Dossier Pijn

een uitgave van

Xsebra BV

Samengesteld voor de Bibliotheken onder de naam MediBieb om te voorzien in compacte, betrouwbare medische informatie voor bibliotheekleden.

Auteurs / copyright

© 2015 Xsebra / Medica Press, Zurich - Zwitserland

www.medica-press.com

info@medica-press.com

ISBN 9789492210104

NUR 863

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Disclaimer

Deze publicatie is door de uitgever met de grootste zorg en zo actueel mogelijk samengesteld en heeft een informatief karakter. De uitgever zal derhalve geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden indien gebruik of interpretatie van informatie uit deze publicatie daartoe aanleiding mocht geven. Bij gezondheidsklachten adviseren wij niet zelf te gaan dokteren, maar een professionele arts te raadplegen. Ook bij een goede gezondheid is een regelmatige controle aan te bevelen. Lees altijd goed de bijsluiter van uw voorgeschreven medicijn.

Inhoud

1. Wat is pijn?

2. Perifere pijnapparaat

3. Centrale pijnwegen

4. Klinische pijncategorieën

5. De mens met pijn

6. Aandacht voor het eigen pijnprobleem

7. Psychische pijn

Bijlage: Behandeling van eenvoudige pijnklachten

Bijzondere pijntoestanden

1. Wat is pijn?

”Pijn is een kwaal van de zieke,” schreef Hippocrates, de vader der geneeskunst, reeds. En als we onder ”ziel” verstaan: datgene wat de mens tot mens maakt, namelijk ons bewustzijn, dan heeft hij volkomen gelijk. Zonder bewustzijn kunnen we geen pijn voelen.

Een van de eenvoudigste manieren om iemand van zijn pijn af te helpen is namelijk hem zijn bewustzijn te ontnemen, dat wil zeggen hem onder narcose te brengen. Hiermee is aangetoond dat voor het ervaren van pijn hogere hersenprocessen noodzakelijk zijn, die met het bewuste leven van de wereld om ons heen te maken hebben.

Het gevoel of de emotie die we in het dagelijks spraakgebruik pijn noemen ontstaat pas ten gevolge van een zeer gecompliceerde werking van hogere structuren van het centrale zenuwstelsel. De pijnen die wij als mens kunnen voelen vormen een continuüm. Enerzijds is er de scherpe, precies te lokaliseren pijn aan de oppervlakte van ons lichaam, bijvoorbeeld bij een steek of slag, dan de moeilijker te lokaliseren diepe pijn zoals die gevoeld wordt bij een inwendige aandoening, maar verder ook een scala van gevoelens en emoties die meer verwant zijn met angst, frustratie, zorgen, stress en depressieve gevoelens.

Men kan de woorden waarmee we pijn omschrijven onderverdelen in een drietal hoofdgroepen:

•  De eerste groep omvat woorden die zuiver betrekking hebben op de gevoelskwaliteit van pijn: als voortdurende pijn, pulserende, schietende, prikkelende of stekende pijn, ook snijdend, scheurend, brandend enzovoort.

•  De tweede groep bevat woorden die slaan op de affectieve, emotionele betekenis van pijn: vermoeiend, uitputtend, ziekmakend, angstaanjagend, wreed, wisselvallig, dodend, straffend, vreselijk enzovoort

•  De derde groep omvat woorden die slaan op de intensiteit, op de pijn als geheel: vervelend, lastig, intens, ondraaglijk, ontzettend enzovoort.

Pijn: gevoel

Pijn behoort tot de door ons weinig gewaardeerde ervaringen en gevoelens, zozeer zelfs dat de mens en dier bereid zijn alles te vermijden of juist te ondergaan om pijn te ontwijken of er van af te komen.