SCHADUWSTRIJDER

Pjotr Vreeswijk

Uitgeverij LetterRijn Leidschendam

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden de auteur en uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten en onvolkomenheden, noch voor de directe of indirecte gevolgen hiervan.

Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, waaronder begrepen het reproduceren door middel van druk, offset, fotokopie of microfilm of in enige digitale, elektronische, optische of andere vorm of (en dit geldt zo nodig in aanvulling op het auteursrecht) het reproduceren (i) ten behoeve van een onderneming, organisatie of instelling of (ii) voor eigen oefening, studie of gebruik welk(e) niet strikt privé van aard is.

Eerste druk, september 2019

© ٢٠١٩ LetterRijn

Auteur: Pjotr Vreeswijk

Redactie: Theo van Rijn, Marlies de Bruin

Grafische vormgeving: LetterRijn

Uitgeverij: LetterRijn

Foto achterkant: Jill Blackstone

Drukwerk: Grafistar B.V., Lichtenvoorde

www.letterrijn.nl

isbn: 978-94-918759-4-6

Voor Nina. My little mermaid.

You want to know a secret Jack? Something I’ve known for a long, long time?

You’re dead.’

‘You mean that figuratively, right?’

‘No, I mean literally. We are all dead. Every single one of us. And this, this, all this … is not what you think it is. We’re not on an island. We never were …

We’re in hell.’

Lost. Seizoen 6 afl. 9 Ab Aeterno

0º58’04.2” N 21º05’43.3” E

Proloog

2015

Lomako reservaat, Democratische Republiek Congo, Centraal Afrika

Vanuit de lucht zag het regenwoud er vredig uit. Als een reusachtige broccoli, hier en daar onderbroken door een miezerig stroompje. Een makkie. Een Walk in the park. Maar wie er vaker was geweest, wist dat de stroompjes in werkelijkheid kolkende rivieren waren. De wereld onder het massieve bladerdak bestond uit een donkergroene hel van modder, muskieten en tropische ziekten, waarin zelfs een oppervlakkige schaafwond als gevolg van een onnozele glijpartij met een beetje pech gelijkstond aan de dood. Sommige delen waren zo dichtbegroeid dat slechts één procent van het zonlicht de bodem bereikte en geen mens ze ooit had bezocht. Zonder gids of juiste voorbereiding liep iedere poging om het bos te bedwingen uit op een ramp.

Er gebeurden ook wonderen. Volgens de meest toonaangevende kankerinstituten groeiden er minimaal veertienhonderd verschillende plantensoorten met het potentieel de ziekte te kunnen genezen. Nergens anders op aarde waren alle ondersoorten van gorilla’s op één plek verzameld te vinden.

Het waren noch die geneeskrachtige planten noch de berggorilla’s die programmamaker Dr. Mike Mayflower naar hier hadden gelokt. Zijn reisdoel was veel minder fraai. Hij was hier vanwege hetgeen de Amerikaanse milieusatellieten van het Environmental Protection Agency, EPA, de wereld hadden laten zien. Het regenwoud was stervende en nog nooit was het verval van een stuk ongerepte natuur zo duidelijk door een satelliet in beeld gebracht. Ook de snelheid en agressiviteit waarmee de destructie zich voltrok, was van een ongekend niveau. De beelden waren als een bom ingeslagen binnen de milieugemeenschap en hadden voor wereldwijde verontwaardiging gezorgd. De aarde ging dood, en het bewijs daarvan leek onweerlegbaar geleverd. Niet veel later was het nieuws echter teruggedraaid en werd het veronderstelde eind van de wereld toegeschreven aan een technisch mankement aan een van de satellieten. Zoals zo vaak het geval was, werd ook dit nieuws vergeten en bedolven onder een lawine aan nieuwe schandalen en geweldsuitbarstingen overal in de wereld. Drie maanden later sprak niemand er meer over. Op dr. Mike Mayflower na dan. Voor hem was de ramp in het oerwoud een niet te negeren teken geweest.

‘Dr. Mayflower,’ klonk een opgewonden stem aan de andere kant van het toestel, ‘kom snel naar deze kant.’

Mayflower kroop achter zijn beeldschermen vandaan, stak het smalle gangpad over en wrong zich naast zijn assistent voor het raampje.

‘Kijk daar,’ riep de man. De emotie klonk door in zijn stem, en niet zonder reden. Samen met het verdwijnen van de satellietbeelden, waren ook de locatiegegevens verloren gegaan waardoor het zoekgebied tot ruim vierhonderdduizend hectare was gegroeid. De afgelopen drie weken had het productieteam meer dan tien uur per dag in het kleine vliegtuig doorgebracht en zelfs na al die tijd was er nog maar een fractie van het hele gebied in kaart gebracht. Met iedere dag die ze langer boven het regenwoud vlogen, verdampten hun fondsen en datzelfde gebeurde met de hoop op een positief resultaat.

‘Wel heb je ooit,’ fluisterde de wetenschapper. Het vliegtuig vloog over een nog niet eerder in kaart gebrachte vallei in het Noordoosten van het Lomako reservaat. Vijfhonderd meter lager was de zwarte, loodrechte streep tussen de bomen nu goed te zien.

‘Morales,’ schreeuwde hij naar de vlieger. ‘Zakken en naar links cirkelen. Ik wil het van dichterbij bekijken.’ De piloot deed onmiddellijk wat er van hem werd gevraagd en al snel drong het toestel door de dunne laag bewolking. ‘Vince, film je dit?’ vroeg Mayflower aan een van zijn cameramensen. De vraag was eigenlijk overbodig want niet ver bij hem vandaan drukte zijn eerste cameraman de lens al tegen het raampje.

Nu richtte hij zich weer tot de vlieger. ‘Kun je lager vliegen?’ schreeuwde hij. ‘Door de vallei?’ Nu hij de landingsbaan had ontdekt, kon de rest niet heel ver weg zijn. Hij had hem eindelijk gevonden. Snel wierp hij een blik op het groene vat dat in het bagagerek achter in het toestel lag. Het ding zat stevig vast en hij kon niet wachten om het te gebruiken. Zijn hart maakte een sprongetje. De piloot had het tweemotorig propellervliegtuig ondertussen in een schuine rol naar links gebracht en de landingsstrip verdween uit zijn blikveld. Een plotseling en heftig schudden rukte hem bij het raam weg en smeet hem door het vliegtuig. Onderweg naar beneden had hij zijn hoofd gestoten. Mayflower voelde een brandende pijn boven zijn oog en toen hij langs zijn wenkbrauw wreef, zag hij dat de topjes van zijn vingers rood besmeurd waren. Toen hij opkeek, zag hij de piloot in gevecht gewikkeld met het stuurwiel. Zijn beide schouders schokten op het ritme van de plotselinge turbulentie.

‘Wat is er aan de hand?’ schreeuwde hij naar voren. Zijn stem werd grotendeels overstemd door het geluid van de gierende motoren. Weer keek hij om naar zijn kostbare lading achterin. Het vat zat gelukkig nog muurvast. Pas toen hij overeind kwam, en het toestel in een misselijkmakende baan richting jungle werd getrokken, zag hij hoe ernstig hun situatie was. Zwarte rook uit een van de motoren trok langs het raampje en gele vlammen likten aan de romp. Toen

Mayflower zich helemaal oprichtte en zich staande hield aan de rugleuning van een stoel, zag hij het levenloze lichaam van zijn computertechnicus. Het lag schuin over zijn instrumentenpaneel gedrapeerd. Hij moet op slag dood zijn geweest, dacht Mayflower.

‘Mitch. De coördinaten,’ schreeuwde de programmamaker. ‘Stuur ze door naar de thuisbasis en werp het baken af. Snel!’

Hierna zocht Mayflower zich tussen de stoelen een weg naar voren en stak zijn hoofd de cockpit binnen. ‘Kun je de landingsbaan halen?’

De piloot had het toestel met moeite horizontaal weten te trekken, maar het had veel hoogte verloren. Over zijn schouder keek hij Mayflower zwijgend aan. Elk woord was overbodig. De boomtoppen buiten de cockpit vertelden het verhaal. Ze zouden het niet halen, landingsbaan of niet.

‘Riemen vast. Riemen vast’ schreeuwde de professor voordat ook hij plaatsnam, met zijn hoofd tussen zijn benen de crashpositie aannam en zich schrap zette. Niet veel later overstemde het geluid van brekend hout en scheurend metaal al het andere. Het was afgelopen.

1

Recent verleden

Na de explosie was alles in een stroomversnelling geraakt. Wellicht was hij tot tot andere inzichten gekomen als hij langer de tijd had gehad. Maar voor nu, nu hij alles had verloren, moest het genoeg zijn.

Zo dadelijk zou hij de bunker met het glasloze kozijn verlaten. De bunker waar hij zo veel van was gaan houden, waar het zaadje van zijn ultieme wraak ongemerkt was geplant. Nog één keer zou hij voor het raam staan en de geluiden en geuren van de jungle op zich laten inwerken. Nog één keer zou hij zijn longen vullen met de energie die het bos hem verschafte. Daarna zou hij er nooit meer terugkeren.

Villiger inspecteerde iedere centimeter van zijn voorkomen in de spiegel. De bril, de gleufhoed, zijn snor en grote neus. Zelfs aan huidschilfers was gedacht. Een puur meesterwerk. Met de ene hand fatsoeneerde hij zijn stropdas, met de andere knoopte hij zijn donkergroene ribfluwelen jasje dicht en streek langs het valse paspoort in zijn binnenzak. Niemand zou hem herkennen. Het was perfect.

Hij keek naar zijn oude dokterstas. Het ding stond op het blad van een massief houten bureau dat niet onderdeed voor de Resolute desk in The Oval Office. Hij gebruikte de tas al sinds zijn studietijd. Het leer vertoonde slijtplekken en de eens koperkleurige sluitingen hadden hun kleur jaren geleden al verloren. Als hij toen had geweten dat hij de Doughnut er ooit in zou vervoeren, had hij zeker voor een duurder exemplaar gekozen. Die alledaagse gedachte over iets simpels als de aankoop van een tas deed hem glimlachen en maakte de komende daad ineens volstrekt belachelijk en buitenproportioneel. Maar het moest, de wereld had erom gevraagd. Men had geprobeerd hem te doden. Toen dat niet was gelukt, was hij verguisd, zijn naam door het slijk gehaald en was hij vergeleken met de monsters uit de moderne tijd. Toen ook dat geen effect sorteerde, was men nog een stap verdergegaan. Zijn vrouw, zijn familie … Villiger hoopte maar dat hun zielen …

Als je deze enveloppe aanpakt, zal je de rest van je leven over je schouder moeten blijven kijken, zal je vogelvrij worden verklaard. De professor dacht terug aan die nacht op het kerkhof. Hij vroeg zich af of hij hetzelfde zou hebben gedaan, nu hij wist hoe letterlijk hij haar woorden had moeten nemen. Hij schudde de gedachten weg. Het maakte niet meer uit. Wat gedaan was, was gedaan. Nu zouden ze de ultieme prijs betalen. Het was geen moord. Villiger zag het meer als de omvangrijkste collectieve zelfmoord uit de geschiedenis van de mensheid. Overigens zou hij de trekker niet zelf overhalen. Dat hadden zij jaren geleden al gedaan. De hebberige wolven, de hypocrieten hadden hem naar hier verbannen en hem in de armen van de oorlogszuchtigen gedreven. Villiger zou alleen de loop in de juiste richting duwen. Iedereen wilde leven, maar niemand was bereid offers te brengen. Slappelingen. Huichelaars.

2

Heden

Al-Bab, 90 kilometer ten zuidwesten van Kobani, Syrië.

‘Miss Boyle, we’re almost there,’ schreeuwde de breedgeschouderde militair. Hij zat op zijn hurken waardoor de twee elkaar op ooghoogte aankeken. Suzanne knikte. Toen ze eerder die ochtend van de Amerikaanse basis Al-Tanf in de provincie Homs waren vertrokken, had ze haar haren in een strakke paardenstaart gebonden maar door de binnenstromende wind wapperden losgeraakte plukken in haar gezicht.

‘Thank you, sir,’ schreeuwde ze, maar haar stem kwam nauwelijks boven het gebulder van de dubbele rotorbladen uit.

De commandant draaide met zijn wijsvinger door de lucht. ‘We doen nog een rondje om er zeker van te zijn dat het veilig is,’ riep hij, ‘daarna gaan we landen.’ Deze keer wees hij met zijn vinger naar de grond.

Suzanne knikte opnieuw en keek vervolgens door het openstaande luik aan de achterkant van de Chinook. Zo ver als ze kon zien, was er de kale, geel-grijze vlakte van de Syrische steppewoestijn met aan de grens van haar zicht bergen van eenzelfde kleur en een helblauwe lucht.

De commandant stond op en gaf zijn manschappen het teken zich klaar te maken voor de landing. De helikopter beschreef een ruime bocht naar rechts en helde zwaar over.

Suzanne zat in de gordels, maar greep zich desondanks stevig vast aan de zijkanten van het stoeltje waarin ze zat. Toen ze door het ronde raam tegenover zich keek, voelde ze een vreemde kriebel in haar buik. Driehonderd meter lager lag de weg. De zandkleurige strook ging bijna naadloos over in de rest van het stoffige landschap en alleen hier en daar was het zwart van het asfalt te zien. Vanuit de lucht was de weg vrijwel onzichtbaar en ze zouden er zomaar overheen gevlogen kunnen hebben. Suzanne wist echter dat de mannen en vrouwen in de cockpit exact wisten waarmee ze bezig waren. De soldaten tegenover haar leken ook amper onder de indruk van de plotselinge koerswijziging. Ze waren het gewend, want ze behoorden tot het Black Squadron van de Navy Seals en vertegenwoordigden daarmee de top van het Amerikaanse leger. Zij zouden haar tijdens deze missie beschermen.

De helikopter veranderde opnieuw van koers en voerde ditmaal een serie desoriënterende bewegingen uit. Suzanne sloot haar ogen tegen de misselijkheid en aan het ploppen van haar oren merkte ze dat ze snel daalden. Niet veel later stond de heli aan de grond en verdwenen de manschappen via het luik aan de achterkant in een gele stofwolk naar buiten. Ook al was Suzanne Boyle geen gewone burger en zag ze er in haar zandkleurige uniform uit alsof ze zo met de SEALs naar buiten had kunnen rennen, de commandant had haar strikte orders gegeven te wachten totdat hij haar zou ophalen. De woestijn was geen plek voor een CIA-agent zonder gevechtservaring, had hij gezegd. En de man had gelijk. Hoewel Suzanne de laatste jaren de nodige straatervaring als agent had opgedaan en voldoende geweld meegemaakt, eigenlijk was ze niet meer dan een hacker, een computernerd die na haar periode bij verschillende Europese opsporingsdiensten door de CIA was gevraagd om haar werkzaamheden bij hen voort te zetten. Inmiddels was ze gepromoveerd tot veldonderzoeker en deed ze onderzoek naar extreme gewelddadigheden, waar dan ook ter wereld.

Toen het stof buiten de helikopter was neergedaald, verscheen de SEAL-officier weer in het luik. Zijn wapen hing ontspannen over zijn schouder. ‘De omgeving is veilig, mevrouw. U kunt naar buiten komen,’ zei hij.

Suzanne stond op, ging hem voor door het neergeklapte luik en kneep haar ogen tegen de felle zon tot spleetjes. De hitte was onvoorstelbaar, de stilte oorverdovend. Ze liep enkele meters bij de Chinook vandaan en probeerde haar positie te bepalen. Pas toen ze zich helemaal omdraaide en een stukje achteruitliep, zag ze waarvoor ze hierheen waren gevlogen.

Een walgelijke geur van verbrand rubber en mensenvlees drong haar neusgaten binnen.

3

Suzanne liep stapvoets langs de smalle strook asfalt en bekeek de wrakken van onder tot boven. Ze stonden keurig op een rij, alsof het konvooi midden in de woestijn voor een rood verkeerslicht was gestopt. Van sommige stond het portier open en van andere smeulde het interieur nog na. De wagens waren leeg. Geen bloed, geen lijken. Er was alleen de wind en het zand dat zich in hoopjes in de hoeken verzamelde.

En dan waren er de gaten. De vreemde cirkels in het duimdikke plaatstaal. Als Suzanne er op de juiste manier voor ging staan vormden de openingen kaarsrechte kokers en reikte haar blik tot helemaal aan de andere kant van de wagens.

‘Wat kan zoiets aanrichten?’ vroeg ze aan de SEAL-commandant. Ze kon haar ogen amper van de merkwaardige verwoestingen afhouden. Zoiets had ze nog niet eerder gezien. De man wierp een korte blik op de bijna perfect gevormde gaten, haalde zijn schouders er onverschillig bij op en richtte zijn blik meteen weer op de omgeving. Ze zou weinig uit hem krijgen, vermoedde Suzanne. Misschien wist hij het gewoon niet of was hij niet geïnteresseerd en wilde hij zich op zijn taak concentreren. Haar beschermen. Suzanne richtte zich weer op de openingen en liet haar hand langs de rand van een van de gaten glijden. Ze merkte op hoe glad het staal aanvoelde. Alsof de bepantsering door een gloeiende pook was doorboord.

Hierna keek de CIA-agente breder, voorbij de weg langs de rij voertuigwrakken, naar de zandduinen verderop, tot aan de grens van haar zicht. Ze bedacht zich dat ze de plaats delict ruim zou moeten worden afgezet. Waarschijnlijk zouden de bewijzen voor wat zich hier had afgespeeld, in een ruime straal in het zand verborgen liggen.

Niet ver vanwaar ze net zelf waren geland, was nog een helikopter neergestreken en Suzanne verborg haar neus en mond achter een dunne sjaal om het stof, dat de draaiende wieken opwierp, niet in te ademen. Met samengeknepen ogen keek ze toe hoe de troepen en mensen in burger uit het toestel kwamen. Bij die laatste groep vermoedde ze met een gevoel van weerzin dat het lieden van de pers waren. Nog even en het zou hier krioelen van de mensen, dacht ze. Het zou haar onderzoek er niet gemakkelijker op maken.

‘Waar zijn de lichamen?’ vroeg ze de SEAL. De stoere militair hield zijn wapen nog altijd op de omgeving gericht en knikte met een stalen gezicht naar een zandduin verderop. Voor de rest gaf hij geen krimp. Suzanne kon het zich amper voorstellen dat de penetrante geur van verbrand mensenvlees hem onberoerd liet.

Vanachter het duin dat hij haar had gewezen, steeg een rookwolk op die snel verwaaide. Wat er had gebrand, was nu waarschijnlijk gedoofd, dacht Suzanne. Plotseling hoorde ze haar naam roepen. Ze draaide zich om en keek naar de tweede heli. Er kwam iemand op haar afgerend. Net als zijzelf droeg hij een zandkleurig uniform en hij liep enigszins voorovergebogen onder de steeds langzamer draaiende rotoren van de helikopter door. ‘Suzanne,’ riep hij weer. Nu hij dichterbij was gekomen herkende ze zijn stem en er verscheen een brede glimlach rond haar lippen.

‘Safi,’ klonk ze verrast. De getinte Arabier lachte zijn witte tanden bloot en de twee schudden elkaar de hand. Het volgende moment omhelsden ze elkaar stevig. De zachte haren van zijn baard kriebelden tegen haar wang. ‘Staat je goed man.’ Suzanne trok speels aan zijn baard toen ze uit zijn omhelzing loskwam. ‘Jeetje, Safi, hoe is het met je en wat doe je hier?’ Ze kon amper geloven dat hij hier nu voor haar stond.

Andere CIA-agenten zouden de komst van een collega in hogere rang misschien als ongewenst hebben ervaren, Safi was immers haar meerdere, maar Suzanne kon zich op dit terrein geen betere partner dan hij wensen. Ze stonden bij wat misschien wel de grootste moordpartij was sinds de burgeroorlog was uitgebroken.

‘Ik ben op het laatste moment aan het onderzoek toegevoegd,’ antwoordde Safi. ‘Ik kom je helpen.’

De twee hadden eerder samengewerkt in Khartoem toen zij nog bij Operations, een ultrageheime antiterreureenheid van de Europese Unie, werkte. Suzanne was tijdens die missie ernstig gewond geraakt en Safi had voor haar gezorgd. Pas veel later, toen ze vanuit Europa de overstap naar de CIA had gemaakt, was ze erachter gekomen dat Safi, die zich destijds als lokale agent had voorgedaan, een CIA-man was. De twee waren elkaar binnen de Amerikaanse opsporingsdienst nooit eerder tegen het lijf gelopen, maar het feit dat ze collega’s waren, versterkte hun band en Suzanne was maar wat blij dat haar oude bondgenoot er was.

4

2012

Europees Centrum voor Kernonderzoek (CERN) Zwitserland.

Alle vier de computereilanden in het controlecentrum waren op oorlogssterkte. Op de schermen, opgesteld in halve cirkels, verschenen variabelen en schematische weergaven van ingewikkelde systeemkoppelingen. Op andere rolden lange wiskundige reeksen en analytische gegevens voorbij. Net als de vluchtleiding bij een raketlancering doet, speurden honderden paren ogen in het controlecentrum naar dat ene rode lampje, dat ene signaaltje dat aangaf dat het experiment moest stoppen. Dat de protonen, die met bijna de snelheid van het licht door een zevenentwintig kilometer lange, ringvormige tunnel onder de Zwitserse Alpen bewogen, niet op elkaar mochten worden afgevuurd.

‘Cryo,’ klonk de ingeblikte stem van control door de speakers. Een van de wetenschappers achter de beeldschermen van het eerste computereiland stak zijn hand op en hield deze net zolang in de lucht tot hij er zeker van was dat de supervisor in het midden van de zaal hem had gezien.

‘Injectors.’ Op de plek waar men verantwoordelijk was voor het op gang brengen van de protonen in de kleinere versnellers werd nog even gewerkt, maar daarna ging ook hier een hand voor GO omhoog.

‘SPS.’ Ook in het station van de superbooster, de een-na-grootste ring onder de grond, was er een OK. Toen als laatste de LHC, de Large Hadron Collider, de grootste machine ooit door de mens gemaakt, werd omgeroepen, waren ze er klaar voor. Het nabootsen van de oerknal kon beginnen.

‘Alle systemen gereed. Start … nu!’

Onmerkbaar voor iedereen in het controlecentrum kwamen miljoenen protonen in beweging. Steeds sneller bewogen de bundels protonen langs verschillende versnellers totdat ze met de snelheid van het licht in de twee aparte buizen van de grootste hadronen-botser in tegengestelde richting snelden. Nog even en dan zou elk van de zesduizend onzichtbare pakketjes die door de buis vlogen evenveel energie bevatten als een tweehonderd meter lange hogesnelheidstrein, die met ruim honderdvijftig kilometer per uur over het spoor denderde.

Maar voor de wetenschappers in het controlecentrum zat er niets anders op dan wachten. Het kon uren, misschien wel dagen duren voordat twee bundels met elkaar in botsing zouden komen. Maar het kon evengoed het volgende moment gebeuren.

De wetenschappers van CERN waren het ondertussen gewend. Al sinds 2010 werden er in de grootste deeltjesversneller op aarde protonen op elkaar afgevuurd en verschillende records waren gesneuveld. Zo werd bij een experiment waar loodionen met elkaar in botsing waren gebracht, de onvoorstelbare temperatuur van tienmiljard graden bereikt. Iets wat hiervoor als onmogelijk werd beschouwd tot plotseling de eerste data over de schermen rolde.

‘Botsing,’ riep een van de wetenschappers aan het vierde en grootse computereiland dat de LHC bestuurde. Op de schermen voor zijn neus trok een oneindige reeks cijfers en letters voorbij, die de plotselinge protonenbotsing in een van de sensoren in voor mensen hapklare brokken vertaalde. Twee andere mannen in witte laboratoriumjassen kwamen achter hem staan en bogen zich over de computertafel.

‘Het is ATLAS,’ zei een van hen na een tijdje. ‘Het is het ATLAS Experiment,’ klonk hij opgewonden en hard genoeg zodat ook de anderen aan het vierde station hem konden horen. ‘ATLAS heeft een hit,’ riep hij nu zo hard dat iedereen in de hal het goede nieuws kon horen. Niet lang daarna steeg er een luid gejuich op. Ze hadden een botsing en wellicht zouden ze dan nu eindelijk het lang verborgen gebleven Higgs-deeltje hebben gevonden. Villiger oogde trots om het feit dat het uitgerekend zijn monitor was geweest waarop de ontdekking was gedaan.

5

Heden

Al-Bab, 90 kilometer ten zuidwesten van Kobani, Syrië.

Met het naderende duister stroomde een bittere kou het kamp binnen. De lucht boven de metershoge zandwal kleurde oranje en hoger fonkelden de eerste sterren in het diepblauw. Suzanne was onderweg naar de commandotent waar ze de legercommandant en Safi weer zou ontmoeten. De commandant zou de twee CIA-agenten in een korte briefing over het reilen en zeilen op de basis informeren. Ze ritste haar uniform tot bovenaan dicht.

Aan het eind van de middag hadden de militairen hun kamp opgeslagen. Een stuk of twaalf langwerpige tenten stonden te midden van een uit een HESCO-bastion opgebouwde verdedigingswal. De enorme zandzakken stonden tweehoog opgestapeld en vanuit iedere hoek rees een simpele maar effectieve wachttoren op, waarachter vanuit een muur van kleinere zandzakken de loop van een zwaar automatisch wapen stak. Gezamenlijk bestreken de vier torens alle windstreken. In het kampement was voldoende ruimte voor voertuigen, helikopters en slaapplekken voor een flink peloton manschappen. De genie had zelfs voor rijplaten gezorgd, waardoor de tijdelijke basis perfect voldeed. Hoe tijdelijk dat tijdelijk zou zijn moest blijken, want wat Suzanne achter het zandduin had aangetroffen, was even complex als gruwelijk.

Niet lang nadat Safi zich die ochtend bij haar had gemeld, hadden ze het duin beklommen. Het was een hele klim door het rulle zand en nog behoorlijk steil ook. De soldaten, die ze vanaf beneden op de top had zien patrouilleren, waren uit het zicht verdwenen. Halverwege de tocht, toen ze even waren gestopt, schatte ze de zandberg op een hoogte van minimaal veertig meter. Tussen haar romp en het kogelwerende vest was een drukkende hitte ontstaan en het zweet brak haar aan alle kanten uit. Suzanne vervloekte zichzelf dat ze haar met water gevulde veldfles in de heli had laten liggen en nam de fles van de Black Squadron-commandant met gepaste schaamte aan. Eenmaal boven deed dat er allemaal niet meer toe. De hoogte, de dorst of de hitte, vanaf dat moment was alles bijzaak. Het massagraf aan de andere kant van het sikkelduin was als een etterende wond in een verder volmaakte huid. De lichamen, vluchtig verborgen onder een dunne laag zand, waren talrijk en door brand onherkenbaar verminkt.

Toen ze bij de commandotent aankwam, zag ze Safi al staan. Hij stond voor een opengeslagen stuk tentdoek dat toegang tot de aparte briefingruimte verschafte en was druk in gesprek met drie militairen. Een ervan was de legercommandant. Toen hij Suzanne zag, lachte hij en wenkte haar dichterbij te komen. Hij stelde haar aan de bevelhebber voor, waarna ze de briefingsruimte waren binnengegaan.

Een halfuur later was het overleg voorbij en zaten Suzanne en Safi tegenover elkaar aan een tafeltje in de officierstent. Er werd gegeten en alle tafels waren bezet. Ze aten bij toerbeurt, waardoor het een constant in- en uitlopen was. Suzanne stoorde zich er niet aan en steunde met haar ellebogen op tafel. Haar handen omklemden een grote kop thee.

‘Wat heb je verder nog ontdekt?’ vroeg Safi. De CIA-agenten werkten dan wel samen, maar hij richtte zich in deze fase van het onderzoek op andere aspecten dan zij en ze waren na de gruwelijke vondst achter het duin dan ook ieder hun eigen weg gegaan. Safi zat ontspannen tegen de leuning van zijn stoel en zijn Arabische sjaal, uitgevoerd in dezelfde camouflagekleuren als zijn uniform, hing losjes om zijn hals.

‘Nog niet veel. We hebben een schatting van het aantal doden gemaakt’ zei ze. Safi keek haar vragend aan. ‘Het zijn er ongeveer tweehonderd, misschien meer. Mannen en jongens.’

Safi keek heel even weg. Hij liet het nieuws op zich inwerken. Ze waren bij de CIA wel wat gewend, maar een massagraf van tweehonderd jonge mannen liet ook hem niet onberoerd.

‘Enig idee wie het zijn?’ vroeg hij na een tijdje.

Ze schudde haar hoofd. ‘Ik vermoed dat het een groep rebellen onderweg naar het nieuwe front in het noorden is geweest. De voertuigen waren westers, dus waarschijnlijk door de Amerikanen gefinancierd. Verderop hebben we hun wapens gevonden. Ook Amerikaans spul.’

Safi fronste zijn wenkbrauwen. Dat de wapens niet waren buitgemaakt, vond hij maar vreemd. Suzanne was het met hen eens en overdacht voor de zoveelste keer die dag wat er kon zijn gebeurd, maar verder dan gissen kwam ze niet.

‘De lichamen zijn zo ernstig verminkt,’ ging ze verder. ‘We mogen al blij zijn als we iets vinden om te onderzoeken. Misschien komen we er wel nooit achter.’

Suzanne raakte in zichzelf gekeerd en overdacht wat ze zojuist had gezegd. Bij wie hoorden deze jonge mannen, wie waren ze? Hoorden ze bij de goeden of waren ze slecht? Wie was hier eigenlijk de vijand? De regering, de rebellen of terroristische groeperingen zoals de Muharibi al’Islam? Misschien waren zijzelf wel het kwaad. Suzanne besloot de gedachtestroom een halt toe te roepen. Zij was slechts een buitenstaander op zoek naar een moordenaar, niet naar de zin of onzin van deze gruwelijke strijd waarvan, net als in elke oorlog, alleen burgers de dupe waren geworden.

‘Ik wil me vooral op de voertuigen richten,’ zei Safi. ‘Ik heb een paar monsters van het staal genomen en opgestuurd. Hopelijk levert dat iets op.’

Suzanne knikte. Ze was het volledig met hem eens. Net als in andere moordonderzoeken waarbij de dader spoorloos bleef, zouden ze het in dit onderzoek vooral van de sporen moeten hebben die het geweld had achtergelaten. De vreemde gaten in de voertuigen zouden in dit geval weleens de sleutel kunnen vormen.

‘Goed,’ zei Safi. Hij stond op en verzamelde zijn eigendommen van tafel. ‘Als je het niet erg vindt, ga ik nog wat administratie doen. Ik heb nog een hoop werk.’

Suzanne knikte en keek hem kort aan. Ze vond het prima dat hij wegging. Zelf zou ze nog even blijven zitten. Morgen werd een zware dag, dan zou ze de lugubere kuil vol lijken onderzoeken.

6

Ze was die ochtend al vroeg begonnen. Het was de enige manier om de intense hitte voor te blijven. Ze had de enorme zandhelling voor een tweede keer bedwongen en stond nu op de scherpe, door de wind geslepen rand aan de top, ze was er niet alleen. Beneden, onderaan de halvemaanvorm, werden nog steeds lichamen, of wat daarvan over was, in de daartoe bestemde zakken gestopt, in vrachtwagens geladen en op transport gezet naar het dichtstbijzijnde lijkenhuis. De met deze lugubere taak belaste militairen droegen beschermende kleding over hun uniform en een masker voor hun gezicht. De hitte moest afgrijselijk zijn, bedacht Suzanne. Toch deden ze hun werk georganiseerd en met het grootste respect voor de doden. Er was in een korte tijd veel werk verricht en het dossier was inmiddels vuistdik. De meeste lichamen waren al weggehaald en de twee afzonderlijke plaatsen delict, hier en bij de weg, waren analoog en digitaal vastgelegd. Zelf had ze er twee teams op uitgestuurd om de woestijngrond in een straal van vijfhonderd meter uit te kammen, op zoek naar bewijsmateriaal. Hulzen, bandensporen, granaatscherven of zelfs afval. Iedere aanwijzing was welkom en als hun zoektocht niets zou opleveren, ging ze de zoekstraal met nog eens vijfhonderd meter oprekken.

Stapvoets liep ze over de scherpe rand van het duin. Het was lastig lopen, bij iedere stap zakte ze tot haar enkels in het fijne zand en in haar handen hield ze onhandig een dik pakket papieren vast, bij elkaar gehouden door elastiekjes en paperclips. Soms stopte ze even om iets te noteren of vergeleek ze wat ze zag met wat de fotografen de dag ervoor voor haar hadden vastgelegd. Suzanne keek met lede ogen toe hoe een graafmachine aan het werk was op de plek waar gisteren nog een berg lijken had gelegen. Ze realiseerde zich dat ze haast moest maken. Morgen zou de grootste en meest complexe plaats delict die ze ooit had gezien, waarschijnlijk niet meer bestaan. Het geluid van iets wat ze onbedoeld voor zich uit had geschopt, trok haar aandacht. Suzanne liet zich door haar knieën zakken en woelde met haar vingers door het zand totdat ze het vond. Een kogelhuls.

Haar hart maakte een sprongetje toen ze het koperen buisje opraapte en door haar vingers liet gaan. Met een beetje spuug op haar wijsvinger maakte ze de bodem stofvrij en probeerde de ingeslagen cijfers en letters te lezen. Ze keek er enigszins scheel bij. Wat ze zag verwonderde haar. Eigenlijk was het meer dat wat ze niet zag wat haar verbaasde. Buiten het ingedeukte slaghoedje in het midden was er verder niets te zien. En dat was vreemd. Iedere kogel zou moeten zijn voorzien van een reeks ingeslagen inscripties, maar van dit exemplaar was de bodem glad. Suzanne vouwde de huls in haar vuist en liet haar gedachten stromen. Wie zou zulke kogels produceren en waarom? Bedachtzaam dwaalde haar blik verder langs de duinrand tot ze verderop nog iets zag glinsteren. Zonder te gaan kijken wat het was, wist ze waardoor de glinstering werd veroorzaakt, want niet ver daarvandaan stak nog een huls uit het zand. Spoedig werd haar een heel patroon duidelijk. De wind had een spoor van hulzen blootgelegd, dat de dag ervoor nog onzichtbaar was geweest. Het leken onontgonnen brokjes goud in een rijke ader. Over de gehele breedte van de rand staken lege hulzen uit het zand. Een koude rilling kroop vanaf haar broeksband langs haar rug omhoog. Het werd haar duidelijk. De honderden mannen in de kuil waren hier in koelen bloede geëxecuteerd.

7

‘Dit heb ik nog nooit gezien,’ zei Suzanne. Safi had moeite haar bij te houden, zo snel liep ze van het massagraf terug naar het kampement. In haar hand droeg ze een papieren zak met daarin de hulzen. ‘Honderden,’ zei ze terwijl ze de zak omhooghield. ‘En allemaal zonder identificatie. Waarschijnlijk liggen er nog veel meer.’

Safi zweeg, wat moest hij zeggen? Alles in Suzannes ontdekking wees op een massale executie door een vuurpeloton. Daar was geen speld tussen te krijgen. Het was gruwelijk. In zijn gedachten probeerde hij zich een voorstelling te maken hoe die arme mannen door hun moordenaars naar de kuil waren geleid alvorens ze vanaf de top waren neergemaaid.

‘Wat is je plan?’ vroeg hij. Ze wachtte terwijl een lawaaierige legertruck passeerde. Met haar vingers streek ze een door de rijwind losgeraakte lok haar terug op haar hoofd.

‘Die hulzen moeten nader worden onderzocht, Safi,’ zei ze luid genoeg om boven het gebrul van de vrachtwagenmotor uit te komen. ‘En dat kan niet hier. Ik moet terug naar Homs.’

Safi knikte. ‘Snap ik. Ik regel je vlucht meteen.’

Direct nadat de vrachtwagen voorbij was, staken ze de weg over en lieten hun identiteitspapieren zien aan de schildwacht bij de poort van het kampement. Nadat hij de slagboom voor ze had geopend, salueerde hij.

Suzanne groette netjes terug. Ze hielden de pas er stevig in. ‘En jij?’ vroeg ze. ‘Ga je mee?

Safi knikte. ‘Ja,’ zei hij. ‘Dat komt goed uit. Ik heb hier genoeg gezien. Ik wil persoonlijk rapport bij de grote baas uitbrengen.’

‘Prima,’ zei Suzanne op het punt waar hun wegen scheidden. ‘Dan zie ik je straks bij de heli.’

Vier uur later liep ze gebukt onder de stationair draaiende wieken van de enorme Sikorsky transporthelikopter door. Net als bij de Chinook, die haar hierheen had gebracht, stond de laadklep aan de achterkant open en werd ze door de loadmaster, een militair met de typische uitstraling van een airman – opgestroopte mouwen, een vliegeniershelm met ingebouwde koptelefoon en een zonnebril met ondoorzichtige spiegelglazen – met een zuinig knikje begroet.

Uit zijn helm stak een lange gekrulde draad die verbonden was met een kastje in de wand. Waarschijnlijk stond hij in verbinding met de vliegers in de cockpit en liet hij hen weten dat hun passagier voor de vlucht zojuist was ingestapt. Van Safi was nog geen spoor te bekennen, maar hij zou zo wel komen, dacht ze toen ze op een van de stoeltjes aan de zijkant plaatsnam. Suzanne negeerde een zenuwachtige kriebel in haar buik. Ze vloog vaak, maar zelden in helikopters en de aanblik van de twee kolossale machinegeweren, die vlak voor de cockpit door openingen in de romp naar buiten staken, genereerde toch een enigszins ander gevoel dan dat van de comfortabele businessclasscabine van de lijnvlucht die haar naar dit deel van de wereld had gevlogen. Suzanne viste een van de gevonden kogelhulzen uit haar jaszak en liet het ding bedachtzaam door haar vingers gaan. Ze hoopte maar dat het laboratorium op de basis de oorsprong kon vaststellen, dan zouden ze in ieder geval een stap verder zijn. Ze sloot haar vuist met daarin de kogel op het moment dat het aanzwellende geluid van de motoren het toestel deed trillen en er plotseling nog iemand binnenkwam. Suzanne keek op en zag dat het Safi was. Hij was gelukkig nog op tijd.

‘Zit je goed?’ schreeuwde hij toen hij in het stoeltje naast haar had plaatsgenomen. Hij glimlachte breed en was bezig met zijn riem. Bij het luik voltooide de loadmaster de laatste handelingen voordat de kist zou opstijgen en op het dak begonnen de motoren steeds luider te draaien. Suzanne knikte. Ze glimlachte terug en was blij dat haar maat er was. Ze zag hoe hij zijn telefoon met een geërgerd gezicht uit zijn zak opdiepte. Hij hield het ding tegen zijn oor en met zijn vrije hand drukte hij zijn andere oor stevig dicht. Zijn glimlach was verdwenen en toen hij ophing keek hij haar verontschuldigend aan. Buiten draaiden de wieken op topsnelheid en achterin was het luik inmiddels gesloten.

‘Ik ga niet mee,’ schreeuwde Safi boven het geluid van de bulderende rotorbladen uit. ‘Er is iets tussengekomen. Ik moet een paar zaken regelen hier.’ Safi stak zijn mobiele telefoon verontschuldigend omhoog. ‘Het spijt me.’ Hij maakte zijn riem los en stond op. ‘Bel me zodra je bent gearriveerd, oké?’

Dat de twee elkaar misschien nooit meer zouden zien, was iets wat geen moment door Suzannes hoofd ging.

8

2012

Europees Centrum voor Kernonderzoek (CERN), Zwitserland.

Een zoemend geluid ter hoogte van zijn knie rukte hem bij zijn beeldscherm vandaan. Villiger keek geïrriteerd op zijn horloge. Het liep tegen middernacht en ook al was hij nog aan het werk, toch verwachtte hij rond dit tijdstip geen telefoontjes meer. Zijn vrouw had hij ruim een uur geleden al aan de lijn gehad en toen hij haar vertelde dat hij voorlopig nog niet klaar zou zijn, had ze aangegeven dat ze ging slapen. Ze was het ondertussen wel gewend, zo vlak na een succesvol experiment. Vaak was hij dagen, soms wel weken achtereen nog bezig om de verkregen data te analyseren. De wetenschappers van CERN deden dit overigens niet alleen. De lawine aan informatie na een protonenbotsing werd eerst gefilterd en beoordeeld door slimme chips van CERN zelf, waarna slecht één procent werd doorgelaten en gedeeld met duizenden studenten deeltjesfysica over heel de wereld. Voor dit proces werd het GRID gebruikt, een wereldwijd netwerk van aan elkaar geschakelde datacentra. De gezamenlijke rekenkracht van al die computers was enorm.

Villiger trok de bureaulade open en zag op het display van zijn telefoon dat hij door een afgeschermd nummer werd gebeld. Hij fronste zijn wenkbrauwen en nam op. ‘Oui?’

‘Herr Doctor Villiger?’

De frons werd nog dieper toen hij de vervormde stem hoorde maar onwillekeurig had hij al antwoord gegeven. ‘Spreekt u mee.’

‘Ik wil u ontmoeten. Vanavond nog,’ klonk de stem dwingend.

‘Wie bent u? En … hoe komt u aan dit nummer? Wat is dit voor onzin?’ Villiger was harder gaan praten en vlug keek hij van zijn werkplek op om te zien of iemand hem had gehoord. Er was niemand die hem had kunnen horen. Hij was de enige in het laboratorium en van alle werkplekken was alleen die van hem nog verlicht.

‘Hoe ik aan dit nummer kom, is niet belangrijk,’ antwoordde de ijzige stem. ‘Kom over één uur naar de begraafplaats op Rue des Rois als u wilt weten wie ik ben. Ik kan u verzekeren dat u er geen spijt van krijgt.’ Villiger wilde reageren maar de stem was hem voor. ‘U moet alleen komen. Als u iemand meeneemt of de politie waarschuwt, zal ik hetgeen ik u wil overhandigen direct vernietigen. Over één uur. Begraafplaats Rue des Rois. Houd uw berichten in de gaten.’

Klik.

De verbinding werd verbroken en Villiger staarde naar het kleine toestel. Het onderzoek dat hij hier bij CERN deed was allesbehalve openbaar en veiligheid was binnen de organisatie een absolute prioriteit. En toch was hij zomaar gebeld. Hier, in zijn eigen lab op een beveiligd toestel. Als iedereen hem zomaar kon opbellen, dan …

Nu verschoven zijn gedachten van het telefoongesprek naar de begraafplaats. Die kende hij wel. De plek lag hier nog geen tien kilometer vandaan, in het centrum van de stad. Daar kon hij binnen twintig minuten zijn. Zeker rond dit tijdstip. De wegen zouden verlaten zijn.

Als u iemand meeneemt of de politie waarschuwt, zal ik hetgeen ik u wil overhandigen direct vernietigen, had de stem gezegd. Ook al was het stemgeluid van de beller zwaar vervormd, dacht Villiger achter de ruis een vrouwenstem te hebben gehoord. Gek genoeg voelde hij zich daardoor iets veiliger, alsof hij zich anders zou hebben gevoeld wanneer het een man was geweest. Weer keek hij op zijn horloge en voordat hij er erg in had, was hij opgestaan en naar de kapstok gelopen.

9

Heden

Syrische woestijn, locatie onbekend.

‘Wake up. Wake up.’

De man die over haar heen hing, schudde haar aan de schouders heen en weer. Suzanne zag zijn lippen bewegen, maar het stemgeluid dat erbij hoorde ging verloren in een alles overstemmende ruis in haar oren. Toen hij haar bij haar uniformjas greep, merkte ze pas dat ze lag. Ze begreep er niets van en liet haar blik dwalen door de holle buis waarin ze zich bevond. Losgerukte plafonddelen, een eindeloze kluwen elektriciteitsdraden, vonken en een vreemde dikke mist. Haar hersenen probeerden de onbekende beelden uit alle macht in hapklare brokken te vertalen, maar alles kwam even eigenaardig op haar over. Onder haar pulseerde de vloer in korte onregelmatige stoten en in de verte klonk een repeterend geluid in dezelfde frequentie als de trilling. Schoten.

Suzanne schrok op.

‘Je bent oké. Je bent oké …’ schreeuwde de man die Suzanne nu herkende als de loadmaster van de heli. Zijn stoere zonnebril droeg hij niet meer en zijn gezicht zag zwart van het roet.

De explosie en het gewelddadige schudden van de helikopter; ineens wist ze het weer. Vanuit de cockpit had een luid alarm geklonken, gevolgd door een lange, misselijkmakende vliegbeweging naar links. Ze herinnerde zich weer hoe haar lichaamsgewicht zich leek te verdubbelen en de G-krachten haar in haar zitting drukten. Een van de boordschutters opende het vuur en kokendhete hulzen uit zijn wapen sproeiden naar binnen. Suzanne sloot haar ogen en spande iedere vezel in haar lijf. Op het dak klonk het gieren van een overspannen motor en na een serie knallen werd het toestel in een spiraalvormige baan naar de grond getrokken. Ze stortten neer.

Nu pas was ze echt wakker en ook al deed alles haar zeer, ze moest maken dat ze wegkwam. Achter haar klonk het gebeuk van een machinegeweer. Een van de schutters had plaatsgenomen achter zijn kanon en vuurde het wapen bijna onafgebroken af op een doel buiten haar zicht.

‘We moeten gaan,’ schreeuwde de loadmaster. ‘Hij houdt ze op afstand.’ Hij knikte in de richting van de boordschutter. Suzanne had niet veel aansporing nodig en kroop over de vloer naar buiten. De open laadklep bood een ruime ontsnappingsmogelijkheid.

‘Zijn er nog overlevenden?’ schreeuwde ze. Maar hij hoorde haar niet.

De loadmaster kroop tussen de brokstukken voor haar uit. ‘Miss Boyle, are you alright?’ schreeuwde hij.

Suzanne bekeek zichzelf en wreef met haar handen langs haar kleding. Ze knikte. ‘Ik geloof van wel.’ Nu pas kon ze de problemen waarin ze zaten overzien. De helikopter was snoeihard geland en zag eruit alsof hij over de kop was geslagen. De wieken waren afgebroken en brokstukken lagen in een ruime cirkel over de woestijngrond verspreid. Ze zag de copiloot. Hij zocht met zijn rug dekking tegen het wrak en was in de weer met een draagbare radio. Waarschijnlijk was verder alles in de cockpit bij de crash verloren gegaan. Hij schreeuwde in de hoorn van het toestel om boven het onophoudelijke gedreun van het boordgeschut uit te komen. Of hij iets raakte, was vanaf deze grote afstand onmogelijk te zien, vanaf de plek waar de projectielen insloegen dreef een geel-grijze stofwolk met de wind mee naar het oosten. Wellicht had de schutter gezien dat de eenheid die ze had neergehaald zich ergens in de heuvels had verschanst en probeerde hij de opponent op afstand te houden. Toen Suzanne om zich heen keek, zag ze de noodzaak hiervan ook in. Zand. In alle richtingen en zover haar zicht reikte. Als er niet snel hulp kwam, raakte de munitie in de helikopter op en konden ze de vijand niet lang van zich afhouden. Met de wetenschap van de verschillende terreurgroepen die hier opereerden, wist Suzanne dat hun einde dan niet zachtzinnig zou zijn.

10

‘We komen hier niet weg,’ schreeuwde de copiloot. ‘Ik krijg geen contact.’ Hij zat nog steeds ineengedoken met de draagbare radio tussen zijn benen en hield de hoorn tegen zijn oor. De salvo’s uit de helikopter werden korter en de pauzes tussen de schoten langer. Suzanne wist wat dat kon betekenen: de schutter raakte waarschijnlijk door zijn munitie heen. Toen het vuren helemaal ophield, zette ze een verrekijker tegen haar ogen. Meer dan de zinderende lucht boven de zandvlakte zag ze niet. De ogenschijnlijke rust kon bedrieglijk zijn. Misschien was de vijand al onderweg en bevond hij zich in een ondiep en niet-zichtbaar dal dat mogelijk tussen hen en de berg in lag. Ze was allerminst opgelucht. Suzanne liet de kijker zakken en keek naar alle bedrijvigheid om zich heen. De bemanning was druk in de weer en sleepte bruikbare bewapening uit het wrak naar buiten. Binnenin was de boordschutter bezig met het lostrekken van een lange band met vuistgrote munitie uit het andere, niet langer bruikbare, kanon. Ze maakten zich duidelijk op voor een gevecht.

Het idee dat ze het wrak straks als dekking zou moeten gebruiken, bezorgde haar kippenvel. Het flinterdunne aluminium bood amper bescherming, zelfs niet tegen het kleinste kaliber en de mannen die hen hadden neergehaald, beschikten over veel zwaardere wapens. Ze zouden binnen een mum van tijd dood zijn of gevangengenomen. Er was echter geen andere keus. Ze bevonden zich midden in een dood stuk land zonder nederzettingen. Hun lot lag in de handen van een eventuele reddingsploeg.

Suzanne hield de kijker opnieuw omhoog en liet het ding weer langs de trillende horizon glijden. Het gebergte was wazig en de afstand ernaartoe enorm. Met haar duim wreef ze langs de zijkant van het apparaat. Binnenin klonk het gezoem van een elektrisch mechanisme en even werd het beeld onscherp. Ze liet het toestel zover als mogelijk inzoomen en nam een beweging waar aan het uiterste randje van het bereik. Suzanne kneep haar ogen een ogenblik dicht en schudde zachtjes met haar hoofd. Had ze echt iets gezien of was het slechts de weerspiegeling van de zon op het hete zand? Ze probeerde het opnieuw maar de beweging was er nog steeds. Geen weerspiegeling van de zon, dacht ze kalm. Met een ander knopje aan de zijkant activeerde ze een laserstraal en mikte met een klein rood puntje in haar beeldscherm op de flikkerende vorm aan de horizon. Onder in het scherm knipperde een waarschuwingsicoontje dat aangaf dat het apparaat geen afstandsbepaling kon doen. Ze liet de kijker snel zakken en keek met het blote oog dezelfde kant op. Buiten het gebergte was er verder nog steeds niets te zien.

‘Hoe ver kijk je met dit ding?’ vroeg Suzanne meer aan zichzelf dan aan iemand in het bijzonder.

‘Vier kilometer,’ klonk een mannenstem naast haar. ‘Waarom? Zie je iets?’

Suzanne liet de kijker verder zakken en keek de jonge man aan die ongemerkt naast haar was komen staan. Ze herkende hem als de piloot. Ze dacht aan hem te kunnen zien dat hij al lang diende in Syrië. De huid van zijn gezicht was egaal bruin, helemaal tot aan de grens van zijn gemillimeterde haar. Met haar ogen nam ze hem razendsnel in zich op.

Ze haalde haar schouders op. ‘Ik weet het niet. Kijk jij eens,’ zei ze en overhandigde hem het apparaat.

‘Heet je echt zo,’ klonk Suzanne nu ineens grappend. De naam op zijn vliegoverall kon niet anders dan zijn echte naam zijn, dus was haar vraag overbodig. De piloot begreep waar ze heen wilde en speelde het spelletje mee. Het was niet voor het eerst dat iemand zijn naam op de korrel nam.

‘Yep,’ zei hij zonder de kijker voor zijn ogen weg te halen. ‘En als je dit al grappig vindt,’ ging hij verder, ‘dan vind je mijn voornaam vast hilarisch.’

‘O vertel,’ reageerde Suzanne. Ze vond zijn geslepenheid wel grappig. Hij beet van zich af, maar op een zachte manier.

Nu liet hij de kijker zakken en keek haar met zijn helderblauwe ogen aan. Het was duidelijk dat hij dit toneelstukje al vaker had opgevoerd. ‘Tom,’ zei hij met een gezicht alsof hij die naam zijn hele leven al als een bal en ketting aan zijn enkel achter zich aan zeulde.

Suzanne schoot in de lach. ‘Dat meen je niet, Tom Crash? Eerlijk waar? Heet jij Tom Crash?’ De piloot hield de kijker ondertussen weer voor zijn ogen en humde. ‘Yep, ik heet Tom Crash.’ De grapjes over Tom Cruise en Top Gun buitelden over elkaar heen in haar hoofd, maar Suzanne besloot ze voor zich te houden. Ze was wel blij met het korte verzetje. Ze zaten dik in de problemen en haar scherts met de piloot gaf haar moed: zolang er nog gelachen kon worden, vond ze het allemaal wel meevallen.

‘Ik heb een idee,’ zei hij plotseling. Hij liet de kijker half zakken en draaide zijn lichaam haar kant op. ‘Wat zou je ervan vinden dat, als ik jou hier levend vandaan krijg, wij samen een drankje gaan drinken.’

Suzanne fronste haar wenkbrauwen. Probeerde die stoere fly guy haar nou te versieren, vlak voordat de kogels ze om de oren zouden vliegen? Ze moest toegeven dat het hem aan lef niet ontbrak. Maar het was een cowboy en hij zou met een beter verhaal moeten komen. ‘Ik heb voor hetere vuren gestaan,’ klonk ze ongeïnteresseerd. Het liefst had ze het woord mannetje er nog achteraan gezegd ‘Ik red me wel. Weet je wat?’ ging ze verder. ‘Als je me nou nog een keertje het leven redt, dan mag je me wat te drinken aanbieden. Goed?’