MAGISCHE PRAKTIJKEN

Van Alice Hoffman zijn eveneens bij Orlando verschenen

De derde engel

De drie zusjes

De duivenhoudsters

Lessen om te overleven

Het museum van zonderlinge zaken

De verbintenis van tegenpolen

De ijskoningin

Wil je op de hoogte blijven van de boeken van Uitgeverij Orlando? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief via www.uitgeverijorlando.nl of volg ons via Facebook, Twitter of Instagram.

ALICE HOFFMAN

Magische praktijken

Vertaald door Nicolette Hoekmeijer

© 1995 Alice Hoffman

Oorspronkelijke titel Practical Magic

© 1995 Oorspronkelijke uitgever G.P. Putnam’s Sons, New York

© 1996/2018 Nederlandse vertaling Uitgeverij Orlando bv, Amsterdam

Vertaald uit het Engels door Nicolette Hoekmeijer

Omslagontwerp Bij Barbara

© Foto omslag Irene Lamprakou / Trevillion Images

© Foto auteur Deborah Feingold

Zetwerk Pre Press Media Groep

ISBN 9789492086754

NUR 302

www.uitgeverijorlando.nl

Voor Libby Hodges

Voor Carol DeKnight

For every evil under the sun,

There is a remedy, or there is none.

If there be one, seek till you find it;

If there be none, never mind it.

Mother Goose

BIJGELOOF

Al meer dan tweehonderd jaar kregen de vrouwen van Owens de schuld van alles wat er misging in de stad. Als er een regenachtige lente aanbrak, als de koeien in de wei melk gaven waar bloed in zat, als er een veulen overleed aan koliek of als er een baby werd geboren met een rode moedervlek op de wang, was iedereen ervan overtuigd dat het lot op zijn minst een handje was geholpen door die vrouwen uit Magnolia Street. Het deed er niet toe wat voor ellende zich aandiende – blikseminslag, sprinkhanenplaag of dood door verdrinking. Het deed er niet toe of de situatie viel te verklaren in termen van logica, wetenschap of gewoon pech. Zodra er ook maar een spoor van tegenslag of problemen viel te bespeuren, wees men met een beschuldigende vinger in hun richting. Het duurde niet lang of men had elkaar wijsgemaakt dat het gevaarlijk was om na zonsondergang langs het huis van Owens te lopen en alleen de meest roekeloze buren durfden een blik te werpen over het zwarte smeedijzeren hek dat als een slang om de tuin lag.

In huis bevonden zich geen klokken of spiegels en op elke deur zaten drie sloten. Onder de vloerplanken en in de muren woonden muizen die ook regelmatig in de laden van de kast konden worden aangetroffen, waar ze aan de geborduurde tafelkleden en de kanten randjes van de linnen placemats knaagden. Voor de zitjes in de vensterbank en de schoorsteenmantels waren vijftien verschillende soorten hout gebruikt, waaronder goudkleurig eikenhout, zilverkleurig essenhout en een zeer aromatische soort kersenhout die zelfs hartje winter nog de geur van rijp fruit afgaf, als van de bomen buiten niet veel meer restte dan kale, zwarte staken. Hoe stoffig de rest van het huis ook was, het houtwerk hoefde nooit opgepoetst te worden. Als je je ogen toekneep, zag je jezelf weerspiegeld in de lambrisering van de eetkamer of in de trapleuning die door je handen schoot als je de trap op rende. In alle kamers was het donker, zelfs om twaalf uur ’s middags, en koel, zelfs tijdens de warme dagen van juli. Wie de moed had om op de veranda te gaan staan waar de klimop welig tierde, kon urenlang naar binnen turen zonder iets te zien. Als je naar buiten keek gold hetzelfde; de groen getinte ruit was zo oud en dik dat alles aan de andere kant een droom leek, zelfs de lucht en de bomen.

De meisjes die op zolder sliepen waren zusjes en ze scheelden maar dertien maanden. Ze werden nooit voor twaalf uur ’s nachts naar bed gestuurd en er werd nooit gezegd dat ze hun tanden moesten poetsen. Niemand maakte zich er druk om of hun kleren gekreukeld waren of dat ze op straat spuugden. De meisjes mochten altijd met hun schoenen aan naar bed en ze mochten met zwarte viltstift gekke gezichten op de muur van hun slaapkamer tekenen. Als ze dat wilden mochten ze ontbijten met frisdrank of ’s avonds marshmallow-taart eten. Ze mochten op het dak klimmen en in de dakgoot zitten, waar ze zo ver mogelijk naar achteren leunden om de eerste sterren te zien. Daar zaten ze dan ook tijdens winderige nachten in maart en klamme avonden in augustus, fluisterend, ruziënd over de mogelijkheid of zelfs de meest bescheiden wens ooit zou uitkomen.

De meisjes werden opgevoed door twee tantes die hun nichtjes domweg niet de deur konden wijzen, hoe graag ze het misschien ook gewild hadden. De kinderen waren wezen; hun nonchalante ouders waren zo verliefd geweest dat ze geen erg hadden gehad in de rook die uit de muren kwam van het huisje dat ze voor hun tweede huwelijksreis hadden gehuurd; de kinderen hadden ze thuis gelaten met een oppas. Geen wonder dat de zusjes tijdens noodweer altijd bij elkaar in bed kropen; ze waren allebei als de dood voor onweer en zodra het in de verte begon te rommelen kwam hun stem niet meer boven gefluister uit. Als ze dan eindelijk indommelden, de armen om elkaar heen geslagen, hadden ze vaak dezelfde dromen. Er waren momenten waarop ze elkaars zin konden afmaken; in elk geval konden ze allebei hun ogen sluiten en raden in welk toetje de ander op een willekeurige dag het meeste trek had.

Maar ondanks hun verwantschap waren de zusjes qua uiterlijk en temperament totaal verschillend. Afgezien van de prachtige grijze ogen waar de vrouwen van Owens om bekendstonden, zou niemand ooit hebben kunnen raden dat ze familie waren. Gillian was bleek en blond, terwijl Sally’s haar zwart was als de vacht van de brutale katten die van de tantes in de tuin mochten struinen en hun nagels in de gordijnen van de woonkamer mochten slaan. Gillian was lui en sliep graag een gat in de dag. Ze spaarde al haar zakgeld op en huurde daarmee Sally in om haar wiskundehuiswerk te maken en haar feestjurken te strijken. Ze dronk flessen chocolademelk en at kleverige repen, terwijl ze op haar rug op de koele keldervloer lag en tevreden toekeek hoe Sally de metalen planken afstofte waar de tantes hun ingemaakte groenten en voorraden bewaarden. Gillian zat het liefst op de fluwelen kussens van het nisje in de vensterbank, boven op de overloop, waar de gordijnen van damast waren en in de hoek een steeds stoffiger wordend schilderij hing van Maria Owens, die het huis vele jaren geleden had laten bouwen. Op zomerse middagen zat ze er altijd, zo ontspannen en loom dat de motten haar voor een kussen aanzagen en op haar kwamen zitten; ze maakten piepkleine gaatjes in haar T-shirts en spijkerbroeken.

Sally, driehonderdzevenennegentig dagen ouder dan haar zus, was even consciëntieus als Gillian gemakzuchtig was. Ze geloofde iets pas als het kon worden gestaafd met feiten en getallen. Als Gillian naar een vallende ster wees, hielp Sally haar eraan herinneren dat het slechts een brok oud gesteente was, opgloeiend door zijn neerwaartse vlucht door de dampkring. Sally had altijd van aanpakken gehouden; ze had een hekel aan chaos en troep, terwijl het oude huis van de tantes in Magnolia Street daar van onder tot boven van was vergeven.

Vanaf het moment dat zij in de derde klas zat en Gillian in de tweede, bereidde Sally gezonde maaltijden van gehaktbrood met verse sperziebonen en linzensoep, waarbij ze recepten gebruikte uit De kunst van het koken, dat ze het huis binnen had weten te smokkelen. Elke ochtend maakte zij het lunchpakket klaar: volkorenbrood met kalkoen en tomaat en worteltjes en een paar tarwekoekjes, wat Gillian allemaal in de prullenbak kieperde zodra Sally haar bij haar lokaal had afgezet. Zij hield meer van de hamburgers en de brownies die in de kantine verkocht werden en meestal had ze genoeg kleingeld uit de zakken van de tantes bij elkaar gescharreld om te kunnen kopen waar ze trek in had.

De tantes noemden hen Dag en Nacht en hoewel geen van de meisjes om dit grapje moest lachen of er ook maar enigszins de humor van inzag, voelden ze wel dat er een kern van waarheid in school. Veel eerder dan de meeste andere zussen zagen ze in dat de maan altijd jaloers is op de warme dag, net zoals de zon altijd naar duisternis en diepte zal verlangen. Ze wisten elkaars geheimen goed te bewaren; ze zwoeren plechtig elkaar nooit te verraden, al ging het om nog zulke onbenullige kwesties, zoals dat de een aan de staart van de kat had getrokken of vingerhoedskruid uit de tuin van de tantes had geplukt.

Het had heel goed gekund dat de zusjes, gezien al die verschillen, waren gaan kiften en dat ze elkaar waren gaan treiteren om vervolgens, als ze andere vriendinnetjes hadden gevonden, uit elkaar te groeien. Maar de andere kinderen uit de stad meden hen. Niemand durfde met de zussen te spelen en de meeste kinderen kruisten hun vingers zodra Sally en Gillian in de buurt kwamen, alsof een dergelijk gebaar hun enige bescherming kon bieden. De dapperste en brutaalste jongens liepen achter hen aan naar school, waarbij ze precies genoeg afstand hielden om zich nog snel te kunnen omdraaien en wegrennen als dat nodig mocht blijken. De jongens vonden het leuk om winterappels of stenen naar de meisjes te gooien, maar zelfs de jongens die het beste in sport waren, de clubkampioenen, misten keer op keer als ze de zusjes Owens probeerden te raken. Elke steen en elke appel belandde voor de voeten van de meisjes.

Voor Sally en Gillian waren de dagen een aaneenschakeling van kleine vernederingen. Geen enkel kind wilde een pen of een potlood gebruiken dat net door een van de meisjes Owens was aangeraakt. Niemand wilde naast hen zitten tijdens de les of in de kantine en sommige meisjes begonnen zelfs te gillen als ze de wc binnenkwamen om te plassen of te roddelen of hun haren te kammen en daar een van de zussen aantroffen. Met gym werden Sally en Gillian nooit in een team gekozen, al kon Gillian het hardste lopen van de hele stad en kon ze een bal over het dak van de school slaan, helemaal tot in Endicott Street. Ze werden nooit uitgenodigd voor partijtjes of bijeenkomsten van de welpen en ze mochten niet meedoen met hinkelen en bomen klimmen.

‘Laat ze de kolere krijgen,’ zei Gillian altijd, met haar mooie neus in de lucht, als de jongens griezelige koboldgeluiden maakten wanneer de zussen in de gangen van school voorbijkwamen, op weg naar muziekles of tekenen. ‘We krijgen ze nog wel. Wacht maar af. Op een dag zullen ze ons smeken bij ons thuis te mogen komen en dan lachen we ze vierkant uit.’

Soms, als ze in een erg slechte bui was, draaide Gillian zich plotseling om en riep: ‘Boe.’ Dan was er altijd wel een jongen die in zijn broek plaste en nog veel erger voor schut stond dan Gillian ooit had gedaan. Maar Sally had niet de moed om terug te vechten. Ze droeg donkere kleren en probeerde zo min mogelijk op te vallen. Ze deed alsof ze helemaal niet slim was en stak nooit haar hand op in de klas. Ze wist haar ware aard zo goed te verbergen dat ze na een poos aan haar eigen capaciteiten begon te twijfelen. Maar tegen die tijd was ze al veranderd in een stil muisje. Als ze in de klas al haar mond opendeed, kon ze alleen met een piepstemmetje de verkeerde antwoorden stamelen; uiteindelijk ging ze maar achter in de klas zitten, haar lippen stijf op elkaar geklemd.

Nog lieten ze haar niet met rust. Toen ze in de vierde zat stopte iemand een keer een mierennest in haar kluisje, waardoor ze wekenlang platgedrukte mieren tussen de bladzijden van haar boeken aantrof. In de vijfde legde een groepje jongens een dode muis in haar laatje. De gemeenste jongen had een papiertje op de rug van de muis geplakt. Sali, was er in onregelmatige letters opgeschreven, maar Sally kon niet lachen om het feit dat haar naam verkeerd was gespeld. Ze had moeten huilen om het kleine, opgekrulde lijfje met de ragfijne snorharen en de minuscule pootjes, maar toen de juf haar vroeg wat er aan de hand was, had ze alleen maar haar schouders opgehaald, alsof ze haar tong was verloren.

Op een stralende ochtend in april, toen Sally in de zesde groep zat, liepen alle katten van de tantes achter haar aan naar school. Vanaf dat moment durfden zelfs de docenten haar niet meer in een lege gang te passeren en bedachten ze een smoes om de andere kant op te gaan. Terwijl ze zich haastig uit de voeten maakten, wierpen de docenten haar een eigenaardige glimlach toe; misschien werden ze bang als ze dat niet deden. Dat effect hebben zwarte katten soms op mensen; ze worden helemaal trillerig en angstig, er komen herinneringen op aan donkere, griezelige nachten. De katten van de tantes waren echter helemaal niet zo angstaanjagend. Ze waren verwend en lagen altijd op de bank te slapen. Ze hadden vogelnamen, zoals Kardinaal en Kraai en Raaf en Gans. Er was een sullig jonkie dat Duif heette en een chagrijnige kater, Ekster, die naar de anderen blies om ze op afstand te houden. Het was moeilijk te geloven dat zo’n sjofel stelletje een plan had verzonnen om Sally in verlegenheid te brengen, maar toch leek dat het geval. Hoewel ze haar die dag misschien alleen maar waren gevolgd omdat ze een broodje tonijn had gemaakt voor tussen de middag, alleen voor zichzelf, want Gillian had gezegd dat ze keelontsteking had en was in bed gebleven, waar ze het grootste deel van de week zou doorbrengen, lekker met een tijdschrift en een reep chocolade, terwijl niemand zich erom bekommerde of ze op de lakens morste; het wasgoed was Sally’s afdeling.

Sally had die morgen niet eens gemerkt dat de katten achter haar aan liepen, tot ze aan haar tafeltje ging zitten. Een paar van haar klasgenootjes moesten lachen, maar er waren ook drie meisjes gillend op de verwarming gesprongen. Je zou denken dat er een stel duivels het lokaal was binnengekomen, maar het waren alleen maar die voddenbalen die met Sally waren meegelopen naar school. In optocht liepen ze langs tafels en stoelen, zwart als de nacht en jammerend als geesten die een sterfgeval aankondigden. Sally probeerde ze weg te jagen, maar de katten kwamen alleen maar dichterbij. Ze liepen voor haar neus heen en weer, hun staart in de lucht, op zo’n angstaanjagende toon miauwend dat de melk er zuur van had kunnen worden.

‘Niet doen,’ fluisterde Sally toen Ekster op haar schoot sprong en zijn nagels in haar mooiste blauwe jurk sloeg. ‘Ga weg,’ smeekte ze hem.

Maar zelfs toen Miss Mullins binnenkwam, met een liniaal op haar tafel sloeg en zei dat Sally maar beter kon zorgen dat die katten de klas uitgingen – tout de suite – omdat ze anders van school gestuurd zou worden, weigerden die ellendige beesten te vertrekken. Er brak paniek uit en Sally’s meer nerveuze klasgenootjes spraken al op fluistertoon over hekserij. Heksen werden tenslotte vaak vergezeld door een geest, een dier dat haar meest kwaadaardige bevelen moest uitvoeren. Hoe meer geesten, hoe griezeliger de bevelen, en hier stond een hele troep weerzinwekkende wezens. Een aantal kinderen was flauwgevallen; sommigen zouden de rest van hun leven een fobie voor katten houden. De gymleraar werd erbij gehaald en hij zwaaide met een bezem in de rondte, maar nog altijd wilden de katten niet vertrekken.

Een jongen achter in het lokaal, die net die ochtend een pakje lucifers van zijn vader had gejat, maakte gebruik van de chaos die in de klas was ontstaan en stak Eksters staart in brand. De lucht van de schroeiende vacht trok door het lokaal, nog voordat Ekster begon te krijsen. Sally rende op de kat af; zonder erbij na te denken ging ze op haar knieën zitten en doofde de vlammen met haar blauwe lievelingsjurk.

‘Ik hoop dat jou iets heel ergs overkomt,’ riep ze naar de jongen die Ekster in de fik had gestoken. Sally stond op, de kat als een baby in haar armen, haar gezicht en jurk vies van de rook. ‘Dan zul je merken hoe het is,’ zei ze tegen de jongen. ‘Dan weet je hoe dat voelt.’

Precies op dat moment begonnen de kinderen in het lokaal boven hen met hun voeten te stampen – van pure vreugde omdat ze net hadden gehoord dat hun dictee was opgegeten door de Engelse buldog van de meester – en er viel een steen van geluid op het hoofd van de rotjongen. Hij kromp ineen op de vloer, zijn gezicht lijkbleek, ondanks de talloze sproeten op zijn huid.

‘Dat komt door haar,’ schreeuwden een paar kinderen en diegenen die niet hardop spraken, zaten met open mond en wijdopen ogen te kijken.

Sally rende de klas uit met Ekster in haar armen en de andere katten in haar kielzog. De hele weg naar huis zigzagden de katten om haar heen en liepen voor haar voeten, door Endicott Street en Peabody Street, door de voordeur, de trap op. Ze bleven de hele middag aan Sally’s slaapkamerdeur krabben, ook toen zij zichzelf daarbinnen had opgesloten.

Sally huilde twee uur lang, onafgebroken. Ze hield van de katten, dat was het punt. Ze smokkelde schoteltjes melk voor hen naar buiten en bracht ze in een nettas naar de dierenarts in Endicott Street als ze elkaar tijdens het vechten hadden opengekrabd en de wonden waren gaan ontsteken. Ze was dol op die ellendige beesten, vooral op Ekster, maar daarnet in de klas, waar ze zich had geschaamd als nooit tevoren, zou ze met plezier hebben toegekeken terwijl ze stuk voor stuk werden verzopen in een emmer ijswater of werden afgeschoten met een luchtbuks. Zodra ze zichzelf weer een beetje in de hand had, ging ze naar buiten om Ekster te verzorgen en zijn staart schoon te maken en in verband te wikkelen, maar diep vanbinnen wist ze dat ze hem had verraden. Vanaf die dag had Sally een lagere dunk van zichzelf. Ze vroeg de tantes niet langer om gunsten, zelfs niet om de bescheiden beloningen waar ze recht op had. Sally had geen standvastiger en onbuigzamer rechter kunnen vinden; ze vond dat ze was tekortgeschoten in mededogen en zelfbeheersing en voor straf moest ze zichzelf voortaan wegcijferen.

Na het incident met de katten werden Sally en Gillian meer gevreesd dan genegeerd. De andere meisjes op school plaagden hen niet langer; in plaats daarvan liepen ze snel weg als de zusjes Owens eraan kwamen, hun blik naar de grond gericht. Geruchten over hekserij deden de ronde en gingen per briefje van het ene tafeltje naar het andere; op fluistertoon werden op de gang en in de wc’s beschuldigingen geuit. De kinderen die zelf een zwarte kat hadden, smeekten hun ouders om een ander huisdier, een collie of een cavia of zelfs een goudvis. Als het footballteam verloor of als er in het handwerklokaal een oven ontplofte, keek iedereen naar de zusjes Owens. In de pauze durfden zelfs de brutaalste jongens hen niet af te gooien met trefbal of hun kant op te spugen; niet een van hen gooide nog met appels of stenen. Op slaapfeestjes en bijeenkomsten van de welpen waren er kinderen die zwoeren dat Sally en Gillian je in een hypnotische trance konden brengen, waardoor je als een hond zou gaan blaffen of zonder aarzeling van een rots zou springen als zij dat wilden. Ze konden je betoveren met een enkel woord of een knik van hun hoofd. En als een van beide zussen echt kwaad was hoefde ze alleen maar de tafel van negen achterwaarts op te zeggen en je was er geweest. Je ogen zouden ineenschrompelen in hun kassen. Huid en botten zouden versmelten tot pudding. Een dag later zou je worden opgediend in de kantine van school en niemand die er ooit achter kwam.

De kinderen uit de stad konden roddelen wat ze wilden, maar feit was dat bijna alle moeders de tantes minstens één keer in hun leven hadden opgezocht. Af en toe kwam er iemand om rode-peperthee voor een maag die opspeelde, of om oranje zijdeplant tegen de zenuwen, maar de vrouwen uit de stad wisten precies waarvoor ze het beste bij de tantes terechtkonden: hun specialiteit was liefde. De tantes werden niet uitgenodigd voor etentjes of inzamelingsbijeenkomsten van de bibliotheek, maar als een vrouw uit de stad ruzie had met haar geliefde, als ze zwanger bleek van een ander of erachter kwam dat haar man een trouweloze hond was, kon je haar bij de achterdeur van Owens aantreffen; als de schemering was gevallen, op het uur waarin de schaduwen je gelaatstrekken maskeerden zodat niemand je kon herkennen onder de blauweregen, die grillige struik die al boven de deur groeide toen nog geen van de huidige inwoners van de stad was geboren.

Het maakte niet uit of een vrouw lesgaf in de vijfde groep van de lagere school of dat ze de vrouw van de dominee was of wellicht de vaste vriendin van de orthodontist uit Peabody Street. Het deed er niet toe of de mensen zwoeren dat er zwarte vogels uit de lucht kwamen vallen om je ogen uit te pikken als je het huis van Owens vanuit oostelijke richting naderde. Verlangen schonk mensen soms op wonderbaarlijke wijze ongekende moed. Als je de tantes mocht geloven, kon het een volwassen vrouw onverhoeds besluipen en haar doen veranderen van een verstandig wezen in iets stompzinnigs als een vlo die steeds maar achter dezelfde hond aan zit. Als iemand eenmaal het besluit had genomen om op de achterdeur te kloppen, aarzelde ze daarna geen seconde meer om bergamotthee te drinken met ingrediënten die niet eens hardop uitgesproken mochten worden, maar die nog diezelfde nacht zeker tot een bloeding zouden leiden. Ze was er dan al toe bereid om een van de tantes met een zilveren naald in de middelvinger van haar linkerhand te laten prikken, als ze daarmee haar geliefde nog één keer terug kon krijgen.

De tantes klokten als hennen wanneer er een vrouw over het arduinstenen pad kwam. Ze konden de wanhoop al op een kilometer afstand ruiken. Een vrouw die tot over haar oren verliefd was en zich ervan wilde verzekeren dat haar liefde werd beantwoord, zou zonder enig probleem afstand doen van een camee die al generaties lang in haar familie was. Een bedrogen vrouw was bereid een nog hogere prijs te betalen. Maar vrouwen die op de man van een ander aasden waren het ergste. Zij hadden letterlijk alles over voor de liefde. Hun zenuwen waren strakgespannen, als elastiekjes, en ze hadden lak aan regels en goede manieren. Zodra de tantes zo’n vrouw op het tuinpad zagen, stuurden ze de kinderen direct naar zolder, ook in december als het al ruim voor halfvijf begon te schemeren.

Op deze onheilspellende avonden begonnen de zusjes nooit te sputteren dat het nog te vroeg was of dat ze helemaal nog niet moe waren. Op kousenvoeten slopen ze naar boven, hand in hand. Op de overloop, onder het stoffige, oude schilderij van Maria Owens, wensten de meisjes de tantes welterusten; ze gingen naar hun kamer, trokken hun nachtjapon over hun hoofd en liepen meteen door naar de achtertrap, waar ze weer naar beneden konden sluipen, hun oren tegen de muur konden drukken en het gesprek woord voor woord konden volgen. Soms, als het een uitzonderlijk donkere avond was en Gillian een dappere bui had, duwde ze met haar voet de deur op een kier, waarna Sally hem niet meer dicht durfde te doen uit angst dat hij zou kraken en ze hen zou verraden.

‘Bespottelijk,’ fluisterde Sally altijd. ‘Wat een onzin,’ luidde haar oordeel.

‘Nou, dan ga je toch weer naar bed,’ fluisterde Gillian terug. ‘Toe dan,’ spoorde ze haar aan, wetende dat Sally niets wilde missen van wat er stond te gebeuren.

Vanaf hun plek op de trap zagen de meisjes het oude zwarte fornuis, de tafel en het gehaakte kleed waar de klanten van de tantes over liepen te ijsberen. Ze konden zien hoe de liefde je in haar greep kon krijgen, van top tot teen, om nog maar te zwijgen van alle lichaamsdelen daartussenin.

Zodoende wisten Sally en Gillian dingen die de meeste kinderen van hun leeftijd niet wisten: dat het altijd goed was om afgeknipte nagels, die ooit levend weefsel van je geliefde waren geweest, te bewaren voor het geval hij het in zijn hoofd zou halen om vreemd te gaan; dat een vrouw zo naar een man kon verlangen dat ze in de gootsteen moest overgeven of zo hard moest huilen dat er bloed in haar ooghoeken verscheen.

Op avonden dat er een oranjekleurige maan aan de hemel stond en er in de keuken een vrouw zat te huilen, haakten Sally en Gillian hun pinken in elkaar en zwoeren zich nooit te laten leiden door passie.

‘Jasses,’ fluisterden de meisjes tegen elkaar, wanneer een klant van de tantes haar blouse omhoogschoof om de rauwe littekens te laten zien op de plek waar ze met een scheermes de naam van haar geliefde in de huid had gekerfd.

‘Dat nooit,’ zwoeren de meisjes en haakten hun vingers nog steviger in elkaar.

Tijdens de winter waarin Sally twaalf was en Gillian bijna elf, ontdekten ze dat het in de liefde soms het gevaarlijkste was om te krijgen waar je naar smachtte. Het was de winter waarin de tantes werden bezocht door een jonge vrouw die bij de drugstore werkte. De temperatuur was al dagen aan het zakken. De motor van de Ford-station van de tantes sputterde en weigerde aan te slaan en de banden waren vastgevroren aan de betonvloer van de garage. De muizen waagden zich niet buiten de warmte van de slaapkamermuren; de zwanen in het park pikten naar ijzige algen, maar hun maag bleef knorren. Het was zo’n koude periode en de lucht was zo kil en paars dat de meisjes huiverden als ze omhoogkeken.

De klant die op een donkere avond langskwam was niet knap, maar ze stond bekend om haar vriendelijkheid en haar goede humeur. Ze bracht kerstdiners naar bejaarden en ze zong in een koor met de stem van een engel en deed altijd wat extra siroop in het glas van de kinderen die vanilla-coke bestelden. Maar het onopvallende, vriendelijke meisje was zo overstuur toen ze in het schemerdonker arriveerde, dat ze in elkaar gedoken op het hand-gehaakte kleed ging liggen; ze had haar vuisten zo stevig gebald dat het haast de klauwen van een kat leken. Ze gooide het hoofd in de nek en het glanzende haar viel als een gordijn voor het gezicht; ze beet op haar lip tot die begon te bloeden. Ze werd verteerd door liefde en was al vijftien kilo afgevallen. Hierdoor leken de tantes medelijden met haar te hebben, wat zeldzaam was. Hoewel het meisje weinig geld had gaven ze haar het krachtigste drankje dat ze hadden, met nauwkeurige aanwijzingen hoe ze kon zorgen dat de man van een ander verliefd op haar werd. Vervolgens waarschuwden ze haar dat gedane zaken geen keer namen, dus dat ze heel zeker van haar zaak moest zijn.

‘Heel zeker,’ zei het meisje met haar mooie, rustige stem. Blijkbaar stelde dit de tantes gerust, want ze gaven haar het hart van een duif, geserveerd op een van hun mooiste schalen; zo eentje met blauwe wilgen en een rivier van tranen.

Sally en Gillian zaten in het donker op de achtertrap, hun knieën tegen elkaar aan gedrukt, met groezelige blote voeten. Ze rilden, maar toch grijnsden ze naar elkaar en deden op fluistertoon mee toen de tantes een spreuk opzegden die ze wel konden dromen: ‘Steek ik deze speld in mijn geliefdes hart, wordt zijn toewijding mijn part. Hij kent slaap noch rust eer mijn verlangen is geblust. Pas als hij mij zijn hart heeft gegeven, keert de rust terug in zijn leven.’ Gillian maakte korte steekbewegingen, net als de vrouw bij het duivenhart moest doen, zeven nachten achter elkaar voor het slapengaan, terwijl ze de woorden herhaalde.

‘Dat wordt nooit wat,’ fluisterde Sally achteraf, terwijl ze op de tast de trap opliepen en door de gang naar hun kamer slopen.

‘Wie weet,’ fluisterde Gillian terug. ‘Ze is niet mooi, maar we kunnen de mogelijkheid niet uitsluiten.’

Sally ging rechtop staan; ze was ouder en langer en wist het altijd beter. ‘Dat wil ik dan weleens zien.’

Bijna twee weken hielden Sally en Gillian de vrouw met het liefdesverdriet in de gaten. Als twee privédetectives hingen ze uren in de winkel rond en gaven al hun zakgeld uit aan cola en patat om haar te kunnen observeren. Ze achtervolgden haar als ze naar haar huis ging – een appartement dat ze deelde met een vrouw die bij de stomerij werkte. Hoe meer ze haar doen en laten natrokken, hoe meer Sally het gevoel kreeg dat ze haar privacy schonden. Maar de zussen bleven geloven dat ze belangrijk onderzoek verrichtten, hoewel Gillian niet altijd meer precies wist met welk doel.

‘Heel eenvoudig,’ zei Sally tegen haar. ‘We moeten bewijzen dat de tantes helemaal geen geheime krachten bezitten.’

‘Als de tantes de boel gewoon belazeren,’ grinnikte Gillian, ‘zijn wij net als ieder ander.’

Sally knikte. Ze kon onmogelijk duidelijk maken hoe belangrijk dat voor haar was, want het was haar hartenwens net zo te zijn als ieder ander. ’s Nachts droomde Sally van boerderijen met witte, houten hekjes en als ze dan ’s morgens wakker werd en een blik wierp op de zwarte, ijzeren spijlen om hen heen, sprongen de tranen haar in de ogen. Andere meisjes, wist ze, wasten zich met lelieblanke en heerlijk geurende stukken zeep, terwijl Gillian en zij zich moesten behelpen met de zwarte zeep die de tantes twee keer per jaar op de achterste brander van het fornuis bereidden. Andere meisjes hadden een vader en een moeder die geen enkele boodschap hadden aan verlangens of het lot. Geen enkel huis in de straat of in de stad had een la vol cameeën, betaald voor ingeloste verlangens.

Sally kon alleen maar hopen dat haar leven misschien minder abnormaal was dan het leek. Als de liefdestoverformule niet werkte bij de vrouw van de drugstore, deden de tantes misschien alleen maar alsof ze bepaalde krachten bezaten. De zussen wachtten af en smeekten dat er niets zou gebeuren. En net toen het duidelijk leek dat er inderdaad niets zou gebeuren, parkeerde meneer Halliwell, het hoofd van hun school, zijn auto voor het appartement van de vrouw van de drugstore, net toen het begon te schemeren. Hij liep naar binnen alsof er niets aan de hand was, maar Sally zag hoe hij steeds achteromkeek; zijn ogen waren dof, alsof hij zeven nachten achtereen niet had geslapen.

Die avond gingen de meisjes niet naar huis om te eten, al had Sally de tantes beloofd om lamskoteletjes met witte bonen te maken. De wind was opgestoken en er viel een koude regen uit de lucht; toch bleven de meisjes tegenover het appartement van de vrouw van de drugstore staan. Meneer Halliwell kwam pas na negenen weer naar buiten, met een merkwaardige blik in zijn ogen, alsof hij niet goed wist waar hij was. Hij liep zijn auto straal voorbij en pas halverwege de weg naar huis herinnerde hij zich dat hij zijn auto ergens anders had geparkeerd, waarna het hem nog bijna een uur kostte om de vergeten plek terug te vinden. Vanaf die dag verscheen hij elke avond op precies dezelfde tijd. Een keer had hij zelfs het lef om naar de zaak te komen en een cheeseburger met cola te bestellen, hoewel hij er geen hap van nam en in plaats daarvan verlangend naar de vrouw staarde die hem had weten te betoveren. Hij nam plaats op de eerste de beste barkruk, zo opgewonden en verliefd dat het linoleum van de bar begon te bobbelen op de plek waar hij zijn ellebogen neerzette. Toen hij Sally en Gillian na lange tijd in het oog kreeg, sommeerde hij de zussen terug te gaan naar school en pakte hij de cheeseburger, maar nog altijd kon hij zijn ogen niet van de vrouw afhouden. Hij was ten prooi gevallen aan de liefde, dat leed geen twijfel; de tantes hadden hem niet trefzekerder kunnen raken met een pijl en boog.

‘Toeval,’ hield Sally vol.

‘Ik betwijfel het.’ Gillian haalde haar schouders op. Iedereen kon zien dat de vrouw van de winkel straalde, terwijl ze sorbets klaarmaakte of recepten voor antibiotica en hoestsiroop in ontvangst nam. ‘Ze heeft wat ze wilde. Hoe het ook komt.’

Maar later bleek dat de vrouw niet precies had wat ze wilde. Ze keerde terug naar de tantes, nog meer van streek dan eerst. Liefde was één ding, trouwen was een tweede. Meneer Halliwell wist namelijk niet zeker of hij wel van zijn vrouw af wilde.

‘Misschien kun je maar beter niet kijken,’ fluisterde Gillian tegen Sally.

‘Hoezo?’

De meisjes fluisterden in elkaars oor; ze waren bang, wat ze eigenlijk nooit waren als ze vanaf de veilige trap naar binnen gluurden.

‘Ik heb het een keer eerder gezien.’ Gillian zag uitzonderlijk wit; haar blonde haar hing als een wolk om haar gezicht.

Sally schoof een stukje bij haar zus vandaan. Ze begreep nu wat mensen bedoelden als ze zeiden dat bloed in ijs kon veranderen. ‘Zonder mij?’

Gillian ging vaak zonder haar zus naar de achtertrap om zichzelf op de proef te stellen, om te kijken hoe onbevreesd ze was. ‘Ik dacht dat je het niet wilde zien. Soms doen ze echt de gruwelijkste dingen. Daar kun jij niet tegen.’

Na die opmerking moest Sally wel naast haar jongere zus op de trap blijven zitten, al was het alleen maar om te bewijzen dat ze het durfde. ‘We zullen weleens zien wie ertegen kan – en wie niet,’ fluisterde ze.

Maar Sally zou nooit zijn gebleven – ze zou naar haar kamer zijn gevlogen en de deur op slot hebben gedaan – als ze had geweten wat er voor afschuwelijks moest gebeuren om een man zover te krijgen dat hij met een vrouw trouwde terwijl hij dat aanvankelijk niet wilde. Ze deed haar ogen dicht toen ze de treurduif binnenbrachten. Ze drukte haar handen tegen haar oren om niet het gekrijs te hoeven horen toen ze de duif op het aanrecht legden. Ze zei tegen zichzelf dat ze lamskoteletjes had gemaakt en kip had gebraden, en dat dit eigenlijk net zoiets was. Maar toch at Sally vanaf die dag geen vlees meer, geen gevogelte en zelfs geen vis, en de rillingen liepen haar over de rug als ze in de bomen een troep mussen of winterkoninkjes zag zitten, die ergens van schrokken en opvlogen. Nog heel lang zou ze de hand van haar zus pakken zodra de lucht donkerder werd.

De hele winter zagen Sally en Gillian de vrouw van de drugstore samen met meneer Halliwell. In januari ging hij scheiden om met haar te kunnen trouwen en ze namen hun intrek in een wit huisje op de hoek van Third Street en Endicott Street. Eenmaal getrouwd waren ze altijd samen. Waar de vrouw ook ging, naar de markt of naar haar gymclubje, meneer Halliwell ging met haar mee, als een goed afgerichte hond die niet aan de lijn hoeft. Zodra de school uit was ging hij naar de drugstore; hij kwam op de gekste tijden langs, met een handvol viooltjes of een doos nougat, en soms hoorden de zussen hoe zijn kersverse vrouw tegen hem uitviel, ondanks alle cadeaus. Was het zo erg om haar één tel uit het oog te verliezen? Dat snauwde ze haar geliefde toe. Kon hij haar niet één tel met rust laten?

Tegen de tijd dat de blauweregen weer in bloei stond, het jaar erop, kwam de vrouw van de drugstore terug. Sally en Gillian waren in de tuin aan het werk, in het schemerdonker, en ze plukten lente-ui voor een vegetarische stoofschotel. De wilde tijm achter in de tuin begon al zijn heerlijke geur te verspreiden, zoals altijd in dit jaargetijde, en de rozemarijn was al minder dof en teer dan eerst. Het was zo’n vochtige periode dat de muggen al volop in de aanval waren en Gillian aan de bulten krabde die zich op haar huid hadden gevormd. Sally moest aan haar mouw trekken om haar erop te attenderen wie er over het stenen pad liep.

‘Uh-oh,’ zei Gillian. Ze hield op met krabben. ‘Wat ziet ze eruit.’

De vrouw van de drugstore zag er niet langer fris uit, ze leek een oude vrouw. Haar haar glansde niet meer en haar mond had een merkwaardige vorm, alsof ze in iets bitters had gebeten. Ze wreef haar handen over elkaar; misschien omdat haar huid droog was, maar waarschijnlijker omdat ze óp was van de zenuwen. Sally pakte de tenen mand met uitjes en zag hoe de klant van de tantes op de achterdeur klopte. Toen er niet werd opengedaan, bonsde ze op het hout, uitzinnig, woedend. ‘Doe open,’ schreeuwde ze keer op keer. Ze bleef maar bonzen en het geluid galmde na, onbeantwoord.

Toen de vrouw de zussen in het oog kreeg en de tuin inliep, werd Gillian lijkbleek en klampte zich aan haar zus vast. Sally bleef roerloos staan omdat ze goed beschouwd toch nergens heen kon. De tantes hadden de schedel van een paard aan het hek genageld om de buurtkinderen, die het op hun aardbeien en munt hadden voorzien, op afstand te houden. Sally merkte dat ze in stilte hoopte dat hij ook kwade geesten op afstand zou houden, want daar had de vrouw van de drugstore veel van weg toen ze op hen af kwam stormen, in de tuin waar zo vroeg in het voorjaar al een overvloed aan lavendel, rozemarijn en knoflook groeide, terwijl de meeste tuinen in de buurt nog dor en kaal waren.

‘Kijk nou wat ze me hebben aangedaan,’ huilde de vrouw van de drugstore. ‘Hij laat me geen seconde alleen. Hij heeft alle sloten verwijderd, zelfs die van de wc. Ik kan niet slapen en niet eten omdat hij me constant zit aan te staren. Hij wil voortdurend neuken, ik ben van buiten en van binnen helemaal beurs.’

Sally deed twee stappen achteruit en struikelde bijna over Gillian, die zich nog altijd aan haar vastklampte. Dit was niet de manier waarop mensen gewoonlijk tegen kinderen spraken, maar het kon de vrouw van de drugstore blijkbaar gestolen worden wat wel en niet hoorde. Sally zag dat haar ogen rood waren van het huilen. Ze had een kwaadaardige trek om haar mond, alsof er alleen maar nare woorden van haar lippen konden rollen.

‘Waar zijn de heksen die me dit hebben aangedaan?’ zei de vrouw.

De tantes stonden achter het raam en zagen wat inhaligheid en domheid met een mens kunnen doen. Treurig schudden ze het hoofd toen Sally een blik in de richting van het raam wierp. Ze wilden geen verdere bemoeienis met de vrouw van de drugstore. Sommige mensen laten zich niet behoeden voor het ongeluk. Je kunt het proberen, je kunt ze op alle gevaren wijzen, maar ze drijven toch hun eigen zin door.

‘Onze tantes zijn op vakantie,’ zei Sally met een bibberig, ongeloofwaardig stemmetje. Ze had nog nooit gelogen en het liet een zwarte smaak achter in haar mond.

‘Ga ze halen,’ schreeuwde de vrouw. Ze was niet langer de vrouw die ze ooit was geweest. Bij koorrepetities begon ze tijdens haar solo’s te huilen en moest naar de parkeerplaats geleid worden, omdat ze anders het hele programma in de war zou sturen. ‘Nu meteen of ik sla je tot moes.’

‘Laat ons met rust,’ zei Gillian vanaf haar veilige plek achter Sally’s rug. ‘Anders spreken we een vloek over je uit.’

Toen de vrouw van de drugstore dat hoorde, knapte er iets. Ze wilde Gillian grijpen en zwaaide een arm naar voren. Maar ze raakte Sally, en wel zo hard dat Sally achteruitdeinsde en de rozemarijn en het ijzerhard vertrapte. Achter het vensterglas spraken de tantes de woorden uit die ze als kind hadden geleerd om de kippen rustig te krijgen. Een hok vol bruin-witte scharminkels die nooit meer kakelden toen de tantes met ze klaar waren; feitelijk was het aan hun stilzwijgen te danken dat ze in het holst van de nacht door zwerfhonden werden meegenomen.

‘O,’ zei Gillian toen ze zag wat er met haar zus was gebeurd. Op Sally’s gezicht werd een bloedrode vlek zichtbaar, maar het was Gillian die begon te huilen. ‘Ellendig mens,’ zei ze tegen de vrouw van de drugstore. ‘Kreng!’

‘Heb je me niet gehoord? Haal je tantes!’ Tenminste, dat was wat de vrouw van de drugstore probeerde te zeggen, maar niemand hoorde ook maar een woord. Er kwam geen geluid over haar lippen. Geen schreeuw of gil en al helemaal geen verontschuldiging. Ze bracht een hand naar haar keel, alsof iemand haar probeerde te wurgen, maar in werkelijkheid werd ze verstikt door alle liefde waar ze zo naar had verlangd. Sally keek naar de vrouw, naar haar gezicht dat wit was van angst. Naar later bleek zou de vrouw van de drugstore nooit meer een woord zeggen, hoewel ze soms nog wel schelle geluidjes voortbracht die veel weghadden van het koeren van een duif. Of, als ze echt buiten zinnen was, een schril gepiep dat deed denken aan het paniekerige geluid van kippen die achternagezeten worden om eerst in een mand en vervolgens in de pan gestopt te worden. Haar vriendinnen van het koor treurden om het verlies van haar prachtige stem, maar na verloop van tijd begonnen ze haar te mijden. Haar rug was helemaal krom, als van een kat die op gloeiende kolen is gestapt. Ze kon geen vriendelijk woord horen zonder haar handen tegen haar oren te drukken en met haar voeten op de grond te stampen, als een verwend kind.

De rest van haar leven zou ze achtervolgd worden door een man die te veel van haar hield, zonder dat zij hem kon zeggen dat hij moest ophoepelen. Sally wist dat de tantes de deur voorgoed voor deze klant gesloten zouden houden, al kwam ze duizend keer terug. Deze vrouw had het recht verspeeld om ooit nog iets te vragen. Wat had ze gedacht, dat de liefde een lolletje was, een aardigheidje, een prettig tijdverdrijf? Echte liefde was gevaarlijk, het trof je in je binnenste en beet zich vast en als je het niet snel genoeg losliet, was je bereid om er alles voor te doen. Als de vrouw van de drugstore verstandig was geweest, had ze in de eerste plaats een tegengif gevraagd en geen toverformule. Tenslotte had ze datgene gekregen waar ze om had gevraagd en al had zij er misschien nog steeds niets van geleerd, iemand anders in de tuin wél. Er was een meisje dat genoeg wist om naar binnen te gaan en de deur driemaal achter zich op slot te draaien, en niet één traan te vergieten tijdens het snijden van de uien, die zo scherp waren dat ieder ander er de hele nacht van had moeten huilen.

Eén keer per jaar, op de midzomeravond, vond een mus zijn weg naar het huis van Owens, en hoe iedereen ook zijn best deed om het te voorkomen, de vogel wist altijd binnen te dringen. Of ze nou schoteltjes met zout in de vensterbanken zetten en een klusjesman in de arm namen om de goot en het dak te repareren, de vogel kwam toch wel binnen. Hij drong het huis binnen als het begon te schemeren, in het uur der smarten. Hij kwam altijd in stilte, maar met een vastberadenheid waar zout noch bakstenen tegen opgewassen waren, alsof het arme dier niet anders kon dan neerstrijken op de gordijnen en de stoffige kandelaar met glasdruppels als tranen.

De tantes hielden hun bezem in de aanslag, klaar om de vogel het huis uit te jagen, maar de mus zat te hoog om zich te laten pakken. Terwijl hij door de eetkamer vloog, waren de zussen aan het tellen, want ze wisten dat drie rondjes een voorbode was van tegenspoed, en hij vloog altijd drie rondjes. Tegenspoed was natuurlijk niets nieuws voor de zusjes Owens, zeker niet toen ze jong waren. Zodra ze op de middelbare school zaten liepen de jongens, die hen al die jaren hadden gemeden, plotseling als hondjes achter Gillian aan. Het kon gebeuren dat ze naar de supermarkt ging om een blik erwtensoep te halen en bij thuiskomst verkering had met de jongen die de diepvriesvakken vulde. Hoe ouder ze werd, hoe ernstiger vormen het begon aan te nemen. Misschien glansde haar huid zo door de zwarte zeep waar ze zich mee waste; hoe het ook kwam, ze was gepassioneerd en dat viel iedereen op. Jongens keken haar aan en werden zo duizelig dat ze naar de eerste hulp moesten voor een stoot zuurstof of een extra litertje bloed. Mannen die gelukkig getrouwd waren, oud genoeg om haar vader te kunnen zijn, haalden het in hun hoofd om haar ten huwelijk te vragen en haar gouden bergen te beloven, of in elk geval hun versie daarvan.

Als Gillian een korte rok droeg veroorzaakte ze aanrijdingen in Endicott Street. Honden die met dikke kettingen aan hun hok waren verankerd, vergaten te grommen en te blaffen als zij voorbijkwam. Op een bloedhete Memorial Day liet Gillian haar haar zo kort knippen als een jongen, en bijna alle meisjes uit de stad volgden haar voorbeeld. Maar geen van allen wisten ze een verkeersopstopping te veroorzaken door hun mooie nek te tonen. Geen van allen konden ze met hun stralende glimlach een voldoende halen voor biologie of maatschappijleer, zonder ook maar één proefwerk te maken of ook maar één avond aan hun huiswerk te besteden. In de zomer waarin Gillian zestien werd, bracht het complete footballteam van de universiteit elke zaterdag in de tuin van de tantes door. Daar zaten ze dan, keurig op een rijtje, onbeholpen, zwijgzaam en tot over hun oren verliefd. Ze trokken onkruid uit tussen de nachtschade en ijzerhard en ze vermeden met zorg de sjalotjes, die zo scherp waren dat elke jongen die niet goed oplette de huid van zijn vingers voelde wegschroeien.

Gillian brak harten zoals andere mensen takken in stukken braken om als aanmaakhout te gebruiken. Aan het eind van de middelbare school was ze er zo rap en gewiekst in dat sommige jongens niet eens doorhadden wat er gebeurde, totdat ze ineens niet meer wisten waar ze het moesten zoeken van ellende. Als je alle problemen waar de meeste meisjes in hun tienerjaren mee werden geconfronteerd bij elkaar optelde en het geheel zo’n vierentwintig uur liet inkoken, hield je iets over ter grootte van een Snickers. Maar als je alle problemen bij elkaar nam die Gillian Owens over zich afriep, om nog maar te zwijgen van al het verdriet dat ze veroorzaakte, kreeg je een kleverige massa zo hoog als het State House in Boston.

De tantes maakten zich absoluut geen zorgen over Gillians reputatie. Het kwam niet bij hen op haar te verbieden uit te gaan of om eens een hartig woordje met haar te wisselen. Toen Sally haar rijbewijs had gehaald, gebruikte ze de stationwagon om boodschappen te doen en afval naar de vuilstortplaats te brengen; maar zodra Gillian kon rijden vertrok ze elke zaterdagavond met de auto en kwam ze pas tegen zonsopgang weer terug. De tantes hoorden Gillian de voordeur binnensluipen; ze vonden bierflesjes in het handschoenenvakje van de Ford. Zo zijn meisjes nou eenmaal, was de visie van de tantes, en dat gold al helemaal voor een meisje van Owens. De enige raad die de tantes haar gaven was dat een baby eenvoudiger was te voorkomen dan op te voeden, en zelfs Gillian, roekeloos als ze was, zag in dat daar een grond van waarheid in zat.

Sally was degene om wie de tantes zich zorgen maakten. SalIy, die elke avond voedzame maaltijden bereidde en vervolgens de afwas deed; Sally, die op dinsdag naar de markt ging en op donderdag de was buiten hing, zodat de lakens en de handdoeken lekker fris roken. De tantes probeerden haar aan te sporen om minder braaf te zijn. Naar hun mening was goedheid geen deugd maar een gebrek aan ruggengraat, angst vermomd als deemoed. De tantes vonden dat er belangrijker dingen waren om je druk over te maken dan stofnesten onder het bed of bladeren op de veranda. De vrouwen van Owens hadden lak aan conventies; ze waren koppig en eigenzinnig en dat was ook de bedoeling. Nichten die gingen trouwen hadden er altijd op gestaan hun eigen naam te houden en ook hun dochters heetten Owens. Vooral de moeder van Gillian en Sally, Regina, was moeilijk in toom te houden geweest. De tantes moesten hun tranen bedwingen als ze eraan dachten hoe Regina ’s avonds, als ze te veel whisky had gedronken, op haar kousen over de balustrade van de veranda had gelopen, de armen gestrekt om haar evenwicht te bewaren. Ze mocht dan roekeloos zijn geweest, maar Regina wist wel te genieten, een gave waar de Owensvrouwen trots op waren. Gillian had de wilde haren van haar moeder, maar Sally wist niet eens wat plezier maken betekende.

‘Ga toch eens uit,’ drongen de tantes aan als ze op zaterdagavond met een bibliotheekboek op de bank lag. ‘Ga wat leuks doen,’ suggereerden ze met hun iele, schelle stemmen die de slakken uit de tuin konden verjagen, maar Sally niet van de bank wisten te verdrijven.

De tantes probeerden Sally te helpen om wat meer vrienden te maken. Ze haalden jongens binnen zoals andere oude dametjes zwerfkatten binnenhaalden. Ze plaatsten advertenties in universiteitsblaadjes en belden met studentenverenigingen. Elke zondag gaven ze een tuinfeest met belegde broodjes en flesjes bier, maar Sally bleef onverstoorbaar op haar metalen klapstoel zitten, haar benen over elkaar geslagen, haar gedachten elders. De tantes kochten roze lippenstift en badzout uit Spanje voor haar. Ze bestelden feestjurken en kanten slipjes en zachte, suède laarsjes bij een postorderbedrijf, maar Sally gaf alles aan Gillian, die wel raad wist met die cadeaus, en kroop zelf op zaterdagavond weer achter een boek, zoals ze op donderdag de was bleef doen.

Dat betekent niet dat Sally geen pogingen deed om verliefd te worden. Ze was verstandig en diepzinnig en kon zich ongekend goed concentreren. Een tijdlang nam ze elke uitnodiging aan voor de film, een feestje of een wandeling rond de vijver in het park. Jongens die op de middelbare school iets met Sally hadden, waren verbijsterd dat ze zich zo lang op een enkele kus kon concentreren en vroegen zich af waar ze nog meer toe in staat zou zijn. Twintig jaar later dachten velen van hen nog aan haar op ongepaste momenten, maar zij had voor geen van allen ooit iets gevoeld en ze kon zelfs hun namen niet onthouden. Ze ging nooit twee keer met dezelfde jongen uit, want dat leek haar niet eerlijk en destijds geloofde ze nog in zaken als eerlijkheid, zelfs in kwesties die zo vreemd en ongebruikelijk waren als de liefde.

Terwijl Sally zag hoe Gillian de halve stad afwerkte, vroeg ze zich af of zij misschien een brok graniet had op de plek waar haar hart hoorde te zitten. Maar tegen de tijd dat de zussen van de middelbare school kwamen, was het duidelijk dat Gillian wel voor iemand kon vallen, maar nooit langer dan twee weken bleef liggen. Sally begon te denken dat ze beiden evenzeer vervloekt waren en gezien hun achtergrond en opvoeding was het ook geen wonder dat de zussen zo weinig geluk hadden. De tantes hadden namelijk nog steeds de foto’s op hun bureau staan van de mannen van wie zij ooit hadden gehouden, twee broers die te trots waren geweest om te gaan schuilen toen het tijdens een picknick plotseling begon te onweren. De mannen werden ter plekke door de bliksem getroffen en lagen nu begraven onder een gladde, ronde steen; bij zonsopkomst en zonsondergang kwamen de treurduiven er samen. Elk jaar in augustus sloeg op diezelfde plek opnieuw de bliksem in en jongeren die verliefd waren daagden elkaar uit om over het grasveld te rennen als de zwarte donderwolken aan de hemel verschenen. Gillians vriendjes waren de enigen die het zo te pakken hadden dat ze het risico namen om getroffen te worden. Twee van hen belandden na hun spurt over het grasveld in het ziekenhuis. De rest van hun leven bleef hun haar recht overeind staan en hielden ze wijd opengesperde ogen, zelfs in hun slaap.

Toen Gillian achttien jaar was bleef ze drie maanden lang verliefd, genoeg om te besluiten stiekem in Maryland te gaan trouwen. Ze moest wel weglopen omdat de tantes geen toestemming wilden geven. Naar hun oordeel was Gillian jong en naïef en zou ze in recordtijd zwanger zijn – alle vereisten voor een ellendig en burgerlijk bestaan. Naar later bleek hadden de tantes het alleen bij het rechte eind gehad wat betreft naïviteit en leeftijd. Gillian had geen tijd om zwanger te worden – twee weken na het huwelijk liet ze haar man in de steek voor de monteur die hun Toyota had gerepareerd. Dat was het begin van een aaneenschakeling van huwelijkse drama’s; op de avond dat ze wegliep leek echter alles binnen handbereik, zelfs het geluk. Sally hielp mee witte lakens aan elkaar te knopen zodat Gillian kon ontsnappen. Sally vond haar zus inhalig en egoïstisch; Gillian vond Sally pedant en een tutje, maar ze bleven zussen. En nu hun wegen zich zouden scheiden stonden ze samen voor het open raam, omhelsden elkaar, huilden en zwoeren dat ze slechts voor korte tijd uit elkaar zouden gaan.

‘Ging je maar met ons mee.’ Gillian sprak op fluistertoon, net als tijdens het onweer.

‘Je hoeft niet te gaan,’ had Sally gezegd. ‘Als je het niet zeker weet.’