VERGENOEG

Marita van der Vyver
Vergenoeg

Vergenoeg is een overrompelende roman over moeders en dochters, over het overlijden van een ouder en de onlosmakelijke band tussen zussen.

Adele Bothma ligt op sterven in haar huis in het Zuid-Afrikaanse dorp Vergenoeg. Haar twee totaal verschillende dochters zijn naar huis gekomen om Adele te verzorgen en verwennen. Maar in deze laatste dagen zijn er onuitgesproken dingen die gezegd moeten worden, andere zaken die verzwegen moeten blijven. En terwijl Adele haar dochters aan haar sterfbed nauwelijks nog kan troosten, vraagt ze zich af of zij haar niet juist nu het hardste nodig hebben.

‘Een aangrijpende en meeslepende roman over twee zussen aan hun moeders sterfbed die je niet zomaar kunt wegleggen.’ Iafrica.com

‘Marita van der Vyver is een rasverteller met een goed gevoel voor dialoog.’ de Volkskrant

`Een intens verhaal, poëtisch en tegelijkertijd realistisch.’ Margriet

Marita van der Vyver (1958) is een van de populairste schrijvers van Zuid-Afrika. Zij woont met haar Franse echtgenoot en vier kinderen in de Provence. Haar debuutroman Griet schrijft een sprookje werd een internationale bestseller. Femina Magazine noemde haar in hun ‘100 vrouwen die Zuid-Afrika hebben wakker geschud’ en haar boeken werden met diverse prijzen bekroond. Van haar verschenen onder ander de romans De sprookjesschrijfster en de poppenspeler en Stiltetijd.

Marita van der Vyver

VERGENOEG

Vertaald door Riet de Jong-Goossens

Oorspronkelijke titel Vergenoeg

Oorspronkelijke uitgave Tafelberg-Uitgewers, Kaapstad

© 2003 Marita van der Vyver

© 2014 Nederlandse vertaling Boekalicious, Amsterdam

Vertaald door Riet de Jong-Goossens

Omslagontwerp B’ij Barbara

Foto voorzijde omslag Shutterstock

Foto achterzijde omslag Sarie/Willem Lourens

Alle rechten voorbehouden

www.boekalicious.nl

ISBN 978 94 920 8602 0

NUR 302

Vergenoeg is een dorp dat slechts in de verbeelding van de auteur bestaat, evenals alle personages in deze roman.

Plekken die ik nog wilde zien

Gestrand

Is dit sterven? Voelt het zo?

Ik droom dat ik in een wit ziekenhuisbed lig. Nee, ik droom niet, ik lig in een wit ziekenhuisbed. Ik ruik zweet, waarschijnlijk van mezelf. En urine, hopelijk niet van mezelf, en de smaakloze groentesoep die ze me probeerden te voeren vanmiddag. Maar ik ruik ook de zee. Ik lig op een strand, wit zand overal waar ik kijk, de Tafelberg zwevend op het glanzende water. Ziet eruit als een opgesteven pudding op een zilveren dienblad. Laten we zo’n verrukkelijk hapje nemen.

Ik vraag me af hoe het bed op het Bloubergstrand terecht is gekomen.

Misschien gevlogen, zoals in die film die ik jaren geleden met de kinderen heb gezien, Chitty...Chitty, Chitty...Chitty, Chitty, Chitty... Kietsie, Kietsie, Kietsie. Roept Bella. Van kleins af aan een bijzondere stem, dat kind, voller dan andere kinderstemmen. Donkere chocolade, een beetje bitter, beter dan dat mierzoete, bleekgele spul dat chocola een slechte naam bezorgt. Wat hees, alsof ze al in haar wiegje wist dat ze sigaretten veel lekkerder zou vinden dan melk.

Ik hoor de kale vrouw in het bed naast me kreunen. Vraag me af of ze ook met bed en al naar het strand is gevlogen.

Kietsie, Kietsie, roept Bella. De poes is niet op het strand. Ook de kreunende kale vrouw niet. Alleen mijn twee dochters en ik. Ze zijn nog klein, drie en vijf jaar, ze gaan nog niet eens naar school.

De zeewind speelt met Sans blonde haren, krabbelt plaagziek in haar pony, vormt lange wijde slierten om haar hoofd, een stralenkrans in de zon, geen stralenkrans, iets anders, hoe noem je die ook weer, die vreemde kroon om het hoofd van het Vrijheidsbeeld in New York. Dat wilde ik nog zien voor ik doodga. Toch iets wat ik kan afvinken. Maar het lijstje is nog zo lang.

Kietsie, Kietsie, roept Bella. Zo’n meelijwekkend klein ding, zo’n tenger lijfje, zoveel kleiner dan San. Bruine huid, donkere kroezige krullen, altijd hongerige, grijze kattenogen. Geen mooi kind. Zegt mijn bitse schoonzuster als ze denkt dat ik haar niet hoor. Wacht maar, wil ik zeggen, wacht maar af. Op een dag komt ze tot bloei, een exotische orchidee, dát wordt ze. Niet zomaar een gewone stokroos.

San is een mooi kind, dat kan zelfs mijn schoonzuster niet ontkennen. Blond, met blauwe ogen en blozende wangen. Mijn koninginneroos. Zij zal altijd mooi en vriendelijk blijven. Dat weet ik. Ze kietelt mij in mijn zij. Ik wriemel om aan haar grijpende handjes te ontkomen, lach hulpeloos proestend met mijn gezicht in het zand, proef de korrels op mijn tong. Het bed is op wonderbaarlijke wijze verdwenen. Ik druk San stevig tegen me aan, haar lachende mond in mijn hals, haar adem een klein vlammetje, een flakkerend kaarsje op een verjaardags-taart, een ondraaglijke zoete pijn die zich in het kuiltje van mijn hals ophoopt.

Bella kijkt met een scheef hoofdje naar ons. Zoveel ernstiger dan San. Nee, het doet geen pijn, Bella. Niet echt. Ik haal haar naar me toe om haar in mijn omhelzing te betrekken, en voel tegelijk hoe ik wegzweef, weg van het plaatje op het strand, een vrouw in een bezwete roze nachtpon met de zoute zeelijfjes van twee kleuterdochters in haar armen.

Ik zou willen dat iemand mij kon zeggen of het zo is als je aan het sterven bent!

Zou ik eigenlijk niet een soort film moeten zien, met alle hoogte- en dieptepunten, geboorten, rituelen en rampen, alle belangrijke momenten? Dat verhaal heb ik nooit echt geloofd. Maar toch meer verwacht dan een enkele scène op het strand. Voel me wat bedrogen. Ik heb betááld voor deze film. Ik heb er met mijn leven voor betaald. Zet die projector af, doe het licht aan, ik wil mijn geld terug!

Chitty, Chitty, Chitty, roept Bella. Beng, beng, lacht San en steekt haar wijsvinger naar me uit. Beng, beng, je bent dood, mama!

Ben ik bang? Op dit moment niet. Niet terwijl ik naar de twee meisjes in hun badpak op het strand kijk.

Hoe lang is dit geleden? Meer dan dertig jaar, bijna veertig. Was dát het belangrijkste moment in mijn leven?

Nee, bang ben ik niet, alleen verdrietig. Een beetje teleurgesteld. Er moet toch méér zijn geweest?