Het Patroon

Wessel de Valk

‘Mensen zoals wij, die geloven in de natuurkunde, weten dat het

onderscheiden van verleden, heden en toekomst een illusie is.’

Albert Einstein (1879-1955)

-1-

Thailand – Bangkok – 17.30 uur lokale tijd

Osman Fissler hing ontspannen achterover in de tuktuk. Bung loodste hem behendig door het verkeer van Bangkok. Het driewielige voertuig was uitgevoerd met paars ledlicht en had veel weg van een gemotoriseerde riksja. Bung was de vaste, breed glimlachende chauffeur van het hotel waar Fissler regelmatig logeerde. Hij gaf de voorkeur aan de kleine open wagen boven een taxi. Bovendien gunde hij zijn chauffeur de omzet.

Het liep tegen de avond en de schemering was al even geleden ingezet. Het fluorescerende licht van de tuktuk maakte de kleine wagen tot een helder baken tussen de eindeloze reeks onopvallende auto’s.

De zaken waren prima gegaan. Langzaam kreeg Fissler voet aan de grond in het Oosten. Dat had doorzettingsvermogen gekost, want in dit werelddeel was de vraag naar rode of witte wijn beperkt. Die middag had hij, na jaren duwen en trekken, definitief een langlopend contract kunnen afsluiten. De volgende ochtend zou hij terugvliegen naar Duitsland maar niet nadat hij een paar uur in Mah Boon Krong, de grootste shopping mall van Bangkok, had doorgebracht. De vijfentwintighonderd winkels, zeven verdiepingen hoog, ieder ruim driehonderd meter lang, maakten een bezoek aan MBK, zoals de mall bekendstond, tot een onvermijdelijk ritueel.

De tuktuk slipte moeiteloos tussen de stapvoets rijdende auto’s door en reed korte tijd later Siam Square op waar Bung zijn passagier met een glimlach afzette. Twee uur later zou hij Fissler weer oppikken.

Zoals altijd was het een opgave voor Fissler zich te oriënteren in de gigantische shopping mall. De eindeloze rijen winkels waren weliswaar deels gegroepeerd op product of merk, maar nog was het niet eenvoudig om, vanaf Siam Square, daadwerkelijk terecht te komen waar je wilde zijn.

Fissler was, na meerdere trappen en diverse bruggen, al snel de weg kwijtgeraakt en keek zoekend om zich heen. Op goed geluk vervolgde hij zijn weg via een smalle loopbrug die de derde met de vierde verdieping verbond.

Een paar minuten later kwam hij in een grote hal terecht waar de producten van beroemde modemerken hem uit iedere etalage toeschreeuwden. Hij kon zich niet herinneren ooit eerder in dit deel van MBK te zijn geweest. Vastbesloten om niet terug te lopen wandelde hij langs de eerste van een reeks ruime, fel verlichte winkels.

Halverwege de gang aarzelde hij, liep naar de balustrade die hij met beide handen vastpakte en zocht naar een mogelijke uitgang aan de overkant. Zijn ogen dwaalden langs de winkels en onwillekeurig keek hij naar beneden waar, vier verdiepingen lager op de begane grond, talloze mensen zich kriskras over een markt bewogen.

Hij haalde diep adem en ergerde zich. Zeker, hij was de weg kwijt, maar het hielp niet als hij zich opwond. Hij moest dit deel van de mall verlaten, terug naar de bruggen of trappen lopen en een volgende poging wagen.

Op het moment dat Fissler zich wilde omdraaien, dacht hij vanuit zijn ooghoek iets te zien dat zijn aandacht trok.

Een onbestaanbaar, hypnotiserend beeld.

Alsof hij de controle over zijn spieren kwijt was, zakte Fissler door zijn benen en greep zich snel vast aan de metalen leuning. Zijn bloeddruk schoot omhoog en hij voelde een golf van misselijkheid opkomen.

Aan de overkant van de galerij brachten twee mannen een enorm etalageraam voorzichtig op zijn plaats. Het was geen eenvoudige opgave en ze bewogen als in slow motion. Centimeter voor centimeter draaide het immense raam, dat alleen steunde op vier zuignappen in de handen van de mannen, in de richting van de sponning. Een seconde lang had Fissler gedacht zijn vrouw en dochter te hebben gezien in de weerspiegeling van het nieuwe etalageraam.

Hij moest zich vergist hebben. Aan het raam was niets bijzonders te zien. De penetrante geur van zijn zweet drong zich aan hem op.

Er ging geen dag voorbij zonder dat hij aan hen dacht. Spoorloos verdwenen. Veertien jaar geleden. Hij miste hen nog dagelijks, maar de scherpe kantjes waren jaren geleden begonnen te slijten. Het trauma van zijn verloren gezin had langzaam een plek gekregen – hield hij zichzelf vaak voor.

Die gedachte bleek nu een illusie. Het onpeilbare gat dat zijn spoorloze vrouw en dochter hadden geslagen in zijn leven was, met het onbestaanbare beeld in het raam, weer even aanwezig als destijds. Hij voelde de oude pijn, met de scherpte van een moeizaam genezende wond. Tranen schoten hem in de ogen. Ongecontroleerd zocht hij tevergeefs naar een zakdoek.

Hoewel hij al voor de geboorte van Kirsten veel reisde, en vaak voor langere tijd in het buitenland zat, was de diepe band met zijn dochter vanaf haar geboorte vanzelfsprekend geweest. Ze hadden weinig woorden nodig. Kirsten was, toen ze verdween, net zestien geworden. De leegte die ze had achtergelaten was overweldigend geweest en had een onpeilbaar gevoel van eenzaamheid veroorzaakt. Dat gold ook voor Jessica, maar toch was dat anders.

Fissler staarde naar de overkant van de galerij en merkte dat het transpireren minder werd. Gebiologeerd bleef hij kijken naar het raam dat, centimeter voor centimeter, tergend langzaam in de richting van de winkel werd gedraaid.

Opnieuw dacht hij iets te zien in het raam. Het weerspiegelde korte lichtflitsen. Alsof er kleine, beweeglijke lichtbronnen in reflecteerden. Geconcentreerd keek hij naar het raam en wist zeker dat hij zich niet vergiste. Op verschillende plaatsen in het glas werd een groeiend aantal kleine lichtpunten kort zichtbaar om in strepen te vervagen. Langzaam vulde het licht het raam tot het ondoorzichtig was geworden.

De twee mannen bleven onverstoorbaar doorgaan met hun poging om het raam in de sponning van de etalage te krijgen. Fissler keek geconcentreerd toe en voelde zich onverwacht goed.

Het werd snel donker in de shopping mall. Fissler keek om zich heen en zag dat niet alleen het licht in de galerij afnam. Ook de kleuren vervaagden. De verdiepingen boven hem waren al nauwelijks zichtbaar. De twee mannen waren tot stilstand gekomen. Het onbestemde gevoel dat Fissler overviel deed hem ergens aan denken, maar hij kon het niet thuisbrengen. Hij keek naar de omstanders en zag dat zij zich niet langer bewogen.

Aan de overkant van de galerij werd in het raam een beeld zichtbaar. Fissler zag hoe zijn vrouw en dochter, midden in het licht, naar hem toe kwamen lopen. Beiden glimlachten en zwaaiden kort. Wat hij zag kon niet waar zijn. Veertien jaar geleden waren ze verdwenen. Zonder een spoor achter te laten. Fissler bracht aarzelend zijn arm omhoog en zwaaide terug. De twee vrouwen leken zijn gebaar te zien. Hij hing nu half over de reling en sloot zijn ogen. Toen hij ze weer opende, zag hij dat Kirsten en Jessica nog steeds naar hem keken. De afstand tussen waar hij stond, in het halfdonker van de shopping mall, en het raam was zeker twintig meter.

Met twee handen tekende hij aarzelend een hart in de lucht. Kirsten en Jessica kopieerden zijn gebaar. Hij kon het niet langer ontkennen. Zijn vrouw en dochter zagen hem staan.

Uit het raam kwam een verzengend licht waarna het in ontelbare stukjes glas uiteenspatte. De twee mannen werden, vanuit het niets, met het versplinterde glas omhoog gestuwd, hingen kort en onbeweeglijk in de lucht, om vervolgens in de donkere diepte te verdwijnen.

Fissler dook weg voor de regen van glasscherven die op hem afkwam. Hij kneep onwillekeurig zijn ogen dicht en beschermde zijn gezicht met zijn armen. Terwijl hij zijn lichaam tegen de balustrade drukte, dacht hij zijn dochter te horen. Haar stem was zacht en onverstaanbaar.

Het werd doodstil. Niets bewoog. Fissler keek naar het onbestaanbare, kleurloze beeld van de mall en wachtte af.

De vale schemer verdween en alles kwam weer in beweging. Het gebruikelijke rumoer klonk alsof het nooit plaats had gemaakt voor de naargeestige stilte. Bezoekers liepen rond zonder elkaar verdwaasd aan te kijken. Geen van hen had gemerkt wat er was gebeurd. Evenmin als de mannen die nog steeds bezig waren met het plaatsen van het raam.

Fissler kwam overeind en rende naar de overkant. Hij had een groot postuur en het kostte hem de nodige moeite om het publiek niet omver te lopen. Hij sprintte in de richting van de plek waar het raam geplaatst werd.

Had hij daadwerkelijk de stem van zijn dochter gehoord? Waren de twee mannen voor zijn ogen naar beneden gestort en daar hun dood tegemoet gegaan? Hij rende zo hard hij kon, verloor tot twee keer toe bijna zijn evenwicht, excuseerde zich voor zijn onbehouwen gedrag en wist, zonder te struikelen, de overkant te bereiken.

Buiten adem keek hij om zich heen, in de hoop een spoor te ontdekken van de bizarre gebeurtenis die zich kort daarvoor had afgespeeld. Uit niets bleek dat wat hij gezien meende te hebben ook daadwerkelijk was gebeurd. Was hij het slachtoffer van een hallucinatie geweest? Hij had gezien hoe zijn vrouw en dochter verschenen waren. Het kon niet waar zijn en toch was dat exact wat zich had afgespeeld.

Er drong zich een mogelijke verklaring aan hem op. Iemand had, op het moment dat hij zich in de mall probeerde te oriënteren, gebruikgemaakt van de non-lokale ruimte. De afnemende kleuren en het tot stilstand komen van alles wat bewoog, waren onmiskenbare kenmerken van het vertrek of de aankomst van een reiziger.

Hij wist dat de gebeurtenis niet op zichzelf stond. Hij sloot zijn vrouw en dochter uit als veroorzakers, omdat geen van beiden over het talent beschikte. De conclusie wierp een nieuwe vraag op. Als zijn gezin er niet achter had gezeten, wie dan wel?

In gedachten verzonken liep Fissler richting de uitgang. Hij liet zijn oorspronkelijke plan, om inkopen in Mah Boon Krong te doen, varen. Zijn hersenen draaiden op volle toeren in een poging om een logische verklaring te vinden wie de ruimte had veroorzaakt. Hij had geluk en kwam snel op Siam Square terecht. Hij belde Bung, in de hoop dat hij hem snel kon ophalen.

-2-

België – Brussel – 12.30 uur lokale tijd

De middelgrote galerie Nouvelle Images bevond zich in de kleine Louisawijk aan de rand van het centrum van Brussel. Ingeklemd tussen een groot warenhuis en exclusieve modewinkels lag de expositieruimte halverwege de Waterloolaan. De chique wijk was beroemd en menig welgestelde Brusselaar aasde op een van de statige, kapitale panden.

Nouvelle Images was niet groot maar had allure, al was het maar omdat de imposante gevel volledig uit glas bestond. De benedenverdieping was leeg en grote blauwe letters, schots en scheef op de ramen aangebracht, getuigden van een eerdere expositie. In de grote, kale ruimte stonden acht ronde, witstalen pilaren. De muren waren strak gepleisterd en de vloer was grijs.

Zoé Brosens leunde, achter in de galerie, tegen een pilaar en keek geconcentreerd in het rond. Ze sloot haar ogen en stelde zich voor hoe de ruimte er morgen uit zou zien. Dan pas zou ze zeker weten of het idee achter de komende expositie ook echt werkte.

De grote ruimte zou gevuld worden met uiteenlopende projecties op de kale muren en videobeelden op grote, platte schermen. De apparatuur was een paar dagen geleden geïnstalleerd. Kleine projectoren hingen her en der aan het plafond. Een tiental videoschermen was op gelijke afstand van elkaar verspreid over de gladde, witte muren.

Nauwkeurig had ze uitgerekend hoe de toeschouwer vanuit het midden van de ruimte alle schermen tegelijkertijd zou moeten kunnen zien. Ieder beeld vertelde een eigen verhaal en samen waren ze onderdeel van een ambitieus project waaraan kunstenaars uit binnen- en buitenland hadden gewerkt.

Zoé besloot alle apparatuur opnieuw te testen. Morgenochtend zouden de film- en videowerken worden gebracht en ze wilde niets aan het toeval overlaten.

Korte tijd later was de galerie veranderd in een opmerkelijk verlichte ruimte waar grote en kleine bundels projectielicht door en langs elkaar schenen. De platte schermen aan de muren lieten blauwe testbeelden zien. Zoé controleerde de werking van ieder apparaat en liep naar het midden van de galerie. Ze sloot haar ogen en liet de videobundels elkaar ontmoeten, precies op de plek waar ze stond. Langzaam opende ze haar ogen en werd verblind door het licht dat van alle kanten op haar afkwam. Ze schermde haar gezicht af. Donkere vlekken dansten nog voor haar ogen toen ze voorzichtig, tussen haar vingers, rondkeek.

In het midden stond een jongen. Hij was een jaar of vijftien, zestien. De galerie was gesloten en het was een raadsel hoe hij binnengekomen was.

Hij schreeuwde.

Zoé keek gefascineerd naar zijn donkerbruine ogen die woedend, snel en schichtig van links naar rechts schoten.

‘Ik heb nergens spijt van! Iemand moest hun een halt toeroepen, moest hen stoppen.’

De jongen sprak tegen iemand die Zoé niet zag. Hij was tenger en droeg een eenvoudige spijkerbroek, een anoniem blauw T-shirt en een paar afgetrapte bruine schoenen.

‘Ze gebruiken zonder aarzelen geweld! Dat is één ding dat zeker is. Tegen hun eigen mensen!’

De jongen draaide als een bokser en hield alles en iedereen in de gaten. Op het punt om aan te vallen, dacht Zoé. Ze was niet bang. Eerder alert. Ze keek naar een scène die zich niet feitelijk in de galerie afspeelde. Toch zag ze de woedende en tierende jongen op enkele meters voor zich staan. Het viel haar op dat het licht in de galerie was verminderd en dat de kleuren valer leken. De laatste keer dat ze dit verschijnsel had gezien was een half jaar geleden geweest.

Ze waren vanuit Schotland naar Brussel gereisd. Drie van de vijf waren reizigers, mensen die zich konden verplaatsen door letterlijk te verdwijnen en ergens anders aan te komen. Zij hadden de andere twee meegenomen. Het was uitzonderlijk, bizar en gevaarlijk geweest. Toen ze in de lobby van Hotel Metropole waren aangekomen, waren ze vooral opgelucht geweest. Ze hadden de explosie overleefd. Vijf mensen, ternauwernood aan de dood ontsnapt.

Als geen ander wist Zoé dat ze naar de bijeffecten van de non-lokale ruimte keek. Wie of wat had die veroorzaakt? Was de jongen de reden van het weinige licht en de fletse kleuren? De situatie oogde realistisch, toch was het onwaarschijnlijk dat haar bezoeker daadwerkelijk voor haar stond.

Opnieuw liet de jongen van zich horen.

‘Zolang wij doorgaan zijn ze in ieder geval op hun hoede.’

Zwaar ademend stond hij stil en keek Zoé agressief aan. Hij kneep zijn ogen samen en wachtte af.

‘Wie van jullie heeft de moed om te bekennen dat hij of zij lid is van het genootschap!’

Zoé bestudeerde het gezicht van de jongen en zag dat door zijn openlijke woede zijn dunne wenkbrauwen als twee scherpe bogen boven zijn ogen stonden. Ze deed een stap in zijn richting. De jongen deinsde achteruit. Reageerde hij op de beweging die zij maakte of bevond hij zich ergens anders en was het toeval dat hij een stap naar achteren had gemaakt?

De situatie was verwarrend en intrigerend. Zoé hernam zich en overwoog de mogelijkheid dat een van de projectoren de oorzaak was van de ongewone aanwezigheid van de jongen. Keek ze naar een film die zich op onverklaarbare wijze voor haar afspeelde?

De jongen verdween even onverwacht als hij verschenen was en het werd langzaam donker in de galerie. De projectoren en videoschermen lieten het afweten. Zoé stond nog steeds in het midden van de grote, kale ruimte en keek naar buiten waar een gure lentewind mensen deed wegduiken in hun jassen. Niemand keek naar binnen. Het idee dat de apparatuur was uitgevallen maakte haar zenuwachtig. De donkerte die, met het vertrek van de onbekende jongen, was ingevallen versterkte haar gevoel dat er gevaar dreigde.

Buiten de galerie scheen de zon volop terwijl binnen het licht afnam. De duisternis verdikte zich en al snel zag Zoé niets meer. Ze werd bang, slikte een paar keer en probeerde tevergeefs iets te zien wat haar houvast zou geven. Aarzelend stak ze haar armen uit, die zich doelloos bewogen in het luchtledige. Er kwam geen gedachte, geen verklaring in haar op waarmee ze haar kalmte kon bewaren. Ze had de neiging om te schreeuwen in de hoop dat iemand haar zou horen. In plaats daarvan dwong ze zichzelf om diep adem te halen en rustig te blijven.

Ze dacht aan Iskander. De enige beelden van onmogelijke gebeurtenissen die ze kort geleden had gezien, en waarvan ze feitelijk vast had kunnen stellen dat ze echt waren geweest, waren door Iskander veroorzaakt. De herinnering aan de eigenaar van het Noord-Spaanse restaurant El Convento stelde haar gerust en ze haalde, in het pikdonker, nogmaals een paar keer diep adem.

Zoé had geen idee hoe lang ze al in het donker stond toen ze een paar voorzichtige stappen in de ondoorzichtige omgeving maakte. Bevond ze zich nog wel in de galerie? Doordat ze geen enkel zicht had, bekroop haar het gevoel dat ze in een oneindige ruimte stond.

De tijd verstreek zonder dat er iets veranderde. Ze stond op een harde ondergrond en voelde zich weerloos. Op het moment dat ze besloot om opnieuw een paar stappen te maken begon licht te schijnen.

Er werd een enorme metalen, boogvormige brug zichtbaar. Aan de randen van de imposante constructie ging het beeld vrijwel direct over in duisternis. Het stalen frame van de brug zag er verwaarloosd uit. De afgebladderde verf en afgebroken spijlen maakten duidelijk dat de brug al lang geleden in onbruik was geraakt.

Eerst de jongen en nu de brug. Zoé keek, op haar hoede, om zich heen. Ze had geen enkel idee waardoor haar dit overkwam of wat het kon betekenen. Ze bestudeerde de oude en krakende brug die voornamelijk bestond uit een dubbel boogvormig, stalen frame. Hoewel grijs geschilderd was hij ooit oranje van kleur geweest. Ze schatte de lengte op honderd meter en de stalen bogen reikten tot vier-, vijfmaal haar lengte omhoog. Op een tiental plekken waren betonnen pilaren zichtbaar waar de brug op leunde.

Ze keek om zich heen en constateerde dat ze vrijwel exact in het midden van de brug stond. Het oude staal kraakte en piepte onophoudelijk. Het geluid deed haar besluiten om van zich te laten horen. Eerst aarzelend, daarna, en met meer overtuiging, begon ze te schreeuwen. Ze schreeuwde de longen uit haar lijf. Het geluid bevrijdde haar. Even abrupt als ze was begonnen stopte ze om te luisteren. Nog een keer schreeuwde ze in de hoop dat iemand haar hoorde en kwam helpen. Het bleef doodstil op de anonieme brug.

Een slap hangende staalkabel begon zachtjes te tikken tegen een van de brugbogen. Zoé schrok, draaide zich om en luisterde. Even nog dacht ze dat het daarbij zou blijven. Het tegendeel was het geval. Andere kabels begonnen te bewegen. Met het toenemende tikken werd een zwiepend geluid hoorbaar. Ze was bang dat de kabels zouden knappen. Onder haar kwam ook het wegdek in beweging. Asfalt brak spontaan op meerdere plaatsen in stukken en lasnaden lieten los.

Plotseling hoorde ze een suizend geluid. Een staalkabel kwam met grote snelheid recht op haar af en miste op enkele centimeters. Meerdere kabels knapten en zorgden, samen met het afbrokkelende cement, voor een oorverdovend kabaal. Het zou niet lang meer duren of de brug zou instorten, haar het onbekende duister in meesleurend; als ze al niet eerder verwond of gedood werd door de op drift geraakte kabels. Ze keek zoekend om zich heen in de hoop een manier te ontdekken waardoor ze kon ontsnappen aan de bezwijkende brug.

Ze was zo van haar stuk door de ontmoeting met de jongen en het feit dat ze op de brug terecht was gekomen dat ze de meest voor de hand liggende manier om te ontsnappen over het hoofd had gezien. Uiteraard, door te reizen kon ze ontsnappen.

Zoé slaakte een zucht van verlichting.

Plotseling werd het doodstil. Niet alleen hing de brug opnieuw onbeweeglijk in het donker, ook alle tekenen van verwaarlozing waren verdwenen. Het beeld was vriendelijk en geruststellend. Tientallen lampen verspreidden, hoog in de brug, een zacht oranjerood licht. Zoé kon een impuls niet onderdrukken en rende van opluchting de brug op.

Abrupt stopte ze toen ze de jongen uit de galerie zag. Hij liep midden op de inmiddels sprookjesachtig verlichte brug. Dit keer was hij niet alleen. Met iedere stap die hij maakte kwam er achter hem iemand anders tevoorschijn. Jongens en meisjes, van zijn leeftijd. Vijftien in totaal. Ze liepen doelgericht de brug af en passeerden Zoé zwijgend, zonder haar aan te kijken.

Toen de laatste van de groep volgers haar was gepasseerd begon de brug opnieuw te desintegreren. Met ingehouden adem keek Zoé toe en bedwong de impuls om het op een lopen zetten, achter de jongen en zijn volgers aan. Terwijl ze zich omdraaide zag ze dat de brug inmiddels leeg en eenzaam was. De jongen en zijn volgelingen waren verdwenen en de duisternis rukte snel op.

Ze concentreerde zich en voelde vrijwel direct de bekende ruk. Ze hapte naar adem. Er gleed een gevoel van opluchting door haar heen. Ze was ontkomen omdat ze kon reizen.

Mensen zoals zij werden reizigers genoemd omdat ze zich konden verplaatsen zonder dat tijd en ruimte daarbij een rol speelden. Een mysterieus talent. Alleen als je goed was getraind kon je het gebruiken en dan nog alleen naar bestemmingen waar je ooit eerder was geweest.

De aankomst bleek eenvoudig en even later stond Zoé weer in de galerie. Ze hield haar arm voor haar ogen, keek voorzichtig rond en zag hoe de projectoren hun lichtbundels door de galerie lieten schijnen. De blauwe gloed van de videoschermen schilderde de muren. Alsof er niets was gebeurd. Ze bleef nog even in het midden van de galerie staan, verzekerde zich dat de onbekende jongen niet opnieuw opdook, en sloot de apparatuur af.

Buiten brak de zon definitief door, maar Zoé had geen oog voor het weer. Ze zou niet rusten voordat ze de identiteit van de schreeuwende jongen had achterhaald en kon verklaren hoe zij op de brug terecht was gekomen. Wat haar was overkomen stond niet op zich.

Er kroop een huivering langs haar rug. Ze was een stabiele jonge vrouw, maar de onverklaarbare gebeurtenissen zorgden voor een hol gevoel in haar maag.

-3-

Onafhankelijk van elkaar hadden Fissler en Zoé hun nestor Bastijn Pilgram gebeld.

Het verhaal van Osman Fissler had Pilgram in verbijstering achtergelaten. Hij had het niet laten merken. Fissler was er de man niet naar om meer woorden vuil te maken dan noodzakelijk was. Dit keer kreeg Pilgram nauwelijks de kans om zijn woordenstroom te onderbreken. Halverwege het gesprek had hij zich voorgenomen om alleen een paar korte vragen te stellen. Eerst moest Fissler tot rust komen. Later zou hij voorzichtig, stukje bij beetje, de details van de bizarre gebeurtenis uit hem trekken. Zijn eerste reactie had hij nog even voor zich gehouden. Het zou de onrust van zijn Duitse vriend vergroten.

Fissler had hem gebeld vanuit Bangkok en was oorspronkelijk van plan geweest om naar Hamburg te vliegen. Zonder al te veel moeite had Pilgram hem kunnen overhalen om zijn bestemming te veranderen in Brussel. Ze zouden elkaar de volgende dag zien in Hotel Metropole. Kort daarna had Fissler hem opnieuw gebeld. Hij had zijn vlucht om kunnen zetten. Pilgram hoorde aan zijn stem dat Fissler aangeslagen was. Het terugzien van zijn vrouw en dochter had de altijd stabiele en nuchtere Fissler van zijn stuk gebracht.

Nauwelijks had Pilgram opgehangen of hij werd opnieuw gebeld. Dit keer was het Zoé. In tegenstelling tot Fissler was zij aarzelend begonnen. Alsof ze zelf nauwelijks geloofde dat wat ze had meegemaakt daadwerkelijk was gebeurd.

Eenmaal op gang gekomen had Pilgram haar zonder een vraag te stellen uit laten praten. Hij kende Zoé door en door. Eerst als haar leraar en mentor op de middelbare school. Later was er een vriendschappelijke band tussen hen ontstaan.

Zoé zou zich aansluiten bij de afspraak met Fissler. De volgende avond op het terras van de brasserie voor Hotel Metropole.

Nadat het gesprek was beëindigd liep Pilgram naar een van de grote ramen aan de straatkant van zijn woonkamer. Hij zag zichzelf weerspiegeld in de ramen en constateerde dat hij er oud uitzag. Met zijn tweeënzeventig jaar was hij dat ook, alleen voelde het niet zo. Hij was al tientallen jaren kaal, had een gedrongen postuur en opvallend blauwe ogen. Tot ergernis van velen beschikte Pilgram, ondanks zijn leeftijd, over een tomeloze energie. Zorgvuldig hield hij de conditie van zijn lichaam op peil door drie tot vier keer per week in de sportschool te trainen.

Hij bewoonde twee bovenverdiepingen van een monumentaal pand aan de Lindengracht. Eigenhandig had hij de karakteristieke woning door de jaren heen verbouwd maar alle klassieke kenmerken behouden. De Jordaan, een van oudste en bekendste wijken van Amsterdam, werd grotendeels bewoond door niet-Amsterdammers. Toch putten niet alleen de oorspronkelijke bewoners maar ook nieuwkomers in de wijk zich graag uit in superlatieven om de Jordaan te omschrijven. De wijk gaf bezoekers en bewoners het gevoel rond te lopen in een film.

Hoewel de schoonheid van de Jordaan hem ook nu niet ontging, staarde Pilgram afwezig over de daken. Intuïtief zocht hij naar samenhang tussen de twee gebeurtenissen. Tussen de ontmoeting en de brug van Zoé en het weerzien van Fissler met zijn gezin. Het was zeker dat er een verband bestond. Hij had nog te weinig gegevens om op af te gaan. Hopelijk zou dat de volgende dag veranderen.

Pilgram kende zichzelf, hij zou niet rusten voordat hij het verband tussen de verhalen had gevonden. Wat hun was overkomen was absurd, onmogelijk en onwaarschijnlijk. Toch geloofde hij ieder woord van wat de twee hem hadden verteld.

Er was nog iets dat hem bezighield. De groep waarvan Fissler en Zoé deel uitmaakten bestond uit vijf personen. Als er samenhang tussen de gebeurtenissen bestond, was het waarschijnlijk dat ook Iskander of Luca daar onderdeel van uitmaakten. Hij onderdrukte de neiging om hen te bellen. Het leek hem beter om eerst Zoé en Fissler te spreken en daarna contact met de anderen te zoeken. Als ze hem niet zelf zouden bellen.

Hij besloot de Jordaan in te lopen. Een korte wandeling en een paar glazen bier zouden hem goed doen.

De Prins was zijn favoriete café en lag aan de Prinsengracht, op nauwelijks tien minuten lopen van de Lindengracht. Normaal een prettige korte wandeling maar inmiddels was het stevig gaan regenen. Pilgram liep langs de Westerstraat, wierp een blik in de Tuinstraat en overwoog een bezoek aan café De Tuin te brengen. Hij besloot door te zetten, dook diep weg onder de enorme zwarte paraplu en liep korte tijd later het oude café binnen.

De barkeeper knikte hem kort en vriendelijk toe als teken van herkenning. Pilgram bestelde aan de bar en liep met zijn vaasje, een groot glas bier, de korte trap op naar het verhoogde gedeelte. Zes tafels en lange houten banken langs de muren maakten dit gedeelte van De Prins tot een bijna vanzelfsprekende ontmoetingsplek.

Het was halverwege de middag en niet druk. Pilgram ging zitten en raakte al snel in gedachten verzonken. Opnieuw overdacht hij de verhalen van Fissler en Zoé zonder er iets mee op te schieten en weer dacht hij een onbenoembaar verband te zien zonder een stap verder te komen.

‘Bastijn Pilgram?’

Een lange, gezette man met een donkere, kroezige baard, was naast hem komen zitten. Zijn kleine, ronde hoornen bril stond laag op zijn neus. Hij keek Pilgram met kleine, zwarte ogen aan. Zijn donkerblauwe regenjas verspreidde een wat bedompte geur.

Pilgram keek hem kort aan en constateerde dat de man net iets te dicht bij hem was gaan zitten. Hij verschoof naar rechts voordat hij de vraag beantwoordde met een korte knik.

‘Thomas Doran,’ stelde de man zich voor. ‘Ik herkende u van een jaarfoto van de school waar mijn broer Shaun op heeft gezeten. Vijftien jaar geleden.’

Hij sprak vloeiend Engels, al meende Pilgram een Iers accent te horen. De onverwachte tafelgenoot keek hem afwachtend aan, maar Pilgram was niet van plan antwoord te geven. De man glimlachte vriendelijk. Hij moest midden, hooguit eind dertig jaar oud zijn. De nagels van zijn handen waren goed verzorgd en al maakte hij een wat verlopen indruk, het ontging Pilgram niet dat achter zijn façade een intelligente en waarschijnlijk ontwikkelde man schuilging.

‘Van de Limesschool in Brussel,’ hernam de man het woord.

‘Ah, oké.’ antwoordde Pilgram kort. Hij was direct op zijn qui-vive. Weinig mensen wisten van het bestaan van Limes, laat staan dat er een Limesschool in Brussel bestond. Het was een goed bewaard geheim. Voor de buitenwereld was het een gewone, middelbare school die volledig voldeed aan alle daarbij behorende kwalificaties. Pilgram had er jaren lesgegeven maar was lang geleden vertrokken. Hoewel men hem had gevraagd langer te blijven had hij geweigerd. Ook toen hij gepolst werd voor een andere, hogere functie had hij die resoluut van de hand gewezen. Zoals bij veel organisaties had Limes alle kenmerken van een gelaagde structuur waarbinnen Pilgram zich al langere tijd niet meer thuis voelde. Hij had meer waarde voor de organisatie als hij van buiten opereerde en zijn huidige onafhankelijke positie beviel hem uitstekend.

‘Shaun… Shaun Doran neem ik aan? Ik herinner me die naam niet. Weet u zeker dat het Brussel was?’

‘Zeker, hij heeft de school destijds voortijdig verlaten. Misschien dat u zich hem daarom niet herinnert.’

‘Mogelijk, heel goed mogelijk,’ antwoordde Pilgram aarzelend. ‘Nee, eerlijk gezegd kan ik me hem niet herinneren. Het is ook al even geleden dat ik leraar was en ik word ouder.’

‘Geen probleem,’ antwoordde de man. Hij keek wat schichtig om zich heen en richtte zijn aandacht weer op Pilgram.

‘Wat is er van uw broer geworden?’ vroeg Pilgram.

‘Dat is een vreemde zaak. Een klein jaar nadat hij van school ging is hij verdwenen. Spoorloos verdwenen. Ik dacht dat u zich misschien nog iets van hem zou kunnen herinneren. Iets wat me kan helpen. Ik heb altijd vage hoop gehouden dat ik hem terug zou vinden.’

‘Het spijt me…’ Pilgram hoopte dat met die laatste, weinig uitnodigende opmerking de man zou vertrekken, maar hij maakte geen aanstalten.

‘Shaun was een aardige jongen en een uitstekende leerling. Waarom hij van school moest is nooit duidelijk geworden. Het kan in ieder geval niet aan zijn resultaten hebben gelegen.’

Waar ging dit gesprek heen? Ondanks het feit dat Pilgram had aangegeven ‘de jongen niet te kennen’ kreeg hij het gevoel dat de man nog niet van plan was om hem met rust te laten. Het kwam regelmatig voor dat leerlingen voortijdig de school verlieten. Meestal had het met aanpassingsproblemen te maken. Niet iedereen met het natuurlijke talent om te reizen kon daar ook mee leren omgaan. Anderen voelden zich niet thuis op de school of er waren ouders in het spel.

De man die zich als Thomas Doran had voorgesteld keek hem glimlachend aan. Pilgram zag dat er een nauwelijks zichtbare onbestemde blik in zijn ogen schuilging. Er vormde zich een frons op zijn voorhoofd. Opnieuw schoof hij op in de richting van Pilgram die inmiddels tegen de leuning van de houten bank zat.

De zwaarlijvige Doran draaide zijn lichaam een kwartslag naar Pilgram toe waardoor hij iedere mogelijkheid om afstand te nemen of op te staan uitsloot.

‘Het is erg om je broer kwijt te raken. De school houdt elk contact af en op mijn vragen komen uitsluitend beleefde maar onbetekenende antwoorden.’

Pilgram voelde zich ongemakkelijk met de situatie. Niet dat hij bang was voor zijn onwelkome gast. Hij kon eenvoudig een einde maken aan de ontmoeting. Toch was er iets in het verhaal van Doran dat maakte dat hij nog even in zijn onaangename positie berustte.

‘Ik kan me natuurlijk niet in de situatie verplaatsen…’

‘Ik zou het heel prettig vinden als u voor mij navraag zou willen doen naar de reden van zijn verwijdering,’ onderbrak Doran hem en hij boog zich nog meer naar Pilgram. Er parelden kleine druppels zweet op zijn voorhoofd. Hij haalde een foto tevoorschijn waarop het gezicht van een jongen te zien was. Hij was bleek, had donkere ogen en rossig haar.

‘Dit is Shaun. Herkent u hem?’

Pilgram bestudeerde de foto en schudde zijn hoofd.

‘Het spijt me, ik herken uw broer niet.’

‘Ik moet hem vinden, koste wat het kost. Het is daar, op school en door de verwijdering, begonnen. Misschien is hem iets ernstigs overkomen.’

Doran leek te beseffen dat hij heel dicht bij Pilgram was gaan zitten. Terwijl hij naar achteren schoof gleed er een charmante glimlach over zijn gezicht.

‘Excuus. Ik liet me te veel meeslepen,’ zei hij wat ongemakkelijk. ‘Nogmaals excuus, het lot van mijn verdwenen broer blijft me na aan het hart liggen.’ Even keek hij schichtig om zich heen. ‘Wat een geluk dat ik u ben tegengekomen.’

‘Geen probleem.’ Pilgram ging opgelucht verzitten. ‘Als u wilt, kan ik uiteraard navraag doen. Of het wat oplevert is de vraag. Ik heb de school lang geleden verlaten.’

‘Ik zou het enorm waarderen als u uw contacten zou willen raadplegen,’ antwoordde Doran. Hij haalde een chic leren mapje uit zijn vochtige jaszak tevoorschijn. Op het kaartje stond zijn naam en een 06-nummer. Verder niets. Onverwacht stond hij op, knoopte zijn jas dicht en verontschuldigde zich voor het feit dat hij Pilgram misschien had lastiggevallen. Pilgram wimpelde, op zijn beurt, de opmerking beleefd af.

De man haastte zich naar de korte trap, struikelde half over een stoel en verdween in het regenachtige Amsterdam. Zonder om te kijken.

Pilgram nam een paar stevige slokken van zijn bier, haalde diep adem en overdacht de situatie. Hij geloofde niet in toeval. Thomas en Shaun Doran. Er was iets vreemds aan de hand met de twee namen. Het was ook merkwaardig dat de man een kaartje zonder adres of verdere gegevens had achtergelaten. Even overwoog hij het voorval te vergeten, maar zijn neiging om het gesprek te bagatelliseren maakte hem des te alerter. Na wat Fissler en Zoé was overkomen stond dit niet op zichzelf.

Pilgram dronk nog een Amsterdammertje, pijnigde zijn hersenen zonder een stap verder te komen en verliet een half uur later het café.

-4-

Noord-Spanje – Gijon – 15.30 uur

De luxe Jaguar reed met stevige snelheid de A32 af. Het was in de loop van de avond en de weg was schaars verlicht. De verouderde weglantaarns wierpen een zwak, oranjegeel licht af dat het wegdek nauwelijks raakte. De brede vierbaansweg werd in het midden onderbroken door een smalle berm.

De luxe, zwarte auto telde drie mensen. De man achter het stuur keek geconcentreerd naar de weg, niet van plan een fout te maken. Hij droeg een donkerblauw maatpak. De bijpassende das hing, slordig losgetrokken, over zijn colbert. Zachtjes tikte hij op het stuur, op het ritme van de muziek die hij hoorde in zijn hoofd. Het dashboard was met mahoniehout uitgevoerd, evenals de automatische versnellingspook.

Naast de man leunde een vrouw ontspannen met haar hoofd tegen het zijraam. Ze had haar ogen vrijwel gesloten en donkere lokken hingen nonchalant over haar gezicht. Ze liet zich meevoeren door de cadans van de auto op het wegdek.

Op de achterbank van de auto lag een slapende jongen. Hij had een reisdeken over zich heen getrokken. De vrouw draaide zich naar hem toe en sloeg haar arm over de leuning van haar stoel. Liefdevol streek ze met haar hand over het gezicht van de jongen.

‘Slaapt hij?’

De vrouw knikte en streek met een loom gebaar een donkere lok achter haar oor. Plotseling werd de auto van achteren aangereden. De Jaguar slingerde wild van links naar rechts over het asfalt. Het geluid van piepende remmen en slippende autobanden sneed door de nacht.

‘Ik heb hem onder controle,’ schreeuwde de man terwijl hij uit alle macht tegenstuurde om de auto weer in bedwang te krijgen.

De vrouw keek bang, richtte haar blik kort op de donkere weg en draaide haar hoofd met een ruk naar de slapende jongen op de achterbank.

Een grote, grijsblauwe terreinwagen liet zich iets terugvallen en reed enkele seconden naast de vangrail van de middenberm. Vlak voor hem schoot de Jaguar, over het midden van de twee rijstroken, heen en weer. De terreinwagen maakte een zwenkende, scherpe beweging naar voren en reed met volle snelheid nogmaals op de Jaguar in.

De auto werd hard geraakt, pal achter het rechter achterwiel. Vrijwel direct raakte hij in een halve spin en reed op de brede berm naast de snelweg af. Nauwelijks twee seconden later kwam de Jaguar, met een verpletterend geluid, tegen een viaduct tot stilstand.

Het fatale ongeluk had nauwelijks meer dan tien seconden geduurd.

De inzittenden moesten op slag dood zijn geweest. Met hoge snelheid was de auto frontaal tegen een pijler gereden. Behalve een zacht sissend geluid dat uit de Jaguar kwam, was het ongewoon stil op en rondom de snelweg.

De terreinwagen had na de aanrijding direct vaart geminderd en reed langzaam terug over het midden van de snelweg. Kort bleef de auto ter hoogte van het viaduct staan. Het portier ging open en in het halfdonker stapte de bestuurder uit. Het was onduidelijk of het een man of vrouw was. Snel liep de gedaante op de Jaguar af en wierp een blik door het verbrijzelde voorraam naar binnen, als wilde hij zich ervan verzekeren dat de inzittenden dood waren.

De onbekende draaide zich om, liep met snelle passen terug naar de terreinwagen en vertrok. Het geluid van de dieselmotor stierf snel weg in de nacht.

De zwarte Jaguar reed met stevige snelheid de A32 af. De bestuurder neuriede bijna onhoorbaar en tikte zachtjes op het stuur. De vrouw naast hem leek te slapen maar schoof met een geroutineerd gebaar een haarlok achter haar oor. Ze sloeg, zonder achterom te kijken, haar arm over de stoelleuning en maakte een half automatisch, zoekend gebaar. Ze draaide haar hoofd naar de lege achterbank en glimlachte.

De man had haar beweging gevolgd en grijnsde.

‘Je sliep half. Dacht je dat je al bij hem was?’

‘Mmm… ja,’ antwoordde de vrouw loom. ‘Ook als hij er niet is heb ik soms dat idee. Onzin maar wel prettig.’

‘Nog even, dan zijn we thuis.’ De man trapte het gaspedaal dieper in. Het was al laat en hij verlangde naar zijn bed.

Iskander Bregt kwam met een ruk overeind. Heel even voelde hij zich gedesoriënteerd. Langzaam gleed zijn blik over de patio die achter het restaurant El Convento lag. Hij was in slaap gevallen op een ligstoel in de schaduw van het voormalige klooster. Zijn hand gleed over zijn hals, die glad was van het zweet.

Het liep tegen vier uur in de middag en uit de openstaande kleine ramen klonken de geluiden van het keukenpersoneel. Daar sliep hij dwars doorheen, wist hij. Het hoorde inmiddels al meer dan tien jaar bij zijn leven. Terwijl hij gedachteloos voor zich uitkeek, drongen de beelden van het auto-ongeluk zich opnieuw aan hem op. Het ongeluk had een belangrijke rol in zijn leven gespeeld. Had hij inderdaad liggen dromen, of waren het herinneringen geweest? Zijn onderbewustzijn herinnerde, met een morbide gevoel voor humor, hem te pas en te onpas aan de tragische gebeurtenis uit zijn jeugd.

Zijn ouders waren in hun auto moedwillig van de weg gereden door zijn oom en tante, Paul en Ine Westra. Vijfentwintig jaar geleden. Hij was toen dertien jaar oud geweest en had zelf ook in de auto gezeten. Ternauwernood had hij het ongeluk overleefd.

De werkelijke toedracht was nauwelijks vier maanden geleden aan het licht gekomen. Het was moord geweest. Niet meer en niet minder. Uit jaloezie omdat zijn moeder eigenaar was geworden van het familieconcern en niet haar halfzus.

Iskander wilde het liefst zo min mogelijk aan het auto-ongeluk en de moord worden herinnerd en slaagde er in het algemeen ook goed in om het onderwerp te vermijden. Toch was het vreemd dat hij dit keer had gedroomd dat zijn ouders níét waren verongelukt. Dat was niet eerder gebeurd. Wat probeerde zijn onderbewustzijn hem te vertellen? Hij wilde dat hij ongelijk had en dat het bij de twee dromen zou blijven.

Iskander rukte zich los uit zijn overpeinzing en liep richting de keuken, waar het personeel was begonnen met de voorbereidingen voor de avond. Daar lag zijn focus. Op het restaurant en de gasten. Zoals altijd was het restaurant volgeboekt. In El Convento kon je uitsluitend terecht als je gereserveerd had. Lang van tevoren.

-5-

Het terras van Hotel Metropole zat goed vol. Hier en daar waren nog enkele onbezette tafels. Op dit tijdstip van de dag werd het terras bevolkt door Brusselaren, studenten, toeristen, zakenlui en diplomaten.

In 1890 opende het café Metropole voor het eerst zijn deuren en het was van meet af aan een doorslaand succes. Mede daardoor hadden de eigenaren al snel hun oog laten vallen op het aangrenzende, kolossale gebouw van de Caisse d’Érpagne, een coöperatieve spaarbank. Het pand werd aangekocht en verbouwd tot het huidige, imposante Hotel Metropole. Het terras was onderdeel van de weelderige, inpandige brasserie.

Het liep tegen kwart voor zeven toen een donkere taxi vaart minderde en langzaam tot stilstand kwam voor de ingang van het hotel. Fissler stapte uit de taxi en rekende af. Het was een mooie voorjaarsdag waar hij, jammer genoeg, weinig van had gemerkt doordat hij nauwelijks een uur geleden uit het vliegtuig was gestapt. Nog een paar dagen, dan brak de zomerperiode aan. Zelfs voor de tijd van het jaar was het lekker weer en de temperatuur kwam overdag al ruim boven de twintig graden. Het zou nog zeker tot tien uur licht blijven en Fissler genoot van de gedachte dat de zomer voor hem lag.

Zijn bagage werd, als vanzelfsprekend, op een trolley gelegd en naar binnen gebracht. Het was niet de eerste keer dat hij hier logeerde en automatisch volgde hij zijn koffers. In de kolossale hal, waar de balie zich bevond, werd hij vriendelijk welkom geheten. Terwijl de formaliteiten werden afgehandeld bestudeerde hij de enorme ruimte die, ondanks het feit dat de architect destijds had gekozen voor de Italiaanse-renaissancevormgeving, nog steeds deed denken aan een immense bank.

Nauwelijks een kwartier later nam Fissler de historische, gietijzeren open lift naar beneden en liep het terras op in de hoop dat Pilgram was gearriveerd. Tot zijn verbazing zag hij Zoé staan. Ze zwaaide enthousiast naar hem en had een tafeltje pal voor een van de grote ramen van de brasserie weten te bemachtigen.

Snel liep hij naar haar toe en merkte dat hij glimlachte. Ze hadden elkaar niet meer gezien sinds kerstavond. Ook toen hadden ze op het terras van Hotel Metropole gezeten. Het was koud geweest en de terrasverwarmers hadden op volle toeren gedraaid.

‘Wat geweldig dat je hier bent! Dat had Pilgram me wel mogen vertellen,’ zei Zoé.

Fisslers glimlach verbreedde zich. Zoé sloeg haar slanke armen om zijn nek en zoende hem op de wang.

‘Ik wist net zomin dat jij hier zou zijn.’