Wat jij niet weet

Wat jij niet weet

Cecile Korevaar

‘Wat jij niet weet’

Cecile Korevaar

3e druk november 2018

Uitgeverij: Godijn Publishing

BOEK10

Vormgeving omslag: Jen Minkman en harrydegraaf.nl

Auteursfoto: Vicky Pronk Fotografie

Fotograaf coverfoto: Vicky Pronk Fotografie

Covermodel: Valerie Korevaar en Flo Breebaart

ISBN 978-94-92115-42-3

ISBN E-book 978-94-92115-61-4

NUR 285

©2018 Godijn Publishing | www.godijnpublishing.nl

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Godijn Publishing.

Voor Valerie, Thiemen en Faber

‘Traditions are made by people,

so they can be changed by people.’

Graça Machel

Hoofdstuk 1

Grote druppels kletterden als bakstenen op het golfplaten dak. Al dagenlang regende het non-stop en zat ik als een kluizenaar opgesloten in mijn houten huisje. Mijn privédomein, dat op steenworp afstand van het huis van mijn ouders lag, was nauwelijks bestand tegen dit natuurgeweld. Ikzelf evenmin. Het kurkdroge Kenia dat ik kende van televisie bleek een illusie, althans tijdens het regenseizoen, en daar zaten we middenin.

Met mijn wijsvingers drukte ik mijn oren dicht in de hoop dat het oorverdovende gekletter naar de achtergrond verdween. Het hielp maar een beetje. Ik keek omhoog, door het kleine raam naar buiten. Grote doorzichtige knikkers torpedeerden ons, al urenlang, vanuit een pikzwarte hemel. Ze leken op van die bonken, waar we vroeger mee speelden op het schoolplein en waar altijd ruzie van kwam.

Ik tuurde weer naar het huiswerk dat voor me lag. Letters dansten voor mijn ogen. Ik telde er vijftig. Vijftig onuitspreekbare woorden in het Swahili, de taal die hier gesproken werd. De taal die me moest helpen vriendinnen te maken, iets wat onmogelijk bleek, ook al deed ik nog zo mijn best.

We woonden hier al een maand en nog steeds kende ik niemand. Nog altijd staarde iedereen me aan alsof ik uit de dierentuin was ontsnapt. Kon ik maar ontsnappen, dacht ik soms. Kon ik maar weg uit dit afgelegen oord, waar ik dagelijks opgescheept zat met mijn ouders, twee bastaardhonden, een krolse kat en een overvloed aan tropisch ongedierte. Kon ik maar terug naar Amsterdam, mijn vertrouwde wereld, waar iedere tramchauffeur me begroette en de slager om de hoek precies wist wat ik op mijn boterham at.

Ik keek naar de druppels op het raam. Mijn gedachten vlogen terug naar die ene dag in maart, toen mijn leven nog normaal en zorgeloos was, en een regenbui hooguit je jas doorweekte. Het was een typisch Nederlandse dag. Zo’n dag waarop de mensen klaagden in de rij bij de bakker en met zure gezichten, verborgen onder wapperende paraplu’s, hun weg zochten over trottoirs en zebrapaden. Precies op zo’n dag veranderde mijn leven en zou niets meer zijn zoals het was of worden hoe ik het altijd had bedacht.

Ik stak mijn sleutel in het sleutelgat van ons huis aan de Daniël Stalpertstraat. De voordeur gooide ik achter me dicht. Zo hard mogelijk, alleen dan viel hij in het slot. Ik wierp mijn schooltas met een boog in de hoek van de gang en gooide mijn sleutelbos in het daarvoor bestemde bakje. Mijn zanderige handen veegde ik af aan mijn spijkerbroek en voorzichtig peuterde ik het geheugenkaartje uit mijn digitale camera. Ik stak het in mijn kontzak en legde de camera naast het sleutelbakje.

Die middag had ik rondgezworven door de stad en tussen platgetrapte kauwgomresten en vochtige grassprieten op de grond gelegen. Op zoek naar het perfecte plaatje. Foto’s kwamen beter tot zijn recht als je ze vanaf de grond nam, had ik bedacht. Achteraf een idioot idee, want ik had om de haverklap ruzie met voorbijgangers die over mijn benen struikelden.

Mijn maag knorde. Ik liep verder het halletje in, voorbij de kapstok tot aan de keukendeur. Net voordat ik de klink met mijn rechterhand omlaag wilde duwen, hoorde ik gedempte stemmen. Ik luisterde aandachtig: het waren mijn ouders. Toen hoorde ik nog een derde persoon. Ik spitste opnieuw mijn oren, maar er ging geen lichtje branden.

Voorzichtig duwde ik de klink omlaag en opende de deur net zover tot mijn hoofd er doorheen paste. Ik gluurde naar binnen en keek recht in de ogen van een vreemde man. Hij zat aan tafel en veerde lichtjes op toen hij me in de gaten kreeg. Hij was groot, enorm zelfs, en keek me glazig aan.

‘Stoor ik?’ vroeg ik zo onverschillig mogelijk.

De stilte die volgde was hoorbaar.

Het liefst was ik doorgelopen naar mijn kamer, maar iets hield me tegen en zei dat ik moest blijven. Het leek wel alsof mijn schoenen waren vastgelijmd aan de vloer van zwart-wit geblokt vinyl.

‘Kopje thee?’ vroeg mijn vader. ‘We moeten met je praten.’

De manier waarop hij dat zei, bevestigde mijn vermoeden: dit werd geen koetjes-en-kalfjes-gesprek. Ik knikte en kwam langzaam in beweging. Ik schuifelde in de richting van de lege stoel die tussen mijn ouders in stond, en liet mezelf zakken op het met vlekken besmeurde kussen. Mijn vaste plek aan de andere kant van de tafel was in beslag genomen door de vreemde man.

Ze dronken wijn, wat ongebruikelijk was op dit tijdstip. Aan het aantal lege flessen op het aanrecht te zien, was het niet bij één glaasje gebleven.

Ik kreeg mijn thee. Zachtjes blies ik over de rand voordat ik een slok nam. Door de damp heen keek ik naar de vreemde man. Hij had zijn handen in zijn nek gevouwen, waardoor grote zweetplekken onder zijn oksels zichtbaar werden. Ieuw. Een rilling trok door mijn bovenlijf.

‘Tess.’ Mijn vader sprak mijn naam gespannen uit. Hij zuchtte.

Ik keek hem aan en wist dat dit het startsein was. Ik wist alleen nog niet van wat.

‘Graag wil ik je voorstellen aan Allan. Allan is een goede vriend en trouwe collega.’ Hij gebaarde met zijn vlakke hand Allans kant op.

Allan knikte en glimlachte beleefd.

‘Allan,’ zei mijn vader. ‘Mag ik je voorstellen? Dit is Tess, mijn allerliefste dochter.’ Mijn vaders vlakke hand wees nu mijn kant op.

Een allerliefste dochter zijn was niet zo moeilijk als er maar één dochter was. Waar ging dit heen? Nooit eerder had ik van hem gehoord. Nooit eerder was zijn naam gevallen. Wat moest ik met deze man?

Ik deed wat er van me verwacht werd en stak mijn hand uit over de keukentafel. ‘Tess Tamineau. Aangenaam.’

‘Allan Wells,’ zei de vreemde man. ‘Nice to meet you finally.’ Zijn grote handen omsloten de mijne. Hij sprak deftiger dan hij eruitzag, met een Iers-achtig accent. Ik vroeg me af wat hij met ‘finally’ bedoelde? Had hij uitgekeken naar dit moment?

‘Allan woont in Kenia. Hij is consultant bij de VN.’ Mijn vader ging verder met zijn betoog en keek daarbij op zijn horloge alsof hij de wijzers toesprak zijn spreektijd te vertragen.

Het was bloedheet in de keuken. Mijn handen werden klam. Onder mijn oksels ontwikkelden zich net zulke zweetplekken als ik bij Allan had gezien. Mijn hoofd draaide, net als mijn maag. Ik hoopte niet dat ik… Nee, het zal toch niet. Niet nu! Alsjeblieft… niet weer…

Het was te laat.

Als vuurwerk schoot ‘het duivelse gevoel’ mijn lichaam binnen. Vlug hield ik me vast aan mijn stoel. Ik wist wat me te wachten stond. Het was het meest vreselijke gevoel op aarde, net zo vreselijk als de duivel zelf. Mijn hoofd tolde nu. Ik werd er misselijk van. Vervolgens schoot het gevoel door naar mijn armen en via mijn benen weer terug omhoog. Ik richtte mijn blik op één punt, dat was het enige dat hielp. Ik staarde naar de tikkende wijzers van de klok aan de muur, en wachtte. Niemand had het door als ‘het duivelse gevoel’ mij overmeesterde. Sluipmoordenaars zie je nu eenmaal niet aankomen.

‘Een droom komt uit,’ hoorde ik mijn vader op de achtergrond zeggen. ‘En jij Tess, gaat een hoop avonturen beleven. Je zal eindeloos veel wilde dieren zien en het is er altijd lekker warm!’ Zijn ogen fonkelden. ‘We gaan een nieuw leven tegemoet, met meer tijd voor elkaar.’

Ik slikte mijn overgeefneiging weg. Een steek in mijn hoofd doorboorde mijn hersenen. Traanvocht hoopte zich op in mijn ooghoeken. De klok stond stil.

‘En Willem is the best man for the job,’ zei Allan. Hij nam het stokje van mijn vader gretig over. ‘Zeker met een vrouw als je moeder aan zijn zijde.’ Hij keek mijn moeder aan en gaf haar een knipoog. ‘Kenia is toch een droom voor ieder mens, nietwaar Ingrid?’

Mijn moeder knikte zo overtuigend mogelijk.

Ik viel bijna van mijn stoel. De keuken draaide om zijn as. Het plafond kwam langzaam naar beneden en de vloer schoof onder mijn voeten vandaan. Het zwart-wit patroon vervaagde en Allans woorden zweefden door de ruimte, tussen de potten en pannen en al het andere keukengerei. Kenia was geen droom voor ieder mens. Niet voor de mensen die ik kende. Niet voor mijn vriendinnen of mijn leraar Nederlands, niet voor de bakker en de slager om de hoek, niet voor de voorbijgangers van vandaag en al helemaal niet voor mij! Wilde dan niemand aan deze tafel weten wat ik ervan vond?

‘Het komt erop neer, lieverd, dat we vier jaar in Kenia gaan wonen. Je moeder gaat zich inzetten voor een goed doel en jij kunt er gewoon naar school, dus maak je geen zorgen. Je maakt vast snel nieuwe vrienden.’

Het hoge woord van mijn vader was eruit. Mijn bloed stopte met stromen. Het speeksel in mijn mond was opgedroogd en mijn hoofd knalde zowat uit elkaar. Allan moest weg. Hij verpestte mijn leven. Hij verpestte mijn ouders en alles wat ik had! Maar Allan leek geen aanstalten te maken en nam nog een slok wijn.

Ik keek naar mijn moeder, zo wanhopig als ik kon. Ik zocht naar begrip in haar donkerblauwe ogen. Maar haar ogen waren veranderd in een diepe oceaan, waarin ik dreigde te verzuipen. Had ze geen medelijden? Was ze niet bezorgd? Waarom zei ze niets? Ik wachtte tot ik mijn vingertoppen weer kon bewegen. Er kwam altijd een moment dat ‘het duivelse gevoel’ er genoeg van kreeg.

Toen mijn lichaam langzaam weer van mij werd, schoof ik voorzichtig mijn stoel naar achteren. Ik duwde mezelf omhoog en schuifelde de keuken uit, in de richting van de trap. Op het laatste moment griste ik mijn camera van het tafeltje in de gang, hing hem om mijn nek en trok me aan de leuning naar boven. Bij iedere trede die ik nam, nam ook de woede in mij toe. Eenmaal boven smeet ik de slaapkamerdeur achter me dicht. Met een oorverdovende klap.

Mijn kamer lag aan de achterkant van het bovenhuis en keek uit op een lappendeken aan tuintjes. Ik zat op de vensterbank en staarde voor me uit. Tranen sijpelden over mijn wangen, via mijn hals omlaag. Ze doorweekten mijn gloednieuwe shirt. Ik herinnerde me opeens al die keren dat ik vroeger dan normaal naar bed moest en ook dat ik vaker bij tante Reef logeerde dan eerst. Mijn ouders ruimden het huis op, iets wat ze nooit deden, en er werden meubels verkocht op Marktplaats. Achteraf begrijp je altijd alles. Ook dat de kans op verhuizen naar het buitenland groot is met een vader als VN-afgezant en een moeder die het woord ‘vrijwillig’ had uitgevonden. Altijd al stond hun leven in het teken van het verbeteren van de wereld. Ik wist niet beter. Zo was mijn moeder al jaren vrijwilliger bij het buurthuis, de mobiele eenheid voor daklozen en bij de opvang voor eenzame ouderen. Tot overmaat van ramp besloot ze ook chatvrijwilliger te worden voor onhandelbare pubers. Mijn moeder en chatten, ze kon haar computer laten ontploffen door er alleen maar naar te kijken.

Het ergste van alles was: hoe vertelde ik het Noor? We kenden elkaar al sinds de kleuterklas en waren onafscheidelijk, ook al vond ze mijn ouders maar raar. Tenminste, dat had ze me verteld, die ene keer in het Vondelpark, toen we uitgestrekt in het koele gras lagen te niksen en de eerste lentegeur mijn neusgaten binnendrong. Ik weet het nog goed: ik speelde met de sluitertijd van mijn camera en maakte een foto tegen het zonlicht in. Mijn buik vulde zich met kriebels van geluk, een bijna perfect moment. ‘Mijn moeder heeft soms medelijden met je,’ zei Noor opeens. Het bijna perfecte moment was direct verdwenen, al mijn antennes stonden op scherp. ‘Oh echt?’ zei ik, verrast door haar opmerking. Ik legde mijn camera op mijn buik en draaide mijn hoofd naar haar toe. Was het een grap? Maar Noor maakte geen grap, dat deed ze zelden. Ze gaf zelfs geen krimp. Alleen haar donkere mascarawimpers trilden, alsof ook zij geschrokken waren van wat ze zei. ‘Hoezo medelijden?’ vroeg ik nog. Noor friemelde aan drie grassprieten en probeerde er een vlechtje van te maken. ‘Nou,’ zei ze, ‘ik denk omdat je altijd zo… alleen-achtig bent en je ouders er bijna nooit zijn. Niet dat ze dat expres doen hoor, maar… ze zijn altijd druk met hun goede doelen werk en mijn moeder vindt dat zielig voor je. Snap je?’ Volgens de Weeronline-app zou het alleen die ene middag lente zijn. Daarom had ik extra willen relaxen en was een moeilijk gesprek het laatste waar ik zin in had. Ik sprong op uit het gras en pulkte een paar vastgeplakte, groene sprieten van mijn witte benen. ‘Als je maar weet dat het me niets kan schelen wat je moeder vindt. Ik heb een prima leven en mijn ouders doen nu eenmaal heel belangrijk werk.’ Het floepte er feller uit dan mijn bedoeling was geweest en Noor had me met open mond aangestaard. Die middag liepen we zwijgend het Vondelpark uit, ieder een andere kant op. Ieder op weg naar zijn eigen huis. Voor het eerst voelde ons huis leeg toen ik thuiskwam. Voor het eerst kreeg ik ‘het duivelse gevoel’.

Mijn tranen waren opgedroogd. Ik zat nog steeds voor het raam en keek mijn slaapkamer in. Het was een puinhoop, zoals altijd. Hoelang had ik nog om afscheid te nemen van hier? Ik hield van mijn kamer, ik hield van ons huis, ik hield van onze straat en van de Pijp. Ik pakte mijn camera en viste de geheugenkaart uit mijn kontzak. Ik stopte het terug en fotografeerde alles wat ik zag: mijn knuffelberen, de poster van Bruno Mars, de inhoud van mijn kledingkast, mijn schoenenrek, het muziekdoosje dat ik van tante Reef had gekregen, mijn fotolijstjes en het uitzicht vanuit mijn kamer. Ik liep naar het prikbord dat boven mijn bureau hing en fotografeerde mijn atletiekmedailles. Het was meestal tante Reef die kwam kijken. Ik fotografeerde Najib. Zijn foto hing bovenin de hoek, onder een herinneringsbrief van mijn telefoonprovider. Zijn zwarte haar, zijn witte tanden, zijn brede schouders, ik dacht nog vaak aan hem. En aan die ene keer. Ik hield hem al een tijdje in de gaten op het schoolplein. Altijd was hij omringd door stoere jongens en populaire meisjes. Nooit keek hij naar mij. Najib was mijn stille liefde geweest, een onbereikbare jongen. Dus hield ik hem lange tijd op afstand en mijn gevoelens voor mezelf.

Tot op die ene dag, toen bleek dat Cupido toch bestond. ‘Ping,’ had het geklonken vanuit de binnenzak van mijn jas. Haastig toverde ik mijn telefoon tevoorschijn en zag een appje van een onbekend nummer. Hey Tess, zin om te chillen? 16.00 uur@MP. Nxxxx. Ik telde de kruisjes achter de N. Mijn hart sloeg over. Zou het hem zijn? Het waren er precies vier. De a, de j, de i en de b: het was Najib! Mijn hart verkeerde in hysterische toestand. Het zweet brak me uit. Stel je voor dat het een grap was. Stel je voor dat zijn vrienden me erin probeerden te luizen. Tot acht keer toe tikte ik een berichtje terug. Pas bij de negende keer had ik de juiste tekst. Hi Najib, prima. Tot straks, Txxx. ‘Prima’ was altijd neutraal, dat had ik van tante Reef geleerd, en met ‘tot straks’ leek ik niet te enthousiast. Ik drukte op ‘verzenden’ en wachtte af. Een seconde later: Leuk! x Najib. Die middag verliep als in een droom. Hij was nog leuker dan ik me had voorgesteld. Ik mocht een rondje op zijn scooter rijden en we maakten selfies met zijn telefoon. Even was ik alleen op de wereld, samen met hem, ik voelde me minstens vier jaar ouder. Hij zei dat hij me al langer leuk vond, vlak voordat zijn lippen de mijne raakten. Zijn mond had zacht aangevoeld, zijn lippen waren vol. Ze smaakten naar roze spekjes. Zijn tong kroop langzaam naar binnen en cirkelde rondjes om de mijne, rustig en dan weer snel. Hij rook naar zoete aftershave en zijn huid was glad. Het zoenen duurde een oneindigheid en even wist ik niet meer waar ik was. Speeksel droop via mijn mondhoek langs mijn kin naar beneden. Ik hoopte maar dat hij het niet zou merken. Een warm gevoel kroop via mijn onderbuik omlaag, mijn lichaam rilde. Ik wenste dat dit moment voor altijd zo bleef. Ik zweefde. Plotseling ging zijn telefoon. Hij had dezelfde ringtone als Noor. Geschrokken ontkoppelde hij zijn lippen van de mijne. Het gaf een smak. Het moment was weg. Het zweven ook. Najib nam zijn telefoon op en liep een paar meter bij me vandaan. Ik veegde mijn mond droog en hoorde iemand tegen hem schreeuwen. Najib zei niets terug, hij knikte enkel met zijn hoofd. Toen hing hij op. Abrupt. Misschien omdat de verbinding werd verbroken of omdat de telefoon erop werd gegooid. Najib keek naar zijn beeldscherm, alsof hij die de schuld gaf van alles. Toen draaide hij zich om. Hij zag lijkbleek. Ik zag hoe zijn schouders verkrampten, terwijl hij naar me keek. Er was niets meer over van de Najib van een minuut geleden, behalve: ‘Sorry, ik moet gaan.’ Hij sprong op zijn scooter, draaide het sleuteltje om en reed weg. Zonder iets te zeggen. Zonder om te kijken en ik wist: ik zou hem nooit meer zien.

Ik haalde de foto van het prikbord en stak hem in mijn portemonnee. Mijn gevoel bleek juist: het bleef bij die ene keer. Hij heeft me nooit meer gebeld, geappt, gemaild, geliked, getagd of opgezocht. Later hoorde ik dat hij nog diezelfde week naar een oom in Marokko was vertrokken. Wat er werkelijk aan de hand was, heb ik nooit geweten. Of hij me echt leuk vond evenmin.

Een harde dreun bracht me terug in het onstuimige Kenia. Het raam boven mijn bed was opengewaaid. Het klapperde tegen de buitenmuur. Regen gutste naar binnen en doorweekte binnen één seconde mijn hele bed. Vlug deed ik het dicht en knoopte het haakje extra stevig vast met een touwtje dat ik op mijn bureau vond. Ik griste de natte lakens van mijn matras en gooide ze in de hoek van mijn kamer. Uit de kast pakte ik een nieuw paar en een setje spijkerharde handdoeken om de boel mee droog te deppen. Wat een puinhoop.

Tegen de tijd dat ik alles had opgeruimd, vond ook de regenbui het tijd te stoppen. Kenia was een land van uitersten. Een land waar alles anders liep dan je van tevoren dacht en anders leek dan het werkelijk was. Gelukkig had ik het noodweer overleefd. Mijn poging om Swahili te leren niet.

Ik liep naar buiten, de veranda op, en plofte neer op het bankje met gratis uitzicht over de vallei. Ik sloot mijn ogen. Gulzig nam ik de geur van zoete aarde en vochtige bladeren in me op. Mijn hartslag werd langzamer, mijn ademhaling rustiger. Ik tuurde naar boven, waar duizend fonkelende sterren me troostend aankeken, en heel even verdween mijn eenzame gevoel.

Hoofdstuk 2

‘Wakker worden, zonnestraaltje van me!’

Ik kneep mijn ogen tot spleetjes en wachtte tot mijn hersenen op gang kwamen. Mijn vader stond in de deuropening. Hij hield het rode gordijn dat ervoor hing opzij. De ochtendzon scheen fel naar binnen.

‘Pahap.’ Ik trok mijn laken over mijn hoofd. ‘Ik heb echt geen zin in dit soort grappen!’

‘Habari ya asubuhi,’ zei hij plagend.

Als mijn vader een poging deed Swahili te spreken, klonk het alsof hij boos was.

‘Geen idee wat je zegt, maar laat me alsjeblieft met rust. Ik heb geen oog dicht gedaan vannacht.’

‘Heeft de regenhoos je wakker gehouden?’ Hij stond naast mijn bed en legde zijn hand op mijn rug.

‘Wat dacht je,’ mompelde ik. ‘Al dagen! Daar hebben jij en mam zeker geen last van, hè? In jullie driesterrenhotel.’ Ik hoorde hem naar de hoek van de kamer lopen en draaide me om. Ik volgde zijn bewegingen.

Hij pakte de hoop natte lakens van de grond en liep terug richting deuropening. Daar bleef hij staan. Met een schuin oog keek hij me aan: ‘Ik heb nog bij je gekeken vannacht, maar aan je gesnurk te horen zat je ergens ver weg in dromenland. Kom je zo? In ons driesterrenhotel staat een overheerlijk ontbijt op je te wachten.’ Hij riep Pepper en Puck bij zich en probeerde de twee vrolijke bastaardhonden in bedwang te houden. ‘Kom, lelijke mormels, ook voor jullie is het etenstijd.’ Keffend holden ze achter hem aan in de richting van het nachthok.

Kobus sprong op bed. Ze was blijkbaar via de deur naar binnen geglipt. Ze krulde haar staart en kronkelde zich tegen me aan, op zoek naar een warm plekje. Wat was ik blij dat ik haar mocht meenemen vanuit Nederland. Ze moest alleen niets hebben van Pepper en Puck. Zodra de twee keffers in haar buurt kwamen, schoot ze weg of kromde haar rug, waarbij haar staart rechtovereind stak. Ze siste dan net zo lang totdat de honden onverschillig afdropen. Dit deed ze ook bij rondvliegende insecten en hagedissen, en zelfs bij geiten of zebra’s, die soms buiten de omheining stonden te grazen. Pepper en Puck daarentegen waren allerminst onder de indruk van Kobus. Zij woonden hier al hun hele leven en hadden wel gevaarlijkere dieren gezien dan een kat.

Op mijn telefoon zag ik dat het zes uur was. Voor Keniaanse begrippen een doodnormale tijd om op te staan. Voor mij leek het iedere keer alsof mijn hoofd vol watten zat. Eerst douchen dan maar. Op mijn slippers, en met een handdoek om mijn middel, schuifelde ik richting de badkamer. Ik hoopte dat de douche in een betere bui was dan gisteren. De kans was groot dat Leshan en Araman het vuurtje van de waterketel niet hadden aangekregen vanwege de regen. Dat betekende koud douchen, en als ik ergens een hekel aan had, was het dat. ‘Ieuw!’ Een hagedis schoot achter de douchekraan vandaan. Het dook van schrik in de hoek van het kozijn. Bewegingsloos staarde het me aan. Ik probeerde het stomme beest te negeren en draaide de kraan open. Ik hield mijn adem in en wachtte op de eerste druppels. ‘Getver!’ Net wat ik dacht. Koud water spetterde alle kanten op. Rillend stak ik mijn hoofd eronder en onder toeziend oog van de hagedis deed ik een poging mijn haar te wassen. Mijn dag had niet beter kunnen beginnen.

In de keuken stond Samuel achter het fornuis. Ik liep naar hem toe en hing mijn hoofd boven de pan. Mmm, gebakken eieren. Samuel wist precies wat ik nodig had op dit soort ochtenden.

Sinds we in Kenia woonden, hadden we personeel. Mijn moeder beweerde dat dit heel normaal was hier en ook dat je er werkgelegenheid mee creëerde. Ik vond het vooral lui van mijn ouders. Iedereen had zijn eigen taak. Samuel kookte en werkte in de moestuin, Araman kluste en sprokkelde hout. Leshan was de chauffeur en repareerde de auto, een fourwheeldrive waar altijd iets kapot aan was. ’s Nachts werden ze om de beurt ingezet als bewaker. Op hun rubberen slippers en met zelfgeslepen speren speurden ze het terrein af, op zoek naar eventuele indringers of wilde dieren. Dit laatste ontkende mijn vader: volgens hem liepen ze er vooral rond om zichzelf warm te houden. Ik geloofde er niets van. In het kantoortje zat Joseph. Hij assisteerde mijn vader met zijn werk. Joseph zat iedere dag in dezelfde houding achter zijn bureau; onderuitgezakt, met zijn mobiele telefoon vastgeplakt aan zijn oor. Alleen bij ingewikkelde gesprekken stond hij op. Dan ijsbeerde hij door de ruimte, met onder zijn ene oksel een kruk en in zijn hand zijn telefoon. Joseph had een afwijking aan zijn rechterbeen, dat korter was dan zijn linker. Volgens mijn vader was hij een taaie en een voorbeeld voor velen, met vijf schoolgaande dochters en maar één vrouw. Ik begreep niet waarom het hebben van één vrouw hem nou per se tot een voorbeeld maakte.

Ik liep in de richting van de ontbijttafel. Mijn vader las de krant en had zijn leesbril op. Ik ging tegenover hem zitten en staarde in de verte voor me uit. Vanaf deze plek had ik het mooiste uitzicht over de vallei. Het licht in de ochtend was zacht en helder. Rookpluimen kringelden in sierlijke vormen omhoog en koeien graasden het vochtige landschap kaal. In de verte klonk het gekir van kleine kinderen, hoedend over het vee of op weg naar school. Ze liepen vaak uren om er te komen.

Vanuit de woonkamer slofte mijn moeder het overdekte terras op. Ze verbrak de stilte: ‘En? Lekker geslapen?’

Typisch zo’n vraag, zoals ze die vaker stelde, waarop ze het antwoord al wist. ‘Wat denk je, mam?’ Ik rolde met mijn ogen. Natuurlijk had ik niet lekker geslapen.

‘Zin in een omeletje dan? Dat zal je goed doen.’

‘Ik krijg al een gebakken ei.’

‘Oké, dat helpt ook. Je hebt al gedoucht, zie ik?’ Ze bekeek me van top tot teen.

Weer zo’n vraag. ‘Nou, zo zou ik het niet willen noemen mam. Maar oké, ik ben schoon ja.’ Ik staarde stug voor me uit.

‘Je ziet er anders fris en fruitig uit.’ Mijn moeder nam een slok van haar dampende koffie.

Positief blijven was haar nieuwe mantra. Iets dat me mateloos irriteerde. Ik zuchtte. Het lukte me de laatste tijd maar moeizaam om aardig te zijn naar mijn ouders.

‘Trouwens, Leshan brengt je naar school vandaag. Laat die bus maar voor één keer zitten.’ Zonder verder overleg nam ze nog een slok. Over het noodweer van vannacht werd met geen woord gesproken.

Vandaag was het dus mijn geluksdag, want de busjes waar ik normaal gesproken mee naar school moest, joegen me de stuipen op het lijf. Ze kwamen uit het jaar nul en zaten volgepropt met mensen. Het gedoe begon al bij de bushalte. Daar gold de wet van de snelste en de slimste. Als je klein was, had je een voorsprong. Als lang, blond, buitenaards wezen, stond je met één-nul achter. Meerdere malen liet de buschauffeur me plompverloren staan en moest ik toekijken hoe de wiebelende bus in een dikke, rode stofwolk verdween. Het was altijd maar de vraag wanneer de volgende kwam.

Ik hees me in de fourwheeldrive en plofte naast Leshan neer. De gordel was stuk, dus hield ik me vast aan de handgreep boven mijn hoofd. In afwachting van de bumpy ride ving ik nog een laatste glimp op van mijn vader. Hij zwaaide vanuit zijn kantoortje naar mij.

We reden door de poort, over de zandweg, heuvelafwaarts. De weg was modderig door de heftige regenval en leek meer op een mijnenveld dan op een echte weg.

Leshan zette zijn favoriete muziek op. Op de hardste stand. Afrikaanse stemmen galmden vals door de speakers in eenzelfde ritme als de deining van de auto. Hij keek me lachend aan.

Op zijn tanden zag ik bruine vlekjes. Zou hij ze wel poetsen? Ik glimlachte terug en keek weer door het stoffige raam naar buiten. Kinderen renden achter ons aan en maakten er een sport van om de auto bij te houden. Sommigen probeerden mee te liften of schreeuwden om snoepjes. Er liep een lange sliert met mensen langs de weg. Een aantal van hen hield een kapotte fiets aan de hand of droeg een mand op het hoofd. Zwerfhonden scharrelden tussen het rondslingerende afval, op zoek naar alles wat eetbaar was. Ik herkende het afgebladderde Coca-Cola-bord. We kwamen steeds dichterbij. Aan het einde van de weg moesten we naar links, het doodlopende pad in. Ik telde de minuten. Weer een lange dag. Weer een dag tussen kinderen die ik niet begreep en die mij al helemaal niet begrepen.

Leshan trapte op de rem. We stonden abrupt stil. Hij parkeerde de auto altijd op dezelfde plek. Ongeveer vijftig meter voor de hoofdingang, naast het waterreservoir, onder een grote boom. Hij zette de radio zachter en keek me aan. ‘Have a nice day.’

‘Thank you.’ Leshan sprak goed Engels. ‘You too.’

Hij knikte onderdanig. Dat deed hij meestal als hij niet wist wat hij moest zeggen.

Ik stapte uit en kwam met mijn slippers in de blubber terecht. ‘Nee! Ook dat nog.’ De bruine smurrie bedekte mijn beide voeten en ik zag niets meer van de roze nagellak die ik gisteren had opgedaan. Wat nu? Ik knoopte het vest, dat ik om mijn middel had vastgebonden, los en depte er mijn huid mee schoon. Ik zag dat Leshan me aankeek alsof ik niet goed wijs was. Niet geheel onbegrijpelijk, moest ik toegeven. Toen ik klaar was, gooide ik het vieze kledingstuk op de achterbank en trok mijn broek recht. Het was vochtig geworden, van de neplederen stoelbekleding en alle inspanningen, en plakte aan mijn billen. Ik hoopte maar dat niemand deze gênante vertoning had gezien. Ik pakte mijn tas, die onder het dashboardkastje stond, en deed het portier achter me dicht. Ik zwaaide naar Leshan en liep in de richting van de schoolpoort waar in grote, witgeverfde letters Ms. Mary’s Secondary School op prijkte. Ik besloot er maar weer het beste van te maken.

Via mijn vaste route slenterde ik over het paadje, rechts van het dorre grasveld, over de veranda langs het hoofdgebouw naar het computerlokaal helemaal aan het einde. ‘Sponsored by the Government Council of Education’ stond er in dezelfde witte letters als boven de schoolpoort geverfd.

Het computerlokaal was de enige plek op school waar ik me aan het gestaar van leerlingen kon terugtrekken voordat de les begon. Het werd oogluikend toegestaan door Ms. Mary. Zij was blijkbaar niet alleen een strenge directrice, maar ook mens. Ik liep naar binnen en ging zitten. Voor me stond een afgedankt model uit de tijd dat computers nog zo groot waren als wasmachines. Afgedankt door de westerse wereld, waar de ontwikkeling van elektronica niet bij te houden was en modellen net zo snel werden vervangen als schoenen. Hier waren ze er zielsgelukkig mee. Hier hadden ze alle spullen te danken aan mensen die zich inzetten voor goede doelen. Mensen met de overtuiging dat ze een verschil konden maken en de wereld konden verbeteren. Mensen zoals mijn ouders, voor wie dienen in het algemeen belang hun levensmotto was. De enige manier om de wereld bij elkaar te houden, had mijn vader me ooit uitgelegd, in antwoord op mijn vraag waarom ze altijd meer met anderen bezig waren dan met mij.

Ik startte de computer op en opende Google. Ik typte ‘fotograferen’ en ‘zonsondergang’ in. Nu ik dagelijks met de mooiste zonsondergang ooit te maken had, wilde ik weten hoe ik die het beste kon vastleggen. Ik wachtte op het resultaat en trommelde met mijn vingers op het bureaublad. ‘Trrrrrrrrrr!’ klonk het plotseling, luider dan mijn trommelvliezen aankonden. Shit, de schoolbel. Ik schoot omhoog, sloot haastig de computer af en pakte mijn tas. Wat een rotgeluid was dat toch! Ik liep snel door de deur naar buiten, de hitte in, en keek om me heen. Voor mijn neus krioelden honderden kinderen in geelblauwe uniformen. Meisjes droegen rokken en jongens korte broeken. Nooit van mijn leven kregen ze mij in zo’n outfit, dat had ik me op dag één al voorgenomen. Gelukkig werd ook dat oogluikend toegestaan door Ms. Mary. In de verte zag ik mijn lerares naar me zwaaien. Ze lachte er vriendelijk bij. Ms. Mary stond ernaast. Zij zwaaide niet. In plaats daarvan keek ze me met samengeknepen lippen aan. Vlug slingerde ik mijn tas over mijn schouder en rende er naartoe. Ik stopte op ongeveer een meter afstand en glimlachte beleefd. ‘Goedemorgen.’

‘Goedemorgen,’ zei Ms. Mary kortaf. ‘Op een dag is het afgelopen met deze gekkigheid, Tess.’ Ze knikte, draaide zich om en beende met grote passen in de richting van haar kantoor.

Ik keek de lerares, die tegenover me stond, aan. Misschien begreep zij deze plotselinge wending in het gedrag van Ms. Mary. Toen ik geen reactie van haar kreeg, dook ik zo snel mogelijk het leslokaal in en nam plaats aan de eerste de beste tafel die vrij was. De dag begon met Swahili, ook dat nog.

Hoofdstuk 3

De batterij van mijn telefoon was weer eens leeg. Ik keek op mijn horloge. Al meer dan een half uur zat ik hier te wachten: op vijftig meter van de hoofdingang, naast het waterreservoir onder de boom. Onze vast plek. Leshan was nergens te bekennen. Ik was moe. Moe van het concentreren, het zweten en het gestaar. Ik wilde niets liever dan naar huis.

Ik dacht terug aan het moment van vanochtend, toen mijn lerares Swahili me goedbedoeld de beurt gaf bij het voorlezen. Een nachtmerrie voor mij en flauw ook, want ze wist dat ik nog geen woord Swahili sprak. Ze wist ook dat iedereen moest lachen als ik het probeerde, wat ik op zich begreep met mijn rare uitspraak. Op dat soort momenten werd ik het liefst onzichtbaar en dat besloot ik dan ook te worden. Ik ben het klaslokaal uitgerend en heb me achter een muurtje verstopt tot aan de grote pauze. Toen pas vond Ms. Mary me. Ik moest meekomen naar haar kantoor en verwachtte een donderpreek. Zeker na haar strenge opmerking eerder die ochtend. Het kantoor van Ms. Mary was ruim. Niet te groot, maar ook niet te klein. Het rook er muf. Er stonden vier grote gebloemde fauteuils, zoals mijn oma ze vroeger had, op een rijtje naast elkaar. Ze namen de hele ruimte in beslag. Ik nam plaats in de voorste fauteuil die tegen het bureau van Ms. Mary aan stond. Ms. Mary zette de ventilator aan en gaf me een beker water. Ik dronk het gulzig op. ‘Zo,’ zei ze toen kortaf. ‘Hoe zie jij je toekomst voor je op deze school? Of laat ik het anders zeggen: hoe denk je er iets van te gaan maken?’ Ze tikte met haar pen tussen haar vingers. ‘Je moet begrijpen Tess, we willen je graag helpen, maar je moet zelf ook willen. En meewerken.’ Haar handen waren slank, ze had haar nagels roodgelakt. Het zat er al minstens twee weken op, want ik zag dat het was afgebladderd. Om haar polsen droeg ze brede armbanden, gemaakt van rode, zwarte en witte kralen en op haar droge lippen zaten restjes lippenstift. Haar roestkleurig geverfde haar droeg ze in minuscule vlechtjes. Ze had ze strak naar achteren gebonden. Ik schatte in dat er minstens een hele bus haarlak in zat. Ik beloofde haar dat ik beter mijn best ging doen. Al wist ik nog niet hoe.

Ik wachtte nog steeds op Leshan. Inmiddels was ik de enig overgeblevene van de hele school. Iedereen was naar huis.

De felle zon brandde op het zandpad en op de struiken erlangs. Hoe konden struiken overleven in deze hitte? Laat staan bomen? Ik bekeek het grote waterreservoir van zwart, dik plastic, dat een paar meter verder stond. Het reservoir voorzag de hele school van schoon drinkwater, wist ik. Ik had ooit iets gelezen over enge ziektes die je van vervuild water kon krijgen. Geen haar op mijn hoofd die eraan dacht om er ook maar één druppel van te drinken. Opeens herinnerde ik me het water dat ik vanochtend van Ms. Mary had gekregen. Dat kwam natuurlijk uit dit reservoir. Zou ik al iets onder de leden hebben? Of ging dat niet zo snel? Soms had je zelf niet door dat je ernstig ziek was.

Waar bleef Leshan toch? Misschien stond hij verderop te wachten en wisten we het niet van elkaar.

Ik verruilde de schaduw voor de brandende zon en wandelde tot aan de splitsing met de doorgaande weg. Zweetdruppels liepen in straaltjes langs mijn rug naar beneden. Mijn bh was doorweekt. Ik haalde zo diep mogelijk adem. Ook hier zag ik hem nergens. Wat nu? Ik liep verder. Niemand die ik herkende en vanzelfsprekend herkende niemand mij. Ik dacht na. De bus nemen was geen optie, die reden nooit na vijven.

En toen, ineens, uit het niets, was het er weer. ‘Niet nu…’ fluisterde ik zachtjes tegen mezelf. ‘Niet nu,’ smeekte ik hardop. Ik voelde mezelf misselijk worden en een seconde later schoot het al naar mijn hoofd, mijn benen, mijn armen… Ik kon het niet stoppen. Vlug zocht ik iets om op te zitten. Ik zag een grote, platte steen verderop. Ik strompelde ernaartoe, zakte door mijn knieën en plofte neer. Ik sloot mijn ogen. Alles om me heen tolde; de zandweg, de struiken, de lucht. De wereld draaide om zijn as. Volhouden, niet flauwvallen, gewoon wachten tot het over ging. Want het ging altijd over.

Zo traag als een bad vol water dat langzaam leegliep, trok ‘het duivelse gevoel’ uit mijn lichaam. Ik wachtte, tot ik niets meer voelde.

Voorzichtig opende ik mijn ogen.

Een aantal Samburu’s staarde me van een afstand aan.