Tzum-reeks

1. | De avonturen van mijn rode flesje, Aristide von Bienefeldt
2. | Huis van Bewaring, Erik Nieuwenhuis
3. | Alleen de titel is nog niet af, Karel ten Haaf
4. | Lauwertakken en distels – De complete Couperus herlezen, Coen Peppelenbos en Doeke Sijens
5. | Boeken die ik 12 jaar niet heb gezien, Chrétien Breukers
6. | De man die van vrouwen hield – Georges Simenon in vijfentwintig romans, Chrétien Breukers en Mark Cloostermans
7. | Viva l’Italia, Johannes van der Sluis
8. | Bloedend hart, Erik Nieuwenhuis
9. | Talend naar betekenis, Koen Schouwenburg
10. | Americana outlaws – 50 singer-songwriters uit de seventies, Wiebren Rijkeboer
11. | De sollicitant, Bram Esser
12. | Hand schudt hoofd, Karel Feenstra

Colofon

Voor Iris en Roos.

©2018 Karel Feenstra
Uitgeverij kleine Uil, www.kleineuil.nl
Tzum-reeks 12

ISBN 9789492190819 boek
ISBN 9789492190826 e-boek

Auteursportret: Frank Meester
Foto’s p. 65 en 95: Michel Mees
Overige foto’s: Karel Feenstra

Omslagontwerp: 247design
Boekproductie en epub: LINE UP boek en media bv

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Omslag

Colofon

I Paralipomena

Balance from within

Over muziek

De samenleving tegemoet

Nummer 7

Poes

Cliff Richard

Bernadette van Lourdes

Nostalgie

Het gele notitieboekje

De informatieavond

Publieksparticipatie

De ex

Parodontax

Bill Callahan

Judas

Chasse patate

Anne Mette

Schilderles volgens Jan van Eyck

Het einde der tijden

II Bekentenissen

Geluk is een herinnering

Elvis

Mijn opa uit Den Haag

Raider

Mefisto

Oudejaarsavond bij de Chinees

Mama schrijft een brief

De politie

Loes

Handen

Midnight Oil

Een wandeling

De mollenvanger

Cartesius

Oom Auke

Klussen met mijn vader

Oude foto’s

Bekentenissen

Pater Karel

Mijn nieuwe opa

III Oorlog

De Tweede Wereldoorlog

Diaspora

Vlucht

Athene, december 2015

Oorlog in Durgerdam

Waterloo

Koloniaal verleden

Utah Beach

Omaha Beach

9 november 1989

Koude Oorlog

IV Tandwielen, vleugels en een voetenpark

Haai

Finsterwolde

Mijn Hoogeland

Eemshotel

Thuiskomen

Bij Kaatje

Nieuw land

Zeilen als filosofische bezigheid

Volendam

Een heel klein kerkje

Langeraar

Op reis

Zeeland

Zundert

Buurtcafé

Atrecht

Thé dansant

Beschaafde conversatie

Rome

Palinca

Parlementspaleis

Andouillette

Bij buurman Elias

Wijnproeven bij Mas de Mingall

Lanzarote

De tijgers van Chicago Loop

Malariapillen

Pingpongshow

V Schrijven is een vechtsport

Taal

Boekenkast

De letter ‘r’

Bas Jan Ader

Donald Crowhurst

Dichters uit Epibreren

Slauerhoff in Leeuwarden

Poëtica

Tonnus Oosterhoff

Van de koele meren des doods

José Saramago

Martijn

De oorlogsverklaring van de Balker

Op zoek naar J.C. Bloem

Godfried en Jan drinken champagne

Het kuitenbijtertje van Bernhard Schlink

Harry Mulisch

Menno Wigman

VI De lotgevallen van Willem van Normandië

Ten slotte

I Paralipomena

Balance from within

De honderdzeventig jaar oude sofa van Jacob Tonski balanceert op één poot. ‘Balans is een delicate kwestie, en soms vallen we neer,’ zegt Jacob. Na een val kan de bank eenvoudig weer in elkaar gezet worden. Magneten houden de delen bij elkaar. Ik kijk naar de sofa en houd mijn adem in. Hij gaat heel zacht heen en weer. De sofa wankelt als een geoefende dronkaard, met een licht verstoord evenwichtsgevoel. Balans betekent niets als er niet gevallen kan worden.

Over muziek

Romeo and Juliet, Overture-Fantasy van Pjotr Tsjaikovski beschrijven in tachtig woorden is zoiets als een oude wijnstok in een rozijnendoosje proberen te steken. Of de vierde symfonie van Anton Bruckner: alsof je de bouwtekeningen van de Sagrada Familia integraal op een postzegel uittekent. Nee, dan het pianoconcert voor de linkerhand, van Maurice Ravel. Of je met rechts een granaat uit de Eerste Wereldoorlog uit de Vlaamse grond haalt. Vandaag ben ik geen schrijver van tachtig woorden. Vandaag luister ik alleen.

De samenleving tegemoet

Het is een zonnige maandagochtend als ik op de Loosduinseweg in Den Haag richting binnenstad fiets. Uit een zijstraat komen vijf vrouwen aangefietst, allen veel textiel om het lijf. Over de gewaden felgele hesjes. De voorste instrueert, de rest schommelt erachteraan. De achterste gaat zo langzaam dat ze omvalt. Met twee armen grijpt ze een lantaarnpaal. Hilariteit in de groep. Ze trekt het weigerachtige rijwiel onder haar jurk vandaan en bestijgt het opnieuw. Ze kunnen voort. Joelend. De samenleving tegemoet.

Nummer 7

We kenden elkaar nog maar net, en zongen als merels. De zon deed bij ons de deuren open. We hadden een favoriete cd, en daarvan was nummer 7 favoriet. Al gauw gaf ik haar een kopie van de cd, met voor de grap vijftien keer nummer 7 achter elkaar. Later ging het uit. Daarna kwam ik haar weer eens tegen, en vroeg wat ze vond van de grap. Ze wist niet van de grap. Ze draaide alleen maar nummer 7.

Poes

Poes zit op tafel. De pels gewassen, een verborgen glimlach en de ogen van een slang zeegroen. In dit lobbig vachtje zit verborgen een lenig lijfje. Zitten gaat roerloos, verplaatsen geluidloos, met de motoriek van een uurwerk. Hij kent de weg en is soeverein. Zonder scrupules vreet hij dood getreiterd gespuis. Door de mensenhand laat hij gemoedelijk een grondtoon aanwrijven; de frequentie van tevredenheid. Van de hele schepping is Poes met afstand het meest geslaagde exemplaar, en hij weet het.

Cliff Richard

Cliff Richard zingt met zoetwaterzalmen uit zijn keel. Hij emigreerde naar Portugal en begon een wijngaard. Na enkele jaren was de eerste wijn klaar. Heel zure, ondrinkbare wijn. Het jaar daarop: bocht! Dat moest anders. Cliff is ja geen risee. Met blote handen heeft hij onder maanlicht alle ranken uit de droge Algarvegrond gerukt. Daarna begon hij opnieuw en voorwaar: nu is de wijn lang niet slecht. Hij lacht er zelfs bij. Merkwaardige man. Of waren het heel geen zalmen?

Bernadette van Lourdes

De ongeletterde en wat ziekelijke bakkersdochter Bernadette van Lourdes zag Maria in een grot nabij het dorp. Aan haar devotie twijfelen wij niet. De heilige Maria, Moeder Gods. Het dogma van de onbevlekte ontvangenis, vader, zoon en heilige geest, busreizen met overnachting. De ook met rolstoel bereikbare toeristische plekken, de waterhandel, de troost. Alles ontkiemd uit de papaverzaadjes in het slecht gezeefde meel dat vader niet voor zijn klanten, maar wel voor zijn kinderen tot brood bakte. Opium is geloof.

Nostalgie

En dan, ineens, terwijl je de boekenkast in staart en in de bonte totaalcompositie enkele geliefde titels ontwaart, mis je ze: de mensen die deze boeken lazen, de rustige geur van sigarettenrook aan het zoete papier toevoegden, je het boek uitleenden en daarna doodgingen. Je ogen zouden nog eens regel voor regel dezelfde weg af kunnen gaan die de dierbaren gingen, maar je blijft zitten. Je haalt adem en spitst je oren. Ze hebben hun stem nu in stilte gewikkeld.

Het gele notitieboekje

Van the Obtimist kreeg ik een geel notitieboekje. Een gebruiksvoorwerp, om in te schrijven. Maar niet voor mij. De bladzijden! Die zijn niet zomaar geel, ze zijn verzopen in de gele inkt. Ik duwde mijn neus in het boekje en snoof. Duizelig sloeg ik het weer dicht. Ik heb er onmiddellijk folie omheen gewikkeld en het tussen een stapeltje dichtbundels, mijn stash, gestoken. Noem mij een hedonist, maar het bevalt mij dat ik thuis altijd nog wat te snuiven heb.

De informatieavond