Dossier Nieren & Urinewegen

een uitgave van

Xsebra BV

Samengesteld voor de Bibliotheken onder de naam MediBieb om te voorzien in compacte, betrouwbare medische informatie voor bibliotheekleden.

Auteurs / copyright

© 2015 Xsebra / Medica press, Zurich - Zwitserland

www.medica-press.com

info@medica-press.com

ISBN 9789492210166

NUR 863

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Disclaimer

Deze publicatie is door de uitgever met de grootste zorg en zo actueel mogelijk samengesteld en heeft een informatief karakter. De uitgever zal derhalve geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden indien gebruik of interpretatie van informatie uit deze publicatie daartoe aanleiding mocht geven. Bij gezondheidsklachten adviseren wij niet zelf te gaan dokteren, maar een professionele arts te raadplegen. Ook bij een goede gezondheid is een regelmatige controle aan te bevelen. Lees altijd goed de bijsluiter van uw voorgeschreven medicijn.

Inhoud

1. Anatomie

2. Functies van de nieren

3. Urine

4. Lichaamsvochten en elektrolyten

5. Vervanging van nieren

6. Urinewegen

7. Blaasontsteking

8. Blaaskanker

9. Incontinentie

10. Nierziekten

11. Nierinsufficiëntie

12. Nier trauma

13. Nierontsteking

14. Nierstenen

15. Nierfilterontsteking

16. Cystenieren

17. Urine-incontinentie bij kinderen

18. Nierkanker

1. Anatomie

De nieren liggen tegen de achterwand van de buik vlak onder het middenrif, ter weerszijden van de wervelkolom. Elke nier weegt circa 130 gram.

Zij worden elk van bloed voorzien door een enkele slagader die van de aorta komt en zich in drie takken splitst. Daarnaast lopen de aderen, die bijeenkomen en de nier ader vormen. Hierdoor verdwijnt het bloed in de onderste holle ader. Urine wordt gevormd in de nieren en verzameld in het dunwandige trechtervormige nierbekken. Dit gaat over in de urineleider waarvan de spierwand zich langzaam golvend samentrekt en zo de urine naar de blaas brengt. Hier wordt urine opgeslagen – een halve liter kan gemakkelijk worden vastgehouden. Bij het urineren ontspant zich de nauwe sluitspier aan de basis van de blaas en de gladde spierwand van de blaas trekt zich samen. Hoewel deze beweging in feite onwillekeurig is, staat ze onder controle van de hersenschors. De nier is opgebouwd uit merg met daaromheen schors. De schors bestaat uit een miljoen nier lichaampjes (lichaampjes van Malpighi) die samen met de deels in het merg liggende kanaaltjes de nefronen of functionele eenheden van de nier vormen. Nier-lichaampjes (glomeruli) zijn kleine kluwens haarvaatjes, gevormd uit de fijnste vertakkingen van de nierslagader. Deze lichaampjes worden omsloten door de kapsel van Bowman, gevormd uit het ronde uiteinde van het nierbuisje. Na een korte gedraaide weg loopt het buisje omlaag door het merg, richting nierbekken, maar draait zich dan terug naar de schors, waar het zich dan opnieuw kronkelt eer het definitief afdaalt en uitkomt in een verzamelbuis die eindigt in het nierbekken.

2. Functies van de nieren

De stofwisseling in het lichaam produceert grote hoeveelheden afbraakproducten. Deze stoffen worden, evenals andere overbodige stoffen die we met het voedsel binnen kunnen krijgen, op verschillende wijze uit het lichaam verwijderd of uitgescheiden. Een van de belangrijkste producten van de stofwisseling, het koolzuur, wordt door de longen verwijderd. De overige, stikstof- en zwavelverbindingen, die bij de afbraak van eiwitten ontstaan, zijn in het algemeen in water meer of minder goed oplosbaar of kunnen althans in een in water oplosbare vorm worden gebracht. Ze worden in waterige oplossing, de urine, uit het lichaam verwijderd.

Water

Water zelf is ook een eindproduct van de stofwisseling, maar de vorming van verbrandingswater weegt in het algemeen zelf niet op tegen het verlies aan water via de luchtwegen; per dag wordt gemiddeld ongeveer 400 cc water als waterdamp uitgeademd en ongeveer 350 cc verbrandingswater gevormd.

Dat wij langs de luchtwegen water verliezen is onvermijdelijk. Bovendien verliezen wij water en bepaalde zouten langs de huid (ongeveer een

500 cc water per dag onder normale omstandigheden) en met de ontlasting (ca. 100 cc per dag).

In totaal komen deze onvermijdelijke verliezen dus op ruim 1 liter per dag. Anderzijds bevat ons dagelijks voedsel gemiddeld ongeveer 850 cc water. Om de onbruikbare, deels zelfs zeer schadelijke afbraakproducten als waterige oplossingen te verwijderen, moeten wij nog meer water opofferen.