Iedereen

enthousiast

voor groener

rijden in

een maand

Elske van de Fliert

ISBN 978-94-92326-43-0
NUR 740

© 2019 Zero-E.nl, Elske van de Fliert

Tekstredactie: malkamedia.nl
Opmaak en ontwerp: ultramarijn.nl

Uit deze uitgave mag uitsluitend iets verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, opnamen, of op welke andere wijze ook, hetzij chemisch, elektronisch of mechanisch, na voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Any part of this book may only be reproduced, stored in a retrieval system and/or transmitted in any form, by print, photoprint, microfilm, recording, or other means, chemical, electronic or mechanical, with the written permission of the publisher.

Iedereen

enthousiast

voor groener

rijden in

een maand

Elske van de Fliert

Start

Omdat transport prachtig is

Het klinkt gek, maar als serviceprovider voor de wereld van transport vormt ecologische verantwoordelijkheid een belangrijke basis van ons zakelijk handelen. Het bepaalt mede welke richting wij inslaan en welke nieuwe producten en services wij ontwikkelen. Waarom? Omdat wij geloven dat de transportwereld aan de vooravond staat van een transformatie die wordt gedreven door nieuwe (consumenten)eisen op het vlak van duurzaamheid, die mogelijk wordt gemaakt door nieuwe technologische ontwikkelingen.

Elke dag weer ontmoet ik mensen in de transportsector die dit beamen. Gesprekken over groen rijden, de business case voor LNG of elektrisch rijden, of hoe Amsterdam haar binnenstad in 2030 voor zich ziet met alleen elektrische voertuigen, worden overal gevoerd. Op verjaardagen, in kantines, in de media en op de werkvloer. De gesprekken vinden plaats, maar groen rijden is nog geen gemeengoed. Uit een recent klantenonderzoek van DKV blijkt dat in Nederland slechts 3% van de ondervraagden vandaag de dag beschikt over elektrische voertuigen. Wel is er een grote investeringsbereidheid. Van de ondervraagden gaf 22% aan tussen nu en 3 jaar te willen investeren in e-mobiliteit, en 60% van de ondervraagden wil na 2022 gaan investeren in e-mobiliteit.

Groen rijden en e-mobiliteit vallen (mede) daarom niet in de categorie ‘hype’. Maar ik hoor tegelijkertijd van onze klanten dat ze liever de kat nog even uit de boom kijken. Want waar te beginnen? Wat zijn realistische doelstellingen? Hoe ziet de business case eruit? Hoe krijg ik mijn personeel, en mijn klanten aan boord? Waar ga ik praktisch tegenaan lopen?

Dit boek kan hier op praktische manier bij helpen. De schrijfster, Elske van der Fliert heeft haar jarenlange ervaring op het gebied van groener, schoner en slimmer rijden vertaald naar een praktisch CO₂-afsIankprogramma® voor het wagenpark en de mobiliteit. Zonder belerend te zijn geeft ze tips over groener, schoner en slimmer rijden en vertelt ze hoe je zo’n project aan kunt pakken en wat je kunt doen om draagvlak te verkrijgen. Ze vertelt over bedrijven die al stappen genomen hebben, en hun ervaringen. Ze gaat in op het belang van verandermanagement, en hoe je dit aanpakt.

Elske is geen milieuactiviste, wij bij DKV zijn dit net zo min. Maar, zoals onze slogan ‘You Drive, We Care’ duidelijk maakt, zijn wij dag in, dag uit bezig met het ontzorgen van onze klanten, opdat zij in staat zijn hun bedrijfsdoelstellingen op kostenefficiënte wijze te behalen, vandaag en in de toekomst. En in de toekomst van de transportsector gaat duurzaamheid en groener rijden een steeds belangrijkere rol spelen. Ik hoop dat dit boek op positieve wijze bijdraagt aan de gesprekken die u over dit onderwerp voert. Ook wij bij DKV Euro Service gaan graag met u het gesprek hierover aan. Want transformeren doe je niet alleen, dat doe je samen. Als individu, als bedrijf, als branche en als maatschappij.

Gertjan Breij

Managing Director, DKV Euro Service Benelux
Gertjan.breij@dkv-euroservice.com

Over DKV Euro Service

DKV Euro Service is al ruim 85 jaar een van de meest toonaangevende serviceproviders op gebied van wegvervoer en logistiek. Variërend van verzorging onderweg zonder contante betaling bij ruim 80.000 acceptatiepunten tot aan tol afrekenen en btw-restitutie, biedt DKV tal van diensten met als doel kostenoptimalisatie en effectief fleetmanagement op de Europese wegen. DKV behoort tot DKV MOBILITY SERVICES Group, die ca.1000 medewerkers heeft en in 42 landen vertegenwoordigd is. In 2018 behaalde de groep een omzet van 8,6 miljard euro. Momenteel zijn er meer dan 3,7 miljoen DKV CARDS en on-board units in omloop bij meer dan 200.000 klanten. In 2018 is de DKV CARD voor de veertiende keer op rij onderscheiden als Beste Merk in de categorie fuel en service cards. Meer informatie: www.dkv-euroservice.nl

1   Inleiding

Welkom!

Zelf aan de slag kunnen met groener, schoner en slimmer rijden. Met dat in gedachte heb ik dit boek geschreven: dat jij zelf aan de slag kan als je het gelezen hebt. Ik geef je oplossingen en een structuur en daarmee kan jij voor jullie wagenpark en mobiliteit een plan maken en uitvoeren om zo je doelstelling te halen op het gebied van groener, schoner en slimmer rijden. Of dat nou een volledig emissieloos wagenpark is of dat dit 10% brandstof besparing is. Wat je er in stopt, krijg je er ook weer uit.

In dit boek neem ik je mee in hoe je doelgericht iets dergelijks kunt aanpakken. Waar je moet beginnen en wat je vooral wel en niet moet doen als je succesvol wilt zijn.

Je krijgt in dit boek een boel informatie. Het zijn de kaders waarmee je aan de slag kunt. Dit boek staat namelijk niet bol van de tactieken zoals: je moet op waterstof gaan rijden. Wat niet betekent dat dit geen goed idee is. Ik heb daarvoor gekozen omdat ik geloof dat ik vanaf hier niet kan zeggen wat jij nodig hebt. Er zijn ontwikkelingen gaande zijn die ervoor zullen zorgen dat sommige technische oplossingen snel zullen verouderen. En ik denk dat jij er veel meer aan hebt als jij kunt vaststellen hoe je nou de beste technologie of strategie selecteert. Daar heb je veel langer wat aan dan wanneer je moet kiezen uit de technologieën die nu beschikbaar zijn.

Het boek is praktisch. Ik houd niet van vage termen en uitgebreide beleidsbeschrijvingen. Nee, je hebt een duidelijke reden waarom je iets doet, je hebt een doel waar je naar toe werkt, daar selecteer je tactieken bij, daar maak je een plan van en dat ga je implementeren. En dan kijk je naar het wagenpark, de mobiliteit, het beleid, het gedrag en de keten. Zo simpel is het. Eigenlijk weet je nu al meer dan de helft… Gebaseerd op ruim 15 jaar ervaring op het gebied van duurzaamheid breed, waarbij sinds 2007 enkel en alleen op het gebied van groener, schoner en slimmer rijden, heb ik het CO₂-afslankprogramma® voor hetwagenpark en de mobiliteit ontwikkeld. Ik heb Industrieel Ontwerpen gestudeerd in Delft en als je daar iets leert, is dat het oplossen van problemen op een gestructureerde manier. Natuurlijk, de studie richt zich voornamelijk op consumentenproducten. Maar ik ben afgestudeerd op levenscyclusanalyse van uitlaatgasnabehandelingssytemen bij vrachtwagens.

In de praktijk heb ik gezien wat wel en wat niet werkt. En belangrijker misschien nog, waarom het wel of niet werkt. Soms is het de technologie zelf, maar nog veel vaker is het de mens er omheen. Of die nou wetgeving verzint, die niet past bij het toepassen van innovatie, huiverig is om wat nieuws te proberen, of plannen dwarsboomt omdat hij of zij zelf plannen heeft.

Ik heb tientallen bedrijven en overheden onderwezen over alternatieve brandstoffen, het vergroenen van het wagenpark, het verduurzamen van het transport, het veilig omgaan met voertuigen en de kansen die er liggen om over te stappen op een groen en duurzaam wagenpark. Dit heb ik gebundeld en weergegeven in dit boek.

Waarom?

Een betere wereld creëren door het creëren van nulemissie wagenparken en mobiliteit. En daarbij de medewerker de sleutel tot succes maken. Kunnen blijven genieten van auto’s, vrachtwagens, bussen en motorfietsen. Ik geloof dat het kan. Ik geloof ook dat het anders kan dan we het nu doen en dat moet ook wel, want dit houden we niet vol. Als we het zo blijven doen als we het nu doen, dan houdt het op een gegeven moment op. Dan is de olie op, staan de wegen te vol, is de lucht te vies, dan is de lol er gewoon af. En dat wil ik niet. Dus wil ik dat we ergens naar toe werken. Een betere wereld met nulemissie wagenparken en mobiliteit en enthousiaste collega’s die groener, schoner en slimmer rijden.

En als ik ergens in geloof dan is het dat je structureel ergens naar toe kunt werken. Dat heeft, denk ik, te maken met het feit dat ik van een kuikenbroederij kom. Daar werkten we altijd structureel naar iets toe: namelijk naar de uitkomst van de eieren en dan hadden we allemaal zachte warme kuikentjes. Ik heb er met veel plezier gewerkt. En nu werk ik met net zo veel plezier aan groener, schoner en slimmer rijden. Want mij kun je midden in de nacht wakker maken voor een mooie vrachtwagen. Ik houd van autorijden en motorraces. Bestelbussen met pakketjes door de straat: fijn dat niet iedereen de auto pakt om twee kilometer verderop iets in de winkel te gaan kopen. Het OV? Super handig als je in een grote stad je weg moet vinden of tussen twee grote steden moet reizen. Kortom ik houd van de weg, dat wat zich op die weg bevindt en dat wat je met die weg kunt doen.

En jij?

Zelf wel eens nagedacht over waarom je doet wat je doet? Er is een legio aan redenen om met dit onderwerp bezig te zijn. Daar kom ik in het volgende hoofdstuk op terug. En je zal zien, niet iedereen heeft dezelfde overtuigingen. Er zijn bijvoorbeeld verschillen tussen overheden en bedrijven. Maar kijk eens om je heen, ik weet zeker dat binnen het bedrijf waar je werkt bijvoorbeeld ook al heel veel verschillende mensen zitten met heel veel verschillende overtuigingen terwijl ze toch allemaal naar een bepaald doel toe werken. Daarom is het overigens van belang om ook een gezamenlijke overtuiging te hebben, daar kom ik zeker nog over te spreken in dit boek.

Overigens maakt het mij niet uit welke overtuiging je hebt. Er is geen goede of slechte overtuiging. Hooguit zijn er voor jezelf sterkere en minder sterke overtuigingen en handige en minder handige overtuigingen. Overtuigingen hebben de meeste kracht als ze dicht bij je liggen.

Stel: je wilt afvallen. Bijvoorbeeld omdat je merkt dat je snel buiten adem bent, niet kunt doen wat je zelf wilt doen, voelt dat je ongezond bent. Maar dat je snel buiten adem bent, vind je misschien minder erg dan wat je niet kunt doen wat je wilt doen. De ene is sterker dan de ander. Als je denkt: ik vind het belangrijk om af te vallen, omdat mijn collega altijd tegen me zegt dat het belangrijk is, dan kun je je afvragen of dat een handige overtuiging is. Het gaat goed zolang die collega er is en het blijft zeggen. Maar wat nou als één van jullie een andere baan krijgt? Of die collega ophoudt er over te praten. Dan is een deel van je motivatie weg. Op zijn zachts gezegd: onhandig.

Hebben jullie een groot wagenpark, En zit dus een groot deel van de kosten of de uitstoot/het energieverbruik in het wagenpark en de mobiliteit? Ben jij bezig met het maken en/of implementeren van het beleid ten aanzien van dat wagenpark en de mobiliteit? Hebben jullie ook nog de opgave om maatschappelijk verantwoord te ondernemen of om de (CO₂) emissies te reduceren? Dan heb ik dit boek voor jou geschreven. Als je gewoon eens tips wilt over groener, schoner en slimmer rijden, of hoe je nou zo’n project aan kunt pakken of wat je kunt doen om draagvlak te vergroten, lees ook dan gerust verder.

Ik ga in dit boek specifiek in op het wagenpark en de mobiliteit. Maar de stappen in mijn CO₂-afslankprogramma® zijn universeel toe te passen op projecten. Ik kijk naar vijf onderdelen van het bedrijf: het wagenpark, de mobiliteit, het beleid, het gedrag en de keten. Maar als jij nou bezig bent met het energieverbruik van het bedrijf, dan zijn deze onderdelen natuurlijk makkelijk te vertalen in de apparatuur, de inzet van de apparatuur, het beleid, het gedrag en de keten.

Wat mag je verwachten

Kunnen kiezen en focus aanbrengen. Dat zijn twee dingen die je zeker kunt na het lezen van dit boek. Ik werk toe naar een plan dat je kunt implementeren. Daarbij komen tactieken ook aan bod. Maar daarvoor zit dat je duidelijk moet nadenken over waarom je dit belangrijk vindt en wat het doel is. Als je die twee dingen hebt, kun je op basis van de gemaakte criteria, je tactieken onderzoeken, analyseren en selecteren.

Ik houd van een praktische insteek, dus ik wil ook graag dat je aan de slag kunt en gaat. Daarom sluit ik elk hoofdstuk af met een opdracht. Iets waarmee je tijdens het lezen van dit boek aan de slag kunt.

Ook is er een website (CO₂afslankprogramma.nl) waarop je jouw resultaten kunt delen en lezen wat andere mensen doen. Op de website vind je ook nog extra informatie, bijvoorbeeld over alternatieve brandstoffen of interessante websites op dit gebied. Een boek is statisch, en anders dan in een boek kan ik op de website dynamische, actuele informatie geven.

De kern van het boek is weergeven in deel 2, dat is het CO₂-afslankprogramma® voor het wagenpark en de mobiliteit. Als je direct wilt beginnen, dan is dat het deel dat je er bij moet hebben. In dit eerste deel zal ik een aantal kaders schetsen en in het laatste deel heb ik een aantal praktische tips voor je.

Waarom de specifieke focus op het wagenpark en de mobiliteit?

Zoals ik al zei kun je mij midden in de nacht wakker maken voor een mooie vrachtwagen. Dat is heel fijn en natuurlijk de reden dat ik het CO₂-afslankprogramma® voor het wagenpark en de mobiliteit heb ontwikkeld, en niet het CO₂-afslankprogramma® voor de gebouwde omgeving. Maar wat heb jij daar aan? Ik vertelde net al dat het CO₂-afslankprogramma® breed toepasbaar is. Alleen in de tactieken zit het verschil. Maar de overtuiging waarom je het doet, welk doel je hebt, het plan dat je maakt en de het implementeren dat je vervolgens moet doen om het tot een succes te maken, zijn voor eigenlijk alle projecten geldig. De vraag is dus of jij een reden ziet om de aandacht vooral op het wagenpark en de mobiliteit te richten. Dat kan zijn omdat jullie energie verbruik voornamelijk bestaat uit brandstofverbruik, of jullie CO₂-uit-stoot voor minimaal 50% uit het wagenpark komt, of omdat jullie al jaren bezig zijn geweest met het verduurzamen van jullie kantoorpand en nu de stap naar de mobiliteit zetten. Als je de exercitie een keer hebt uitgevoerd voor het wagenpark, dan zal je zien dat je genoeg handvatten hebt om het ook op andere plekken toe te passen.

Natuurlijk noem ik in dit boek wel tactieken (zoals elektrisch rijden, het gebruik van een ov-chipkaart, het rijden met LNG vrachtwagens), maar ga ik er niet uitgebreid op in. Enerzijds omdat ontwikkelingen snel gaan en ik niet wil dat het boek snel verouderd. Maar anderzijds omdat ik niet voor iedereen één ultieme tactiek hebt. Sterker nog: ik geloof in diversificatie, dus het is niet one size fits all en ik geef je dus de handvatten om zelf de juiste keuze te maken.

Waarom een CO₂-afslankprogramma® en niet een CO₂-afslankproject?

Een programma is echt iets anders dan een project. Beiden hebben een kop en een staart, maar een programma kun je meerdere keren draaien. Binnen een programma heb je een iteratief proces van leren en verbeteren. Een project doe je eenmalig en dan is het voorbij. Het CO₂-afslankprogramma® bestaat uit vijf onderdelen. Allereerst de Overtuiging: waar is het belangrijk? Dan: welk Doel wil je behalen? Vervolgens: welke Tactieken zet je in? Zonder Plan weet je niet waar je moet beginnen en eindigen en zonder te Implementeren gebeurt er niks. Makkelijk te onthouden met dit ezelsbruggetje: OmDat Transport Prachtig Is: Overtuiging, Doel, Tactieken, Plan en Implementatie. En dat over alle vijf de onderdelen van het bedrijf gerelateerd aan vervoer: het wagenpark, de mobiliteit, het beleid, het gedrag en de keten.

Startend met de Overtuiging en eindigend met de Implementatie heeft het een kop en een start. Maar: tijdens de Implementatie ga je dingen leren. En op basis van wat je leert, wil je misschien andere tactieken uitproberen, moet je je plan bijstellen, moet je misschien zelfs je doelen bijstellen of kom je tot de conclusie dat je overtuiging niet in orde was. En dat is waar je voordeel hebt van een programmatische aanpak, want je wilt dit meteen oppakken en verwerken. Niet wachten tot een project is afgelopen en dan evalueren en zeggen: de volgende keer doen we het beter. Nee, meteen verbeteringen invoeren en veranderingen doorvoeren.

Rode draad in het CO₂-afslankprogramma® voor het wagenpark en de mobiliteit is het draagvlak. Het is vrij nutteloos anders om hier mee bezig te zijn. Als er geen draagvlak voor is, zal je geen goede successen kunnen boeken. En het is binnen veel bedrijven het nummer één probleem. De helft van de mensen wil misschien wel, maar de andere helft toch zeker niet. Of ziet er in ieder geval het nut niet van in.

Zeker als het gaat om duurzaamheid is dit een terugkerend punt. De meeste mensen hebben wel een mening over duurzaamheid en niet iedereen staat te springen om er wat mee te doen. Anderen worden juist enthousiast en pakken dat wat ze leren op het werk op om er thuis ook mee aan de gang te gaan.

Draagvlak creëren doe je er niet even bij. Door gezamenlijk de overtuiging helder te formuleren en door het doel duidelijk te maken, bouw je al aan draagvlak. Dan is het de truc om bij het kiezen van de tactieken, het maken van het plan en de implementatie dat draagvlak te behouden. Daar helpt een goede overtuiging en een duidelijk doel overigens enorm goed bij. In mijn optiek moet je dus ook daarmee het eerst aan de gang. Terwijl ik vaak om me heen zie dat bedrijven allemaal projectjes doen: hier een elektrische auto, daar een cursus zuinig rijden, zonder eerst deze basis gelegd te hebben.

Hoe lees je dit boek

Om het lezen te vergemakkelijken en snel dingen terug te kunnen vinden, bestaat dit boek uit drie delen. Deel 1 is het algemene deel. Het gaat in op waarom het belangrijk is om met groener, schoner en slimmer rijden aan de gang te gaan, waarom de focus ligt op het wagenpark en de mobiliteit en hoe het zit met belanghebbenden en certificering bijvoorbeeld.

Deel 2 gaat in op het CO₂-afslankprogramma® op zich. Dus als je hiermee aan de gang gaat, kun je dat snel terugvinden in het tweede deel en zijn de stappen makkelijk te herkennen.

Deel 3 helpt je bij de implementatie. Natuurlijk vertel ik in deel 2 ook hoe je de dingen kunt doen, maar in deel drie geef ik daar een aantal tips hoe je praktisch te werk kunt gaan, draagvlak nog verder kunt versterken, successen kunt vieren enzovoorts.

Corian

Door het hele boek heen, lees je een verhaal over Corian. Een bouwbedrijf met 150 medewerkers, een MT bestaand uit de algemeen directeur, financieel directeur, commercieel directeur, het hoofd van HR en de KAM manager. Dit bedrijf bestaat niet, maar heb ik samengesteld uit praktijkervaringen. Het is een voorbeeld van hoe het in de praktijk vaak gaat.

Het is een wat traditioneel bedrijf. Dat merk je niet alleen aan hoe het MT is opgebouwd (het hoofd HR is een vrouw, voor de rest zijn het allemaal mannen), maar soms ook in de gemaakte keuzes. Misschien herken je wel veel van Corian bij het bedrijf waar je werkt. Ik heb in ieder geval gemerkt dat het er nog op veel plekken traditioneel aan toe gaat. Dat is een gegeven. Maar ik hoop natuurlijk dat bedrijven streven naar meer diversiteit, echt gaan voor duurzaamheid en voorop willen lopen in de branche.

Hoe lees je dit boek efficiënt? Dat ligt er aan hoe je het wilt gebruiken. Wil je meteen aan de slag, ga dan naar deel 2: daar vind je het CO₂-afslankprogramma®, met een methodiek waarmee je direct succes kunt boeken. Daarna kun je met de dingen uit deel 3 praktisch resultaat boeken. Maar misschien heb je een eigen manier door bijvoorbeeld eerst door het boek heen te bladeren en de meest interessante hoofdstukken te lezen, dat kan natuurlijk ook. Zo krijg je een goed overzicht van waar het boek over gaat en wat je er mee kunt. Natuurlijk is het boek gewoon van begin tot het einde te lezen. Het is zo opgebouwd, dat je hiermee het makkelijkste wordt meegenomen. Elk hoofdstuk sluit ik af met een opdracht en door de opdrachten te doen, breng je gelijk hetgeen je leest in de praktijk. Ook kun je hulp online vinden. Via de website CO₂afslankprogramma.nl is er meer informatie te vinden, kun je vragen stellen en vind je tips en ideeën van anderen. Kom gerust even langs om te kijken wat je er allemaal kunt vinden en om anderen die met hetzelfde onderwerp bezig zijn digitaal te ontmoeten.

Ik hoop natuurlijk dat je het boek zo uit hebt gelezen, want dan kun je aan de slag. Een boek lezen is leuk, ik doe het zelf graag, maar uiteindelijk gaat het om praktisch resultaat en ik hoop dat je dit door dit boek te lezen, maar vooral toe te passen, weet te bereiken!

Corian BV

Het was crisisberaad. Dat merkte je aan alles. Henk wist nog niet helemaal goed waarom ze bij elkaar waren geroepen, maar er was iets mis. Ja, het had iets met de aanbesteding te maken, maar voor zover hij wist, had hij de juiste financiële stukken aangeleverd, dus daar kon het niet aan liggen.

Eindelijk. Dit overleg had Mark al maanden naar uitgekeken. Het was ontzettend jammer dat daar een gemiste aanbesteding aan vooraf moest gaan, maar hij was het wel een keer zat. Kwaliteit en Arbo zaken waren allemaal redelijk makkelijk door het bedrijf opgepakt en had hij nu goed gesystematiseerd en geautomatiseerd. Maar met het milieu leek Corian B.V. niks op te hebben en dat vond hij eigenlijk niet kunnen.

“Moet dit nu?”, dacht Jack. “Ik heb zo een afspraak met de gemeente en die kan ik echt niet laten schieten. Zij weten toch ook wel dat de omzet belangrijk is.” Soms dacht Jack wel eens dat hij er alleen voor stond. Hij moest per slot van rekening de toko draaiende houden. Als hij en zijn salesteam niet presteerde dan kwamen er geen opdrachten meer bij. Maar goed, ze waren laatst wel een belangrijke aanbesteding misgelopen, en waarschijnlijk had het daar mee te maken. Alleen hij wilde vooruit, nieuwe kansen creëren. Gedane zaken nemen geen keer.

Bepaal (dit is je eerste opdracht) hoe je dit boek gaat lezen. Wil je er eerst doorheen bladeren, of ga je gelijk beginnen? Maak je aantekeningen in de kantlijn, of pak je er een schrift bij om de opdrachten direct in uit te werken? Lees je elk hoofdstuk van begin tot eind, of heb je een concrete casus en ga je gelijk aan de slag met het CO₂-afslankprogramma®. Zorg in ieder geval dat je gaat doen en niet alleen gaat lezen. Maak er vast tijd voor vrij, of zorg dat je in de komende dagen eens nadenkt over wanneer je concreet aan de slag gaat.

Ikzelf moet er altijd eerst ‘inkomen’. Vaak ken ik de schrijver van het boek nog niet en weet ik niet hoe zij of hij het boek heeft opgezet. Dan denk ik tijdens het lezen van het boek: aha, zo moet ik dit gaan toepassen. Liever lees ik het boek dan eerst uit en ga ik er dan mee aan de slag zodat ik een compleet overzicht heb. Bij elke opdracht maak ik een markering en nadat ik het uit heb, plan ik in om er mee aan de slag te gaan en ga ik alle markeringen langs. Je kunt je extra werk besparen door hier in dit geval rekening mee te houden. En wees gerust: het eerste deel is inleidend, dus dat vergt weinig inspanning van jouw zijde.

Ga naar CO₂afslankprogramma.nl voor meer informatie. Stel je zelf even voor. Laat even weten met welke uitdagingen jij zit, c.q. waarom je aan dit boek begonnen ben. De website is er om jou te ondersteunen bij dit onderwerp en ik hoop dat je er anderen met dezelfde vraagstukken zult tegenkomen. Van elkaar leren en elkaar helpen is de beste methode om snel verder te komen. Waarom zelf het wiel opnieuw uitvinden als mensen er al mee rijden? En door dingen uit te leggen, krijg je zelf een beter begrip van de dingen waar je mee bezig bent.

Ga naar CO₂afslankprogramma.nl en laat wat van je horen!

2   Waarom, breder kader

Vraagt jouw klant of je maatschappelijk verantwoord onderneemt? Of verwacht hij gewoon dat je gecertificeerd bent conform de CO₂ Prestatieladder bijvoorbeeld? Je bestaat bij de gratie van de je klant als bedrijf, dus als de klant er om vraagt, dan is het belangrijk om met dit onderwerp bezig te zijn. Maar wat nou als de klant er niet om vraagt? Moet je het dan toch doen omdat hij er beter van wordt? De klant is koning, maar de koning weet ook niet altijd wat het beste voor hem is, dus misschien moet je hem soms helpen.

In ieder geval is het zeker: als de klant vraagt om het aanleveren van CO₂-uitstoot gegevens, vraagt om duurzame materialen of een MVO plan, dan is er een directe noodzaak om met dit onderwerp bezig te zijn. Zeker als je bij een bedrijf werkt dat veel voor overheden doet, zal je de vraag bij aanbestedingen voorbij hebben zien komen. Wat doen jullie aan maatschappelijk verantwoord ondernemen? Of: hoe zorgen jullie dat de CO₂-uitstoot van de ritten verminderd worden?

Anderen redenen

Ik vind dat, ook als de klant er niet expliciet om vraagt, je toch eens kunt onderzoeken in hoeverre hij er wel waarde aan hecht. Het kan namelijk best zijn dat hij het belangrijker vindt dan hij expliciet maakt, maar het kan ook zijn dat hij het enorm waardeert als dit initiatief vanuit het bedrijf waar jij werkt wordt genomen. Misschien weet de klant zelf niet zo goed hoe hij er handen en voeten aan moet geven of over moet beginnen en is hij heel blij dat er aandacht aan wordt besteed door zijn leverancier. Zeg nou zelf, je doet toch zelf ook liever zaken met proactieve leveranciers, dan met leveranciers die alleen maar achterover hangen en pas in beweging komen als ze wat van je horen?

Lange termijn wil je dat het bedrijf blijft bestaan. Daarom is de TCO van een product belangrijk. En juist de TCO is een belangrijk onderdeel van het verduurzamen, zeker als je het over het wagenpark hebt. Een betere TCO kan dus ook een reden zijn om te verduurzamen.

Een voorbeeld hiervan is het inzetten van nieuwe voertuigen. Natuurlijk, een nieuwe auto is duurder dan een tweedehandse auto. Maar door lagere onderhoudskosten en minder problemen omdat bijvoorbeeld dure onderdelen als het aircosysteem vervangen moeten worden, kan het uiteindelijk goedkoper uitpakken. Er zijn transportbedrijven met een zeer hoge omloopsnelheid van hun vloot en die daarmee de kosten van onderhoud zo goed als nihil houden.

Een ander voorbeeld is het volgen van een cursus zuinig rijden. Natuurlijk er moet geïnvesteerd worden in de cursus zelf. Maar als mensen al 5 tot 10% brandstof kunnen besparen, dan verdient zich dat binnen een jaar terug.

De Nederlandse overheid is nu vanuit Europa verplicht de EED in te voeren. Hierdoor moeten bedrijven zich binnen vijf jaar terugverdienende maatregelen uitvoeren. Toch zijn bedrijven daar huiverig voor en doen ze het liever niet. Heel gek, want als je het binnen vijf jaar terug verdient, heb je er daarna een positief rendement van. En na vijf jaar wil je toch ook nog dat het bedrijf waar je werkt bestaat?

Efficiëntie

Efficiëntie is altijd een goede reden om met dit onderwerp bezig te zijn. Grondstoffen, tijd en energie niet gebruiken als het niet strikt noodzakelijk is, is goed voor de portemonnee en goed voor de CO₂-uitstoot. Maar, de energie die je dan wel gebruikt: moet je daarvoor blijven inzetten op fossiele energie? In mijn optiek niet. Fossiele energie is, hoeveel we er ook nog van hebben, uiteindelijk een eindige zaak. En dat houdt niet per se in dat we het helemaal opmaken, maar wel dat het steeds duurder wordt. Ja, natuurlijk, door fracking kunnen we veel meer olie naar boven halen dan gedacht, maar het is geen efficiënte methode, nog even afgezien van de weerstand die het oplevert. Er komt een omslag punt, en Bloomberg heeft hier een mooi filmpje van gemaakt zie CO2afslankprogramma.nl, waarop het aanbod elektrische auto’s zo groot is, dat het duurder wordt om fossiele auto’s aan de man te brengen. Stroom uit wind (gratis zodra de windturbine is terugverdiend – een essentieel verschil met een kolencentrale die nooit gratis wordt) is de reden dat de stroom uit kolen, olie en gas duurder wordt.

Goedkoop is niet altijd goed, duurzaam is niet altijd duur. Als je energie hernieuwbaar kunt produceren, is het mogelijk om keer op keer deze energie tot je te nemen. Dit is tegenstelling tot fossiele energie: op is op. De economie zal zich aanpassen naar een ander model waar we niet zo afhankelijk zijn van steeds duurder wordende grondstoffen.

Certificering

Monitoren en het vastleggen van resultaten zijn belangrijk als je successen wilt behalen, maar ook concreet wilt maken. Als je niet monitort, weet je niet wat er gebeurt. Dat monitoren en vastleggen moet natuurlijk wel doelmatig zijn. Een hoop bedrijven laten zich tegenwoordig certificeren, al dan niet omdat de opdrachtgever er om heeft gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de CO₂ prestatieladder, Lean & Green award en ISO14001. Heel erg mooi om het als middel te gebruiken om een doelstelling te behalen. Maar, het moet niet het doel op zich worden. Alhoewel de klant misschien vraagt om de CO₂ prestatieladder en dat natuurlijk al wel reden genoeg kan zijn om er mee aan de slag te gaan, is het halen puur om het halen niet zo doelmatig en daarmee dus gemiste kans.

Dit soort certificering geeft je de mogelijkheid om inzicht te krijgen in je CO₂-uit-stoot, en daarmee je totale milieubelasting. Als je dit dan weet, dan kun je er vervolgens ook wat mee doen. Je kunt er op sturen en het proberen te verminderen, of je kunt zorgen dat het in ieder geval niet meer wordt, als je bijvoorbeeld wel met het bedrijf aan het groeien bent.

Certificering gaat ook vaak nog eens om het bedrijfsproces en niet om het product dat je aflevert. Daarom hebben mensen er wel eens kritiek op: ja, maar wij zetten toch hele mooie duurzame dingen neer? Ja, dat klopt, maar als je dat vervolgens komt doen met allemaal oude stinkende diesels, dan is dat toch minder positief in de totale balans.

Er moet altijd een afweging gemaakt worden als je kijkt naar waarom je het doet: kun je de certificering inzetten om uiteindelijk het gewenste bedrijfsresultaat te behalen? Of, als de certificering vanuit de klant als verplichting wordt opgelegd: wat kun je dan met die certificering zodat je er meer aan hebt dan alleen het tevreden stellen van de klant.

‘Moet ik me wel druk maken om mijn bedrijfsproces als ik (g)een duurzaam product verkoop?’, denk je misschien. Mijn antwoord is volmondig: Ja. Het is namelijk een kwestie van en-en samen met het creëren van opties.

Laten we eerst eens kijken naar een scenario waarin je een duurzaam product verkoopt. Juist dan is het belangrijk om congruent te zijn. Dat houdt in dat het verhaal dat je vertelt, strookt met wat je doet. Als jij zuinige verwarmingsketels verkoopt, dan komt dit een stuk beter over als je kunt aangeven dat je zelf ook zuinige verwarmingsketels gebruikt en in een zuinige bus rijdt, dan wanneer je tegen de klant zegt: ja, voor u is dit belangrijk, maar wij vinden het niet relevant.

Als je geen duurzaam product verkoopt, dan geeft het je een manier om je te onderscheiden. Stel je bent transporteur. Hoe je het ook wendt of keert, mensen zullen niet direct denken: ah, transport, dat is een hele duurzame dienst. Maar: als jij in staat bent je wagenpark te vergroenen, en je doet het anders, of zelfs beter, dan de concurrentie, kun je je dus onderscheiden. Als je een groot wagenpark hebt van leaseauto’s omdat je een ICT consultancy bedrijf hebt, dan kun je je onderscheiden door te zeggen; onze consultants komen in groene auto’s voorgereden, dan wel, met het ov en de fiets. Dus in beide gevallen is een groene bedrijfsvoering relevant, of je nu wel of niet een duurzaam product verkoopt.

Alles is olie

Alles is olie in deze wereld als je het goed bekijkt. We hebben olie nodig om eten en medicijnen te maken. We hebben olie nodig om huizen te bouwen en wegen aan te leggen. We hebben olie nodig om naar school te gaan en ons werk te kunnen doen. Er is niks waar we (nu nog) geen olie voor nodig hebben. En, net als veel grondstoffen, olie raakt langzaam maar zeker op. Nou zal het opraken van de olie nog niet eens in eerste instantie het grootste probleem zijn, maar het schaarser worden van grondstoffen in het algemeen heeft tot gevolg dat deze duurder worden. En als onze olie duurder wordt, dan wordt dus alles duurder. Nu is de olieprijs niet alleen gerelateerd aan de voorraad, maar ook dat is een bepalende factor. Bedrijfseconomisch is het dus verstandig om uit te kijken naar andere manieren van energievoorziening, onafhankelijk van olie. Want waar de prijs van olie onduidelijk is, ligt de prijs van een windpark, bijvoorbeeld, al voor de komende dertig tot vijftig jaar vast.

Veel mensen denken dat het nog wel even zal duren voordat de olie op is, en dat denk ik ook. Maar ik denk wel dat ik van een aantal grondstoffen, zoals zilver, koper, lithium en nikkel mee ga maken dat er een nijpend te kort aan is. En als dat over zeg 40 jaar is, dan is de verwachting dat ik nog wel in leven ben. En met een steeds hoger wordende levensverwachting, wordt dit probleem steeds groter.

Ik denk dat we eens af moeten van de gedachte: de aarde is er voor ons om mee te doen en laten wat we willen. Nee, we leven hier, willen we hier kunnen blijven leven, dan moeten we het zo inrichten dat we dit voor onszelf ook mogelijk maken. En dat doen we niet door mijnen leeg te schrapen, het laatste druppel olie uit de steen te persen of verbranden wat we niet meer nodig hebben. We moeten juist veel slimmer omgaan met dat wat we tot onze beschikking hebben.

Mensen gaan dood omdat we auto rijden¹. Eigenlijk heel gek hè? We verzinnen allemaal dingen om het leven zo comfortabel mogelijk te maken, zo veilig mogelijk, maar autorijden, de bijbehorende (?) ongelukken en de schadelijke luchtverontreiniging nemen we blijkbaar voor lief. Mensen raken in paniek van E-nummers. Terwijl dat goed onderzochte levensmiddelen zijn, waarvan is vastgesteld dat de concentratie daarvan in voedingsmiddelen niet schadelijk is voor de gezondheid (anders krijgt het product geen e-nummer), terwijl er van fijnstof en NOX ² geen veilige uitstoot norm is. Alle uitstoot is slecht, maar daar maken weinig mensen zich druk over. Ja, natuurlijk, er is hoop, want er is verbetering. Europa heeft in dat opzicht een heel belangrijke rol gespeeld. Zonder Europese wetgeving, ondanks dat deze nog lang niet perfect is, hadden auto’s, vrachtwagens, bussen en motorfietsen nog veel meer schadelijke stoffen mogen uitstoten. Maar door de Euronormering heeft de industrie gewerkt aan schonere voertuigen. En ja, we zien dat bij de personenwagens er nog best wat gesjoemeld is, maar vrachtwagens, die absoluut gezien veel uitstoten, zitten goed op koers.

Hoe erg is het dat de luchtkwaliteit slecht is? Er gaan jaarlijks duizenden mensen dood door de gevolgen ervan. Dat is toch best veel. Mensen in Rotterdam leven gemiddeld genomen een jaar korter. Nu kun je zeggen, tsja, of ik nu 83 of 84 wordt, wat maakt het uit? Maar kwaliteit van leven is een groot goed en als je dood gaat omdat je longen niet meer goed functioneren door de vuile ingeademde lucht, kun je je voorstellen dat je kwaliteit van leven in de vijf of tien jaar daarvoor ook al niet best was. Aanpassingsvermogen.

De komende jaren zullen we ons behoorlijk moeten aanpassen aan het veranderende klimaat. Nu weten we allemaal hoe goed mensen zijn in veranderen… Maar het klimaat verandert wel en wij hebben daar aan bij gedragen. Ja, natuurlijk, onze bijdrage is beperkt. Als je naar de uitstoot en het opnemen van CO₂ op wereldschaal kijkt, dan is onze bijdrage relatief beperkt. Maar dit systeem is een weegschaal, het is met elkaar in evenwicht. De aarde is in staat ongeveer zoveel CO₂ op te nemen als dat we uitstoten³. Maar we hebben dit de afgelopen eeuwen in rap tempo weten te verhogen en de aarde moet dat maar net kunnen bijbenen. De vraag is dan ook nog hoe de aarde dat doet. Met al die veranderingen komen economische gevolgen. Bijvoorbeeld dat we steeds beter wijn kunnen verbouwen in Nederland. Maar ook dat er eilanden zijn die letterlijk ten onder gaan en deze mensen moeten ergens anders hun heenkomen vinden. Bijvoorbeeld dat oogsten in zuidelijkere landen die steeds vaker mislukken door de droogte en wij in steeds langere files staan omdat we meer neerslag hebben in de winter. De menselijke bijdrage⁴ hieraan is niet te ontkennen en moeten we echt onderkennen.

Of er nog tijd is om het tij te keren, dat is de vraag. Zelfs als we van de ene op de ander dag geen CO₂-uitstoot meer hebben, hebben we wat in gang gezet, wat waarschijnlijk niet meer te stoppen is. De weegschaal is langzaam maar zeker aan het doorslaan. Op zich niet direct een drama, maar hoe gaan wij zelf om met de veranderingen die dat te weeg zal brengen. Dat is waar ik me veel meer zorgen om maak.

Het kan ook anders

Interface, Unilever en QUALM, het zijn zo drie bedrijven die goed bezig zijn als het om duurzaamheid gaat. Oprichter van Interface, Roy Anderson, heeft er een boek over geschreven: Duurzaam en Succesvol Ondernemen. Het aansprekende in zijn boek vind ik dat hij zo goed duidelijk kan maken dat duurzaamheid en economisch succesvol zijn hand in hand gaan. De enorme gereduceerde berg afval. Het energieverbruik dat ze naar beneden hebben weten te krijgen, het heeft ze allemaal economische voorspoed gebracht.

QUALM is een bedrijf dat ik zelf heb mogen begeleiden. Waar het voor Interface makkelijk is om op eigen bedrijfsprocessen te sturen en daarmee enorm grote energiebesparing te behalen, is het dat voor QUALM minder. Er wordt in opdracht van de klant iets aangelegd en het zijn dus ook vooral de voertuigen en het materieel dat de uitstoot veroorzaakt. Hierbij ben je nog afhankelijker van wat er op de markt verkrijgbaar is als het gaat om energiezuinige mogelijkheden. En alhoewel er ook bij de voertuig- en materieelfabrikanten steeds meer aandacht voor is, is het gewoon lastiger om een shovel te vergroenen. Toch hebben ook zij een nulemissie visie en een solide plan.

Unilever loopt ook voorop in haar branche en zoekt het voornamelijk in de keten. Zij is natuurlijk heel afhankelijk van de aangeleverde grondstoffen en heeft zich in de afgelopen jaren sterk ingezet om duurzamer materiaal aangeleverd te krijgen. Duurzaam zeker niet alleen in de zin van weinig CO₂-uitstoot, maar bijvoorbeeld ook heel erg gericht op arbeidsomstandigheden.

Zo zal je dus ook moeten kijken wat voor jou de beste insteek is om met dit onderwerp bezig te zijn. Zijn het je productiemethode, zijn het je gebruikte middelen, of moet je het zoeken in de aangeleverde grondstoffen?

We zijn er al even mee bezig

Hype of trend, dat zijn de woorden die veel mensen met duurzaamheid associëren. Dat doen ze nu, dat deden ze toen ik begon in deze wereld, en ik schat dat ze het nog wel even volhouden. Maar het is geen hype of trend. In de 70’er jaren werd er al over duurzaamheid gepraat. Brazilië zag toen al in dat ze onafhankelijk moest worden van olie. De Indianen weten niet beter dan dat je goed voor de aarde moet zorgen en in de afgelopen decennia is er altijd aandacht voor geweest. Of het nou onder de noemer van duurzaamheid, milieu, oliecrisis of wat dan ook was. In de 80’er jaren bepaalde de commissie Brundtland een definitie voor duurzaamheid, kort door de bocht: zo met de aarde omgaan dat toekomstige generaties er ook nog van kunnen genieten. En daar gaat het ook om: dat je nadenkt over wat je doet en niet zomaar de aarde leegrooft, maar begrijpt wat de consequenties zijn van je acties en daar naar handelt. Het gaat om het besef dat wat je doet een effect heeft. Dat effect kan positief of negatief zijn, maar er is altijd een effect. Vervelender is het als het effect zowel positief als negatief is.

De laatste jaren is er, gelukkig, bijvoorbeeld steeds meer aandacht gekomen voor dierenwelzijn. Nu zijn wij in Nederland in staat om heel efficiënt, dat wil zeggen met weinig energieverbruik, voedsel te produceren. Verbeteringen in diervriendelijkheid, hebben niet altijd tot gevolg dat het energieverbruik daalt, sterker nog, vaak het tegenovergestelde. Dan is eigenlijk de enige andere optie om geen dieren meer te houden, maar dat heeft weer grote economische gevolgen, want dan moeten een heleboel boeren hun bedrijfsmodel veranderen. Kortom, duurzaamheid wil nog wel eens weerbarstig zijn en niet altijd beter op alle vlakken.

Het verdrag van Kyoto en meer recent Parijs hebben ons laten zien dat dit onderwerp niet alleen iets is waar we ons in Europa mee bezig houden. Alhoewel in Nederland nog wel eens gedacht wordt dat Amerika en Azië ver achter ons liggen als het gaat om duurzaamheid, en we in Nederland “het beste jongetje van de klas willen zijn”, is niets minder waar. Wij doen het in Nederland echt niet uitzonderlijk goed als het gaat om duurzaamheid. De EED werd in Denemarken en Ierland voortvarend ingevoerd. Zweden loopt al jaren voorop als het gaat om alternatieve brandstoffen. Rijd Duitsland binnen en je snapt dat wij een lachertje zijn op het gebied van duurzame elektriciteitsproductie.

En ook in Amerika en Azië worden strenge eisen gesteld aan voertuigen. Amerika heeft al jaren een eis ten aanzien van verbruik van vrachtwagens. Oké, niet heel erg streng, maar er gaat wel een signaal van uit. Het is niet voor niks dat Dieselgate in Amerika ontdekt werd, daar zijn ze er strenger op. En ja, ook in Amerika worden elektrische auto’s gesubsidieerd. In 2018 werden er een miljoen elektrische auto’s in China verkocht en bijna 400.000 in Amerika⁵. Nu waren dat er in hetzelfde jaar bijna 30.000 in Nederland. In China zie je LNG en elektrische bussen rijden en zelfs in Kazachstan rijden ze op CNG. Pakistan en India: twee landen waar miljoenen CNG voertuigen rijden. Argentinië, zelfde verhaal. Kortom we doen wel wat hier, maar we hoeven niet te denken dat we te veel doen of meer dan ‘normaal’.

Brazilië zet sinds de oliecrisis in op bio-ethanol. Daar rijdt 94% van het wagenpark⁶ op deze, zelf geproduceerde, hernieuwbare brandstof. En ja, de productiemethoden waren in het verleden niet altijd even goed (je kunt je afvragen hoe schoon ze waren geweest als dat allemaal olie was geweest), maar ook daar zijn goede ontwikkelingen gaande.

Hoe simpel is de oplossing?

Zijn we er niet gewoon met de batterij-elektrische auto? Die vraag wordt mij vaak gesteld en het antwoord is: nee. Laten we eens beginnen me het feit dat we niet alleen auto rijden, maar ook bestelbus en vrachtwagen. We kunnen het ons echt niet permitteren om de komende jaren gewoon diesel te blijven gebruiken voor deze voertuigen, net zo lang totdat elektrisch ook daar een oplossing is, als die dat al ooit wordt. Het is mijn stellige overtuiging dat we integraal moeten kijken en moeten diversifiëren. Het is niet verstandig om afhankelijk te zijn van één oplossing maar te zoeken naar verschillende oplossingen bij verschillende problemen.

Net zoals we ook niet allemaal in hetzelfde huis wonen, hetzelfde ontbijt eten of naar dezelfde school gaan of gingen. Er moet niet alleen wat te kiezen zijn, als we optimaal willen presteren, moeten we heel goed kijken wanneer iets de beste oplossing is. We komen er niet alleen door te zeggen: nou, we gaan gewoon in een elektrische auto rijden en we zijn er klaar mee.

Dat is ook wat ik bij veel bedrijven zie die al een tijdje met dit onderwerp bezig zijn. Dat ze inderdaad en dat is ook heel verstandig, eerst met het laaghangend fruit bezig zijn geweest. Er zijn wat elektrische auto’s ingezet, wat laadpalen geplaatst, iemand heeft zelfs misschien bedacht dat mensen van een NS businesscard of mobiliteits-budget gebruik kan maken, maar op een gegeven moment houdt het op qua opties en dan is de CO₂-uitstoot nog niet teruggedrongen naar 0.

Soms is dat gewoon simpelweg omdat er nog geen betere technische oplossing is, en er niks anders opzit dan je CO₂-uitstoot te compenseren. Niet mijn favoriete oplossing, maar beter dan niks doen.

Soms is het omdat het niet duidelijk is dat er meer mogelijk is dan alleen maar met de lage bijtelling aan de gang te gaan, sterker nog, dat dit helemaal niet het beste instrument is om te sturen.

Net uit een moeilijk gesprek gekomen, pakte Corine snel nog een kop koffie. Lekker, sterk en zwart, precies zoals ze ‘m graag dronk. De collega die haar om een overleg had gevraagd, zat op geen enkele manier lekker in zijn vel en dat had zijn weerslag op de hele afdeling. Nu had hij haar uitvoerig bevraagd over zijn nieuwe leaseauto. Natuurlijk belangrijk, maar als manager HRM had ze het toch liever over het achterliggende probleem gehad. Waar ze uiteraard voorzichtig op had aangestuurd, maar daar was hij doof voor geweest.

“Beste allemaal”, begon Rob, “fijn dat jullie op zo’n korte termijn bij elkaar konden komen. Ik zal maar gelijk met de deur in huis vallen. We hebben de aanbesteding voor het waterschap niet gewonnen. Onze aanbieding was kwalitatief goed, niet duur, niet te goedkoop, maar we zijn het gewoon misgelopen op het onderdeel duurzaamheid. Die trap waar we Mark al vaker over gehoord hebben…”

“De CO₂ prestatieladder.” interrumpeerde Mark.

Wat is jouw overtuiging?

Waarom we dit allemaal doen, is in dit hoofdstuk meerdere keren aan bod gekomen, waarbij ik me wel heb beperkt tot het brede, externe, kader. Voor jullie zijn er misschien nog hele andere redenen om met groener, schoner en slimmer rijden bezig te zijn. En die overtuiging is heel belangrijk. Het is essentieel dat je helderheid hebt over waarom je iets doet. In het volgende deel van dit boek zal er dus ook uitgebreid aandacht zijn voor die waarom vraag: waarom is dit voor ons, als bedrijf, relevant. Dat is een integraal onderdeel van het CO₂-afslankprogramma®. Je kunt niet zonder dat te weten. En of dat nou is omdat jullie vinden dat de wereld anders vergaat en jullie daar niet aan bij willen dragen of dat jullie zien dat klanten er om vragen of dat er bepaalde certificering relevant is geworden, het maakt niet uit, zolang je het maar duidelijk weet.

Het is goed als je alvast nadenkt over wat jouw overtuiging is, waarom vind jij dit belangrijk? Heb je iets in dit hoofdstuk gelezen dat je aanspreekt? Praat jij veel met klanten die dit relevant vinden? Of, en ook dat heb ik meegemaakt, ben je hier gewoon mee bezig omdat je baas dit belangrijk vindt.

Alhoewel ik op zich elke reden valide vind, is de ene reden wel een grotere motivator dan de andere reden. Als je ’s ochtends wakker wordt met een gevoel van: ‘ik wil de wereld redden, daar heb ik echt zin in!’, is dat een stuk motiverender dan dat je wakker wordt en denkt: ‘oh ja, ik moet de wereld redden, maar mij interesseert het niet’. Ik kan je interne motivatie niet veranderen, maar ik kan je wel zeggen dat als dat laatste voor jou het geval is, zie het onder ogen. Wees eerlijk naar jezelf toe. Als je dan moeite hebt het vol te houden, dan weet je in ieder geval waar het door komt. Het is dan extra belangrijk om nog meer redenen te verzinnen om het belang in te zien van groener, schoner en slimmer rijden.

Waarom vind jij dit belangrijk? Verzin tien redenen waarom jij dit belangrijk vindt en selecteer daaruit de top drie. Deel deze tien redenen met anderen en kijk hoe zij daar op reageren. Snappen ze wat je bedoeld, hebben zij andere of dezelfde redenen, zijn het redenen die zij bij jou vinden passen? Het is belangrijk om daar op korte termijn achter te komen, dus vandaar dat ik je deze opdracht in dit hoofdstuk mee wil geven. Tien redenen verzinnen lijkt misschien heel moeilijk. Maar begin gewoon te schrijven. Waarschijnlijk wordt het lastig bij zo’n beetje reden 5 of 6. Je blijft net zo lang zitten totdat je nog een reden hebt genoteerd. Wat ik heb gemerkt is dat als je eenmaal gewend bent tien oplossingen voor een probleem te vinden, dat er dan altijd wel tien komen. En alhoewel het dan stroef gaat zo rond dat midden, de laatste twee redenen schrijf je zo op, die komen haast vanzelf lijkt het.

..................................

¹ http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Uitgaven/Milieu_Leefomgeving/Dossier_Fijn_stof/Maart_2013/Effecten.org

² NOx is de verzamelnaam voor verschillende stikstofoxiden.

³ https://www.nationalgeographic.nl/milieu/2019/05/planten-helpen-onze-co2-te-absorberen-maar-hoelangnog

⁴ http://www.bloomberg.com/graphics/2015-whats-warming-the-world/

⁵ https://en.wikipedia.org/wiki/Electric_car_use_by_country

⁶ https://en.wikipedia.org/wiki/Ethanol_fuel_in_Brazil