Over het boek

Clara Brand kookt van woede. Haar man heeft haar en hun drie kinderen in de steek gelaten voor een jongere, mooiere (en natuurlijk ook slankere) vriendin. Clara, culinair journaliste en foodie, schrijft brieven aan haar ontrouwe man, haar zus en haar vriendinnen over haar liefde voor voedsel en over de klassieke films die ze door Bernard is gaan waarderen, maar vooral over praktische zaken als een nieuw leven opbouwen als alleenstaand moeder, opnieuw daten als veertiger, haar pogingen haar kinderen een normale opvoeding te geven in het nieuwe Zuid-Afrika, en haar wens om de man die haar verdriet heeft gedaan te straffen. Geleidelijk leert Clara dat wraak inderdaad een wel heel koud opgediend gerecht is.

De pers over het boek

‘Bij het onderwerp denk je aan chicklit, maar zoals gewoonlijk bij Van der Vyver ligt de kracht van de roman in de vele laagjes (…) heerlijk om met een glas wijn bij de open haard te lezen.’ - LitNet

‘Vloeiend taalgebruik, overtuigende personages, drama, ironie, zelfspot en heerlijke humor waardoor je soms hardop in de lach schiet.’ - Fine Music Radio

‘Scherpzinnig en vol humor’ - The Witness

Over de auteur

De succesvolste Zuid-Afrikaanse schrijfster Marita van der Vyver (1958) woont sinds 1999 met haar man en kinderen in de Provence in Zuid-Frankrijk. Zij publiceerde vele romans, waaronder Vergenoeg en Stiltetijd. Haar boeken zijn in vele talen in vertaling verschenen, voor het theater bewerkt en verfilmd.

Van dezelfde auteur

Vergenoeg

Stiltetijd

Griet schrijft een sprookje

De sprookjesschrijfster en de poppenspeler

Het hart van ons huis

Wilt u op de hoogte worden gehouden van de romans van Uitgeverij Orlando? Meldt u zich dan aan voor de nieuwsbrief via onze website www.uitgeverijorlando.nl

© 2010 M van der Vyver

Oorspronkelijke titel Dis koue kos, skat

Vertaald uit het Afrikaans door Riet de Jong-Goossens

© 2015 Uitgeverij Orlando bv, Amsterdam

Alle rechten voorbehouden.

Omslagontwerp B’IJ Barbara

Typografie Pre Press Media Groep, Zeist

ISBN paperback 978 94 9208 620 4

ISBN e-book 978 94 9208 621 1

NUR 302

Eerste druk, september 2015

Tweede druk, e-book, september 2015

MARITA VAN DER VYVER

Koud opgediend

Vertaald uit het Afrikaans

door Riet de Jong-Goossens

e-bookeditie, september 2015

2015

Ik heb de zeden en gewoontes van mijn tijd gezien En daarom heb ik deze brieven gepubliceerd

Jean-Jacques Rousseau

VOORWOORD

We beschouwen het als onze plicht om de lezer te waarschuwen dat dit boek, ondanks de titel, geen kookboek is.

Ook kunnen we niet instaan voor de betrouwbaarheid van deze verzameling brieven. Eigenlijk hebben we voldoende redenen om aan te nemen dat het hier om pure fictie gaat. Het lijkt erop dat de schrijver, ondanks haar opvallende pogingen tot waarschijnlijkheid, haar eigen geloofwaardigheid ondermijnt door het verhaal in het zeer recente verleden te plaatsen. Het gedrag van sommige van de personages is soms zo immoreel en onredelijk dat het moeilijk is te geloven dat deze mensen tussen ons leven, in gegoede buurten, in dure huizen, in het Nieuwe Zuid-Afrika.

Daarom moeten we er wel van uitgaan dat als de emotionele avonturen in dit boek op waarheid berusten, ze zich lang geleden en in een ander land moeten hebben afgespeeld. De auteur wil vermoedelijk meer lezers voor haar verhaal interesseren door het in haar eigen tijd en eigen land te situeren, maar wij willen graag voorkomen dat de goedgelovige lezer onverwacht voor verrassingen komt te staan. We willen onze mening onderbouwen met een onbetwistbaar argument, namelijk dat niemand tegenwoordig een Zuid-Afrikaanse roman kan schrijven waarin bijna alle personages op het huishoudelijke personeel na blank zijn.

Iedereen weet toch dat we zo niet meer leven.

De uitgever

‘Wraak is een gerecht dat koud gegeten wordt.’

Toegeschreven, zonder reden, aan Pierre Choderlos de Laclos, Les Liaisons Dangereuses, 1782

‘Wraak is een gerecht dat door mensen met smaak het liefst koud gegeten wordt.’

Uit de film Kind Hearts and Coronets, met Alec Guinness in meerdere rollen, 1949

‘Wraak wordt het best koud opgediend.’

Mario Puzo, The Godfather, 1969

RECEPT VOOR EEN RAMP

Juni 2007

Kaapstad

Mijn lieve Bernard,

Wie had dit nu kunnen denken? Tien jaar na dato zaten wij weer samen aan één tafel, zoals op de dag van onze echtscheiding toen jij je geweten wilde sussen door mij een drankje aan te bieden. Ik had de uitnodiging aanvaard, tegen de raad van mijn advocaat in en zonder het te bespreken met mijn aanmatigende therapeut, en ik heb het nooit aan een van mijn vriendinnen verteld. Wat viel er ook te vertellen – behalve dan dat ik me als een snotterende zielenpiet heb gedragen?

Jij mompelde valse troostwoorden en reikte me tissues aan terwijl je telkens terloops een blik op je horloge probeerde te werpen, gehaast om van dit huilende hoopje ellende tegenover je verlost te worden om je aan een stralende toekomst met je nieuwe geliefde te wagen.

Nu was ik degene die probeerde te troosten. Door je een plakkerige, gekreukte tissue vol lippenstiftsporen aan te reiken. (Je fronste afkeurend en schoof het ongebruikt weg. Sommige dingen veranderen nooit.)

Het verschil is dat ík niet op mijn horloge keek. Ik had geen haast om weg te komen. Ik genoot van elk moment van deze voorstelling. Ik heb een decennium lang gespaard, zou je kunnen zeggen, voor deze zitplaats op de eerste rij.

‘Ik heb alles verloren,’ mompelde je met je hoofd in je handen. ‘Ze heeft me het huis uitgejaagd. Ik slaap in de buitenkamer van een vriend. Voormalige bediendenkamer.’

How does it feeeeeel, zong Bob Dylan op de achtergrond, to be all alone? (Nee, niet echt, maar als dit een scene was uit een van jouw eeuwige films, zou dit de achtergrondmuziek zijn. Of anders een aria uit Don Giovanni. Ottavio zegt ‘Zeg haar dat ik haar onrecht zal wreken’.)

Ik schudde meelevend mijn hoofd en zoog de truffelsaus van het laatste hapje biefstuk op mijn bord. Ik moet de man nog tegenkomen, heeft een gourmand de vorige eeuw opgemerkt, die zich niet beter voelt wanneer hij een goede Tournedos Rossini in zijn maag heeft. Of de vrouw, kan ik er vandaag aan toevoegen, want deze vrouw voelt zich fantastisch. Des te meer omdat een brokje foie gras – dankzij de formidabele voorvechters voor de rechten van de dieren in dit land – tegenwoordig moeilijker te krijgen is dan allerlei soorten drugs. Fijn voor de ganzen, zeker, maar hoe denk je over een samenleving waarin het ganswaardige bestaan van een gans hoger wordt aangeslagen dan dat van miljoenen goedkope mensenlevens? Gelukkig ken ik een paar Franse restauranteigenaren die de culinaire kunst als het hoogtepunt van ons aardse bestaan beschouwen, en als ganzen, kikkers, slakken en andere wezens opgeofferd moeten worden voor deze kunst, dan nou ja, tant pis, zou Michel zeggen. En terwijl de vette ganzenlever in mijn mond smolt, bewonderde ik samen met de rijke toeristen de schitterende blauwe zee van de Kaapse Waterfront, en probeerde me intussen geen zorgen te maken over wat dit koningsmaal mij zou kosten.

Maakt niets uit. Voor bepaalde opera’s moet je bereid zijn te betalen.

Dat fraaie flintertje vis dat jij hebt besteld, ligt bijna onaangeraakt voor je. (Denk je echt dat vissen met meer consideratie worden gedood dan koeien of schapen?) Je hebt inderdaad álles verloren. Zelfs je eetlust.

‘Het is weken geleden dat ik mijn kinderen heb gezien.’

‘Je hebt Paula gisteravond nog gezien,’ bracht ik je met mijn allerliefste glimlach in herinnering.

‘Ik bedoel de kleintjes. Ze zegt dat ze te jong zijn om op eigen beentjes bij mij te komen logeren.’

‘Nou ja, ze zíjn ook nauwelijks twee jaar oud…’

We hebben het nu over De Onmogelijke Tweeling, je nakomertjes bij De Andere Vrouw, Siesa en Gagga, zoals ik hen aanvankelijk noemde, omdat ik Sasha en Graça wat al te pretentieus vond. Nu ben ik zover gekomen dat ik de arme bloedjes met rust kan laten. Ze hebben immers hun eigen namen – noch hun ouders – zelf gekozen. En vandaag, op deze dag der dagen, kan ik het me veroorloven ruimhartig en genadig te zijn. Ik schoof mijn lege bord weg en wenkte de ober om me de rekening te brengen. Zelfs de beste voorstelling kan niet eeuwig duren. We zijn bij de sterfscène aangekomen. Het mes is diep in je ingewanden gestoken, het bloed vloeit, nog slechts een laatste draai met het lemmet.

‘Het zal heel moeilijk voor hen zijn om zonder vader op te groeien.’ Een meelevende zucht.

‘Clara! Het is een nachtmerrie! Geef me een klap zodat ik wakker word.’

Tien jaar geleden had ik je graag willen gehoorzamen, Bernard. Maar nu, nee, de bittere smaak van woede is al lang uit mijn mond verdwenen. Zelfs het vlees dat ik zojuist heb verorberd, smaakte naar pure honing. Ik was altijd nieuwsgierig naar dat befaamde besje dat de smaakklieren voor de gek hield. Weet je nog, ik heb je erover verteld, uren nadat je het had gegeten zou alles wat je inslikte, van azijn tot sperma, suikerzoet smaken. Maar nu heb ik geleerd dat wraak een betere zoetmaker is dan zelfs het meest exotische besje.

VIJF GEWELDIGE GERECHTEN VOOR WRAAKLUSTIGE VROUWEN

–

Het vreemde rode wonderbesje uit West-Afrika (eet het voor je de rest opeet)

–

Tournedos Rossini (omdat je je daardoor beter gaat voelen)

–

Een bloederige biefstuk (om het bloed, natuurlijk)

–

Tripes à la mode de Caen (dit zijn ingewanden, liefje)

–

Schapenballen (moet ik meer zeggen?)

Ik stond erop dat ik de schandalig hoge rekening betaalde, een vrouw heeft zo haar trots, al betekent dat ook dat ik de rest van de maand op brood met kaas moet leven. Bovendien heb ik de ober een royale fooi gegeven. (Heb ik je ooit gezegd dat ik mij jarenlang heb geschaamd voor jouw zuinigheid als het om fooien ging?) Daarna heb ik je een zoen op je wang gegeven en je alleen gelaten om je de fles Allesverloren in je eentje leeg te laten drinken. Ik verzeker je dat ik die fles op de wijnkaart echt niet met voorbedachte rade heb uitgekozen. Waarschijnlijk een bewijs te meer van de wonderbaarlijke werking van het onbewuste.

Je zult deze brief niet lezen. Je hebt me lang geleden verboden je lastig te vallen met ‘schriftelijk gezanik’. Het is waar, ik heb je de eerste paar maanden gebombardeerd met brieven – dreigende, smekende, scheldende, verwijtende, obsessieve brieven. En geloof het of niet, Bernard, voor elke brief die jij onder ogen kreeg, waren er letterlijk dozijnen die ik nooit heb verstuurd. Zo krankzinnig was ik. Blijkbaar een bekende toestand bij vrouwen die belogen en bedrogen worden door de man van hun leven.

Maar nu gaat het echt stukken beter. Je hoeft je werkelijk niet meer om mij te bekommeren, Bernard. Het wiel draait traag, zou mijn moeder gezegd hebben, maar het draait. En als het té traag draait, nou ja, dan kun je het nog altijd een paar zetten geven. Allesverloren, inderdaad.

Groeten van de moeder van (sommige) van je kinderen,
Clara

VERZAMEL ALLE INGREDIËNTEN

Middernacht, 9 juli 1998

Johannesburg

Bernard, jij klootzak!

En dan heb ik het nog niet eens over die schijnheilige slet gehad die zogenaamd mijn vriendin was!

Ik kan niet geloven hoe blind, doof, stom en onnozel ik ben geweest! Ik kan niet geloven hoeveel uitroeptekens ik heb gebruikt! Wat is er van mijn fucking schrijfstijl geworden?

Samen met mijn huwelijk in duigen gevallen, kennelijk.

Als culischrijver behoor ik toch te weten dat uitroeptekens zo voorzichtig als rode pepers gebruikt moeten worden.

‘Ze’ zeggen altijd dat een vrouw wéét wanneer ze door haar man bedrogen wordt. Wie zijn ‘ze’?!? Waarom heb ík niets gemerkt?!? Iedereen om ons heen had kennelijk al iets in de gaten – maar als een van mijn kwaadwillende collega’s mij niet wakker had geschud, had ik misschien nog maanden in gelukzalige onwetendheid staan dromen. Nee, fout beeld. In gelukzalige onwetendheid staan koken.

‘Ze’ zeggen dat ook de weg naar het hart van een man door de maag loopt. Misschien waar, maar het pad naar zijn bed loopt door zijn ballen. Dat heeft A pas weer bewezen. Gotver, Bernard, ze kan niet eens een ei koken zonder dat de schaal breekt! Wat, verdomme, eten jullie eigenlijk als jullie bij elkaar zijn? Of verraad ik nu weer mijn kortzichtigheid met deze vraag? Tijdens de eerste verrukkelijke maanden van verliefdheid en wellust kun je zeker zonder eten in leven blijven. Ik heb het zelf ook gedaan, lang, lang geleden, als tiener en jonge vrouw. De eerste tijd samen met jou beleefden we in een waas van sigaretten, verdrongen hongerpijn en seksuele extase. Ja.

Maar als de aanvankelijke geilheid is overgewaaid, krijg je toch weer honger. Dat zul je zien.

Die laatste scène in Woman of the Year, waarin de vrouw van Spencer Tracy een ontbijt voor hem maakt, dat een fiasco wordt, vond jij altijd ongelooflijk geestig. Gemakkelijk om om zoveel onhandigheid op het witte doek te lachen – vooral als de onhandige kok op Katherine Hepburn lijkt – maar in het ware leven zal de lol er snel af gaan. Je zult het zien.

Ze zeggen ook dat degene die bedrogen wordt dikwijls de laatste is die het te weten komt. Niemand zo blind als zij die niet willen zien, toch? De vernedering, Bernard, de ondraaglijke gedachte dat zoveel mensen mij beklaagden omdat zij iets wisten dat ik niet wílde weten. Het is bijna erger dan de uiteindelijke zekerheid dat er bedrog is gepleegd.

Getver, nee, ik kan niet zo naïef zijn geweest als het nu klinkt! Je weet toch dat ik altijd nogal sceptisch stond tegenover het ideaal van levenslange monogamie. Behalve misschien in het geval van zwanen en tortelduiven. En waarschijnlijk ook maar omdat zij niet lang genoeg leven om voor seksuele verleidingen te bezwijken. Maar mensen? Zoals Minette graag zegt: bigamie is één echtgenoot te veel hebben; monogamie ook. (Nogal cynisch, meende ik altijd, toen ik nog dacht dat ik gelukkig getrouwd was.)

En voor mannen zoals jij, misschien vooral voor mannen zoals jij, die dikwijls voor hun werk ver van huis zijn en vele nachten alleen in hotelkamers moeten doorbrengen, voor jullie zal de verleiding soms onweerstaanbaar zijn. Daarom heb ik mij lang geleden voorgenomen, dat als ik ooit te horen kreeg dat jij ergens een one night stand had gehad, je tentharingen een paar uur rond de tent van een andere vrouw had geslagen, dat ik het zou weten te overleven. Wel zou ik je ballen met een bot mes willen afsnijden, natuurlijk, maar ik zou onze verhouding in stand houden. Ik zou niet toestaan dat een nacht of drie vol afwisseling, nieuwsgierigheid, opwinding – kies je eufemisme, schrap wat niet van toepassing is – een langdurig huwelijk, een gezamenlijke huishouding en jaren van gedeeld ouderschap zouden verwoesten.

Als het gaat om de zaken van het lichaam, moet je je trots inslikken. Mannen hebben nu eenmaal de gewoonte om hun geslachtsdelen in elk beschikbaar gat te duwen, snelle verlichting te zoeken, zonder ook maar enig oordelend vermogen. In de laatste vijfentwintig jaar zijn ook vrouwen in steeds grotere getale begonnen zowel hun lust als hun dorst te lessen. Als je in een woestijn ronddwaalt, kun je je niet veroorloven kieskeurig te zijn wat water betreft. Je drinkt wat je kunt krijgen. Ik weet waar ik het over heb. Als jonge vrouw was ik soms ook in die woestijn. Het ging om je lijf en om niets anders dan je lijf. Als je hoofd begon te spreken – of, de goden mogen het behoeden, je hart! – kwam je in de problemen. Dan drukte je op de paniekknop, sloeg je de alarmruit in, maakte je dat je wegkwam.

Daarom kunnen veel vrouwen, en zelfs heel wat mannen, tegenwoordig de lichamelijke ontrouw van een levenspartner vergeven.

Maar als het gaat om de zaken van het hart…

Wat jij gedaan hebt, jij klootzak, kan niet weggelachen worden als een ritsloos nummer. Nee. Dit is niet alleen een ondoordacht moment van passie of een roekeloos verzet tegen het sterven van het levenslicht. Nee. Jij en A hebben wekenlang, máándenlang, meer dan een jaar? – gotver, hoe kon ík dat nu weten? – een geheime verhouding gehad. Jullie moesten degenen die jullie het meest na stonden beliegen en bedriegen, dag na dag, week na week, maand na maand.

Hoe, verdomme, zijn jullie daarin geslaagd!?!?!?!?!?!?!?!?!?

Naar de hel met de schrijfstijl, naar de hel met het valse fatsoen van mijn kant, naar de hel met jou en A allebei! Ik meen het, ik wens jullie allebei naar de hel voor wat jullie hebben gedaan. Wat mij betreft, ik ben er al. Ik luister naar een opera, ik drink whisky en ik huil, de hele nacht door, nu al drie nachten lang. Ik heb de opera en de drank nodig om de tranen te laten vloeien, want overdag moet ik alle emoties verbergen, omwille van de kinderen. Ze denken dat je op reis bent voor je werk.

VIJF OPERA’S MET VROUWEN DIE DOOR HUN GELIEFDEN ZIJN VERLATEN

–

Don Giovanni (arme Elvira) van Mozart

–

Rigoletto (arme Gilda) van Verdi

–

Lucia di Lammermoor van Donizetti

–

Norma van Bellini

–

Madame Butterfly van Puccini

Mijn whisky wordt te warm, ik zal dat eeuwige lijstjes opstellen maar laten en doorgaan met drinken,
van Clara

Weer een nacht, 13 juli 1998

Galbitter in Gauteng

Het verhaal van A, daar heb ik nu vannacht over zitten tobben, terwijl Cio-Cio-San zo lieflijk lyrisch om haar ontrouwe Pinkerton treurde. Ja, ik luister voortdurend naar opera’s. Gewoonlijk geef ik de voorkeur aan blues, zoals je weet – als je nog iets van mij weet – maar de afgelopen week ben ik blauwer dan blauw, te blauw voor blauw, nu zoek ik het bloedrode van de opera. Overdreven emoties en bloedige eindes, dat is wat ik nodig heb.

En ik vergrijp me aan whisky en chocola, nacht na nacht, alsof ik mezelf in een alcoholische, moddervette, belachelijke Butterfly wil veranderen, alleen om er dóódzeker van te zijn dat jij nooit naar me zal terugkomen.

Het verhaal van A, B en C. Ik wil echt niet met opzet cryptisch zijn. Maar ik kan haar naam niet schrijven zonder fysiek misselijk te worden, daarom noem ik haar A. Ze doet me denken aan de ondermaatse Anne Baxter in All about Eve. (Een gróót jaar was dat voor actrices, zoals je uitentreuren hebt opgemerkt, Baxter en Bette Davis in All about Eve, Gloria Swanson in Sunset Boulevard…) De hemel is mijn getuige, als er iets was in onze verhouding dat ik zal missen, wat ik nú al mis, zijn dat al die klassieke films die jij me hebt leren waarderen, waar we regelmatig samen naar hebben gekeken, die een soort geheimtaal tussen ons zijn geworden. In een wereld waar een woord als ‘Rosebud’ bij de meeste mensen niets oproept, behalve misschien een bloem in knop, waren wij twee vreemde vogels met dezelfde veren.

Waren?

Nu heb je een nieuwe leerling gevonden met wie je al die overbodige kennis kunt delen die je in je jaren als filmrecensent verzameld hebt. Misschien moest ik een kort lijstje voor haar opmaken, gewoon, als inleiding, wat vind je?

VIJF KLASSIEKE FILMS DIE HET NIEUWE LIEF VAN EEN CINEFIEL MOET GAAN ZIEN (EEN VOOR ELKE TIEN JAAR)

–

Battleship Potemkin van Eisenstein (Russisch, 1925)

–

M van Fritz Lang (Duits, 1931)

–

Citizen Kane van Orson Welles (Amerikaans, 1941)

–

Seven Samurai van Kurosawa (Japans, 1954)

–

Persona van Ingmar Bergman (Zweeds,1966)

Je moet ergens beginnen, nietwaar? Op dit moment weet ze geen klap van films ouder dan dertig jaar. Ik denk niet dat ze er al ooit een in zwart-wit heeft gezien – en beslist geen stomme film.

En dan te bedenken dat ík het was die dit culturele uilskuiken bij ons thuis heb uitgenodigd, deel van ons gezinsleven en onze vriendenkring heb gemaakt, aanvankelijk zelfs met jou heb geruzied – kun je dat geloven? – toen jij haar komst niet zo enthousiast toejuichte als ik.

‘Je hebt medelijden met haar,’ had je mij beschuldigd. ‘Je wilt haar voeren en verzorgen als een vleugellamme vogel of een op straat gezette kat. We horen niet bij die vermaledijde Dierenbescherming, Clara!’

Waarom reageerde je zo heftig, Bernard? Had je ergens een waarschuwingslampje zien flikkeren, waarvoor ik helemaal blind was? Want zelfs al was ze een vleugellamme vogel – en die indruk heb ik nooit van haar gekregen! – dan was zij beslist niet de eerste en zeker ook niet de laatste van mijn ‘liefdadigheidsprojecten’. Zo ben ik nu eenmaal. Kan ik niets aan doen. Geef me een gewond dier of een ongelukkig mens en ik zal ze proberen vet te mesten. Zij was de enige tegen wie je ooit bezwaar hebt aangetekend.

Of misschien, gezien in het licht van het smerige verkeersongeluk dat volgde, zou het wijzer zijn geweest om dit soort liefdadigheidswerk te staken. ‘Beware of young girls,’ zoals Dory Previn zong nadat haar man door de jonge Mia Farrow was weggekaapt. ‘Too often they crave to cry at a wedding and dance on a grave…’

Het enige wat ik kan zeggen om mezelf te verdedigen, is dat ik onnozel genoeg was om haar erg aardig te vinden. Ja, echt, erewoord. Ze was zo opvallend ambitieus, ze liep over van ijver en enthousiasme toen ze bij de Eva begon te werken, dat ze me deed denken aan een jongere uitgave van mezelf. Minette en ik keken elkaar met grote ogen aan elke keer als ze weer een van haar blitse ideeën als een tovertapijt voor de hoofdredacteur open spreidde. En dat was dan dat, had Minette soms half hardop gemompeld, maar niets kon het enthousiasme van de jonge journaliste dempen. Ze deed zo opgewonden over elk idee dat je het stof en de gaten in het oude vloerkleed niet meer zag en samen met haar begon te geloven dat het misschien in een vliegend tapijt was veranderd. En onnozel was ze niet. Als ze alleen maar blond en mooi was geweest, zonder de nodige grijze cellen, zou ik niet de moeite hebben genomen om haar in ons huis uit te nodigen, eten voor haar klaar te maken en om urenlang naar haar klaagliederen over haar rampzalige liefdesleven te luisteren.

Zou deze hele nachtmerrie mij dan wellicht bespaard zijn gebleven?

Nee, laat ik dat nu maar toegeven, de mogelijkheid bestaat dat mijn rol als koppelaarster totaal overbodig was. We werken alle drie in hetzelfde gebouw, je zou haar in ieder geval vroeg of laat hebben opgemerkt, zij is echt niet het type meisje waar mannen langs heen kijken, toch? Waarschijnlijk heb ik het rad van het noodlot alleen een duwtje gegeven. Alles iets sneller, iets gemakkelijker, laten gebeuren dan dat het in ieder geval gebeurd zou zijn.

Dat moet ik simpelweg geloven, op dit moment, om niet uit woede en wanhoop harakiri te plegen.

We wérkten alle drie in hetzelfde gebouw. Zo moet ik het nu formuleren, want op dit moment werk ik niet, niet daar en niet thuis, nergens. Ik heb ziekteverlof, voor een gewone winterverkoudheid die ik door pure wilskracht tot een ernstige griep heb opgedreven, want ik kan het niet opbrengen terug te gaan naar de redactie. Niet nu al. Misschien nooit meer. Hoe moet ik het voor mekaar krijgen om tegelijk met haar in de koffiekamer te zitten terwijl ik weet dat al onze collega’s over ons gaan roddelen op het moment dat wij weggaan? Of alleen samen met haar in een lift te belanden, of nog erger, in de damestoiletten tegen haar op te lopen? In een toilet ben je zo verdomd weerloos! Hoe bewaar je je waardigheid in zulke omstandigheden?

Intussen verberg ik me met de staart tussen de benen in huis, zo zielig passief als een hond die onterecht een pak slaag heeft gekregen. Slof rond in mijn oudste nachtgoed en pantoffels en eet obsessief chocola. De jongens beginnen onraad te vermoeden, zo kennen ze me niet. Kijk, ze weten natuurlijk dat om me aan chocolade te kunnen vergrijpen elke verontschuldiging voor mij een terechte verontschuldiging is, maar gewoonlijk koop ik de allerbeste kwaliteit om mijn humeur op te krikken, terwijl ik nu als een sprinkhaan opvreet wat ik in handen krijg. In de fabriek vervaardigd ziekelijk zoet afvalspul. Nóg iets wat samen met mijn huwelijk en mijn schrijfstijl naar de filistijnen is. Mijn smaakzintuig. Mijn tong waarop ik altijd zo trots was. Die mij jarenlang geholpen heeft de kost te verdienen, dit is geen grap, als culischrijver.

We waren gelukkig, Bernard, jij en ik. We gingen in onze arme en jonge tijd heel wat vaker uit dan andere arme jonge mensen. Jij werd betaald om naar de bioscoop te gaan en ik werd betaald om in restaurants te eten, hoe gelukkig kun je dan niet zijn als stel. Tot we kinderen kregen en te moe waren om uit te gaan. Nu, vermoed ik, herbeleef jij die zorgeloze dagen samen met je jonge en kinderloze geliefde.

Het is vooral Nicolas die zich vreemd begint te gedragen. Hij was immers al van meet af aan ingesteld op de onderstromen in verhoudingen. En hij is bijna een tiener, het wordt steeds moeilijker om hem met slecht toneelspel een rad voor de ogen te draaien. Sebastian kan ik nog paaien met ‘ach, wat, jongen, mama voelt zich niet lekker’, maar de donkere ogen van Nicolas gaan borend dwars door me heen, elke keer als ik hun iets voorlieg. Paula is nog te klein om er iets van te begrijpen, maar ook zij voelt aan dat er ergens iets niet deugt. Ik heb haar deze week niet naar de crèche gebracht. Geen kracht om mijn gezicht te wassen en me aan te kleden. En ik wil liever niet weten wat de juffen van de crèche zouden zeggen als ik vroeg in de ochtend in mijn flanellen pyjama met mijn whiskyadem en mijn met chocola besmeurd gezicht uit de auto stap.

En dus is het die arme Sindiwe die met al het werk zit opgescheept. Nu moet ze niet alleen poetsen, wassen en strijken, maar ook kleuterjuf spelen. En omdat Paula aanvoelt dat er iets niet deugt, is ze heel wat veeleisender dan gewoonlijk, wat betekent dat Sindiwe haar gewone werk niet helemaal klaar krijgt. Het huis ziet eruit als een rattennest en de wasmanden puilen uit. Niet dat ik er last van heb, hoor, dat slordige past nogal bij mijn gemoedstoestand. Maar Sindiwe kwam gisteren als een strenge juf voor me staan, zo met haar handen op haar brede heupen, en ze vroeg me wanneer ik eindelijk eens naar de dokter ging met mijn ‘ziekte’. Ik kon horen hoe ze het woord tussen aanhalingstekens zette. Ze is een wijze vrouw, die Sindiwe, je kunt haar niets wijsmaken over mannen die verdwijnen en kinderen die alleen moeten opgroeien. Háár leven is een opera waarbij het mijne klinkt als een oppervlakkige musical. Ik wilde mijn hoofd op haar grote borsten laten zakken en mijn hart uithuilen.

Maar dat heb ik niet gedaan. Ik heb mij als een verdomde madam gedragen en mijn tranen ingeslikt. Als ik me volgende week nog niet beter voel, loog ik, zal ik naar de dokter gaan. Ze schudde haar hoofd en mompelde: ‘Als meneer terug is, zal het wel beter gaan.’

Als meneer terug is.

Wanneer zul je de moed hebben om de kinderen te vertellen dat je niet terugkomt? Je verwacht toch zeker niet van mij dat ík dat doe? Ze noemen het niet voor niets breaking the news, realiseer ik me nu. Er zal gebroken worden, er zullen scherven vallen en er zal schade zijn. Nou ja, goed, ik zal er zijn om de scherven op te rapen, ik raap immers al jaren alles achter jou en de kinderen op, maar je zult zelf het breekwerk moeten doen. En als er nog enige rechtvaardigheid bestaat in het leven – was dat er ooit? – zal deze verplichting ten minste een zichtbare barst in je verachtelijke zelfverzekerdheid veroorzaken.

De moeder van je kinderen

Van: Clara Brand [aangebrand@hotmail.com]

Datum: Di 21/07/98 05:17

Aan: Marita van der Vyver [marita10@iafrica.com]

Onderwerp: S.O.S.S.O.S.S.O.S.

Ach, in hemelsnaam, wat nu? Ik zit in het donker in mijn rommelige keuken te wachten tot de wolken breken en het daglicht tevoorschijn komt. Al het andere in mijn leven is gebroken dus waarom de wolken niet. Pas op voor zelfmedelijden, Clara, vermaan ik mezelf voortdurend, dat is gewoon een minder bloedige vorm van zelfmutilatie. Laat geen zichtbare letsels achter zoals bij een tiener die met een scheermes in haar armen snijdt, want dat is waarachtig niet wat vrienden en familieleden graag willen zien. Geen prettig gezicht. Vergeet dat niet. Ik ben de vermoeidheid, het chagrijn en de moedeloosheid voorbij. En nu moet ik nog zo’n fucking perfecte dag in Afrika aangaan. Geef mij kracht. C.

Vroege ochtenduren, 21 juli 1998

Johannesburg

Goedemorgen Bernard,

Nee, niet een goede morgen, ik wens je de ellendigste ochtend van je leven toe. Tot nu toe had ik me alleen verbééld dat ik je minachtte. Maar nu wéét ik het ook.

Echtscheiding is zo banaal geworden. Elke dag horen kinderen overal ter wereld dat de wegen van hun ouders zich scheiden. Het is gemakkelijk geworden, voor ons als onverantwoordelijke volwassenen om te vergeten wat een overweldigende ramp het voor een kind kan zijn. Tot op de dag dat het je eigen kind overkomt.

Ik zal nooit, zo lang ik leef, de gezichten van onze zoons vergeten toen jij gisteravond hier was om te vertellen wat je moest vertellen.

Zeker niet nodig eraan toe te voegen dat niemand hier in huis veel geslapen heeft. Ik heb Sebastian horen huilen, ik heb Nicolas horen troosten, ik heb hen allebei urenlang horen woelen in bed. Zelfs Paula, die te klein is om het te begrijpen en die we voorlopig maar in de waan moeten laten, volgens jou, had een vreemde nachtmerrie. Gillend wakker geschrokken, bij mij in bed gekropen en de rest van de nacht zo wild liggen schoppen en slaan dat ik geen oog heb dichtgedaan. Met welke monsters zou een bijna driejarig meisje in haar dromen vechten?

Tegen alle verwachtingen in heb ik het gisteravond voor mekaar gekregen me te ‘gedragen’. Omwille van de kinderen heb ik je kil maar beleefd behandeld. Ik heb je niet in je gezicht gespuugd toen je de voordeur binnenkwam; ik heb geen borden of ander breekwaar naar je hoofd gegooid; ik heb geen giftige paddenstoelen door de risotto gedaan; ik heb mijn scherpste mes gebruikt om de gebraden kip op tafel te snijden, niet om het in je rug te steken. Weliswaar heb ik al die acties overwogen. Gewogen en te licht bevonden. Ik ga je niet vermoorden, heb ik besloten, dan kom je er te gemakkelijk vanaf en ik wil niet dat mijn kinderen als verweesd opgroeien. Papa vermoord en mama in de nor, zielig toch. Nee, ik zal een ergere manier vinden om je te straffen. Wacht maar, je zult het wel zien.

O ja, je was aardig, natuurlijk, zo aardig dat ik wel kon kotsen. De voorkomende, bezorgde, liefdevolle echtgenoot en vader. Aantrekkelijk en vol humor, stijl Cary Grant, zoals ik soms met je spotte, toen we nog konden spotten. Ik heb mijn gewone rol als verzorger van de inwendige mens vervuld, iedereen een smakelijke en uitgebalanceerde maaltijd voorgezet, zelfs de bij de jongens zo geliefde mousse au chocolat op tafel gezet – alsof het een feestelijke gelegenheid was! – om me daarna zo snel mogelijk uit de voeten te maken zodat jij kon zeggen wat je moest zeggen.

Ik heb de verleiding weerstaan om achter de keukendeur te staan luisteren. Maar ik heb toch mijn oren gespitst terwijl ik, staand voor het aanrecht, mijn derde stiekeme glas whisky dronk, en je snertpraatjes, de nietszeggende bla-bla-bla uit je gladde mond hoorde rollen. Niet jullie schuld… houd verschrikkelijk veel van jullie… als mama en ik elkaar niet gelukkig kunnen maken, kunnen we ook jullie niet gelukkig maken… beter voor ons allemaal…

Wie zegt dat we elkaar niet gelukkig konden maken? Als jij zo vreselijk ongelukkig was, waarom heb je dat dan niet laten merken? In plaats van jouw stukje stiekeme geluk in een ander bed te gaan zoeken? En als je niet was betrapt, filosofeer ik vanochtend, hoe lang zou je dan nog zijn doorgegaan met dit dubbelleven? Ach shit, daar heb je ze weer, die vraagtekens, die gaan een eigen leven leiden! Ik kan geen zin meer schrijven zonder er een vraag- of uitroepteken achter te zetten! Zie je wat ik bedoel?

Nicolas en Sebastian hadden onheilspellend weinig commentaar. Ze verkeerden duidelijk in een shocktoestand, dat moet je toch gezien hebben, maar nee, geen spoor van bezorgdheid op je gezicht toen je afscheid van me nam, alleen de schaamteloze opluchting: ‘Ze hebben het goed opgenomen. Ze zijn beslist oké.’

Goed opgenomen? Oké? Als jij de rest van de avond en de nacht hier in huis had doorgebracht, zou je je geschaamd hebben voor je opgeplakte optimisme. Maar je wist niet hoe snel je ervandoor moest gaan. Je wilde alleen je geweten sussen, kijken of we allemaal ‘oké’ waren, jouw schamele troostwoorden verstrooid als as in de wind, om zo gauw mogelijk terug te kunnen vluchten naar je jonge blonde geliefde.

De geliefde heeft toen bij de Eva haar ontslag aangeboden en een baan gekregen bij jouw krant, heb je me vanavond meegedeeld. Het klonk als een heldendaad, alsof we hier te doen hebben met een zelfopoffering in de stijl van Rageltje* de Beer. Het enige wat Rageltje en zij gemeen hebben, is dat ze allebei hun kleren hebben uitgetrokken, maar beslist niet om dezelfde reden. Haar ontslag betekent alleen maar dat ze dichter bij jou kan zijn en verder weg van mij – hoeveel heldenmoed heb je daarvoor nodig? – maar we zitten nog allemaal in hetzelfde gebouw. Ik denk niet dat ik het kan verdragen. Ik zal een andere baan moeten zoeken. Niet alleen een andere baan – een ander huis, een andere stad, een ander leven. Als ik in reïncarnatie had geloofd, had ik mezelf nu van het leven beroofd zodat ik opnieuw kon beginnen, maar met mijn soort geluk zou ik vast terugkomen als een Franse gans. Dan wordt mijn bek opengesperd en wordt er voedsel in mijn keel geforceerd, ik word geslacht en mijn lever belandt op het bord van een restaurantrecensent of een culischrijver.

Dat doet me denken aan een zinnetje graffiti dat ik toevallig ergens heb gelezen. Is life worth living? It depends on the liver. Nee, dan blijf ik maar liever ik. Tot aan het eind.

Het is vijf uur in de ochtend en ik smacht naar een glas whisky. Om de dranklust te bedotten heb ik een sigaret opgestoken, de zoveelste in deze eindeloze nacht. Ja, ik ben weer begonnen te roken, na meer dan tien jaar zonder nicotine, is dat niet tragisch? Dertien jaar, om precies te zijn. Ik ben gestopt toen ik zwanger was van Nicolas en ik heb het gepresteerd om niet meer opnieuw te beginnen – tot tien dagen geleden. Al weer iets wat ik je nooit zal vergeven, Bernard, jij klootzak. Maar ik ga er vanuit dat de kinderen beter af zijn met een rokende, stinkende, hoestende moeder die toch min of meer helder kan denken dan met een dronkenlap die over haar eigen voeten valt en het eten aan laat branden.

Ik gruw van mezelf.

‘Getver, wat zie jij er slecht uit,’ zeg ik tegen de gehavende vrouw met de tandenborstel in haar mond die ik ’s ochtends tegenkom in de spiegel. ‘Geen wonder dat je man zich uit de voeten heeft gemaakt.’ En dan spuugt dit vreemde mens mijn woorden terug in mijn gezicht, tegelijk met het schuim van de tandpasta.

Bernard, Bernard, Bernard. Ik vraag me af of dit is wat ze een cri de coeur noemen. Of misschien een vervloekende toverspreuk?

Clara

Van: Clara Brand [aangebrand@hotmail.com]

Datum: Zo 02/08/98 05:17

Aan: Marita van der Vyver [marita10@iafrica.com]

Onderwerp: S.O.S.S.O.S.S.O.S.

Ik wil haar schrijven die trut van een dief die mijn man heeft gestolen ik wil haar op een of andere manier te pakken nemen. Schelden schreeuwen schoppen en bijten. Píjn doen. Jullie schrijvers zeggen toch altijd dat je niet moet reageren op je critici dat geeft hen onnodige macht over je en je kunt beter waardig zwijgen. Maar zij is mijn criticus niet zij is mijn ik weet niet wat voor kutwijf en ik ben in ieder geval al laaaang mijn waardigheid voorbij. Een vrouw die te truttig en te onnozel was om te ontdekken dat haar man verliefd werd op haar vriendin en nu ’s nachts door het huis sloft in pantoffels van schapenvel en tegen zichzelf praat en wanhopige kreten via internet verstuurt. Houd me tegen voor ik mezelf verder verneder door dat kutwijf te smeken mijn man terug te geven!

C

3 augustus

Op kantoor, Goudstad

Brief aan A,

Hoe moet ik anders beginnen op deze blauwe maandag? Lieve voormalige vriendin die mijn man heeft geneukt? De lezer heil? Beste collega? Beste komt wel goed van pas, goed, beter, best. Best betekent beter dan iets anders, en ik weet waarachtig niet waarin jij de beste kunt zijn, behalve misschien in schijnheiligheid en achterbaks gedrag.

Seks? Je bent mooi, je bent tien jaar jonger dan ik, je hebt ongetwijfeld een beter lijf – maar dat betekent toch niet dat je een betere sekspartner bent. Zoals Minette op een keer tegen een jonge man zei die het waagde haar ‘tannie’* te noemen: ‘Tannie? Luister ventje, deze tannie kan jou een pijpbeurt geven waarvan je haren en je pik overeind gaan staan.’ Ja, pas op voor ons ‘tannies’ als het om bedzaken gaat.

Het bed is een van de weinige plekken op aarde waar ervaring en mededeelzaamheid nog altijd meer bevrediging verschaffen dan enthousiasme en egoïsme. Maar het is natuurlijk ook niet zo dat je een maagdelijke tiener bent, toch? Op bijna dertigjarige leeftijd zijn er beslist al enkele onschuldige twintigjarigen geweest die je ‘tannie’ hebben genoemd. Was je net zo geschokt als ik toen het je voor het eerst overkwam?

Nee, shit, waarom probeer ik nu vriendelijk tegen je te zijn? Alsof ik je met een gezellig praatje en gedeeld ‘tannie-schap’ aan mijn kant wil krijgen! Ik wil jou niet aan mijn kant hebben, ik wil je zo ver mogelijk van me vandaan hebben, liefst helemaal uit mijn leven, dat van mijn man en van mijn kinderen, maar ik ben bang dat het daarvoor te laat is.

Ik heb me als een hond met een verlamd onderlijf teruggesleept naar mijn werk. Terug naar dat enorme gebouw, waar zoveel kranten dagelijks, wekelijks, maandelijks in elkaar worden gezet. Het weten dat jij en mijn man (ja, hij is nog steeds mijn man, al woont en werkt hij nu samen met jou) op een andere verdieping ergens onder mij bezig zijn met jullie eigen duistere broedwerk, konkelwerk, samenzweerderij, zit me verschrikkelijk dwars. En ik kan mezelf niet beledigen door het af te doen als pure jaloezie die wel zal overwaaien. Ik weet wat jaloezie is.

Of misschien heb ik gedacht dat ik het wist.

Ik heb vroeger al lichte aanvallen gehad van deze vreselijke ziekte. Een paar keer, in mijn jonge jaren, vóór Bernard, zelfs ernstige aanvallen. Vooral toen ik met James was. Een man te mooi, te ijdel en te egoïstisch voor welke vrouw dan ook. Ik heb jou over hem verteld, herinner ik me, omdat ik je wilde troosten toen jouw verhouding met een mooie, ijdele en egoïstische geliefde mislukte. Hoe heette hij ook weer, die vent voor wie jij zoveel krokodillentranen hebt gehuild in mijn keuken? Als het niet om die etter was geweest, had ik misschien nooit medelijden met je gekregen en had ik je nooit uitgenodigd naar mijn huis te komen, dan waren we misschien alleen bevriende collega’s van de redactie van een vrouwentijdschrift gebleven, dan had jij misschien…

Daar ga ik alweer. Als, als, als. Ik maak mezelf gek, dwaal in eindeloze cirkels om elk simpel ding dat ik de laatste twee jaar heb gedaan of gezegd – of erger, niet heb gedaan of gezegd. Niet heb gezien of gehoord. Terwijl alles, volgens jou, gewoon zo voorbestemd was, written in the stars, jij gelooft immers in die onzin. Gemakkelijk, hè, nu hoef je je over niets schuldig te voelen, het is de schuld van Jupiter in Venus. En van mijn man in jou. Waarom doet het zo’n pijn, elke keer als ik daaraan denk?

Na James heb ik een soort immuniteit tegen jaloezie verworven. Hoe meer een vrouw twijfelt aan haar eigenwaarde, hoe gemakkelijker zij ten prooi valt aan jaloezie. Het evangelie van de Eva en andere vrouwenbladen. Ik heb me actief te weer gesteld tegen mijn onzekerheid, een muur van zelfvertrouwen om me heen gebouwd, steen voor verdomde steen, jarenlang. Ik ben met een intelligente, gevoelige, kunstzinnige man getrouwd, een kenner op het gebied van film, muziek en literatuur, en we hebben drie gelukkige, gezonde kinderen ter wereld gebracht, hoe gezegend kan een vrouw zijn. Ik kon van mijn hartstocht voor voedsel en woorden mijn beroep maken, culischrijver voor kranten en tijdschriften worden, betááld worden om te koken en te eten! Hoe gezegend kan een vrouw zijn…

Zelfs wat het uiterlijk betreft, leerde ik van mezelf te houden. Tijdens mijn hele tienertijd totdat ik ver in de twintig was heb ik nooit iemand geloofd die beweerde dat mijn ‘mediterrane uiterlijk’ aantrekkelijk was. Ik bleef hopen dat ik op een ochtend mijn ogen open zou doen en zou ontdekken – o, vreugde! – dat ik gedurende de nacht lang, slank, sportief en blond was geworden. Toen ik bijna dertig was drong het uiteindelijk toch tot me door dat dit nooit zou gebeuren. Ik hield me weer vast aan de raad van de Eva. Van Eva, Cosmopolitan, Elle en Glamour en al hun prachtige papieren zusters. Maak het beste van wat je hebt, niet van wat je niet hebt. Ik begon het accent te leggen op mijn donkere huid en mijn weelderige vormen, leerde kleren te kopen die bij mijn uiterlijk pasten in plaats van te proberen die lange, schrale, blonde modellen op de modefoto’s na te bootsen, en waarachtig, het werkte. Als ik denk aan al die jaren waarin ik worstelde met de verkeerde outfits. De laatste tien jaar begon ik me eindelijk prettig te voelen in mijn eigen vel, thuis in mijn eigen leven, oké over wie en wat ik was.

En toen kwam jij mijn leven binnen gesprongen, een schoolvoorbeeld van een lange, slanke, sportieve en blonde schoonheid, en ik voelde me niet eens bedreigd, want ik was immers oké, al zijn mijn benen misschien aan de korte kant en al neigen mijn billen misschien naar het plompe en, en, en… En zowaar, mijn intelligente, gevoelige, kunstzinnige man valt voor jou. Zoals elke hersenloze sukkel zou doen, elke slampamper van wie zijn pik harder werkt dan zijn verstand, elke man die…

Zoals elke man zou?

Het kunnen toch niet allemaal van die eikels zijn! Of wel? Als het gaat om toegang te krijgen tot een verrukkelijke vrouwelijke doos, zijn ze allemaal verdoemd tot eeuwige eikeldom.

Hoor hoe verbitterd dit klinkt. Alles waarin ik heb geloofd – intelligentie en eerlijkheid in intieme verhoudingen, wederzijds respect tussen seksen, liefde-tot-de-dood-ons-scheidt – dat alles is de afgelopen maand verdwenen, als een suikerspin die in de koelkast is achtergelaten en vochtig is geworden, er is niets van over. Alleen de galbittere smaak in mijn mond; ik vermoed dat het een neveneffect is van jaloezie dat zelfs mijn lievelingsgerechten naar alsemsap smaken. Chocola is het enige wat ik nog lekker vind, al is het maar even, hoe zoeter en goedkoper hoe beter, mijn enige overgebleven smaaksensatie, het is een ramp. Mijn smaakzintuig verliezen is voor mij zo erg als een verspringer die zijn voeten verliest, een operazangeres die haar stem verliest. Over opera gesproken, ik ben nu bij Othello van Verdi. Van slachtoffers door hun geliefde verlaten tot slachtoffers van jaloezie. Hoewel ik me het sterkst identificeer met de cynische Iago. E credo l’uom gioco d’iniqua sorte… Inderdaad, op dit moment geloof ik dat het noodlot met een mens speelt, van de wieg tot het graf. Vien dopo tanta irrision la Morte! En na zoveel zotheid komt de dood!

Ik heb altijd gedacht dat ik wist wat jaloezie was – maar niets, niets in mijn vorige leven heeft mij kunnen voorbereiden op de intensiteit van wat ik nu beleef. Ik heb het gevoel dat ik mijn tong met een vleesmes uit mijn mond zou willen snijden, alleen om niet langer die bittere smaak te proeven.

Als ik een greintje trots had overgehouden, zou ik je nooit deze brief laten lezen. ‘Ach, wat zielig, ze lijdt echt,’ zul je tegen Bernard zeggen. ‘Die arme vrouw,’ zal Bernard tegen jou zeggen. Het allerlaatste wat ik van jullie wil, is medelijden. Wat ik dan wèl wil, weet ik niet. Misschien een tot jullie doordringend besef van de verwoesting die jullie aanrichten? Ik heb geen keuze, ik moet me tot jou richten, want Bernard is totaal onbereikbaar geworden. Verblind door de glans van jouw blonde haren, verdoofd door de beloftes die je in zijn oor fluistert, geheel betoverd door wat je ook al met hem doet. In bed, zeker, want in de keuken ben je hopeloos. Behalve als we het hebben over seks op de keukentafel, of naast de gootsteen, tussen het koffiezetapparaat en de vuile afwas. Mijn filmliefhebber heeft te veel films met onwaarschijnlijke seksscènes in dampende keukens gezien, de jeugdige Jessica Lange met meel besmeurd in The Postman Always Rings Twice, Glenn Close waanzinnig van wellust in Fatal Attraction, het blijft zijn langst durende fantasie, zoals je vast al hebt ontdekt. Ik wilde eigenlijk nooit meespelen, ik eet liever dan dat ik neuk op een tafel, en vuile afwas doet mijn wellust verdwijnen als zeepschuim in vettig water.

Jij bent kennelijk anders. Je hebt jezelf beschreven aan Bernard als ‘de slechtste kok ter wereld’, met het soort suggestieve opschepperij waarvoor ik te onnozel was om het te begrijpen. Ik kan misschien niet koken, dat wilde je eigenlijk zeggen, maar ik weet hoe je een man op een andere manier op kunt warmen…

Dus schrijf ik nu aan jou, mijn ex-vriendin, want mijn man is bezig van me weg te drijven in een zee van wellust. Ik sta op een pier en zwaai wild met mijn armen om hem te waarschuwen, maar hij voelt de onderstroom niet die hem al dieper en dieper meesleurt. Dit gaat het einde betekenen, deze zinloze geilheid, het einde van zijn huwelijk, het einde van zijn gezinsleven, het einde van alles behalve misschien melige seks op een keukentafel.

En hoe vaak kun je je in meel rondwentelen voor het gaat vervelen? Wacht, ik heb nog een lijstje voor je, om je filmopvoeding een stap verder te brengen.

VIJF FILMS MET ONGELOOFWAARDIGE VRIJSCENES

–

From Here to Eternity (1953, die golven die onophoudelijk over de vrijers breken)

–

The Postman Always Rings Twice (1981, die keukentafel)

–

Last Tango in Paris (1972, met boter kun je betere dingen doen)

–

Max Mon Amour (1986, Charlotte Rampling en een grote aap)

–

King Kong (1931, Fay Wray en een heel grote aap)

Je ex-vriendin,
Clara