Boem!

makbuntu

HET MODEL VOOR DE ZIN VAN HET LEVEN

Bert van Dam

Colofon

Eerste druk

Alles uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, mits bronvermelding met naam auteur, titel boek en uitgever; Bert van Dam, BOEM!, Paris Books.

Isbn 978-94-92179-08-1

Conversie ePUB: Alderlane Digital Publications - www.alderlane.nl

Paris Books, 2015

Makbuntu is mijn model voor het leven.

Het is een samentrekking van maktub (Arabisch – ‘het staat geschreven in het universum’) en ubuntu (Zoeloe – ‘één zijn met je omgeving’)

Ik help jou om je beste leven te leiden. Geen zesje, maar een tien.

Spring!

Ga door de rivier. En leef jouw makbuntu.

Bert van Dam

Voor Demi en Luc

Het oergevoel

Er is een natuurwet. Een oergevoel. Iets wat ons allemaal drijft. Sta jij voor een rivier in je leven? Ga erdoorheen. Want jouw best mogelijke leven wacht op je aan de overzijde. Ontmoet makbuntu.

Wat is de zin van het leven? Die vraag heeft me mijn leven lang geïntrigeerd. Niet zomaar iets doen, maar weten waarom je hier bent. Ik ben op aarde om dat antwoord door te geven. Dat voelde ik al heel lang.

Mijn zoektocht naar het model van het leven bracht me naar Tanzania in Afrika. Ik voelde dat daar het antwoord zou liggen. Weg van de computers, terug naar de oorsprong. Vreemd, want mijn ouders hadden niets met Afrika. In mijn zakelijk leven was er geen link. En toch was er een weten: dáár moet ik zijn.

We waren die ochtend vroeg opgestaan in het Migration Camp, mijn vrouw, kinderen en ik. Serengeti betekent eigenlijk gewoon kale vlakte. Ik wilde er helemaal doorheen reizen. Vijfhonderd kilometer boenk-boenk door het zand. En onderweg weten: hier ligt het antwoord. Hier is de pure essentie. De Serengeti is groots, uitgestrekt en dor. Er heerst routine. Dat was iets wat ik herkende in het leven dat ik tot dat moment had geleid.

Het was de laatste dag. Die dag erna zouden we terugvliegen naar Arusha. Die ochtend zei ik: ‘We gaan vandaag de crossing zien van de gnoes.’

Tito, de gids, lachte mijn voorspelling weg. Hij woonde zijn hele leven lang al in Tanzania en zelfs hij had de oversteek van de duizenden gnoes door de Mara-rivier nooit meegemaakt. ‘Wacht maar af,’ zei ik hem.

Het bouwde zich prachtig op. We hadden de Big Five al gezien: de luipaard, de neushoorn, de buffel, de leeuw, de olifant. Die dag zagen we nog een leeuw. De leider, hoog op een rots. Het had me gefascineerd eerder die week, hoe zo’n dier erbij ligt. Nu dacht ik: dit ken ik. Het beeld van de leider. Maar er moet toch nog meer zijn?

Ik voelde onrust. Alsof de Mara-rivier me toeriep: ‘Dit is de dag.’

De gids speurde met zijn hand boven zijn ogen over de vlakte, terwijl een bries het stof liet verplaatsen. Lang was het stil. Tot hij zei: ‘Je hebt waarschijnlijk gelijk, Bert.’

Ik was opgewonden. Riep: ‘Dan moeten we nu gaan. Zorg dat we op tijd zijn. Dit is het moment. En ik weet dat ik erbij moet zijn. Dat dit belangrijk is.’

Tito gaf gas. En belandde met de jeep en ons erbij in een diepe greppel.

‘Laat mij je helpen,’ zei ik zenuwachtig.

‘Jij moet in de auto blijven. Je bent in the wild,’ gebood hij me.

‘Vanmiddag móeten we er zijn,’ zei ik tegen hem.

Hij wuifde mijn onrust en hulp weg. Binnen wachten in een jeep. In een eindeloze vlakte. Waar niemand haast lijkt te hebben. Terwijl iemand anders aan het werk is voor jou. Overgave, heet dat.

‘Vertrouw, Bert. Dit is opbouwen naar iets belangrijks. Iets wat het leven jou wil vertellen.’ Dat vertelde ik mezelf, terwijl Tito buiten de auto bezig was. En het binnen stil werd. ‘We gaan het halen,’ zei ik in mezelf. Met ergens een knagend gevoel van: of toch niet...?

Uiteindelijk kwamen we aan. Het was het eind van de middag. En daar stonden ze, meer dan zevenduizend gnoes, aan de overzijde van de rivier.

‘We hebben het gehaald,’ riep ik.

‘We moeten eerst nog omrijden,’ zei Tito. ‘Een rit van twintig, vijfentwintig minuten.’

Ik dacht dat ik gek werd. Het leek op pesterij: je ziet het wel, maar je krijgt het niet. De westerse stress sloeg toe: ben ik wel op tijd? Ik zou het kunnen missen, op het laatste moment.

In mijn dagelijkse leven was ik gewend alles in de hand te hebben. In het zakenleven was ik in control. Nu moest ik alles uit handen geven. Het zou door mijn vingers kunnen glippen. Opgaan in alles. Als het zand van de Serengeti.

The Big Five in de Serengeti van het leven

Ik hou van de zon. Ik noteer op een kaart de eerste dag waarop ik buiten een kop koffie drink, en de laatste dag van het seizoen waarop ik buiten een glas wijn neem. Het zijn momenten om te reflecteren. Wat ging er vandaag goed? Wat kan ik morgen beter doen?

Op een zomeravond realiseerde ik me: ik doe iets grondig verkeerd op dit moment en ik doe mezelf, de mensen om me heen en het goddelijke, schromelijk tekort. Ik creëer niet. Ik leef nauwelijks. Ik volg een routine. Dag in, dag uit. En als vrienden mij vragen: ga je mee golfen, dan kan ik niet mee. Want ik zit vast in mijn kantoor. Er zit een bug in mijn programma en die moet eruit.

Ik zag het overal om me heen. De meesten van ons doen maar wat. En pas aan het eind van ons leven beseffen we dat we er niet echt een kunstwerk van hebben gemaakt. We hebben spijt. We hebben een mager zesje gescoord.

Ik dacht aan mijn tentamens. Je had vroeger een vraag die goed was voor vier punten, de hoofdvraag. En dan waren er nog drie vragen die elk goed waren voor twee punten. Kwam je er niet uit met de hoofdvraag, dan kon je met de rest hooguit nog een zesje scoren. Hoe frustrerend was dat? Als ik de hoofdvraag van het leven niet kende, zou ik nooit meer dan een zesje kunnen scoren.

Wat is de zin van het bestaan?

Boem!

Die kwam binnen. Alles draait om de hoofdvraag. Alleen als je daar het antwoord op weet, kun je een tien scoren.

Ik wilde geen zesjescultuur in mijn eigen leven.

Het moest anders. Ik wilde er een kunstwerk van maken. Weten wat de zin ervan was. Goed leven. Gelukkig zijn. Draaide het daar niet allemaal om?

Dan moest ik eerst weten wat een ‘goed leven’ is. En dat in een model gieten. Geen wiskundige formule, maar een praktisch model dat houvast zou geven in denken en doen, gericht op een beter, zinvoller leven.

Dat werd mijn queeste: wat is het model voor de zin van het leven?

De Serengeti heeft mij op verschillende manieren de ogen geopend. Tijdens de dagen in de weidsheid van dat dorre land, de uitgestrektheid ervan, zag ik het leven. Mensen zien mij als succesvol. Alleen ik realiseerde me hoe dor en routinematig mijn leven was. En toch, het was een weg die ik moest afleggen. Die we allemaal moeten afleggen.

Alle toeristen in Afrika gaan op zoek naar de Big Five. De luipaard, de buffel, de leeuw, de neushoorn en de olifant. Dat zijn niet per definitie de grootste dieren, maar de dieren die volgens jagers het moeilijkst zijn om als prooi te verschalken.

Ik moest eerst de Grote Vijf vinden.

Over de auteur

Bert van Dam (1966) is in Veldhoven geboren als zoon van Roel van Dam en Ali Dijk. Hij heeft een oudere broer (Roelof) en een jongere zus (Astrid). Hij is in 1996 getrouwd met Anne-Marie (1968) met wie hij twee kinderen heeft, Demi (1997) en Luc (1999). Hij woont in Apeldoorn. Na zijn studie (Universiteit Twente Bedrijfskunde – cum laude geslaagd) werkte hij 17 jaar bij KPN, onder andere als managing director Planet Internet. Daarna werkte hij 8 jaar bij Carphone Warehouse (Phone House), onder andere als managing director Nederland en CEO Retail Europe. In 2015 trad hij als aandeelhouder toe tot een internet startup (MultiplyHappiness), die als missie heeft om wereldwijd geluk te vermenigvuldigen. Daarnaast is hij onder andere ook actief als commissaris.

In zijn vrije tijd speelt hij graag golf met zijn vrienden, reist en leest hij graag en houdt hij van een goed glas wijn en lekker eten (ook het zelf maken ervan!).

Wil je graag reageren op dit boek? Je reactie is van harte welkom op bert@makbuntu.com.