Park 1943 Rotterdam

Dick Scholten

Labels:
Roman

Romanttt

Park 1943 Rotterdam

Kort na haar verhuizing naar de wijk Bospolder-Tussendijken in Rotterdam, wordt Britte tijdens de begrafenis een heel nieuw beeld voorgespiegeld van haar overleden grootmoeder. Wat is haar oma overkomen? Waarom krijgt ze geen antwoord op haar vragen? Door de brokjes informatie te combineren, ontwaart Britte de contouren van een dramatisch leven en leert zij de historie van haar nieuwe woonomgeving kennen. Dertien vreselijke minuten op een stormachtige woensdag in 1943 verbindt het leven van de 35-jarige alleenstaande moeder met dat van een Amerikaanse crimineel. Is zij tegen hem opgewassen?

Naast een spannend verhaal van een ongehuwde moeder die door het lot verbonden is met de schimmige onderwereld, is Park 1943 Rotterdam een reis langs de bezettingsjaren, Hell’s Angels, de Amsterdamse jaren vijftig, Provo en de feministische beweging van de jaren zeventig.

Dick Scholten (Rotterdam, 1952) heeft in Park 1943 Rotterdam getuigenverslagen en historische bronnen verwerkt, waardoor nauwelijks bekende lotgevallen van kinderen tijdens de bezettingsjaren tot leven komen

Park 1943, Rotterdam

Park 1943, Rotterdam

Dick Scholten

Roman

Park 1943

Elke gelijkenis met bestaande en/of overleden personen berust op toeval.

Copyright © 2017 Dick Scholten
Auteur: Dick Scholten

Druk: Scanlaser

Uitgever: Qualiber
Vormgeving: Bureau de Rooij Design

Roman
ISBN 978-94-92270-07-8

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

Inhoud

Steigers

Mannen zijn niks waard

Tabé

Zeil

Handel

Raufaser

303rd Air Expeditionary Group

Brittes Blog

Lacrimosa

Bij ons in de Jordaan

Kalasjnikov

Take Off

Speelkwartier

Wish You Were Here

In het harnas

Oost ten Zuiden

Een paar dagen weg

Sigaren

Weert

Carnisse

Kind of Blue

How to get away with murder

Turks fruit

Doubleren

Een zee van gras

Rood koffertje

Wa 't net hearre wol, moat fiele

Harley Davidson WLA

Een blonde jongen

De kortste weg naar Brussel

De eerste keer

Hell’s Angels

Into the Purple Valley

De beloning

Blote vrouwen

CoBrA

A Love Supreme

Birth of the Cool

Gedwongen liggen

Hi Ha Happening

Seksuele Revolutie

Bitches Brew

Liefde is …

In het hoofd geraakt

De Tuinkabouter

Wallen op Zorgvlied

Onherstelbare breuk

Nooit vergeten

Maasvlakte

Evolutie

Oudergesprek

Integratie

Zuiver geestelijk

Het hek

Roekeloos rijgedrag

Tocht

Las Vegas

Crooswijk

Park 1943

Appendix

Nawoord

Verantwoording

Het Vergeten Bombardement en de overheid

Dankwoord

Twee dagen onder het puin

Stambomen Britte en Mike

Ter herinnering aan Pieternella van Oostenbrugge, Pieternella Scholten, Clara Charlotte Scholten en Johannes Scholten, vier van de ten minste 326 dodelijke slachtoffers van het bombardement op 31 maart 1943.

Maar er was geen ruimte voor zelfgenoegzaamheid, zoals bleek tijdens de missie van 31 maart, met als doel een scheepswerf in Rotterdam. In de handen van een nieuwe piloot, botste OOOLD SOLJER in de lucht met TWOBEAUTS bij slecht zicht tijdens de formatievorming. (...) De rest van de missie verliep zonder incidenten, 17 vliegtuigen bombarderen het doel, hoewel het resultaat onzeker was als gevolg van het slechte zicht¹.

Brian D. O’Neill

Dat de mensen niet veel leren van de lessen van de geschiedenis is de belangrijkste les die de geschiedenis ons leert.

Aldous Huxley

Steigers

Britte, dinsdag 7 februari 2017

“Oh nee! Is het al half twaalf?” roept Britte. Ze haast zich naar de kleine badkamer om zich wat op te knappen. Ze wast eerst haar handen, vies geworden van het stof en de lijmresten van het behang dat ze van de muur in het achterkamertje krabt. Ze verfrist haar gezicht door beide handen tot een kommetje te vouwen en het water tegen haar gezicht te gooien. Ze kleedt zich vlug om in de slaapkamer en keert dan terug naar de badkamer. “Toch maar een beetje opmaken, misschien staat er wel een leuke vader op het schoolplein,” zegt ze giechelend tegen de spiegel, waarin ze zichzelf meer afkeurend dan kritisch bekijkt. Haar donkerbruin geverfde haar begint uit te groeien. Boven de wortels bindt haar eigen blonde kleur dapper de strijd aan met het donkerbruin en het is onmiskenbaar aan de winnende hand. De felgroene highlights hebben de strijd al opgegeven. Ze haalt haar schouders op, ze kan daar nu toch niets mee. Ze loopt de trappen af en steekt de straat over richting het schoolplein, om Jayden op te halen.

Ze komt net op tijd. Kinderen stromen het schoolgebouw uit en rennen over het speelplein, op zoek naar moeders of vaders. Voor het hek van het schoolplein staan moeders en een enkele vader in dikke winterkleding op hun kroost te wachten. Het merendeel van de moeders draagt een hoofddoek, doorweekt geraakt door de haast microscopisch fijne, nauwelijks ontdooide vochtdeeltjes, die meer in de lucht hangen dan dat ze vallen. Rotterdam is een multiculturele stad, zeker de helft van haar inwoners heeft een buitenlandse achtergrond. Immigranten concentreren zich als vanzelf in oudere wijken, zoals Bospolder-Tussendijken.
Jayden komt altijd als laatste naar buiten. Ook de paar meter naar huis treuzelt hij. “Mag ik zo op de iPad?” vraagt hij.
“Nee,” zegt Britte resoluut. “We gaan lunchen. Als je klaar bent, mag je even met je Playmobil spelen. Ik wil niet dat je de hele tijd op dat ding spelletjes speelt. Je weet de afspraak. Eén uur per dag, voor het avondeten.”
Jayden accepteert de beslissing van zijn moeder zwijgend en rent luidruchtig de trappen op, naar de warmte van hun nieuwe woning. Dat kan hij dan weer wel snel. Boven aan de trap wacht hij op Britte en kijkt haar met zijn grote bruine ogen vragend aan. “Waarom heb ik eigenlijk geen vader?”
Met een zucht onderdrukt Britte haar ergernis terwijl ze de deur opent. Op school heeft de meester zeker weer zo’n gezellig familieverhaaltje voorgelezen.
“Dat weet je toch, lieverd.”
“Je kunt het toch nog wel een keer vertellen?”
“Goed. Beloofd. Nu eerst eten.” Ze hoopt dat hij dat pappagedoe straks vergeet.
Nadat ze Jayden weer naar school heeft gebracht, trekt ze haar werkkleren weer aan en gaat verder met het afscheuren van het behang.

Tussen drie en half vier herhaalt zich het ritueel van wachten op het schoolplein. Margreet, Jaydens oma, zit thuis met verse thee op hen te wachten.
“Je moet behang verwijderen met stoom, Brit, als je het zo afscheurt gaan je handen stuk. Met stoom gaat het veel makkelijker.”
Britte balt haar vuisten. Waarom zit iedereen toch zo aan mijn kop te zeuren? Als ze het zo goed weet, waarom doet ze het dan niet zelf? Ze geeft haar moeder geen antwoord.
“Waarom zet je die dozen niet ergens anders? Je kan erover struikelen zoals ze daar in de kamer staan.” Margreet slikt de laatste slok van haar thee door en loopt naar het raam. “Ik kon eerst geen parkeerplekje vinden. Ik dacht eerst dat het hier zo’n troosteloze oude wijk was, maar toen ik wat rondreed, zag ik dat het eigenlijk een hele leuke buurt is. In die straat verderop zijn allemaal leuke kleine winkeltjes. En als je je even kwaad maakt, kan je hier best een knus plekje van maken. … alleen die steigers voor je raam … die vind ik maar eng.”
“Dat is zo voorbij, mam. Als ze klaar zijn met verven, zijn die steigers ook weer weg.”
”En je hebt voor Jayden dat speeltuintje hier vlak voor je neus natuurlijk. Heerlijk toch. Ook fijn dat er een hek omheen staat. Alleen jammer dat je dat leuke plein verderop niet kunt zien.”
“Park 1943? Ach, met drie minuten lopen ben je er.”
“Daar is wel altijd wat te doen. Heb je wat om naar te kijken.”
Britte wuift met haar hand de opmerking van haar moeder weg. “Ja hoor, alsof ik daar tijd voor heb.”
Margreet nadert de pensioengerechtigde leeftijd. Haar gezicht onder het bijna spierwitte, goed verzorgde, korte haar, straalt vrolijkheid uit. De kraaienpootjes op de slapen aan weerszijden van de licht opgemaakte, grijsgroene ogen vormen het bewijs.
“Toen ik op maps keek gisteren, zag ik hier vlakbij een Mathenesserstraat en Mathenesserweg. Die naam komt me zo bekend voor. Ik heb er zelfs over gedroomd. Vreemd hè? Misschien betekent het wat.”
“Je gaat toch niet weer met dat I Tjing gelul aankomen, hoop ik. Ik dacht dat je daar zo langzamerhand overheen gegroeid was.”
Margreet haalt haar schouders op.

Tegen zessen heeft Britte de muren van de achterkamer zo goed als kaal. Hier en daar zitten nog wel wat resten van het vorige behang, onwillige rafels die haar teveel moeite kosten. Britte vindt het kaal genoeg voor een nieuwe laag behang.
Haar moeder heeft het avondeten klaar. De keurig gedekte tafel wacht op het opdienen van de aardappelen, prinsessenbonen en een Gelderse schijf.
Britte ziet dat Jayden op de bank in een krom gebogen houding over de iPad gebogen zit, die onmogelijk goed kan zijn voor zijn fysieke ontwikkeling. Ze is te moe en haar rug doet te zeer van het afkrabben om er iets van te zeggen.
“Gaan jullie morgen naar oma?” vraagt Margreet onder het eten. “Morgenmiddag heeft Jayden toch vrij? Je kunt daar van half drie tot half acht terecht.”
“Nou, dat komt me nu niet zo goed uit, mam. Ik heb hier van alles te doen en op en neer naar Amstelveen kost me gauw een halve dag.”
“Kom op, zeg. Ze heeft niet al te lang meer. Wanneer heb je haar voor het laatst gezien?”
“Drie weken terug, geloof ik.”
“Nou, dan moet je morgen toch echt gaan hoor, meid. Ze ligt zo slecht na al die chemo’s. Het is wel je oma, hè. Ik geloof dat je niet eens op bezoek geweest bent toen ze in het ziekenhuis lag. Toe, je moet morgen gaan. Je weet hoe graag je oma je ziet. Vergeet niet wat ze allemaal voor je gedaan heeft. Als ik jouw studie alleen had moeten ophoesten…”
Britte perst haar lippen op elkaar. Bah, ze speelt altijd met mijn schuldgevoel.

Margreet heeft Jayden naar bed gebracht en maakt aanstalten om naar huis te gaan. “Heb je genoeg geld?” vraagt ze, terwijl ze met haar duim iets bij de mondhoek van Britte wegveegt. Oh mens, schei uit, hier erger ik me dood aan, denkt Britte.
“Ja, voorlopig nog wel.”
“Je weet wat ik gezegd heb, hè?”
“Ja mam. Doe je voorzichtig?”
“Rare. Ik ben er zo. Het is een stukkie van drie kwartier. Maak je niet druk.”
Britte kijkt uit het raam en ziet haar moeder naar de zwarte BMW lopen die aan het einde van de straat geparkeerd staat. Eindelijk rust, denkt ze. In de badkamer kleedt ze zich uit en stapt onder de douche. Na het wassen trekt ze een lang T-shirt aan. In de woonkamer draait ze de verwarming een graadje hoger en met een kop koffie, languit op de bank, zoekt ze op Netflix een film uit. Ze kiest Before Midnight.

Wanneer op Brittes tv de film begint, opent enkele straten van haar verwijderd een man met een muisklik op het dark web² de pagina die boodschappen voor hem bevat. Hij heeft één bericht met een foto als bijlage van zijn opdrachtgever ontvangen. De foto toont een zwartharige man. Een mediterraan type met een venijnig ringbaardje. De boodschap is niet meer dan een regel. Een straatnaam en huisnummer. De foto drukt hij af en prikt het papier met een punaise op de muur. In een notitieblokje noteert hij het adres. Hij verwijdert de boodschap, zodat de verzender weet dat hij het heeft ontvangen. Hij weet wat zijn opdrachtgever van hem verwacht. Hij klapt de laptop dicht, staat op van tafel en gaat op de leren fauteuil zitten. Met de afstandsbediening zapt hij naar Netflix en kijkt naar twee afleveringen van How To Get Away With Murder.
Britte ligt allang te slapen wanneer hij om één uur ’s nachts de natte, stil geworden, donkere februarinacht instapt. Op de motor rijdt hij naar het zojuist genoteerde adres in Kralingen. Hij pakt uit zijn jaszak een kleine filmcamera, nog kleiner dan een AAA-batterij. Voor zijn klus komt het goed uit dat het niet meer regent, hoewel hij op de parkeermeter eerst met een doek een kleine oppervlakte droog moet zien te krijgen. Wanneer hij denkt dat het vocht afdoende is verwijderd, bevestigt hij het apparaatje zo goed als onzichtbaar met grijze tape aan het paaltje dat recht tegenover de ingang van de straat staat. Op zijn telefoon zoekt hij het sterkste wifisignaal. Het duurt een paar minuten voor hij de code heeft gekraakt. Met een bluetooth app verbindt hij de camera met de wifi. Voor de zekerheid controleert hij de beelden van de camera die het apparaat over het internet naar de telefoon verstuurt. Hij knikt tevreden, stapt op zijn motor en rijdt naar huis.

Mannen zijn niks waard

Britte, woensdag 8 februari 2017

Oma ligt alleen op een kamer van het Amstelveense verpleeghuis. Ze slaapt. Britte legt de bloemen op het kastje naast het bed. Britte voelt het zweet plakken in haar oksels. Na de vrieskou buiten voelt de klamme, extra opgevoerde warmte in het verpleeghuis vies aan.
“Het stinkt hier, mam.”
Britte is het met Jayden eens, maar reageert niet. De gesloten oogleden van oma liggen in diepe ronde putten. Haar jukbeenderen steken ver uit en haar wangen zijn hol. Je kan nog net niet door de dunne huid kijken, toch lijkt het alsof de naargeestige kleur van haar schedel er doorheen schijnt. Op haar hoofd een dunne laag doodse, grijze haren, die van hoog op haar voorhoofd naar achteren vallen. De broze handen, bezaaid met bruine vlekken, liggen boven de dekens. Ze zijn uitgewerkt.
“Is ze al dood?” Jayden houdt angstvallig afstand van het bed.
“Nee, ze slaapt.” Brittes stem wekt de hoogbejaarde vrouw en ze opent haar ogen.
“Brit,” zegt oma bijna onhoorbaar. Moeizaam richt ze haar hoofd een klein stukje op en kijkt ze met haar vergrijsde ogen naar Jayden. “En wie ben jij ook weer?”
“Jayden oma, het is Jayden,” zegt Britt.
Met haar hoofd weer op het kussen lijkt oma alweer weg te zakken, haar ogen vallen dicht.
“Hoe gaat het met u, oma?” Met een naargeestig, piepend geluid, verschuift Britte de stoel van het hoofdeinde naar het midden van het bed en draait hem een kwartslag, zodat oma haar beter kan zien. Met haar handtas op schoot gaat ze zitten.
De oude vrouw wendt haar hoofd en kijkt haar kleindochter aan. “Hallo Brit,” zegt ze nu nog zachter, “wat leuk dat je er bent.” Ze probeert bevend haar handen op te tillen.
Britte buigt naar voren en brengt haar gezicht dichterbij. Ze legt haar hand op de arm van haar oma. “Hoe gaat het met u? Heeft u pijn?”
“Ach ja, kind...” Ze neemt de tijd om voldoende lucht in haar versleten longen op te nemen zodat ze een paar woorden kan spreken. “Je kunt maar beter jong blijven… Of op tijd de pijp uitgaan… Dit is niks, geloof me.”
“Oma, weet u waar mijn pappa is? Mamma weet het niet.”
Oh God, denkt Britte, die verdomde pappaperiode. Die kloterige voorleesverhaaltjes over gelukkige doorsneegezinnetjes.
Oma zet grote ogen op en kijkt Jayden streng aan. Het lijkt wel of ze meer kracht krijgt en haar hoofd komt een beetje omhoog. “Ga niet naar hem op zoek, jongen. Pappa’s zijn niks waard. Heb je niks aan.” De even herwonnen kracht vloeit weer weg en ze zakt terug op haar kussen.
“Mag ik weten wie u bent?”
Britte schrikt. Onhoorbaar is een verpleegster de kamer ingeslopen en staat achter haar.
“Ik ben haar kleindochter.”
De verpleegkundige aarzelt. Ze zoekt naar woorden. “Ik denk dat u het beste uw moeder kunt waarschuwen.”
Britte denkt haar te begrijpen. “U bedoelt…” Ze verlaagt het volume van haar stem en staat van haar stoel op om de afstand naar het bed te vergroten, “dat ze nu snel…?”
“Het kan een kwestie van uren zijn. Het zou mij niet verbazen als ze de avond niet meer haalt. Alhoewel je het nooit zeker weet, natuurlijk.”
Op de gang belt Britte haar moeder.

Jayden rent heen en weer op de lange gang. Zijn sneakers remmen piepend af als hij omkeert. Britte checkt Facebook voor de zesde keer. Oma heeft haar ogen weer gesloten en lijkt te slapen. Het ademhalen kost de oude vrouw hoorbaar moeite. Misschien doet het haar zelfs pijn. Wat haar leven lang een onbewuste, automatische en probleemloze noodzakelijkheid was, kost nu inspanning. Britte ziet haar werken. Het leven kost kracht. Kracht die zij niet meer heeft. Het moeizame, eentonige geluid van de slapende vrouw vult de kamer. Het zijn klanken van rust.

Dan verandert er iets. Britte weet niet waarom ze nu opeens onophoudelijk naar haar oma moet kijken. Iets dwingt haar de blik op de hoogbejaarde gericht te houden. Het interval tussen het volzuigen van de longen wordt steeds groter. Het tempo gaat steeds verder omlaag. Steeds verder omlaag. Steeds verder. Tot het stopt. De scherpe lijnen en diepe groeven in haar gezicht verzachten. De vale, doodse kleur van haar gezicht lijkt te veranderen. Nog witter? Nog bleker? Traag voltrekt zich een metamorfose, die toch hooguit een minuut of wat duurt, tot haar spieren volkomen ontspannen zijn. Voor altijd. Oma is niet meer.

Terwijl aan de andere kant van het raam het sombere winterse Hollandse landschap langs suist, speelt Jayden met de iPad. De conducteur geeft met een goedkeurend knikje haar ov-chipkaart terug. Net als de langs schietende huizen, een station, tingelende overwegen, vliegen flarden herinneringen aan oma door Brittes hoofd. De pop die zij kreeg op haar vijfde verjaardag. Een bezoek – wanneer? – aan de Efteling. Samen lunchen bij De Balie in Amsterdam. De speech die ze gaf bij haar afstuderen aan de kunstacademie. De kracht die haar oma ten toon spreidde. De kracht die langzaam uit het lichaam van de trotse vrouw verdween.

Thuis in Rotterdam, loom van de treinrit, moet Britte haar vochtige ogen dichtknijpen bij het naar bed brengen van Jayden. Ze houdt zich groot. Ze loopt naar beneden, naar de woonkamer. Dan houdt ze het niet meer tegen. De zilte vloeistof sijpelt over haar gezicht en zoekt een weg naar beneden, onder haar kin naar haar borst. Langzaam temperen de emoties. Ze heeft nu tenminste geen pijn meer, troost ze zichzelf. Ze haalt diep adem en pakt een tissue uit de doos op tafel. Ze droogt haar gezicht en hals. Dan schiet haar de korte conversatie tussen Jayden en haar oma te binnen en borrelt iets op in de koude leegte van haar middenrif. Haar buik schokt. Een lach die aanzwelt, die ze niet kan stoppen. Ze proest het uit. “Ha! Dat moet op haar grafsteen. Mannen zijn niets waard. Hahaha.”

Tabé

Mike, september 2002, Los Angeles, California

Mike houdt zijn Nokia 3310 omhoog. “Je kan me altijd bellen, mam.” Jane snuit haar neus en droogt haar nat geworden wangen met de zakdoek met rode bloemen erop versierd. Mike loopt naar zijn moeder toe en omhelst haar. “Mam, het is maar voor een jaartje. Ik ben terug voor je het weet.”
Jane knikt. “Ik zal je zo erg missen, Mike. Ik zal de dagen tellen.” Ze probeert te glimlachen. Het lukt haar niet.
Het wordt weer een warme, droge dag, net als gisteren, maar nu, op dit vroege tijdstip, overheerst de kille zeewind. Jane huivert en trekt de kraag van haar vest dichter om haar hals.
Bill staat bij de open voordeur. “We moeten gaan, zoon. Rond deze tijd kan de rit naar het vliegveld wel anderhalf uur duren.” Scheef en mank hinkt hij naar de auto. De linkerkant van zijn lichaam heeft niet onbeschadigd zijn huidige leeftijd bereikt.
Mike kust zijn moeder op beide wangen en pakt haar nog één keer stevig vast. Dan draait hij zich om en loopt zijn vader achterna.

Bill draait de auto de West Paseo del Mar op, op weg naar de freeway.
“Je gaat zeker eerst naar Amsterdam?”
“Nee, Rotterdam.”
“Ga je kijken?”
“Ja, vanzelf. Dat is het eerste wat ik ga doen.”
“Wat jammer dat opa dat niet meer mag meemaken. Je stuurt toch wel wat foto’s?”
Mike laat zijn schouders zakken. “Ja, duh. Natuurlijk doe ik dat.”
Zijn vader zwijgt. Zoals Bill verwachtte, bewegen de vele auto’s traag op de 110. Pas als ze de 105 naderen, heeft hij voldoende moed verzameld om tegen de irritatie van zijn zoon in te gaan. “Mike, nu we nog even tijd hebben…”
Mike zucht. “Komt er een preek, pa? Daar heb ik niet zo’n behoefte aan, weet je.”
“Je overgrootvader heeft zijn leven lang geworsteld met één grote fout in zijn jonge jaren en je opa heeft de gevangenis niet overleefd. Ik heb geprobeerd...”
“Pa, dat weet ik toch allemaal. Zeur nou niet zo. Je loopt zoveel te klagen, dat…”
“Dat wat?”
“Mam en ik het spuugzat zijn.”
Bill valt even stil. “Jongen, wil jij niet iets goeds doen met je leven?”
“Ja pa. Dat wil ik wel. Maar als ik kijk naar overgrootpa en jou, weet ik dat fouten maken erbij hoort. Wat een familie! Jouw opa is nooit over de oorlog heen gekomen, jouw vader… nou ja, laten we het daar maar niet over hebben. En jij, jij… ach.” Hij begint te lachten. “Intelligentie slaat wel eens een paar generaties over, pa. Dat blijkt ook hier weer.”
Bill houdt weer zijn mond, zijn ogen strak gericht op het verkeer.
Nu zijn vader oogcontact met hem vermijdt, krijgt Mike medelijden met het zielig hoopje mens. Al zoveel jaren thuis. Een schamel invalidenpensioentje. Bijklussen in de buurt om de hypotheek te kunnen betalen. Al die jaren zorgen voor zijn opa en oma, totdat ze uiteindelijk stierven. Al die verkwiste, in zelfmedelijden weggekwijnde tijd. Het zit in de familie, zelfmedelijden. Dat gaat hem niet gebeuren. Nooit.

De Californische najaarszon brandt vanuit het oosten en verlicht de gebouwen van de luchthaven met haar felgele gloed. “Er gaat niets boven je eigen familie, Mike. Vergeet dat nooit. Vergeet nooit dat we het zonder opa nooit zouden hebben gered.”
Mike heeft geen zin in nog een vergeet nooit. Hij onderbreekt zijn vader. “Pa, ik ben maar een jaartje weg. Ik zal bellen. Ik zal foto’s sturen.”
In een waas van vocht kijkt Bill zijn zoon na, totdat hij het zicht op hem verliest in de mensenmassa van de terminal.

Zeil

Britte, vrijdag 10 februari 2017

Farsi kijkt in de woonkamer door het raam naar buiten. “Je woont nu echt te ver weg hoor Brit, ik heb er een uur over gedaan om hier te komen.”
“Fijn dat je de moeite neemt om even te komen kijken. Rooibos of groene thee?”
“Rooibos.” Met een kritische blik kijkt de in Afghanistan geboren dertiger rond. “Oké, Oké. Wel een erg kleine woonkamer, hè.”
“Nou, groot genoeg voor Jayden en mij.”
“Ik vind het echt een asociale Turkenbuurt, zo’n Vogelaarbuurt. Noemden ze dat niet krachtwijk? Ha ha.” Ze gaat in het rotan stoeltje tegenover Britte zitten en trekt haar strakke, opgekropen rokje wat omlaag.
“Kan best wezen. Ik voel me prima hier. Het is een hartstikke gezellige buurt met al die winkeltjes en de drukte op straat. Wat heb je tegen Turken? Je bent toch zelf ook een allochtoon?”
“Dat woord mag je niet meer gebruiken, hè. Dat weet je toch wel?”
“Ik zie geen taalpolitie hier.” Britte haalt het zakje uit haar theeglas en legt het op een schoteltje. Ze neemt een voorzichtig slokje.
“Je deelt de trap met de benedenburen, hè?”
“Oh, dat vind ik geen probleem.”
“Hoe ben je zo snel aan dit huis gekomen? Je moet je toch eerst op een wachtlijst inschrijven voor sociale woningbouw?” Farsi pakt een spiegeltje uit haar handtas en checkt haar uiterlijk.
“Mijn opdrachtgever heeft daar een rol in gespeeld. Ik weet niet wat hij heeft gedaan hoor. Ik had de woning binnen enkele weken. Zal ik je de bovenverdieping laten zien?”
De twee vrouwen lopen de trap op naar de zolder.
“Moet dit de kamer voor Jayden voorstellen?”
“Die ga ik supermooi voor hem maken. Dat kost wat, dat snap je. Dus doe ik eerst de achterkamer beneden. Dan gaat Jayden daar tijdelijk slapen en kan ik rustig in deze kamer aan de gang.”
“Wat een lelijke rotvloer. Waaibomenhout.”
“Dat zijn de oorspronkelijke vloerdelen. Op een zolder ga je geen teak neerleggen natuurlijk.”
De ogen van Farsi dwalen keurend rond. “Jeetje. Die zwarte verfstrepen op dat hout.”
“Ja, ook de wanden moeten gedaan.”
“Het lijkt wel of sommige planken los liggen. Ben je niet bang voor splinters?”
“Daarom heb ik dit stukje zeil neergelegd tussen het bed en de deur, zodat hij niet met zijn blote voeten over die vloer hoeft.”
“Zolang hij het laat liggen, want je verschuift het makkelijk.” Met haar voet schuift Farsi het stuk zeil heen en weer.
“Ik check het alle dagen.”
“Vind je het niet vreemd dat hier geen vloerbedekking ligt?”
Britte geeft geen antwoord meer. Ze draait zich om. Ze loopt naar beneden, richting de woonkamer. Farsi volgt haar uiteindelijk.
“Wat voor mensen woonden hier?”
“Ze vertelden me dat het een man alleen was.”
“Getverderrie. Het idee alleen al. Zo’n viezerik die hier escortmeiden heeft gehad. Je hebt de wc toch wel goed schoongemaakt?” Farsi neemt een slok van haar koud geworden thee. Ze trekt een vies gezicht en zet het glas terug op tafel.
“De woningbouwvereniging weet het niet,” negeert Britte haar vraag. “Toen de huurachterstand tot zes maanden was opgelopen, hebben ze het huis ontruimd en vrijgegeven.”
“Mag dat zomaar? Wat als hij terugkomt?”
“Weet ik veel. Ik vind het best zo.” Goh, Farsi wat ben je toch vervelend, denkt ze.

“Jayden blijft een slome, hè? Beetje een spuit elf. Komt altijd als laatste,” zegt Farsi bij het schooltje.
“Hij heeft geen haast. Hij maakt zich niet druk. Ik vind het een prima eigenschap.”
“Zullen we een stukje in de buurt rondlopen?”
“Nou, niet te ver. We kunnen even langs Park 1943 lopen, dan lopen we andersom terug.”

Gearmd lopen de twee vrouwen onder de kille grijze wolkenlucht de Haringpakkersstraat uit.
Het kost Britte moeite haar jaloezie te verbergen. Ze valt in het niets naast de beeldschone Farsi met haar pikzwarte haar en diepgroene, nog net niet zwarte ogen, achter die zwarte bril die haar gezicht nog mooier maakt. Haar blik straalt louter trots uit en ze loopt fier rechtop, alsof ze de wereld uitdaagt. Britte voelt zichzelf een grijze, onzichtbare muis als ze met haar te mollige lichaam naast haar loopt. Maar goh, wat was ze verliefd op die prachtige vrouw.
“Wat een afgang, dat parkje. Een pleintje van niks met een revolutionaire naam zoals in Bolivia, Plaza Principal Catorce de Septiembre. Of Frankrijk natuurlijk, zoiets als Parc Quatorze Juillet. Was er toen een revolutie of zo in Nederland? Jullie Hollanders zijn daar toch veel te braaf voor?”
“Ik heb geen idee, Farsi. Ik zou het niet weten.”
Farsi begint te lachen en wijst naar een groep bruin geroeste metalen objecten. “Kijk dat rare kunstwerk nou. Wat een rommeltje.”
“Waarom ben je eigenlijk gekomen, Farsi? Kom je dat hele eind naar hier rijden om de boel af te kraken?”
“Welnee joh, ik plaag je alleen maar. Je kan toch wel tegen een beetje plagen?”
Wanneer ze vanaf de Rözener Manzstraat de hoek omslaan naar de Haringpakkersstraat, kijkt Farsi omhoog. “Da’s link, die steigers voor de huizen. Zo kan een dief er wel erg makkelijk bij. Dat schreeuwt toch om een inbraak?”
“Ze kunnen moeilijk elke dag met ladders aan de gang om die kozijnen te verven.”

Farsi’s bril boven haar gloeiende wangen beslaat door de warmte binnen. “We kunnen de draad wel weer oppakken, toch? Ik bedoel zoals het vroeger was, toen jij nog in Leiden woonde? We hadden het toen toch goed samen?”
“Misschien Farsi, misschien.”
Wat een trut. Ik ben blij dat ik van haar af ben, denkt Britte, die tot haar opluchting Farsi om vijf uur de straat ziet uitrijden in haar hippe namaak mini.

Handel

Mike, vrijdag 10 februari 2017, 23.00 uur

Mike checkt nog snel het internet op nieuwe berichten voor hij naar zijn stamcafé gaat. Zijn lange vingers tikken woorden op het toetsenbord. Met de muis klikt hij op virtuele knoppen tot hij weet wat hij weten moet en schakelt zijn computer uit. Hij laat zich achterovervallen tegen de rugleuning van de stoel en rekt zich uit. Met beide handen in zijn nek staart hij een paar minuten naar het plafond van zijn kamer voor hij opstaat en in zijn met bont afgezette parka de ijskoude nacht inloopt.

De kleur rood bepaalt de sfeer in het donkere café, wat het groen van de twee biljarttafels extra accentueert. Twee jongens staan bij de verste pooltafel. Twee tafeltjes zijn bezet door druk pratende mannen. “Hé Jasper, alles Oké?” groet hij de barman van Moos.
De blonde Jasper achter de bar lacht naar Mike. “Yep. Alles kits. Biertje?”
Mike knikt met zijn hoofd en knoopt zijn jas open. “Nog nieuws?” Hoewel Mike goed Nederlands spreekt, kan zijn tongval zijn oorsprong niet camoufleren. Zijn uitspraak heeft nog altijd die typische Amerikaanse knauw en de Nederlandse g-klank lukt hem hooguit een enkele keer.
Jasper buigt zich over de bar naar Mike om zachter te kunnen spreken. “Ik heb een klant voor je. Negen millimeter. Glock, Mauser of Walther.”
“Wie vraagt dat?”
“Ik heb het van Yasin, die halfgare Turk die in de groentewinkel op de hoek staat.”
“Ze kunnen mij morgenochtend tussen elf en twaalf bellen.”

Raufaser

Britte, zaterdag 11 februari 2017

“Ik gooi je op speaker, mam, dan kan ik doorgaan met behangen.” Britte legt haar telefoon op de gehuurde behangtafel. “Hoor je me?” Haar stem weerkaatst van de muren naar de kale vloer in de lege kamer.
“Gooi die muziek even uit, wil je. Ik kan je nauwelijks verstaan.”
“Oké mam.” Ze schuift Beyoncé’s Pretty Hurts in Spotify zacht. “Hoor je me nu?”
“Ja, nu kan ik je verstaan. Wat een gedoe, die begrafenis. Eergister had ik zo’n trien op bezoek. Je weet wel, zo’n grijs mantelpakje waar zo’n plichtmatig uitgestreken gezicht uitsteekt.”
“Was oma verzekerd?”
“Breek me de bek niet open. Lang verhaal kort. Tegen dat mens van het uitvaartcentrum heb ik gezegd dat ik geen rouwkaarten nodig heb, omdat ik niet zou weten aan wie ik die zou moeten sturen. Maar vannacht …”
Britte laat zich vallen op de bank en legt de telefoon op de salontafel. “Dan doe je toch een advertentie in de grote kranten?”
“Ja. Dat heb ik gedaan. Gisteren stond de advertentie in de Volkskrant.”
“Alleen de Volkskrant? Is dat voldoende?” Nu ze zit, voelt ze dankbaarheid van haar lichaam.
“Ik kan me niet voorstellen dat iemand uit haar kennissenkring De Telegraaf, Trouw of het AD zou lezen. Maar vannacht schoot mij Herman Vinken te binnen. Herinner je hem nog?”
“Ik hoop voor je dat dat alleen in gedachten was,” lacht Britte. “Nee mam, ik ken geen Herman Vinken.”
“Nou, die is ook al de pijp uit.”
“Wat wil je? Oma was vijfentachtig. Dat gaat met bosjes tegelijk.”
“Ja, je hebt gelijk. Haar generatie rookte zich enthousiast de grond in. Maar luister. Haar verzorgster gaf me een schriftje waarin oma heeft opgeschreven hoe ze de begrafenis wil hebben. Vind je het ook niet raar dat ze dat niet met mij besproken heeft? Nou ja. Ze wil in Rotterdam Crooswijk begraven worden. En ze wil geen aula-gedoe, geen muziek. Nee, ze wil huppakee, gelijk de grond in.”
Britte veert op. “Rotterdam? Ze heeft toch heel haar leven in Amsterdam gewoond?”
“Nee. Oma is in Rotterdam geboren. Ik denk dat ze op dezelfde begraafplaats wil liggen als haar ouders.”
“Haar ouders? Ik heb nooit eerder iets gehoord over haar ouders. Ik dacht altijd dat ze uit de modder was geklommen, haha. Best wel idioot eigenlijk. Ik heb er nooit bij stil gestaan.”
“Ze vertelde er nooit over. De enkele keer dat ze het over thuis had, bedoelde ze Rotterdam.” Ze begint te lachen. “Het heeft jaren geduurd voordat ik dat begreep. Nou ja. Misschien zit er straks nog wat bij de post, maar het zit er dik in dat wij straks de enigen zijn als ze de kist laten zakken.”
Britte kijkt naar de gedeeltelijk behangen achterkamer. “Kunnen we het niet gewoon overslaan? Dat we het door een ondernemer laten verzorgen?”
“Ben je gek. Nee joh. Het is mijn moeder en jouw oma.”
“Nou, lekker hoor. Staan we daar straks met z’n tweeën in de regen.”
“Aan jou heb ik ook niks. Jij bent altijd zo pessimistisch.”