Willem van 't Oosten

DE HERONTDEKKING VAN PETER SIERS

Cabaratier in oorlogstijd

PixelPerfect Publications | Den Haag

Introductie

Oud-Hagenaar Willem van 't Oosten was ooit de buurjongen van zanger en cabaretier Peter Siers. Toen hij in 2001 hoorde van diens overlijden, is hij op onderzoek uitgegaan. Hoe was het Peter Siers vergaan? Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij succesvol in het Haagse amusementscircuit en daarbuiten. Hij trad zelfs op in Duitsland en voor de AVRO-microfoon. Maar na de oorlog kalfde de belangstelling voor zijn kunsten snel af.

Willems grootste vondst is een cassettebandje met acht liedjes van Peter Siers, opgenomen rond 1945, dat stof ligt te vergaren in het Haags Gemeentearchief. Die liedjes en de teksten daarvan zijn opgenomen in dit ebook, gecombineerd met het beknopte levensverhaal van Peter Siers.

Beknopt, want Siers heeft de geschiedenisboekjes niet gehaald en er is niet veel over hem bekend gebleven. Maar anders dan bij veel collega's uit de oorlogstijd, zijn de liedjes van Peter Siers bijzonder kritisch jegens de bezetter en jegens lankmoedige Nederlanders die hun hoofd laten hangen naar de NSB.

Peters biograaf Willem van 't Oosten heeft met deze uitgave een waardig gedenkteken geschapen voor een artiest die zijn rug recht hield.

Podcast

In de gelijknamige podcast onderzoekt Peter de Ruiter de betekenis van Peter Siers als kritisch cabaretier in tijden van oorlog. Met veel muzikale voorbeelden schetst hij een tijdsbeeld, waarin hij weergeeft welke andere kritische geluiden ook te horen waren voor en tijdens de oorlog.

Aan het woord komen Willem van 't Oosten, Onno Sinke (auteur van een boek over Radio Oranje) en Maarten Eilander (archivaris Nederlands Theater Instituut). De podcast is uitgebracht bij Luisterdoc. Gratis abonneren kan via http://pod.link/luisterdoc. Meer informatie op www.luisterdoc.nl

Meer informatie

De liedjes van Peter Siers kunnen ook worden beluisterd via Spotify en iTunes. Meer informatie op www.petersiers.nl

Ebook met geluid

Dit is een ebook in de vorm van een epub3, dat ook geluid bevat. Niet alle apps zijn geschikt om de muziek in dit ebook af te spelen. De app Boeken van Apple en de meeste ereaders van Kobo ondersteunen het formaat.

1 “Van dit jongmensch kunnen wij nog heel wat verwachten”

”Peter Siers, voor mij een nieuweling, verbaasde door zijn geestige onhollandse rapheid van tong. Hij was de dwaze praatjesmaker zoals aangekondigd was. Van dit jongmensch kunnen wij nog heel wat verwachten. Hij is origineel en apart. Onthoudt u zijn naam!”

Zo schrijft columnist ‘Kris-Kras’ over Peter Siers in Het Vaderland van 28 maart 1941. Hij bespreekt zijn bezoek aan een zondagavondvoorstelling van het Zig-Zag Cabaret in theater Diligentia aan het Lange Voorhout te Den Haag.

Peter Siers in 1940, op dertigjarige leeftijd. Fotoarchief Spaarnestad.

Dergelijke woorden van waardering voor Peter Siers, die reeds vanaf 1935 in de theaters van de Hofstad zijn kunsten vertoonde, zouden tot begin januari 1943 nog vaak klinken en met applaus worden ondersteund. In de oorlogsjaren was Peter Siers mijn buurman in een Haags hofje in de Trompstraat, dat toen bekend stond als het Artiestenhof vanwege de vele kunstenaars die daar toen woonden. Peter had onderdak gevonden op nummer 198 (dat later 192 is geworden). Hij deelde de woning met de bekende kunstschilder Theo Bitter (1916-1994). Theo woonde boven, Peter beneden.

Groep kunstenaars In het Artiestenhofje, waar ze ‘een klein Montmartre’ hebben ingericht, een lichte maaltijd met thee gebruikend, het vie de bohème in Den Haag” . Vanaf links: Johannes de Vooy, Lucas Bauer, Theo Bitter, Jan Nobbe en Peter Siers. Uit: Het Leven, 1940. Fotoarchief Spaarnestad.

Ik was toen nog te jong om de artistieke kwaliteiten van mijn kunstzinnige buren op waarde te schatten. Mede door mijn verhuizing naar elders, heb ik na 1950 geen aandacht meer geschonken aan de artistieke verrichtingen van Peter Siers. Pas vele jaren later bereikte mij het bericht van zijn overlijden in 2001. Omdat deze melding tot mij kwam in een periode dat ik bezig was terug te blikken op mijn eigen Haagse jeugdjaren, wilde ik ook weten hoe de carrière van Peter Siers was verlopen. Ik besloot een onderzoek in te stellen.

Peter Siers (links) in gezelschap van zijn room mate Theo Bitter (kunstschilder) in het Artiestenhofje in de Trompstraat Den Haag. Fotoarchief Spaarnestad, 1940.

Onderzoek