, meer dan 5.000 dragen de naam Bjorn. Na enkele jaren heel populair geweest te zijn, nam het gebruik van de naam Björn wat af en bleef uiteindelijk constant op ongeveer 100 geboortes per jaar. De populariteit van Bjorn is wat gelijkmatiger verlopen.

*Bo

Beau, Bjorn, Willibrord

Herkomst en betekenis

Als jongensnaam is Bo een verkorting van Willibrord, een Germaanse naam. De naamstam ‘wil’ betekent ‘wil’, ‘brord’ staat voor ‘punt, speerpunt’. Ook zou het kunnen dat Bo een verkorte vorm van Bjorn is, wat ‘beer’ betekent. Bo is ook een meisjesnaam en in dat geval houdt de naam wellicht verband met het Franse ‘beau’, ‘mooi’. Ook Beau wordt wel als naam gebruikt, voor zowel jongens als meisjes.

Aantallen

Bo wordt veel vaker als meisjes-dan als jongensnaam gebruikt, namelijk 5.000 tegenover 1.400 keer. In beide gevallen geldt dat de naam na 1980 in gebruik is geraakt en snel populair geworden is. De naam wordt bij zowel jongens als meisjes vooral als eerste naam gegeven.

Beau is ongeveer tegelijk met Bo populair geworden. Ook voor deze naam geldt dat er meer meisjes dan jongens zijn die hem dragen. Als meisjesnaam komt hij ruim 1.900 keer voor, als jongensnaam ruim 1.700 keer.

*Boaz

Herkomst en betekenis

De naam Boaz komt uit het Hebreeuws. De betekenis ervan is waarschijnlijk ‘in hem is kracht’ of ‘snelheid’. Deze naam is bekend uit de Bijbel, uit het verhaal van Ruth. Door met haar te trouwen redde Boaz de jonge weduwe en haar schoonmoeder van een leven in armoede en herstelde hij het erfdeel van de familie weer.

Aantallen

Mannen en jongens in ons land heten Boaz. De naam is vooral sinds het jaar 2000 in populariteit toegenomen.

*Bob

Bobby, Robert

Herkomst en betekenis

Bob is een verkorting van Robert, waarschijnlijk ontstaan vanuit de kindertaal. Robert betekent ‘schitterend door roem’. Het is een Germaanse naam die bestaat uit de stammen ‘rod’, ‘roem’, en ‘bert’ of ‘brecht’, wat ‘glanzend, stralend, schitterend’ betekent.

Via de Normandiërs kwam de naam terecht in Engeland, waarvandaan hij weer terugkeerde naar het vasteland om daar opnieuw populair te worden.

Aantallen en varianten

Ongeveer 10.500 mannen heten Bob, meestal dragen ze die naam als eerste naam. Rond 1920 kwam deze naam in gebruik en hij werd steeds populairder. Vooral tussen 1990 en 2000 werden veel jongens Bob genoemd.

De naam Robert is trouwens nog veel populairder, deze wordt door bijna 91.000 mannen gedragen.

Behalve Bob is ook de verkorting Bobby bekend, er zijn bijna 1.400 mannen met deze naam. In 1981 en 1982 werden er relatief veel Bobby’s geboren, tegenwoordig wordt de naam bijna niet gegeven.

Wetenswaardigheden

Bob Dylan (1941) is een bekende popmuzikant. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste songwriters van Amerika. Hij vernieuwde de popmuziek door onder andere meervoudig te interpreteren teksten te introduceren en met zijn muziek politiek-sociaal commentaar te geven (hij was onder andere een tijd lang actief voor de burgerrechtenbeweging).

*Boris

Herkomst en betekenis

Boris is een Slavische naam en is oorspronkelijk een verkorting van namen die beginnen met ‘boru’, dat is ‘strijd’. Er zijn diverse Bulgaarse koningen met deze naam geweest, en al in de negende eeuw droeg een vorst van Bulgarije deze naam.

Aantallen

De naam Boris is met name na 1960 in Nederland in gebruik gekomen en vooral na 1990 populair geworden. Tegenwoordig zijn er ruim 3.000 mannen die Boris heten. Verreweg de meesten dragen de naam als eerste naam.

Wetenswaardigheden

Toen in 1992 in Vlaanderen theatergezelschappen verplicht werden om een directeur te hebben, besloot De Zwarte Komedie een wel heel bijzondere directeur aan te stellen. Zijn naam was Boris en hij was een hond, om precies te zijn een bobtail. De reden voor de benoeming van de hond was dat het gezelschap het geldverspilling vond om een directeur aan te stellen. In een interview met de krant De Morgen op 27 mei 1993 werd de keuze voor Boris als volgt verdedigd: ‘Hij kan opzitten, pootjes geven en de minister likken. Hij kan ook blaffen naar het personeel. Hij kent het theater minstens evenveel als de andere theaterdirecteurs; hij is namelijk al acht jaar bij ons en gaat regelmatig mee op reizende voorstellingen. Tijdens de voorstelling slaapt hij meestal, maar dat doen de andere directeurs ook.’

*Boudewijn

Boudina, Bouwina

Herkomst en betekenis

Boudewijn is een Germaanse naam die bestaat uit de stammen ‘boud’, wat stoutmoedig betekent, en ‘win’, wat staat voor ‘vriend’. De naam betekent dus ‘stoutmoedige vriend’. Al vroeg in de middeleeuwen was de naam erg populair, mede doordat er diverse Vlaamse graven met deze naam waren. Dankzij de vestiging van Vlaamse handelaren in Engeland verspreidde de naam zich daar ook.

Aantallen en varianten

Zo’n 6.500 mannen dragen de naam Boudewijn. Hij wordt ongeveer even vaak als eerste naam en als volgnaam gegeven. Vanaf ongeveer 1940, 1950 is er een lichte stijging te zien in het aantal keren dat de naam gegeven wordt, dit is echter inmiddels alweer wat afgenomen.

Een vrouwelijke variant is Bouwina, deze naam komt ongeveer 1.100 keer voor. Overigens is het ook mogelijk dat deze naam afstamt van Baue. De betekenis van die naam is helaas niet bekend. Voor meer informatie, zie Baue. Ook Boudina, de naam van zo’n 500 vrouwen, kan van Boudewijn of Baue afstammen.

Wetenswaardigheden

Koning Boudewijn van België (1930-1993) was koning van België van 1951 tot aan zijn dood in 1993. Hij werd al op zijn twintigste koning, nadat zijn vader tot aftreden werd gedwongen vanwege zijn houding in de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens de regering van koning Boudewijn werd Congo gedekoloniseerd. Boudewijn deed zijn best om na de onafhankelijkheid goede relaties te onderhouden met de gezagshebbers in Congo.

Over het algemeen was men positief over de manier waarop hij zijn taken uitvoerde. Hij kreeg vooral veel politieke tegenstand toen hij in 1990 vanwege gewetensbezwaren weigerde om de abortuswet te ondertekenen.

*Boy

Boudewijn, Boye

Herkomst en betekenis

Er zijn twee mogelijke verklaringen voor de herkomst van de naam Boy. Of de naam komt van het Engelse ‘boy’, dat ‘jongen’ betekent, of hij komt van Boye, een naam die tegenwoordig nauwelijks meer gebruikt wordt.

De naam Boye kan op verschillende manieren verklaard worden. Hij kan afgeleid zijn van de Germaanse stam ‘bodo’, dit betekent ‘gebieder’. Ook kan hij verwant zijn aan het Germaanse woord voor ‘kromming’ of ‘boog’, namelijk ‘baug’. Verder kan ook hier de betekenis ‘jongen’ zijn.

In Noord-Brabant kwam de naam Boy vroeger ook wel voor als vleivorm van Boudewijn, een naam met de betekenis ‘stoutmoedige vriend’.

Aantallen

De naam Boy komt ruim 2.400 keer voor en wordt meestal gebruikt als eerste naam. Hij is vooral de laatste drie decennia veel gegeven, met name in de tweede helft van de jaren tachtig. De laatste jaren neemt het gebruik van deze naam weer wat af. Mogelijk heeft het in 1984 verschenen boek van Roald Dahl, Boy, bijgedragen aan de populariteit van deze naam.

*Bram

Abraham, Abram

Herkomst en betekenis

Bram is een verkorting van de Hebreeuwse naam Abraham. Volgens de Bijbel betekent de naam ‘vader van vele volken’, maar het kan ook ‘de (goddelijke) vader is barmhartig’ betekenen. De oorspronkelijke vorm van de naam was Abram, wat betekent: ‘de (goddelijke) vader is verheven’.

Aantallen

Er zijn bijna 19.000 mannen die Bram heten. Het overgrote deel van hen draagt de naam als eerste naam. Sinds 1970 is er een duidelijke stijging in de populariteit te zien. In 2003 stond de naam op de zevende plaats in de top twintig van populairste jongensnamen en ook in onder andere 2006 en 2010 kwam Bram in de top twintig voor.

*Brian

Bryan

Herkomst en betekenis

Brian is een Keltische naam die oorspronkelijk uit Ierland komt en ook in Bretagne bekend was. De betekenis is niet helemaal duidelijk, maar mogelijk is er een verband met het Ierse en Welshe woord voor ‘heuvel’. In de elfde eeuw kwam de naam naar Engeland.

Aantallen en varianten

In Nederland is de naam vooral in gebruik sinds 1960, 1970. Vooral vanaf 1990 werd hij populair. Inmiddels zijn er bijna 9.000 mannen die Brian heten. Meestal wordt de naam als eerste naam gegeven.

De naam wordt ook vaak met een y geschreven, dus Bryan. Ook deze variant is vanaf 1990 veel gebruikt. Ongeveer 5.000 mannen dragen de naam Bryan.

Wetenswaardigheden

De beroemdste Hoge Koning van Ierland was Brian Boru (ca. 940-1014). Hij liet kloosters en bibliotheken herbouwen die door Noormannen en Vikingen vernield waren en versloeg in de Slag bij Clontarf (23 april 1014) de Vikingen. Daardoor gaven de Vikingen hun aanspraken op Ierland op. Zelf werd Brian aan het einde van de veldslag door de Vikingen gedood.

*Bruno

Herkomst en betekenis

Bruno is een eenstammige Germaanse naam die teruggaat op het Gotische woord ‘brunjô’, dat ‘borstharnas, pantser’ betekent. Ook de betekenis ‘bruin’, vanuit de naamstam ‘brun’, is mogelijk. In sommige talen heeft dit de grondbetekenis ‘glanzend, gepolijst’. In namen werd de naamstam vermoedelijk gebruikt als een verwijzing naar ‘beer’.

Aantallen

1.750 mannen heten Bruno, een groot deel van hen draagt de naam als eerste naam. Hoewel de naam altijd wel in gebruik was, is er een lichte populariteitsstijging te zien tussen ongeveer 1930 en 1970. Ook de laatste twintig jaar wordt de naam steeds meer gebruikt.

C

Jongensnamen

*Calvin

Herkomst en betekenis

Calvin stamt via het Latijn af van het Franse woord ‘chauvin’, wat ‘bewoner van een kaal terrein’ betekent. De naam is bekend geworden door de hervormer Jean Calvin (Johannes Calvijn) (1509-1564) en wordt vooral in de Verenigde Staten als voornaam gebruikt.

Aantallen

In Nederland wordt Calvin sinds ongeveer 1980 als voornaam gebruikt, met een duidelijke populariteitspiek tussen 1995 en 2003. Er zijn 1.600 mannen met deze naam. Voor verreweg de meesten van hen is dit de eerste naam.

Wetenswaardigheden

Johannes Calvijn was een van de invloedrijkste leiders van de Reformatie in de zestiende eeuw. Het geloof, denken en leven van zowel reformatorische christenen als van evangelischen is blijvend beïnvloed door deze theoloog. Hij heeft een grote hoeveelheid geschriften nagelaten en een belangrijke rol gespeeld bij de opzet van een nieuwe kerkorde.

*Camiel

Camilla, Camille, Camillus

Herkomst en betekenis

Camiel stamt af van Camillus. Deze naam komt waarschijnlijk van het Griekse woord ‘kadmiloi’, via Etruskische vormen als Camitlnas en Catmilna. ‘Kadmiloi’ betekent ‘dienaren in de cultus van de Kureten, de beschermers van Zeus en Rhea’. Etruskisch is een taal die tussen de zesde en eerste eeuw voor Christus gesproken werd in een gebied in het huidige Noord-Italië.

Aantallen en varianten

2.000 mannen heten Camiel, bijna 1.300 van hen dragen de naam als eerste naam. Camiel kent een wisselende populariteit, maar vooral de laatste twintig jaar wordt hij vaker gebruikt. Dat geldt ook voor Camilla, een naam die door bijna 1.000 vrouwen gedragen wordt. Camille is een naam voor zowel mannen als vrouwen, hoewel hij al veel langer als jongensnaam gebruikt wordt. Er zijn 600 mannen en bijna 600 vrouwen met de naam Camille.

Wetenswaardigheden

In de zestiende eeuw stichtte Camillus de Lellis (1550-1614) de Orde van de Reguliere Geestelijke Dienaars van de Zieken, ook wel de camillianen genoemd. Deze orde houdt zich nog steeds bezig met ziekenverzorging, ziekenpastoraat en missiewerk.

*Can

Herkomst en betekenis

Can is een Turkse jongensnaam, met de betekenis ‘ziel’ of ‘leven’.

Aantallen

Pas sinds ongeveer 1970 wordt de naam Can in Nederland aan baby’s gegeven. Hij komt vooral voor als tweede naam. Het heeft tot 1998 geduurd voor hij echt vaker gebruikt ging worden. Inmiddels zijn er ruim 1.500 mensen die Can heten.

*Casper

Cas, Caspar, Jasper, Kaspar, Kasper

Herkomst en betekenis

Casper komt van Caspar. De betekenis van deze naam is onzeker. Mogelijk is er een verband met het Perzische woord ‘kandschwar’, dat ‘schatbewaarder’ betekent. Volgens de legende was Caspar een van de drie Wijzen uit het Oosten die de pasgeboren Jezus eer kwamen bewijzen.

Aantallen en varianten

Casper komt 11.500 keer voor, veel vaker als eerste naam dan als tweede naam. Sinds 1990 is de naam erg populair geworden. Hij komt veel vaker voor dan Caspar, een naam die aan ongeveer 4.000 mannen gegeven is. Ook de schrijfwijze met een K is minder geliefd: 3.500 mannen heten Kasper, nog geen 400 dragen de naam Kaspar. Verder is er nog de afkorting Cas, een naam die aan 5.000 mannen gegeven is. Deze naam is vooral de laatste twintig jaar populair geworden.

Opvallend genoeg is ook Jasper een afleiding van Caspar, deze variant is ontstaan via Romaanse vormen met een G: Gaspar werd Jasper.

Wetenswaardigheden

Casper is de hoofdpersoon van de populaire strip Casper en Hobbes, over een zesjarig jongetje en zijn knuffeldier, de tijger Hobbes. De strips gaan onder andere over Caspers dagdromen, zijn gesprekken met Hobbes en zijn opvattingen over tal van maatschappelijke onderwerpen. Overigens heet Casper in de originele Engelse strip Calvin, hij is vernoemd naar de theoloog Johannes Calvijn.

*Cedric

Herkomst en betekenis

Cedric komt uit het Welsh en stamt van het woord ‘ceredig’, dat ‘vriendelijk’ betekent. Ook kan het verklaard worden uit de samenvoeging van de woorden ‘ced’, ‘mildheid’, en ‘drych’, wat ‘voorbeeld, toonbeeld’ betekent.

De naam Cedric werd bekend doordat een personage uit Ivanhoe (1820) van Sir Walter Scott zo heette, en werd populairder door de hoofdpersoon uit Little Lord Fauntleroy (De kleine Lord) (1886).

Aantallen en varianten

Er zijn 850 mannen en jongens die Cedric heten. Ongeveer twee derde draagt de naam als eerste naam. De naam is sinds 1985 steeds populairder geworden.

*Chiel

Chiela, Chieltje, Michaël

Herkomst en betekenis

Chiel stamt af van Michaël. Dit is een Hebreeuwse naam met de betekenis: ‘wie is als God?’. Het is de naam van een van de aartsengelen. Hij wordt genoemd in de Bijbelboeken Daniël, Judas en Openbaring.

In West-Vlaanderen komt de naam sinds de twaalfde eeuw voor, de oudste vermelding in Holland stamt uit 1275.

Aantallen en varianten

Chiel wordt vooral als eerste naam gegeven, namelijk aan ongeveer 1.700 van de 1.850 mannen met deze naam. Rond 1970 komt de naam in beeld, vanaf 1986 wordt hij populair.

Er is ook een vrouwelijke variant, Chiela, maar die komt maar zelden voor. Er zijn 70 vrouwen met deze naam. Verder is er nog de verkleinvorm Chieltje, eveneens een meisjesnaam. Er zijn ongeveer 85 vrouwen die zo heten, maar sinds 1960 wordt de naam vrijwel nooit meer aan kinderen gegeven.

*Chris

Chris, Christa, Christel, Christiaan, Christian, Christiana, Christiane, Christianne, Christianus, Christien, Christine

Herkomst en betekenis

Chris is afgeleid is van het woord ‘christen’. Deze naam werd volgens de Bijbel het eerst in Antiochië gebruikt, men duidde daarmee de volgelingen van Jezus Christus aan. Christus betekent gezalfde.

Al vroeg in de middeleeuwen kwam de naam in verschillende vormen in West-Europa voor.

Aantallen en varianten

Van de mannelijke varianten is Christiaan het populairst, deze naam komt 80.000 keer voor. Daarna volgen Christian (18.000) , Christianus (17.000), en Chris (6.000).

Wetenswaardigheden

Op 18 februari 1947 werd prinses Christina geboren, de jongste dochter van koningin Juliana en prins Bernhard. In die tijd werden heel veel meisjes Christina genoemd, hoewel opvallend genoeg al in 1946 de naam Christina vaker als eerste naam dan als volgnaam werd gegeven. Overigens was de roepnaam van prinses Christina aanvankelijk Marijke (haar doopnaam is Maria Christina), pas in 1963 besloot ze voortaan de naam Christina te gebruiken.

Een bekende Christiaan is Christiaan Huygens (1629-1695), een belangrijke wetenschapper en uitvinder. Hij heeft onder meer het slingeruurwerk uitgevonden en de telescoop verder ontwikkeld.

*Christoffel

Christoforus, Christoph, Christophe, Christophorus

Herkomst en betekenis

Christoffel komt van Christoforus, wat Grieks is voor ‘Christusdrager’ of ‘hij die Christus in zijn hart draagt’. Pas vrij laat in de middeleeuwen kwam de naam in gebruik, de vroegste vermeldingen stammen uit de vijftiende eeuw.

Aantallen en varianten

Er zijn ruim 5.000 mannen met de naam Christoffel, voor ongeveer twee derde is het een volgnaam. Verder zijn er ruim 3.000 mannen die Christopher heten. Terwijl de populariteit van Christoffel vanaf ongeveer 1960 afnam, nam die van Christopher juist toe, vooral vanaf 1983.

Er is nog een aantal varianten op de naam, die echter veel minder geliefd zijn, elk wordt door 500 tot 800 mensen gedragen. Het gaat om Christoph, Christophorus, Christoffel en Christophe.

Wetenswaardigheden

Volgens de legende van Christophorus of Christoffel heette hij eerst Reprobus. Hij wilde zijn diensten alleen aanbieden aan het allerhoogste gezag en meldde zich bij de koning. Die bleek echter bang te zijn voor de keizer, de keizer voor de duivel en de duivel was bang voor Christus. Uiteindelijk besloot Reprobus dus dat hij zijn diensten aan Christus wilde aanbieden. Een kluizenaar zei hem dat hij dat het beste kon doen door mensen over de rivier te dragen.

Op een dag moest hij een kind de rivier over helpen, maar hoe verder ze kwamen, hoe zwaarder het kind werd, tot Reprobus uiteindelijk bijna onder zijn last bezweek. Toen bleek dat het kind Christus was. Hij doopte Reprobus in de rivier en sindsdien was zijn naam Christoffel.

In Roermond staat een kerk die aan Christoffel is gewijd.

Een van de bekendste Christoffels is waarschijnlijk Christoffel Columbus (1451-1506), die in een poging via de Atlantische Oceaan Indië te bereiken, Amerika ontdekte. Overigens heeft hij zelf nooit geweten dat hij een heel nieuw werelddeel had ontdekt: hij dacht dat het een deel van Indië was.

*Clemens

Clemence, Clement, Clementina, Clementine, Clementia

Herkomst en betekenis

Clemens is Latijn en betekent ‘zachtmoedig, toegevend, genadig’, het woord clementie komt hier ook vandaan. Al vroeg in de middeleeuwen was de naam bekend, er is een vermelding uit 830 van een monnik met de naam Clemens. De naam is onder andere bekend uit de Bijbel: een van Paulus’ medewerkers heette Clemens. Ook zijn er diverse pausen met deze naam geweest.

Aantallen en varianten

Clemens is een naam die aan ruim 9.000 mannen en 400 vrouwen gegeven is. Hij wordt vooral gebruikt als tweede naam. De populariteit was het grootst in de eerste dertig jaar na de Tweede Wereldoorlog.

Vrouwelijke varianten van de naam zijn Clementine, Clementina en Clementia. Er zijn ongeveer 5.500 vrouwen die een van deze namen hebben. Andere varianten zijn Clement en Clemence. Deze laatste naam wordt vooral aan meisjes gegeven.

Wetenswaardigheden

Clemens is een populaire naam geweest onder pausen. Er zijn er maar liefst veertien geweest die deze naam droegen.

Clementine Ogilvy Spencer-Churchill (1885-1977) was de vrouw van Winston Churchill (1874-1965). In de Tweede Wereldoorlog was zij onder meer voorzitter van het Rode Kruissteunfonds voor Rusland.

Clement is niet alleen een jongensnaam, het is ook een Frans merk voor motorfietsen en auto’s geweest. Overigens wordt het dan geschreven als Clément.

*Coenraad

Coen, Coert, Conrad, Conradus, Koenraad

Herkomst en betekenis

Coenraad of Koenraad is een tweestammige Germaanse naam. ‘Koen’ betekent ‘dapper’, ‘-raad’ staat voor ‘raad’. Samengevoegd betekent het ongeveer ‘bekwaam in het raad geven’.

In de middeleeuwen waren er veel vorstelijke personen die deze naam droegen, wat bijgedragen zal hebben aan de verspreiding. Vooral in het huidige Duitsland was de naam populair.

Aantallen en varianten

Bijna 6.000 mannen heten Coenraad, deze schrijfwijze is duidelijk geliefder dan die met een k. Er zijn zo’n 3.000 mannen met de naam Koenraad.

Een verkorting van de naam is Coen, deze naam komt ongeveer 4.500 keer voor. Sinds 1950 is hij steeds populairder geworden. Andere afleidingen zijn Conrad en Coert. Beide namen kennen een wisselende populariteit en tegenwoordig worden ze niet vaak aan kinderen gegeven. Ook gebruikt wordt Conradus.

Wetenswaardigheden

Coen is niet alleen een voornaam, maar ook een achternaam. Uit de zeventiende eeuw is Jan Pieterszoon Coen (1587-1629) bekend. Hij was gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Naar hem is de Coentunnel in Amsterdam genoemd.

*Colin

Cailean, Colinda, Collin, Columba, Nicolaas

Herkomst en betekenis

Er zijn twee verklaringen mogelijk voor de afkomst van de naam Colin. Het kan een Franse of Engelse verkorting zijn van Nicolaas, een naam die ‘overwinnaar van/met het volk’ betekent. Zie ook Nicolaas. De naam heeft ook een Schotse oorsprong. In dat geval gaat het terug op de Gaelische naam Cailean, die verbonden is met de heilige Columba. Columba is een Latijns woord, het betekent ‘duifje’.

Aantallen en varianten

Colin komt zo’n 3.500 keer voor. De naam is na 1960 in beeld gekomen en sindsdien steeds populairder geworden. Hij wordt vooral als eerste naam gebruikt.

Bij Collin is hetzelfde beeld te zien. Deze naam wordt door 2.000 mannen gedragen. De vrouwelijke variant Colinda, die door 1.100 vrouwen gedragen wordt, werd in 1965 ineens aan 126 meisjes gegeven, terwijl hij in de jaren ervoor niet gebruikt werd.

Wetenswaardigheden

In 1965 werd Colinda als naam geweigerd door de burgerlijke stand van Hilversum. In diezelfde tijd werd hij in Rotterdam wel geaccepteerd. Wellicht heeft de populariteit van de plaat Colinda van de Franstalige zangeres Lucille Starr (1938) wel iets te maken met de plotselinge opkomst van de naam Colinda. De plaat kwam in 1965 in de top drie van de Veronica Top 40.

*Constance

Connie, Conny, Constans, Constant, Constantia, Constantijn, Constantina, Constantinus

Herkomst en betekenis

Constance is de vrouwelijke vorm van Constans. In het Frans is het een naam voor zowel mannen als vrouwen. Constans is een Latijns woord dat ‘standvastig, volhardend’ betekent. Dankzij keizer Constantijn de Grote (ca. 280-337) werd de naam al vroeg populair.

Aantallen en varianten

Bijna 5.000 vrouwen heten Constance, voor bijna 2.000 van hen is het een eerste naam. De naam was vooral populair tussen 1945 en 1970. Constans wordt door zowel mannen als vrouwen gedragen, maar is aanmerkelijk minder geliefd: er zijn bijna 100 mannen en 60 vrouwen met deze naam.

Een bekende variant is Constantijn, bijna 3.500 mannen heten zo. Verder zijn er ongeveer 2.000 mannen met de naam Constant en 1.300 die Constantinus heten. De variant Constantia is gegeven aan 1.200 meisjes, terwijl Constantina nog geen 500 keer voorkomt. Verder is er nog de verkorte vorm Conny of Connie, waarvan de vorm met een y verreweg het populairst is: er zijn 1.400 vrouwen met deze naam, tegenover nog geen 500 met de naam Connie.

Wetenswaardigheden

Er zijn diverse keizers en koningen met de naam Constantijn geweest. De jongste zoon van koningin Beatrix heet eveneens Constantijn. Sinds zijn geboorte in 1969 wordt de naam aanzienlijk vaker gebruikt.

Constantijn Huygens (1596-1687) was een Nederlandse dichter en diplomaat. Hij staat bekend als een van de grootste dichters van de gouden eeuw. Naar hem is de Constantijn Huygensprijs genoemd.

*Constans

Constantijn, Constant, Constantinus

Herkomst en betekenis

Constans komt uit het Latijn en betekent ‘standvastig, volhardend’. Dankzij keizer Constantijn de Grote (ca. 280-337) werd de naam al vroeg populair. In de Lage Landen stammen de oudste vermeldingen uit de zevende eeuw. Zie ook Constance.

Aantallen en varianten

Constans is een naam voor zowel mannen als vrouwen, maar hij wordt maar zelden gebruikt: er zijn bijna 100 mannen en 60 vrouwen met deze naam. Een bekende variant is Constantijn, bijna 3.500 mannen heten zo. Verder zijn er ongeveer 2.000 mannen met de naam Constant en 1.300 die Constantinus heten.

*Cornelis

Cees, Coen, Cock, Cocky, Cootje, Cor, Corné, Cornelia, Cornelie, Cornélie, Cornelius, Cornelus, Corrie, Corry

Herkomst en betekenis

De betekenis van Cornelis of het oorspronkelijke Cornelius is niet zeker. Misschien is er een verband met het Latijnse ‘cornu’, wat ‘hoorn’ betekent, waarmee Cornelis dus zou staan voor ‘de gehoornde’. Dit is echter niet zeker. Wel is bekend dat het een oude, Romeinse naam is. In de christelijke wereld werd de naam bekend door de in de Bijbel genoemde officier Cornelius. De naam verspreidde zich langzaam over Europa. Uit de twaalfde eeuw zijn vermeldingen bekend uit Vlaanderen; in het noorden duurde het tot de vijftiende eeuw voordat de naam, ook in vrouwelijke vorm, geliefd werd. In Friesland was dat pas vanaf de zestiende eeuw. In de zestiende en zeventiende eeuw werd de naam Cornelis meegenomen naar Engeland, door Engelsen die in Nederland gewoond hadden vanwege de vrijheid van godsdienst.

Aantallen en varianten

Cornelis is veruit de populairste naam met een c die er is. Er zijn bijna 400.000 mensen met deze naam, onder wie 1.200 vrouwen. Daarnaast heten bijna 328.000 vrouwen Cornelia. Ter vergelijking: de naam die als tweede op de lijst staat, Catharina, wordt door minder dan 300.000 mensen gedragen.

Er zijn een heleboel varianten van Cornelis. 22.000 mannen heten Cornelius. Er zijn 6.000 mannen met de naam Cornelus en 3.000 die Corné heten. 3.100 vrouwen heten Corry of Corrie en er zijn zo’n 2.600 vrouwen met de naam Cornelie of Cornélie.

Verder zijn er bijna 1.600 mannen met de naam Cees. Een andere variant is Cor. En hoewel de naam Coen meestal verbonden wordt met Coenraad, kan het ook een variant op Cornelis zijn.

Wetenswaardigheden:

Hannibal, de generaal die met olifanten over de Alpen trok, werd in de derde eeuw voor Christus verslagen door een Cornelius, namelijk Publius Cornelius Scipio Africanus (236-183 v.Chr.). Maar er waren meer heldhaftige Cornelissen. In de zeventiende eeuw was bij de West-Indische Compagnie een admiraal in dienst met de naam Cornelis Corneliszoon Jol (1597-1641). Hij was een beruchte kaper en tijdens de Tachtigjarige Oorlog stak hij negen keer de Atlantische Oceaan over om de Portugezen en Spanjaarden te bestrijden. Hij stond, niet alleen in ons land, maar ook bij de Fransen, Portugezen en Spanjaarden, bekend als Houtebeen. Zijn been was namelijk afgezet nadat hij in een gevecht gewond was geraakt, en vervangen door een houten been.

Cornelissen zijn niet alleen strijders, maar ook uitvinders. De houtzaagmolen is bedacht door Cornelis Corneliszoon van Uitgeest (ca. 1550-ca. 1607). Het plan voor de afsluiting van de Zuiderzee en de aanleg van de Afsluitdijk werd ontworpen door Cornelis Lely.

Uit de Tweede Wereldoorlog is Corrie ten Boom (1892-1983) bekend. Zij was verzetsstrijdster en verborg samen met haar familie verscheidene onderduikers. Na de oorlog heeft ze jaren rondgereisd als evangeliste.

D

Jongensnamen

*Damianus

Damian, Damien, Damiën

Herkomst en betekenis

De precieze betekenis van de naam Damianus is onbekend, maar waarschijnlijk is er een verband met het Griekse woord ‘damazein’, dat ‘bedwingen’, ‘overwinnen’ betekent. In de Lage Landen werd de naam voor het eerst gevonden in documenten die uit de veertiende eeuw stammen.

Aantallen en varianten

De oorspronkelijke naam Damianus komt niet zo heel vaak meer voor, ruim 500 keer. Populairder is de verkorting Damian. Deze naam wordt door ruim 6.000 mannen en jongens gedragen. Vooral de laatste vijftien jaar hebben veel kinderen de naam Damian gekregen.

Dit is feitelijk de enige populaire variant op Damianus. Er zijn nog wel enkele andere varianten, bijvoorbeeld Damiën en Damien, maar deze komen elk minder dan 1.000 keer voor.

*Daniël

Daan, Dana, Dani, Daniel, Daniela, Daniella, Daniëlla, Danielle, Daniëlle, Danique, Danny, Denny

Herkomst en betekenis

De Hebreeuwse naam Daniël betekent ‘mijn rechter is God’. Daniël was een van de vier grote profeten uit het Oude Testament. Tijdens zijn leven vervulde hij een belangrijke positie aan het Babylonische hof. Al vrij vroeg in de middeleeuwen was de naam Daniël in ons land populair.

Aantallen en varianten

De naam Daniël komt bijna 44.000 keer voor. Hij wordt iets vaker als eerste naam dan als volgnaam gegeven. Geschreven zonder een trema, dus als Daniel, komt de naam minder vaak voor, zo’n 8.500 keer. Sinds 1970 is de populariteit van de naam Daniël sterk gestegen, ook Daniel komt iets vaker voor. De vrouwelijke variant Daniëlle is in die tijd ook in beeld gekomen en werd vanuit het niets in één keer populair. Tegenwoordig zijn er ruim 26.500 vrouwen met deze naam.

Daniël kent veel verschillende varianten. Zo zijn ook Danny en Daan geliefd, deze namen zijn respectievelijk 18.000 en bijna 21.000 keer gebruikt. De laatste jaren was Daan zo populair dat hij regelmatig hoog in de top tien van meest gebruikte jongensnamen terechtkwam.

Andere varianten zijn Denny en de meisjesnamen Danique, Dana en Dani en Danielle, Daniëlla, Daniela en Daniella.

Wetenswaardigheden

Hoewel hij een omvangrijk oeuvre had, is de auteur Daniel Defoe (1660-1731) toch vooral bekend geworden met zijn boek Robinson Crusoë. Dit boek verscheen in 1719 en gaat over een man die achtentwintig jaar lang weet te overleven op een onbewoond eiland. Het boek wordt wel beschouwd als de eerste Engelse roman.

*David

Dave, Davey, Davide, Davy, Devi

Herkomst en betekenis

David is een Hebreeuwse naam met waarschijnlijk de betekenis ‘lieveling, vriend’. David is bekend uit de Bijbel als koning van Israël en dichter van vele psalmen. In Europa kwam de naam al vroeg voor, er waren enkele Schotse koningen die David heetten. In West-Vlaanderen was de naam tussen de zevende en de negende eeuw al in gebruik, in Holland vanaf de twaalfde eeuw.

Aantallen en varianten

Bijna 29.500 keer komt David in Nederland voor. Rond 1970 won de naam snel aan populariteit en behield deze ook. Er zijn diverse varianten in gebruik, maar deze komen aanmerkelijk minder vaak voor. Zo zijn er ongeveer 7.000 mannen met de naam Dave. Ook deze naam werd rond 1970 populair. Dat geldt ook voor Davy, een naam die door zo’n 4.000 mannen gedragen wordt, en Davey, dat zo’n 2.500 keer voorkomt. Overigens neemt de populariteit van die twee namen inmiddels weer af.

Een variant die voor zowel jongens als meisjes, maar vaker voor meisjes gebruikt wordt, is Devi. Er zijn ongeveer 1.000 meisjes en 100 jongens met deze naam. Davide komt als meisjesnaam ca. 50 keer voor.

Wetenswaardigheden

De eerste premier van Israël heette David Ben-Gurion (1886-1973). Al in 1906 verhuisde hij naar Palestina. Hij speelde een belangrijke rol in de aanloop naar de stichting van de staat Israël. Hij stond bekend als een gematigde leider. De Britten deden vaak zaken met zijn partij Hagana.

Van 1948 tot 1963 was hij premier van Israël, met slechts een korte onderbreking tussen 1953 en 1955.

*Delano

Dylano

Herkomst en betekenis

Delano stamt oorspronkelijk af van de Franse familienaam Delanoe. Deze naam komt van ‘de la noue’, dat ‘(afkomstig) van vochtig land’ betekent. De naam komt nog weleens voor in de combinatie Franklin Delano, dit als een verwijzing naar de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt (1882-1945).

Aantallen en varianten

De naam Delano komt in Nederland 3.000 keer voor. Rond 1970 kwam hij voor het eerst in beeld als eerste naam, maar het duurde nog tot de jaren 1990 voor de naam vaker gebruikt ging worden en populair werd.