Over TQL — The Question Library

TQL geeft, als zakelijk kennisplatform, antwoord op dagelijkse bedrijfsvragen van ondernemers, directies, bestuurders, managers en professionals in zowel profit als not-for-profit, samengesteld door vakexperts op het gebied van strategie & bestuur, management, marketing & sales, HRM, financiën/fiscaal, juridische zaken, ICT. TQL biedt eenvoudig, overzichtelijk en betrouwbaar toegang tot deze kennis.

TQL bestaat vanaf 1998 en heeft in die tijd een database van ruim 22.000 vragen & antwoorden opgebouwd. De informatie wordt voortdurend door vakexperts geactualiseerd. De informatie is online beschikbaar en ook in de vorm van ebooks en paperbacks.

TQL een label van MEDEM Publishing, uitgeverij voor zakelijk en academische online uitgaven op tablets en e-readers, w.o. ebooks, whitepapers, presentaties, artikelen, rapporten, theses.

Samensteller(s) en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen.

© 2017 MEDEM Publishing/TQL (The Question Library)

Baarn/Zeewolde

Auteur(s): mr. Maria Bowmer

Cover: TQL

Aan de informatie kan geen rechten worden ontleend. Wijzigingen en typefouten worden voorbehouden. MEDEM Publishing/TQL aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid voor schade op welke manier dan ook ontstaan door gebruik, onvolledigheid of onjuistheid van de aangeboden informatie. Vermenigvuldiging in wat voor vorm dan ook is alleen toegestaan na voorafgaande toestemming door MEDEM Publishing.

Inhoudsopgave

Begripsbepaling

Interne bestuurdersaansprakelijkheid

Externe bestuursaansprakelijkheid

Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement

Onrechtmatige daden van bestuurders

Overige aansprakelijkheden

Bestuurdersaansprakelijkheid bij andere ondernemingsvormen dan NV en BV

Bestuurdersaansprakelijkheid bij buitenlandse rechtsvormen

Fiscale aansprakelijkheid

Fiscale aansprakelijkheid in extreme gevallen

Over de auteur

Begripsbepaling

1. Wat is bestuurdersaansprakelijkheid?

Bestuurdersaansprakelijkheid houdt kort samengevat in de mogelijkheid om bestuurders van rechtspersonen, personenvennootschappen (zoals de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap) en andere entiteiten die een onderneming drijven aansprakelijk te houden voor schade, schulden, kosten of verliezen van de rechtspersoon of van de entiteit. Daarnaast zijn er algemene aansprakelijkheden, zoals die op grond van onrechtmatige daad die in het bijzonder van belang kunnen zijn voor bestuurders van de genoemde entiteiten.

2. Wat voor soorten bestuurdersaansprakelijkheid zijn er?

Onderscheid kan gemaakt worden tussen civielrechtelijke en fiscale aansprakelijkheid. De civielrechtelijke aansprakelijkheid is weer onder te verdelen in interne en externe aansprakelijkheid. Daarnaast bestaat nog een strafrechtelijke aansprakelijkheid voor strafbare feiten die gepleegd zijn door een rechtspersoon of vennootschap.

3. Wat zijn voorbeelden van interne aansprakelijkheid?

In de eerste plaats kan een bestuurder aansprakelijk zijn ten opzichte van de bv zelf. Hij moet de taak van bestuurder behoorlijk vervullen en als hij deze niet naar behoren vervult, is hij in beginsel tegenover de bv aansprakelijk voor de schade die de bv daardoor lijdt. Als de bestuurder een rechtspersoon is — bijvoorbeeld een andere bv — dan rust de aansprakelijkheid hoofdelijk op de bestuurders van die rechtspersoon. Van een onbehoorlijke taakvervulling kan onder meer sprake zijn bij:

slechte kredietbewaking;

slechte administratie;

nemen van onnodig grote (financiële) risico’s;

onverantwoord onttrekken van gelden aan de vennootschap;

niet (tijdig) verzekeren tegen voorzienbare risico’s;

stellen van onevenredig grote zekerheden voor financiers;

ongunstig vervreemden van activa;

handelen in strijd met wettelijke of statutaire bepalingen;

aangaan van verplichtingen die de vennootschap niet kan nakomen;

wegmaken van activa in zicht van faillissement;

overlaten van het bestuur van de vennootschap aan derden zonder (voldoende) toezicht;

onvoldoende voorbereid nemen van ingrijpende beslissingen.

Kan de bestuurder een dergelijke gedraging niet verweten worden en is hij of zij niet nalatig geweest in het afwenden van de gevolgen van het onbehoorlijk bestuur, dan is hij/zij niet aansprakelijk. Het is deze aansprakelijkheid waaruit een bestuurder wordt ontslagen met de welbekende ‘decharge’. Als in de algemene vergadering van aandeelhouders of bij de vaststelling van de jaarrekening aan het bestuur decharge wordt verleend, is het bestuur in beginsel voor het betreffende jaar gevrijwaard van deze aansprakelijkheid.

4. Wat is het verschil tussen interne en externe aansprakelijkheid?

Interne aansprakelijkheid houdt de aansprakelijkheid van de bestuurder jegens de rechtspersoon of vennootschap zelf in; reden voor aansprakelijkheid is dan onbehoorlijke taakvervulling door de bestuurder. Externe aansprakelijkheid bestaat jegens derden bijvoorbeeld op grond van bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement waarbij de curator namens de schuldeisers optreedt, of op grond van onrechtmatig handelen jegens derde partijen. Fiscale aansprakelijkheid is per definitie een externe aansprakelijkheidsvorm.

5. Geldt bestuurdersaansprakelijkheid alleen bij faillissement?

Van bestuurdersaansprakelijkheid kan zowel in als buiten faillissement sprake zijn. In faillissementssituaties zal het vooral de curator zijn die onderzoek doet naar aansprakelijkheid, terwijl buiten faillissement de bal juist meer ligt bij individuele schuldeisers of de vennootschap zelf. De fiscus / belastingdienst heeft een bijzondere positie, omdat deze zowel in als buiten faillissement een krachtig middel heeft om bestuurders aansprakelijk te stellen voor onbetaalde belasting en premies. Daarnaast kunnen “gewone” schuldeisers buiten faillissement het bestuur aanspreken uit onrechtmatige daad indien hen schade wordt toegebracht.

6. Wie zijn (statutair) bestuurders?

Besloten en naamloze vennootschappen worden bestuurd door het bestuur; bestuurder is een ieder die als zodanig is benoemd door de algemene vergadering van aandeelhouders of — in voorkomend geval — door de raad van commissarissen. Dit heet ook wel statutair bestuurder. Ook stichtingen en verenigingen kennen een bestuur. De statutair bestuurder wordt ingeschreven in het handelsregister, zodat buitenstaanders gemakkelijk kunnen controleren of iemand inderdaad bevoegd is de B.V. of N.V. te vertegenwoordigen. In de praktijk komen titels als directeur / directie, manager, CEO en dergelijke voor; voor het vennootschapsrecht is echter slechts de daadwerkelijke inschrijving als bestuurder doorslaggevend. Iemand met de titel directeur hoeft niet ook daadwerkelijk bestuurder in de zin van de wet te zijn.

7. Is het mogelijk dat een werknemer bestruurdersaansprakelijkheid draagt?