Over TQL — The Question Library

TQL geeft, als zakelijk kennisplatform, antwoord op dagelijkse bedrijfsvragen van ondernemers, directies, bestuurders, managers en professionals in zowel profit als not-for-profit, samengesteld door vakexperts op het gebied van strategie & bestuur, management, marketing & sales, HRM, financiën/fiscaal, juridische zaken, ICT. TQL biedt eenvoudig, overzichtelijk en betrouwbaar toegang tot deze kennis.

TQL bestaat vanaf 1998 en heeft in die tijd een database van ruim 22.000 vragen & antwoorden opgebouwd. De informatie wordt voortdurend door vakexperts geactualiseerd. De informatie is online beschikbaar en ook in de vorm van ebooks en paperbacks.

TQL een label van MEDEM Publishing, uitgeverij voor zakelijk en academische online uitgaven op tablets en e-readers, w.o. ebooks, whitepapers, presentaties, artikelen, rapporten, theses.

Samensteller(s) en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen.

© 2017 MEDEM Publishing/TQL (The Question Library)
Baarn/Zeewolde

Auteur(s): drs. Jan-Piet Broersma
Cover: TQL

Aan de informatie kan geen rechten worden ontleend. Wijzigingen en typefouten worden voorbehouden. MEDEM Publishing/TQL aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid voor schade op welke manier dan ook ontstaan door gebruik, onvolledigheid of onjuistheid van de aangeboden informatie. Vermenigvuldiging in wat voor vorm dan ook is alleen toegestaan na voorafgaande toestemming door MEDEM Publishing.

Inhoudsopgave

Vormen van commerciële samenwerking

Franchising

Franchisegever

Franchisenemer

Vergoedingen

Verplichtingen

Communicatie

Informatiebronnen

Over de auteur

Vormen van commerciële samenwerking

1. Op welke manieren kunnen bedrijven met elkaar samenwerken?

Ondernemingen kunnen op verschillende manieren met elkaar samenwerken. Er zijn grote verschillen in de intensiteit van de samenwerking en de aard van de gemaakte afspraken. Een achttal belangrijke vormen zijn:

1. Inkoopcombinatie (Inkoopvereniging)

2. Vrijwillig filiaalbedrijf

3. Franchising

4. Licentie

5. Gentlemen agreement (herenakkoord)

6. Dealer organisatie

7. Consignatie

8. Joint venture

2. Wat is een inkoopcombinatie (Inkoopvereniging)

Inkoopverenigingen zijn organisaties van onafhankelijke detaillisten, veelal op coöperatieve basis, die zich ten doel stellen te komen tot conditieverbetering voor de aangesloten leden door het bundelen van inkoopvolumes. Vaak gaat het om ondernemers die niet direct voor een winkelformule willen kiezen, maar die samen goedkoper kunnen inkopen dan alleen.

Voorbeeld: Combi-foto.

3. Wat zijn de voordelen van het deelnemen in een inkoopcombinatie?

Deelnemen in een inkoopcombinatie betekent voor de winkelier: lagere inkoopprijzen, vlottere service, zekerder levering.

4. Wat is een vrijwillig filiaalbedrijf?

Het vrijwillig filiaalbedrijf is een manier van samenwerking, waarbij groothandelaren samenwerken met een vrijwillige keten van onafhankelijke detaillisten, zodat deze beter kunnen concurreren met de grote winkelketens. De groothandelaar stelt een programma op waarin de onafhankelijke detaillisten hun verkoopmethoden standaardiseren en goedkoper inkopen. Voorbeelden van het vrijwillig filiaalbedrijf is Spar.

5. Wat zijn de voordelen van het vrijwillig filiaalbedrijf?

Van oudsher is het grootste voordeel van het vrijwillig filiaalbedrijf het goedkoper in kunnen kopen. Gaandeweg is hier een standaardisatie van verkoopmethoden bijgekomen en zijn verschillende samenwerkingsvormen naar franchising gegroeid.

6. Wat is een licentie?

Een manier om een (buitenlandse) markt te betreden door een overeenkomst te sluiten met een fabrikant. De licentiegever krijgt een vast bedrag of een aandeel in de opbrengst. De licentie geeft het recht de productiemethode van het bedrijf, het handelsmerk, patent, vakgeheim en andere waardevolle informatie te gebruiken. Voorbeeld: Pepsi Cola, sinds 1954 in licentie geproduceerd door Vrumona.

7. Wat is het verschil tussen een licentie en franchise?

Bij franchising zijn nagenoeg alle onderdelen van een onderneming gestructureerd en vastgelegd in een franchisehandboek (manual). Bij een licentie is dit beperkter, veelal is alleen de productiemethode voorgeschreven of het gebruik van een bepaalde techniek.

8. Wat wordt er verstaan onder een ‘gentlemen’s agreement’?

Het Gentlemen’s Agreement of Herenakkoord is een afspraak tussen partijen waarbij iedere partij er vanuit gaat dat de partijen de mondelinge afspraken dan wel de vanzelfsprekende afspraken zullen nakomen.

9. Wat is een dealer organisatie?

De dealer is zeer bekend in de vorm van de autodealer. De garage draagt het merk van de auto en heeft een uitstraling die door de leverancier (importeur of autofabrikant) is ontwikkeld. De afspraken waren oorspronkelijk sterk gericht op het product. Tegenwoordig worden de afspraken steeds breder en krijgt de dealer organisatie steeds meer kenmerken van franchising.

10. Wat is consignatie

Consignatie is de levering van goederen, meestal duurzame consumptiegoederen, door de producenten of groothandel aan de detaillist, waarbij betaling pas plaats heeft nadat de detaillist het betreffende product daadwerkelijk heeft verkocht.

11. Wat is het doel van consignatie?

Het doel van consignatie is de verkoop van de betreffende producten te stimuleren. Goederen worden in consignatie gegeven zowel op initiatief van de leverancier als op initiatief van de detaillist.

12. Wat is een joint venture?

Een joint venture is een zakelijk samenwerkingsverband tussen twee of meer partijen om samen één economische activiteit te ondernemen. De partijen spreken af om zowel winst als verlies te delen.

De joint venture dient te worden onderscheiden van de fusie in de zin dat alle partners in het samenwerkingsverband geheel zelfstandig blijven. Een joint venture wordt vaak opgezet voor een speciaal project. Het is geen langdurig zakelijke verbinding tussen twee of meer partijen (strategische alliantie). Hierdoor is een joint venture wel relatief gevoeliger voor conflicten tussen de achterliggende partijen. Sommige landen eisen dat als een buitenlands bedrijf hun markt wil penetreren dat het een joint venture met een lokaal bedrijf aangaat. Vaak is deze eis ingegeven door overdracht van kennis en technologie en om het lokale bedrijf de controle te laten houden over de samenwerking. Om die reden zijn joint ventures heel normaal in de olie- en gasindustrie. Ook de grote elektronicaspelers als Philips, Sony, Siemens en Ericsson maken veel gebruik van deze samenwerkingsvorm.

13. Wat zijn (internationale) trends in franchising?

Ontwikkelingen in franchise zijn:

1. Internationalisatie. Meer en meer kiezen franchisegevers voor groei in verschillende landen;

2. Franchising groeit sterker dan het Bruto Nationaal Product. Vooral in landen als Spanje en Brazilië zoeken veel mensen eigen emplooi en daarbij de ‘zekerheid’ van een bewezen franchiseformule;

3. De relatie tussen franchisegever en franchisenemer kwam tijdens de achter ons liggende crisisjaren geregeld onder druk te staan. Met name in de sectoren retail en mode was dit het geval. De (onevenredige) verdeling van de online omzet, (te hoge) huurprijzen van panden, de opzet van het verdienmodel, teruglopende inkomsten en kleinere marges voor franchisenemers leidden geregeld tot conflicten tussen franchisegever en -nemer;

4. Franchisegevers gaan vaker toe naar multi-brand franchising: meer merken onder één moederorganisatie;

5. Franchisenemers groeien door met multi-unit én multi-brand franchising: meer vestigingen onder één franchisenemer en vaak ook meer dan één franchise van verschillende merken / organisaties;

6. Micro franchising: de zzp-er als franchisenemer. Daarbij zie je meer vrouwen en immigranten;