Sicilienne

De schoonheid van verdriet

Sicilienne

Copyright © 2022 Dick Scholten

Auteur: Dick Scholten

Uitgever: Qualiber

Druk: Scanlaser

Omslagillustratie: Arthur van Boxel

Omslagontwerp en vormgeving binnenwerk: Dick Scholten

Redactie en correcties: H.R. van der Sluis, A.J. van Hoorn. Alexander Olbrechts

Roman, NUR 300

ISBN (Druk): 978-94-92270-17-7

ISBN (EBook): 978-94-92270-36-8

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Elke gelijkenis van figuren in dit boek met bestaande en/of overleden personen berust op toeval

Sicilienne

De schoonheid van verdriet

Dick Scholten

De roeping      7

Vergiffenis      33

De rijke jongeling      69

Balk en splinter      143

De veroordeling      192

Dankwoord      205

Appendix      207

Meer van deze auteur      209

Zalig zijt gij, Simon Barjona (…). En ik zeg u, dat gij Petrus zijt (…) Mattheus 16:18

Een Sicilienne is van oorsprong een herdersdans en wordt tot de vrolijke dansen gerekend. De gezongen varianten zijn meestal langzamer dan de instrumentale. Onder meer J.S. Bach en Gabriel Fauré hebben in deze vorm composities gecreëerd.

De roeping

Nu zien wij nog door een spiegel, in raadselen, maar straks van aangezicht tot aangezicht (1 Corinthiërs 13:12)

I

De melodie kruipt omhoog, daalt en gaat weer omhoog om langzaam stapsgewijs terug te keren naar de grondtoon. Het is een klagelijk, vragend, bijna smekend wijsje. Het zingt sinds het ongeluk in Petra’s hoofd en het wil niet wijken. Ook haar favoriete muziek, de pianocomposities van Chopin, kunnen het onbekende muziekje niet wegdrukken. Al vijf jaar niet. Het junibriesje komt van haar linkerkant en blaast haar lange zwarte haren voor haar ogen. Lenny. Ze kan ook nu haar gezichtje niet voor zich halen. Lenny, god, Lenny. Haar ontwapenende lach. Haar vrolijke blauwe ogen. Ze krijgt de peuter niet voor de geest. Wat wel als fel neonlicht op haar netvlies schijnt, is dat het 1759 dagen geleden is dat het noodlot haar trof, want dat houdt ze bij. Iedere ochtend legt ze weer vierentwintig samengeperste uren op de groeiende stapel.

Drie jaar lang waren haar ogen vochtig, plengde ze tranen, kwam er een oceaan zout water uit haar ooghoeken. Drie jaren van geween en tandengeknars. Na drie jaar kwam de stroom tot stilstand en kwam er niets meer uit de buisjes bij haar ooghoeken. Petra weet wel dat het niet kan, maar het lijkt alsof haar tranen toen op waren. Alsof dat enorme reservoir, dat zoute meer van verdriet, was drooggevallen. Ze besloot voor de zekerheid een dam te bouwen in geval aan het doodtij een einde zou komen, want niemand accepteerde nog haar gegrien. Kop op, joh! Pak de draad weer op, er ligt nog een heel leven voor je en Je kan niet stil blijven staan bij het verleden, je moet vooruit!, zeiden ze zodra ze haar uitgelopen mascara in de smiezen kregen. Nu ligt er in haar lichaam een gigantische, gortdroge steen. Het voelt niet leeg, het voelt dood. De muziek die blijft klagen verzwaart de steen die haar ziel verplettert, want ze weet dat ze schuld draagt.

Petra kijkt naar haar voeten en versnelt het ronddraaien van de trappers van haar fiets. Ze is op de vlucht voor een belager die ze nooit te snel af zal zijn. Een man fluit op zijn vingers en ze weet dat hij naar haar fluit. Waarom kijkt ze op? En na die lokroep moet het zo zijn. Zo werkt het satanische toeval. Aan de overkant ziet ze Mattias in grijs kostuum lopen. Een modieus petje tooit zijn kortgeschoren stekeltjeshaar. Na vijf jaar is de lange, slanke man met wie alle ellende begon nog altijd onweerstaanbaar aantrekkelijk. Nee. Nu ze beter kijkt ziet ze dat het hem niet is. Achteromkijkend naar de fier rechtop lopende man die alleen maar op Mattias lijkt, is ze plots los van haar fiets. In die fractie van een seconde dat ze door de lucht zweeft, hoopt ze vurig dat het afgelopen is. Ze hoopt dat er een einde komt aan al dat gepieker, die eeuwig klagende melodie, de dromen ’s nachts, haar schuldgevoel en de voortdurende confrontaties met het verleden. Het mag niet zo zijn. Met een smak dreunt ze tegen de achterkant van een auto. Ze mag dan het gevoel hebben dat haar vliegreis lang duurde, ze kreeg niet de tijd om te denken wat ze moest doen. Dat heeft haar lichaam voor haar gedaan door met haar handen de klap op te vangen. Een scherpe pijn in haar bovenbenen vertelt haar dat ze nauwelijks losgekomen is van haar fiets. Het stuur, waartegen haar bovenbenen zijn gebotst, is krom voorover gebogen naar haar wiel, dat bij lange na niet rond meer is. Ze voelt aan haar hoofd, waar een buil boven haar rechterslaap vlot in volume toeneemt.

Ze hoort een autoportier dichtslaan. ‘Och jeetje. Wat spijt me dit,’ hoort ze een mannenstem zeggen. ‘Heeft u veel pijn? Ik zal een ambulance laten komen… O, jij bent het.’

Haar ene hand omklemt een antenne en de andere de spoiler die de grens markeert tussen het dak en de vijfde deur. Haar voeten zoeken naar vaste grond. Nu haar knieën haar fiets niet meer tegenhouden klettert hij op de grond. ‘Nee, dat is niet nodig. Het valt wel mee.’

‘Je zal toch flink pijn hebben? Misschien heb je iets gebroken. Laat me iemand bellen.’

Zeker doet het pijn. Veel pijn. ‘Nee, ik denk dat het meevalt. Een paar blauwe plekken, dat is alles.’ Petra kijkt de man aan. Onder zijn zwarte achterover gekamde haren kijken vanuit een open, vrolijk gezicht zijn vriendelijke bruine ogen haar bezorgd aan. Een gezicht dat gemaakt is om te lachen. Zijn donkergroene leren jack hangt nonchalant over een wit T-shirt en een spijkerbroek. Een veertiger? Of nee, hij is jonger met die twee gezichtsorganen die zo diep zijn als de zee. Een zee waarin je kopje-onder zou willen gaan. Sexy is hij zeker. Een gladjakker misschien. Zo’n man naar wie alle vrouwen kijken. Zij ook. Een rokkenjager die aan een achteloos knipoogje voldoende heeft om de parel uit het gezelschap om zijn vinger te winden en zijn prooi zal zich als uitverkorene vervult van trots tussen zijn lakens vleien. Ooit zou ook zij voor zo’n avontuurtje geen aanmoediging nodig hebben gehad. De pijn verbijtend kijkt ze naar haar fiets. De meeste spaken van het voorwiel, dat de grootste klap heeft moeten incasseren, zijn bevrijd van hun gedwongen relatie met de nu kromgebogen velg en steken hoopvol de wijde wereld in.

‘Zo’n klap moet je zeker voelen. Laten we even op een terras gaan zitten, dan kan je wat bijkomen. Ik pak je fiets wel.’ Zijn stem heeft een ongekunsteld rustige klank. Hij tilt haar fiets op en loopt voor haar het plein op. Het terras van café Pleinzicht is hooguit veertig meter lopen vanaf het smalle straatje dat het Mulischplein ontsluit. Waarom volgt ze hem? Wie weet wat voor engerd het is. Misschien heeft hij gezien dat zij niet oplette en heeft hij door plotseling te remmen haar expres op zijn auto laten knallen. ‘Wil je koffie of thee? Misschien iets anders?’

Zou ze wel iets van hem aannemen? ‘Doe maar thee. Groene thee.’ Petra gaat zitten terwijl de man het café in loopt. Nadat hij de bestelling heeft opgegeven, loopt hij weg. De barman brengt haar de thee en met een doek omwikkeld ijs voor de buil op haar hoofd. Dan ziet ze hem in zijn auto langsrijden tot hij op het plein achteruit inparkeert tussen twee middenklassers. Zonder al dat geparkeerde blik zou dit een leuk plein kunnen zijn.

‘Ik zal je fiets laten repareren,’ zegt hij wanneer hij bij haar op het terras komt zitten. ‘Mag ik je adres?’

Ze schudt haar hoofd. Ze is niet gek. Ze heeft voldoende geleerd in haar leven. Mannen. Maar met dat voorwiel kan ze ook niet naar huis lopen. ‘Ik heb mijn fiets nodig voor mijn werk.’ Ze weet dat het een overbodige opmerking is.

Hij maakt een wegwerpgebaar naar het wrak. ‘Zo kan je er toch niet mee rijden.’

Ze zucht. Ze zal met de bus moeten. Vroeger opstaan, bij de bushalte wachten. Een half uur met de overvolle bus waar altijd mannen zogenaamd per ongeluk haar borsten of billen aanraken.

‘Mag ik je telefoonnummer?’

‘Nee!’ zegt ze veel te luid. Ze wil niet in de late avonduren gebeld worden met de vraag of ze zin heeft in wat dan ook.

‘Wat zal ik dan doen als je fiets klaar is? En hoe ga je dan nu naar huis? Ik wil je gerust even brengen.’

‘Nou, deze kennismaking lijkt me wel even voldoende. Ik kom wel thuis, hoor. Bedankt voor de thee.’ Ze staat op, waarbij ze vergeefs probeert de pijnscheut die door haar benen flitst te verbergen.

‘Je hebt je thee nog niet op.’

Ze gaat weer zitten.

‘Weet je, dan geef ik je mijn adres en telefoonnummer. O, ik heb mij niet eens voorgesteld.’ Hij strekt zijn hand naar haar uit. ‘Fred.’

Zij legt drie vingers tussen zijn duim en wijsvinger. Ze voelt de muis van zijn hand. Een warme, droge hand. ‘Petra.’ Voor het eerst kijken ze elkaar in de ogen. De gloed die zij in haar buik voelt, herkent ze onmiddellijk van lang geleden. Het komt door die ogen, waarin ze weemoed en sympathie ziet. Het komt door die stem die bescherming en begrip biedt. Ze wendt haar ogen af. O nee. Hier wil ze niet aan toegeven. Je weet nooit wat er werkelijk schuilgaat achter die ogen. Wanneer ze weer achterover in haar stoel leunt, steekt de pijn in haar handen en benen.

Fred ziet haar reactie. ‘Ik laat een taxi komen. Beloof me dat je naar een dokter gaat.’ Ze haalt haar schouders op als hij een taxibedrijf belt.

Het gesprek tussen hen valt dood. Ze kijkt hem zijdelings aan en vermijdt oogcontact. Het is niet dat ze door het zwijgen spanning voelt, maar ze moet toch íets zeggen? ‘Woon je hier in de buurt?’

‘Ja, in een veel te duur, piepklein appartementje hier op het Mulischplein.’

Ze denkt aan de boeken van de hooghartige schrijver die ze met veel plezier gelezen heeft, vooral De Aanslag en De Ontdekking van de Hemel, en vraagt zich af of hij tevreden zou zijn geweest als hij wist dat zo’n klein pleintje vol filevulling naar hem vernoemt is. ‘Als het veel geld kost, dan heb je vast een goede baan.’

‘Welnee. Ik ben correspondent voor een Amerikaanse krant. Over Nederland valt niet veel te vertellen en ze weten daarginds niet eens waar ons land ligt.’

Ze lacht met pijn bij haar ribben.

‘Daarnaast schrijf ik voor elk medium dat voor een verhaaltje wil betalen. En jij?’

‘Ik ben archivaris bij de sigarettenfabriek. Saaie baan hoor. Maar dat werk is binnenkort overbodig.’

‘Hoezo?’

‘We digitaliseren het papieren archief dat bijna honderd jaar teruggaat. Straks staat alles op servers en wordt het automatisch gerubriceerd. Databases, hè. Nieuwe economie. Ik vind het verschrikkelijk.’

‘Wat is er verschrikkelijk aan?’

‘Dat alles in bits verdwijnt.’

‘Als je het zo verschrikkelijk vindt, waarom doe je dat werk dan?’

Petra heeft haar thee bijna op wanneer een taxi voor het terras stopt. Zijn vraag blijft onbeantwoord in de warme lucht hangen. Fred loopt naar de zwarte auto en wisselt woorden met de chauffeur. ‘Ik heb het met de chauffeur geregeld’

‘Maar mijn fiets?’

‘Bel me over een week. Je hebt mijn nummer.’

II

Thuis ziet Petra hoeveel geluk ze heeft gehad. Ze kan voorlopig geen kort jurkje dragen, hoe lekker het weer ook is. De blauwe plekken sieren haar benen zo’n tien centimeter boven de knieën. Had het stuur een handbreedte lager tegen haar benen geslagen, dan had ze ongetwijfeld haar knieschijven gebroken. Later, nadat ze de opgewarmde resten van de maaltijd van gisteren heeft gegeten, beseft ze dat de val veel slechter had kunnen aflopen. O ben jij het, zei die Fred. Heeft ze hem ooit ontmoet? Misschien ooit vroeger op een feest bij een vriendin? Op het werk? Ze kan zich geen gebeurtenis herinneren waarbij ze hem is tegengekomen en Fred is geen man die je licht vergeet. Nee. Ze weet het zeker. Ze heeft hem nooit eerder ontmoet. Hoe kent hij haar dan?

Ze neemt plaats achter haar piano en speelt de Sicilienne van Fauré, waarop ze al jaren studeert en maar niet in haar hoofd krijgt. Haar handen doen te zeer om door te gaan en ze gaat op de bank zitten. Bij het tv-kijken neemt de pijn in haar handen en benen toe. Ze gaat vroeg naar bed met een pijnstiller. Al snel merkt ze dat het onder het dekbed te warm is, terwijl ze de bruine ogen van Fred voor zich blijft zien. Ze drukt die gedachten weg en dwingt zichzelf aan Jozef en Lenny te denken. De smekende melodie, terug van weggeweest, dreint weer in haar kop.

II

Zoals elke dag bij het wakker worden, ligt de droom nog vers in haar geheugen. Ze lag in Freds armen aan een meer van zout water. Lenny bleef maar om haar roepen. Mamma, waar ben je? Ze staat van bed op om aan dag 1760 te beginnen. Onder de douche denkt ze aan haar droom en aan Fred, een vreemde man, die haar schijnt te kennen.

Bij het wandelen naar de bushalte verbijt ze de pijn in haar borst en benen. Het is droog. Veel mensen nemen de fiets en ze kan zowaar in de bus nog een vrij plaatsje vinden.

‘Wat loop je moeilijk?’ vraagt Petra’s collega Markus wanneer ze binnenkomt. Hij kijkt altijd als een leraar Duits die ongerust is dat zijn leerlingen voor het examen zullen zakken, nu hij ziet dat ze pijn heeft, is hij als de bezorgde vader die zich over zijn zieke dochter buigt. ‘Wat is er gebeurd? Ben je gevallen?’

‘Ongelukje met de fiets. Het is erger dan gisteren. Ik weet niet of ik het de hele dag uithou.’

‘Ben je gevallen?’ Hij maakt zijn bril schoon. Het is nog altijd dezelfde bril als toen zij hier kwam werken, tien jaar geleden.

‘Tegen een auto opgereden. Stom, ik lette niet goed op.’

‘Met je fiets? Hoe kan dat nou?’

‘Ik reed vlak achter een auto. Hij remde, zodoende.’

‘Joh, ga toch weer naar huis.’

Als hoofd van de afdeling kent Petra haar verantwoordelijkheden. ‘Nee. We hebben nog een half jaar om het hier af te maken en dat is krap, dat weet je.’

‘Dan zal ik vandaag dubbel zo hard werken.’

Petra glimlacht. Hij meent het. Hij is aardig. ‘Ik zie wel hoe het gaat vandaag.’

‘Zal ik vanavond voor je koken?’

Markus stort zich als een cheeta op een gazelle bij elke kans om bij haar thuis te komen. Hij is een man zoals alle mannen. Natuurlijk wil hij uiteindelijk maar één ding. Petra weet zijn opdringerige pogingen altijd met een smoes af te slaan. Dit keer klinkt het aanlokkelijk. Ze hoeft dan geen boodschappen te doen. Niet op zijn aanbod ingaan betekent een diner dat uit een boterham met gebakken ei als hoofdgerecht bestaat. Nu, met haar pijnlijke lichaam, lijkt het haar heerlijk als het eten voor haar wordt klaargezet. Hij heeft eerder voor haar gekookt in de tijd dat ze ontroostbaar was. Ze herinnert zich maar al te goed zijn niet aflatende gezever over zijn formidabele moeder. Met haar voortdurende huilbuien in de eerste jaren had ze voldoende redenen om hem niet tussen haar benen toe te laten. Ze had toen ook nog voldoende anderen die haar te hulp schoten en hield ze de boot af. De laatste keer dat zij hem toestond bij haar thuis te komen is meer dan drie jaar geleden. Nu, met haar gehavende lichaam zal hij toch wel begrijpen dat ze niet veel voelt voor een stoeipartij in bed? Markus is een aimabel, geduldig mens. Toch twijfelt ze. Het schept een precedent. ‘Lief dat je dat voor me wilt doen. Misschien. Even afwachten of ik me goed genoeg voel.’ Ze probeert te glimlachen.

Hij is blij met de halve toezegging. Zijn gezicht fleurt op en hij lacht haar toe. ‘Ik zal je verrassen!’

De twee collega’s pakken het werk op waar ze gisteren zijn gebleven. Petra is al wekenlang bezig met de receptuurverslagen van de verschillende sigarettenmerken, Markus met honderd jaar notulen van de raad van bestuur.

Tijdens de koffiepauze belt haar vriendin Sien. ‘Over twee weken gaan wij naar Frankrijk. De eerste vijf dagen hebben we een chaletje in de Limousin. Nu ik de foto’s beter bekeken heb, blijkt dat we daar een kamer over hebben, dus ik dacht onmiddellijk aan jou. Het zal je goed doen. Dan ben je er even uit. Je zit altijd zo te kniezen.’

‘Nou… eh… dat…’

‘Tuurlijk, joh. Lekker een wijntje, lekker klessebessen.’

‘Hoe kom ik daar?’

‘Je rijdt met ons mee en je gaat terug met het vliegtuig. Ik heb het al voor je uitgezocht.’

‘Dat zal een flinke smak geld kosten.’

‘Joh, zeur niet zo, kniezert. Ik kom vanavond wel een kop koffie halen en laat ik je foto’s van het huisje zien. Dan zal je wel enthousiast worden.’

Als Sien langskomt, dan is ze niet alleen met Markus. Een extra zekerheid om hem op afstand te houden. ‘Kom je niet te laat?’

Met Sien vormt Markus geen probleem meer. Niemand is tegen het geweld van Sien opgewassen. ‘Markus, ik heb erover nagedacht. Natuurlijk zou ik het fantastisch vinden als je voor me kookt.

‘Geweldig! Ik heb zo’n lekker recept van mijn moeder gekregen. Je zal smullen vanavond.’ De rest van de ochtend fluit de vrolijkheid door zijn lippen.

In de ochtend neemt de pijn gestaag toe. Na de lunchpauze ziet Markus dat het haar te veel wordt, helpt haar in zijn acht jaar oude, vierkante Opel Agila en brengt haar naar huis. Galant opent hij de autodeur en ondersteunt haar elleboog bij het lopen naar de voordeur. In de hal kijkt hij naar de kindertekening van Lenny.

‘Waarom haal je die tekening niet van de muur? Zo moet je er toch elke dag aan terugdenken?’

Ze kijkt hem aan. Hij begrijpt er niets van, denkt ze. ‘Zo is ze nog een beetje bij me.’

III

Het slapen ’s middags heeft haar goed gedaan. Markus heeft met de schaarse middelen die Petra voor dat doel voor het grijpen heeft de tafel gezellig gedekt. De kaarsen in de door de zomerse avondzon badende kamer branden niet om de borden met eten te beschijnen. Nee, Markus wil het diner een romantisch tintje geven. Hij heeft een cd meegenomen. Zoete pianomuziek vult de kamer. ‘Ik heb een heerlijke Cantine Di Ora Amicone voor je. Die past uitstekende bij de pasta. Tip van mijn moeder.’ Hij schenkt de wijnglazen in.

‘Lekker, Markus.’

‘Je moet toch eens met je tijd mee. Cd’s zijn niet meer van deze tijd.’

‘Heerlijk, die spinazie met tagliatelle,’ complimenteert Petra hem na de pasta te hebben geproefd. Hoe heb jij zo lekker leren koken?’

‘Je weet toch dat ik elke maand een weekend naar mijn moeder toega? Zij is echt een fee in de keuken en verzint voorduren nieuwe recepten.’

Ja, ze weet het allemaal al. Het is gespreksstof. ‘Waar woont ze ook alweer?’

‘In Straatsburg. Dat je dat vergeten ben. Ik heb je toen nog die fles wijn gegeven weet je nog? Je zou eens met me mee moeten gaan. Het is er echt prachtig.’

En of ze dat nog weet. Die mierzoete Moezelwijn heeft ze na de eerste slok meteen door de gootsteen gespoeld. ‘Nou…’

‘Je zou fantastisch met mijn moeder overweg kunnen. Ze zou een vriendin van je kunnen zijn.’

Petra gaat er niet op in. Markus is zeker tien jaar ouder dan zij. Een vriendin van vijfenzestig plus is niet het eerste waar ze behoefte aan heeft.

‘Ik wil best elke dag voor je koken, Petra. Dan hoef je niet zo alleen te zijn.’

‘Nee Markus, dat hoeft echt niet.’

‘Hoe lang is het nou al niet geleden?’

‘Ik wil hier niet over praten.’ Zijn opmerking duwt het gesprek in een richting die zij koste wat het kost wil voorkomen.

‘Je bent een veel te mooie vrouw om het leven zo weg te gooien.’

‘Begrijp je dat ik liever niet praat over een nieuwe relatie? Snap je niet dat ik er nog elke dag aan moet denken?’

‘Alleen is maar alleen.’

‘Is het zo verschrikkelijk dat ik alleen ben? Bedoel je dat? Er lopen in Nederland wel een miljoen singles rond, wist je dat?’

‘Nee. Ik bedoel dat ik het niet aan kan zien dat je zo overduidelijk ongelukkig bent.’

Petra zucht en draait tagliatelle om haar vork. ‘Voor ik het vergeet te zeggen, zo direct komt Sien.’

‘Die dikkerd?’

‘Da’s niet aardig. Hoe ken jij haar?’

‘Ze zal een keer op het werk langsgekomen zijn.’

Petra weet dat hij dat verzint. Sien is nooit op kantoor geweest. Ze laat het maar en enkele minuten zwijgen ze.

Hij ziet in dat het onzin is wat hij zojuist zei. ‘Je vertelde mij over haar en ik ben naar een toneelvoorstelling geweest waarin zij speelde.’

‘Was dat Stapel?’

‘Het ging over die veerman. Zij speelde een buurvrouw.’

‘Wat leuk. Hoe kwam je erbij om daar naartoe te gaan?’

De wangen van Markus kleuren. ‘Ik wist dat jij ging.’ Hij zegt het zacht met zijn ogen zijn op zijn bord gericht. Hij voelt zich betrapt.

‘Ik heb je niet gezien.’

‘Nee, je was na afloop meteen verdwenen. Ik kon je niet meer vinden.’

‘Had het gezegd, dan waren we samen gegaan,’ liegt ze.

Markus wendt zijn ogen af en kijkt naar zijn inmiddels lege bord. ‘Ik heb tiramisu als toetje.’

Even voor half acht loopt Sien, die een sleutel van Petra’s huis heeft, de kamer in. ‘Och wat een klote verkeer toch in deze pestpokkestad! Zo, en wie mag deze nieuwe vlam dan wel wezen?’

‘Het is Markus, mijn collega.’

‘God meid, wat is er met jou gebeurd? Heb je in de wasdroger gezeten?’

‘Ik ben met mijn fiets tegen een auto gereden.’

‘Je loopt er bij als een oorlogsveteraan. Heb je je al ingeschreven voor de Paralympics?’

Petra vertelt hoe ze tegen de auto van Fred aanreed en hoe Fred haar heeft geholpen.

‘Die klootzakken kijken ook niet uit hun doppen. Alles buiten het blik van hun cocon is onzichtbaar voor die sociopaten.’

‘Nou… Ik keek niet goed uit.’

‘Welnee. Jij geeft jezelf altijd de schuld. Wat mankeer je verder dan die buil?’

‘Mijn benen zijn blauw en mijn ribben doen zeer.’

‘Het is toch een godsschande dat dit soort dingen gebeurt? Wat vind jij, Michael?’

Markus, die sip door zijn bril kijkt sinds Sien er is, kijkt op. ‘Markus. Mijn naam is Markus.’

‘Whatever. Een schande blijft het. Laat mij die blauwe plekken eens kijken.’

‘Je denk toch niet dat ik mijn broek uittrek?’

Met een blik op Markus begint Sien bulderend te lachen. ‘O nee, natuurlijk.’

Markus staat op. ‘Ik denk dat ik het beste…’

‘Laat je door mij niet wegjagen, vriend.’

‘Nee. Ik ga toch maar.’

Petra loopt met Markus naar de buitendeur. ‘Dank je voor de lekker maaltijd.’ Hij kust haar op beide wangen voor hij naar buiten, de koele juniavond inloopt.

‘Nou, laat me die benen eens zien.’ Petra trekt haar broek tot aan haar knieën naar beneden. ‘Godsgruwelijk! Je kan geen rok meer aan! Doet dat niet verschrikkelijk zeer?’

‘Het valt wel mee. Ik heb meer last van mijn ribben en hoofd.’

Sien toont haar wervende plaatjes van de website die het vakantiehuisje verhuurt. ‘Fantastisch, vind je niet? Een buitenkansje. Drie kamers, twee verdiepingen. Je hebt je eigen kamer. Zelfs een eigen badkamer. Kan toch niet beter?’

‘Hm. Ik denk er even over na.’

‘Nee, jij denkt niks. Je gaat gewoon mee. Joh, we gaan gewoon gezellig doen. Wijntje, terrasje.’ Het plan is wat Sien betreft in kannen en kruiken en ze koerst naar een ander onderwerp. ‘Wie was die suffe snorremans die hier zojuist was?’

‘Ach, Markus. Hij heeft voor me gekookt vandaag. Een aardige vent. De enige collega die nog met me omgaat. De rest vindt me een zeur.’

‘Ja, een zeur. Dat ben je wel.’

Met de avond is de pijn erger geworden. Zodra Sien weg is, gaat Petra slapen met een verse pijnstiller. Onder het dekbed ontspant ze zich. Het beeld van Fred komt weer bovendrijven, evenals die zeurende melodie. Langzaam zakt ze weg in de warme, weldadig droomruimte waar de stem van Lenny rondzingt: Mamma, waar ben je?

IV

Het eerste wat ze ziet is het rode lint om haar fiets. Als een cadeau staat het blinkende rijwiel voor het overvolle terras. Op een tafeltje ligt een bos rode rozen. Fred heeft haar zien aankomen, want hij loopt naar een terrastafeltje met koffie en thee. Hun blikken kruisen elkaar en weer is daar die zwoele tinteling in haar buik. Ze negeert het. ‘Zo goed als nieuw,’ zegt hij wijzend op haar fiets. ‘Nu jij nog.’

De avondzon verwarmt het terras. ‘Mooie bloemen,’ prevelt ze onzeker. Ze zal het moeten aannemen.

‘Voor jou. Zie het als excuus of goedmakertje. Hoe gaat het met je?’

‘Een stuk beter. Nog niet helemaal pijnvrij, maar nu gaat het wel.’

‘Fijn te horen.’

Petra neemt een slok van haar thee. ‘En die krassen op je auto?’

Hij glimlacht. ‘Ach, dat is niks. Dat zeg je alleen maar uit beleefdheid. Tegen mij hoef je niet beleefd te zijn. Ik rij al jaren met mijn Toyota Auris. Ik koop gewoon een nieuw zesdehandsje als het ding het opgeeft. Auto’s, daar moet je je niet druk om maken.’

Ze haalt diep adem voor ze de vraag stelt die al dagen door haar hoofd spookt. ‘Na de aanrijding zei je iets waardoor het leek alsof je mij kent. Is dat zo?’

‘O is dat zo?… eh … Ik heb je een paar keer zien langsfietsen en, om je de waarheid te zeggen, ik word altijd blij als ik je zie.’

Een warme gloed flitst door haar heen. Ze zou hem willen vragen waarvan hij blij wordt, maar dat durft ze niet. In plaats daarvan probeert ze een plagerijtje. ‘Correspondent, dat was je toch? Als je zoveel tijd hebt om op een terras te zitten en te kijken naar vrouwen die langsfietsen, klinkt het als een luizenbaantje.’

Fred lacht. ‘Het maakt niet uit wanneer ik schrijf. ’s Ochtends, ’s middags of ’s avonds. Soms midden in de nacht. Zo heb ik de tijd om uit te kijken naar mooie vrouwen.’

Daar is het complimentje dat ze wil horen. Een korte streling voor haar wantrouwen weer de overhand krijgt. Het is een goedkoop pluimpje en ze besluit er geen waarde aan te hechten. Ze doet alsof ze in gedachten haar blik over het plein laat glijden en voelt hoe Fred naar haar kijkt. Nonchalant, zijn blik negerend, drinkt ze een slok van haar thee.

‘Het is nog vroeg, maar Cees hier, de barman, bakt uitstekende biefstukken. Hoe hij aan die kwaliteit vlees komt is mij een raadsel. Mag ik je uitnodigen om samen met mij een stukje koe te eten?’

Ze glimlacht en kijkt op haar horloge. Half zes.

‘O, mevrouw vindt het nog te vroeg. Eerst maar een wijntje?’

Ze wil het zichzelf niet toegeven, maar zijn gezelschap verwarmt haar meer dan de zon die op het terras schijnt. Heeft ze niet sinds de aanrijding elke dag aan hem moeten denken? Ze kijkt hem aan. ‘Ik weet niet...’ Ze drinkt de laatste slok van haar thee.

Geduldig wacht Fred tot ze vertelt wat ze niet weet. Wanneer hij inziet dat het vervolg van de zin uitblijft, lacht hij. ‘We weten nou eenmaal meer niet dan wel. Is het de wijn of ben je vegetarisch? We kunnen ook naar het restaurantje aan de overkant gaan.’

Weer glimlacht ze en ze kijkt hem aan. Ik moet hem niet teveel aankijken, denkt ze. Het is beter weg te blijven van die magnetische ogen. Ze trekken aan haar en ze voelt... Ja, wat voelt ze? Ze wordt er angstig van, want ze weet het. Die ogen maken dat al jaren slapende verlangen in haar wakker. De begeerte om zich over te geven aan armen om haar heen. De hunkering naar een schouder waartegen ze haar torenhoog opgestapelde verdriet, dat al zolang in haar vastzit, kwijt kan. Die ogen beloven zo’n schouder. ‘Doe mij eerst maar een wijntje.’

‘Droge witte, toch?’ Als hij het korte knikje van haar hoofd ziet, wenkt hij de barman.

‘Het lijkt me fijn om zo in het centrum te wonen. Je hebt alles op loopafstand.’

‘Ik ben opgegroeid op een boerderij, een melkveehouderij. De ganzen en kippen scharrelden los over het erf. Zo lang ik me kan herinneren mocht ik voor kippen zorgen. Machtig was dat. Ik voerde ze van alles en ze vraten ook van alles. Het leuke was dat wat je ze voert je in de eieren kon proeven. Zo maakte ik via die kippen eieren van bieslook of knoflook, of zelfs pindakaas.’ Hij kijkt haar aan en maakt een breed gebaar over het terras. ‘De stad heeft veel voordelen, toch zou ik graag weer landelijk willen wonen.’ Hij kijkt de kastelein aan die de glazen voor hen op het tafeltje zet. ‘Dank je, Cees. Mag ik zo ook twee van je fameuze biefstukken?’ Fred schuift zijn stoel tegelijk naar voren en dichter bij Petra. Hij is nu zo dichtbij dat ze zijn aftershave en zijn door de zon opgewekte transpiratie kan ruiken. Ze ziet het als een goed, maar ook verontrustend teken dat ze het als aangenaam ervaart.

Fred weidt uit over zijn werk, de onderwerpen waarover hij schrijft en welke Nederlandse actualiteiten interessant zijn voor buitenlandse kranten. Die zijn er zelden. Hij vertelt hoe hij ondanks dat toch voldoende inkomen bij elkaar kan schrapen door boeken te vertalen en tijdschriften artikelen over fotografie en boekrecensies aan te bieden. De wijn, de warmte van de zon, de aanwezigheid van Fred, het maakt haar roezig. Intussen brengt Cees, de barman, de biefstukken. Ze vertelt Fred dat ze piano speelt.

Fred geeft het vlees geen kans af te koelen. Meteen snijdt hij een stuk van het vlees. ‘Wat speel je zoal?’

Ook Petra neemt een stukje van het vlees. ‘Voornamelijk Chopin, Beethoven en Schubert. Ik studeer nu op Fauré.’ Nu klinkt beter dan ik probeer al jaren een stuk van Fauré te spelen. ‘Mmm. Inderdaad opvallend lekker vlees.’ Ze vertelt hem niet dat ze voor het ongeluk veel vaker piano speelde dan erna. Dat ze voor die klap met gemak stukken van twintig minuten in haar hoofd op kon slaan zonder lang te studeren. Nee, Fauré’s Sicilienne krijgt ze maar niet onder de knie.

‘Ik zou je graag een keer willen horen spelen.’

Dat negeert ze. ‘Daarnaast hou ik van papier en boeken.’

‘Papier en boeken, hè,’ zegt hij alsof hij het voor zich ziet liggen. ‘Schrijven is naast klassieke muziek mijn passie.’

‘Lezen in echte, papieren boeken, iets fijners is er haast niet. Bestanden, databanken, bits, ik noem het digitaal vergiftigen. Het is mijn werk. Papier, steen, kleitabletten dát zijn pas media waarvan we weten dat ze lang meegaan. Je kan de informatie die ze dragen met je ogen zien en soms zelfs met je vingers voelen.’

‘Geen e-books?’

‘Nee. Magnetische rommel. Geen mooie omslag. Je voelt het gewicht niet, dat je op een dwaalspoor kan zetten, want gewicht zegt niks over kwaliteit. Een prachtige korte novelle van Tommy Wieringa tegenover een dikke pil vol slecht geschreven pulp van Dan Brown. En er valt niks te ruiken. Nee, niks voor mij.’

‘Je zei net dat je denkt dat digitale media niet lang zullen meegaan.’

‘Dat weet ik wel zeker. In mijn jeugd had je van die kleine schijfjes die je in een gleuf van je computer kon steken. Stel dat je daar iets briljants op heb gezet. Waar ga je nu naartoe om die informatie te lezen? Pas geleden vertelde iemand me dat de cd alweer verleden tijd is.’

‘Misschien heb je gelijk. Ik heb dozen vol cd’s, maar geen cd speler meer.’

‘De wereld is kortademig geworden. Zelfs Twitter berichtjes overstijgen de spanningsboog van de mensen. Mensen drukken zich uit met emoji’s, omdat ze te lui zijn om hun gevoelens in woorden uit te drukken. Twee zinnen is al teveel. Weet je, nog niet zo lang geleden noemde men die emoji’s nog emoticons. Vier lettergrepen was kennelijk niet te behappen.’

Fred heeft het vlees opgegeten. De slamix laat hij onberoerd. Petra eet langzamer. Haar biefstuk is inmiddels afgekoeld, want zij heeft het groen voorrang gegeven. Het is lang geleden, denkt ze, dat iemand belang stelde in mijn mening. Sien kent me door en door, hoeft mij niets te vragen en Markus is te oppervlakkig. ‘Je zei daarnet dat schrijven je passie is.’

‘Als journalist is schrijven mijn vak, maar mijn ambitie is om columns te schrijven zoals Bert Wagendorp of Sylvia Witteman.’

‘Is dat niet heel vluchtig? Hoe zeiden ze dat vroeger? De krant van vandaag is het toiletpapier van morgen?’

‘Nee beter. Met de krant van vandaag vegen we morgen onze kont mee af. Nou, ik probeer meer te schrijven dan alleen voor kranten en tijdschriften.’

‘Zoals?’

‘Ik...’ Hij aarzelt even. ‘Ik schrijf korte verhalen... één gaat over jou.’

Ze schrikt, verslikt zich haast. ‘Over mij? Je weet niks van mij!’

Hij aarzelt. Kleuren zijn wangen? Hij wenkt de kastelein die geld van een afrekenende klant in ontvangst neemt. ‘Cees, mag ik een espresso van je? Wil jij ook?’ Petra schudt haar hoofd. Ze heeft haar wijn nog niet op. Hij lijkt geen antwoord te geven op haar vraag.

‘Nou, hoe zit dat met dat verhaal over mij?’

‘Eu... Laat ik het zo zeggen. Je intrigeerde me.’. ‘Ik stond een keer daar’ hij wijst naar het smalle straatje dat het plein scheidt van de drukke doorgaande weg, ‘met iemand te praten toen je op je fiets langsreed. Die lange, zwarte haren wapperend in de wind. Je ogen strak gericht op het asfalt. Het is visuele jazz. Je lichaam gebogen over het stuur. Het lijkt alsof je meer meetorst dan alleen je lichaam. Alsof je meer moet doen dan de trappers ronddraaien om vooruit te komen. Alsof je een juk op je schouders draagt waaraan aan beide zijden een enorm gewicht hangt. Het was zo’n mooi beeld zodat ik probeerde vaker een glimp van je op te vangen. Je inspireerde me en ik schreef een verhaal over de schoonheid van verdriet.’

Het woord verdriet snijdt in haar ziel. Petra vecht tegen het vocht achter haar ogen. Het vocht waarvan ze dacht dat ze het niet meer had. Straalt ze haar leed zo uit? Is het voor iedereen zo duidelijk zichtbaar? Of kijkt hij met meer dan gewone belangstelling naar haar? Ze kijkt hem niet aan, zijn ogen maken teveel in haar los. ‘Dat lijkt me geen leuk verhaaltje.’ Haar stem breekt. ‘Ik moet nu gaan. Ik moet weg.’ Ze staat op, prevelt ‘Dank je voor de rozen’ en springt op haar fiets, de bos bloemen in haar hand.

Hij loopt haar achterna. ‘Heb je vrienden aan wie je je verhaal kwijt kan? Je moet je verdriet niet opkroppen. Stop het niet weg, sluit het niet in. Verdriet moet van binnen naar buiten. Een andere weg is er niet.’

Ze probeert iets te zeggen terwijl ze wegrijdt. Een brok in haar keel verhindert dat.

‘Je kan altijd met me praten, Petra. Je hebt mijn telefoonnummer,’ hoort ze hem nog roepen als ze de hoek om rijdt, het plein af, de brede geasfalteerde straat in.

Voor het eerst in lange tijd glijden tranen langs haar wangen via haar kin en hals naar haar borst waar haar T-shirt ze als een spons opneemt. Zo snel als haar benen het toelaten fietst ze naar huis. Zonder het te beseffen, neuriet ze het klagelijke wijsje.

V

De bijna negenhonderd kilometer autoweg naar het gehucht bij Châteauponsac zijn een uitputtingsslag. Ruben, de partner van Sien rijdt hard en agressief. Hij scheldt op medeweggebruikers die naar zijn mening niet snel genoeg voor hem uitwijken. Op de achterbank, tussen de twee jengelende kinderen van het stel, zet Petra zich schrap voor de klap als een van de voorliggers die Ruben bumperklevend opjaagt, zou remmen. Het vermoeit haar. Elke paar minuten maant Sien haar man het rustiger aan te doen, wat het tegengestelde effect op hem heeft. Ze ziet dat zijn kaalgeschoren schedel glimt van de transpiratie. De Audi wordt tot maximale prestaties uitgedaagd. Petra sluit haar ogen, maar dan wordt ze misselijk. Ze probeert de kinderen af te leiden door spelletjes met ze te spelen. In haar lijf zweeft het verlangen dat Ruben een fout maakt, zij alle vijf uit de auto slingeren en overreden worden door achteropkomend verkeer. Dat het afgelopen is. Dat ze rust krijgt. Het gebeurt niet. Het blijft bij één korte pauze na de Périphérique van Parijs voor Ruben de auto naast het gehuurde vakantieverblijf in Auzillac parkeert. Bezweet en moe, blij dat aan de kwelling een einde is gekomen, stapt ze uit de gekoelde auto in de drukkende hitte van midden Frankrijk. Meteen nadat ze haar koffertje in de haar toegewezen slaapkamer heeft gezet, spoelt ze het plakkerige zweet af onder de douche.

Sien, altijd de meest aanwezige in een gezelschap, is chagrijnig en vit op haar Ruben. ‘Klootzak. Dat is toch geen rijden. De volgende keer rij ik, hoor je! Zakkenwasser.’ Ruben is zichtbaar uitgeput, ligt met zijn brede lichaam achterover in een fauteuil en zegt geen woord. Zijn ogen, diep liggend in hun kassen en onderstreept door wallen, staan dof. Hij propt de door Sien haastig gesmeerde broodjes naar binnen en verdwijnt, de krakende traptreden op, naar de hoogste verdieping met de slaapkamer die Sien voor hen heeft uitgekozen. Petra helpt de kinderen te wassen. Voor het eerst sinds het overlijden van Lenny raken Petra’s handen weer de jonge huid van een kleuter. Het lukt haar nauwelijks de herinneringen aan haar kleine meisje weg te drukken. Ze is opgelucht als de twee koters in bed liggen en ze de trappen naar beneden kan lopen, kort daarna gevolgd door Sien. ‘Wat een eikel is het toch. Zo godvergeten onverantwoordelijk rijden. Wijntje?’ Sien wacht geen antwoord af en schenkt twee forse bellen witte wijn in. ‘Kom je mee naar buiten? Daar is schaduw.’

Petra loopt achter haar aan. ‘Wat een herrie maken die houten vloeren en het is hier vies.’

‘Geef nou toe dat het een leuk huisje is en kijk niet naar het vuil. Maak nou eens lol, mens. Zeurpiet. Heb je die hunk nog gezien?’

‘Wie? O, je bedoelt Fred. Verleden week. Ik heb met hem gegeten.’

‘Dat klinkt beter. Nog iets meer gebeurd?’

‘Tuurlijk niet. Ik weet het niet met hem. Hij is aardig, misschien wat té aardig.’

De twee vrouwen keuvelen in de traag afkoelende zomeravond. Sien vertelt dat ze gevraagd is voor de casting van een film. ‘Maar dat betekent dat ik drie of vier weken van huis ben.’

‘Je bent geen huisvrouw, Sien. Je bent een talentvolle actrice.’

‘Ga jij dan voor mijn kinderen zorgen? Aan Ruben kan ik het niet overlaten.’

Starend naar de vervallen boerenschuren aan het weggetje dat aan de tuin grenst, na twee glazen wijn, negenhonderd vermoeiende kilometers van huis verwijderd, lijkt het zomaar een goed idee. Het zou haar dwingen uit haar schuilplaats vol herinneringen te komen. Het zou haar kunnen afleiden. ‘Nou, ik heb voldoende vrije dagen. Laat me erover nadenken.’

‘Dat zou echt mieters zijn, Petra. Je logeert dan zolang in ons huis. Kan je gelijk een oogje op Ruben houden,’ grinnikt ze.

Het is nog lang niet donker wanneer de twee vriendinnen naar bed gaan. Verreisd als ze is, valt Petra in slaap zodra ze ligt.

VI

Ze wordt wakker van het gekraak van de vloer boven haar slaapkamer. Het is half zeven. Dag 1778 begint, beseft ze en ze duwt het klamme dekbed van haar af. Zo vroeg en al zo warm. Ze draait zich om en laat de herrie voor wat het is.

Wanneer ze veel later onder de douche staat om de film van zweet van haar lichaam te wassen, staat de zon al hoog aan de ultramarijne hemel. In de keuken is het een chaos op de achtergelaten ontbijttafel. Het huis en de zonovergoten tuin zijn verlaten. Petra neemt een croissant en een kop thee. Ze ruimt de tafel af en bij haar onderzoek naar de geheimen van de vaatwasser hoort ze Sien binnenkomen. ‘Eindelijk is de schone slaapster opgestaan. Trek je bikini aan en kom zwemmen.’

De zon heeft het water van het zwembad tijdens de ochtenduren verwarmd. Het is lauw. Petra zwemt een paar rondjes en stoeit met de kinderen in het ondiepe gedeelte. Ruben zit onder een parasol en ze voelt dat hij zijn ogen niet van haar af kan houden. Ze kent dat soort kijken, vaak gevolgd door fluiten. Nu het een man is met wie ze onder één dak slaapt, ervaart ze het als bedreigend.

Na het zwemmen doen Sien en Petra inkopen bij de supermarkt in het dorpje voor een late lunch en het avondeten. Petra durft eindelijk weer in haar korte zomerjurkje te lopen. De blauwe plekken op haar benen zijn nu flauw geel en nog goed zichtbaar onder de zoom, maar lang niet meer zo prominent als kort na de val.

Met Sien en de kinderen is de lunch een oorverdovende kakafonie. Petra ruimt de tafel af voor ze een middagdutje gaat doen. Ze heeft geen spijt dat ze is meegegaan. De drukte om haar heen doet haar goed en verdringt haar voortdurende dwang om de rouwende weduwe te zijn. Om half zes maakt ze samen met Sien in de keuken de pastaschotel voor het avondeten klaar. Wanneer Sien even wegloopt voor wat afkoeling in de schaduw van het huis, komt Ruben binnen voor een nieuw flesje bier. Petra staat voorovergebogen achter het fornuis te roeren in de pastasaus en schrikt als ze twee handen op haar billen voelt. ‘Wat heb jij toch een lekker kontje,’ hoort ze Ruben zeggen. Voor ze iets kan doen schuift zijn hand van haar billen naar voren, naar haar onderbuik.

Eerst is ze onthutst door zijn vrijpostigheid. Ze vermant zich en duwt zijn handen weg. ‘Hè. Niet doen,’ bijt ze hem bits toe. Lachend loopt Ruben naar buiten.