ALS
HET
THUIS
NIET
MEER
GAAT

Verzorging e-book Coco Bookmedia

ISBN e-book: 978 94 92329 31 8

Eerste druk: 2022

Uitgever: Lineke Eerdmans

Copyright: Daniëlle Terpstra

Foto achterzijde: d-eYe photography en My Eye Fotografie

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

De informatie in deze uitgave is met zorg samengesteld. Auteur en uitgever kunnen niet verantwoordelijk worden gehouden voor onverhoopte fouten of onjuistheden, noch voor onvolledigheid van de informatie. Zij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele gevolgen.

HET MOEDIGSTE WAT JE ALS OUDER OOIT KUNT DOEN, IS OP EEN LIEFDEVOLLE MANIER JE EIGEN LEVEN ONDER OGEN DURVEN ZIEN!

Inhoudsopgave

Voorwoord

Inleiding

Gebruikte termen

Schaamte

De doorgeeftactiek

Schuld, gêne & vernedering

Trauma

Enkelvoudig trauma

Meervoudig trauma

Symptomen van een trauma

Posttraumatische Stressstoornis PTSS

Relaties

Een eigen gezin: de basis van het ouderschap

Het familiesysteem

Een gebroken systeem

Hoe ontstaat een gebroken systeem?

Systeemproblematiek

Van slachtoffer naar dader, ‘Transfer of norms’

Schuld geven

Soorten hulpverleners

Therapievormen

Aanvullingen op de behandeling

Familieopstellingen

Transgenerationele trauma’s: van generatie op generatie

Anderen aan het woord

– Familiesystemen & Systeemtherapie: een directe toegang tot emoties DOOR JEROEN TERPSTRA

– Relaties en trauma – DOOR TÉO VISSER

– Paardencoaching en EMDR in de praktijk DOOR JACQUELIEN VAN DE HOEF

Literatuurlijst

Dankwoord

Voorwoord

Dit is niet zomaar een boek over problemen. En niet een boek dat jou gaat vertellen wat je nu weer aan alle ellende in jouw leven moet gaan doen.

Dit is een boek om jou bewust te maken van jouw leven, vanaf je geboorte tot nu. In jouw leven zijn veel dingen gebeurd. De meeste negatieve dingen glijden langs je heen, maar soms blijven gebeurtenissen hangen in je hoofd. En dat beïnvloedt jouw leven enorm. De ervaringen bepalen hoe je je voelt, wat jou triggert, hoe je reageert, op wie je verliefd wordt en hoe je je leven verder leidt.

De negatieve ervaringen, die een trauma hebben veroorzaakt, zijn niet altijd van jou. Het kan ook van ouder(s) op kind over zijn gegaan, of nog verder terug uit het familiesysteem komen.

In ons therapieland wordt veel te weinig aandacht gegeven aan trauma’s en er wordt vaak maar een topje van de ijsberg behandeld. Terwijl er zoveel meer is, wat we niet zien maar toch enorme invloed heeft.

Ik wil je met dit boek laten zien welke emoties waartoe leiden, wat voor soorten trauma’s er zijn, hoe je een relatie aangaat als je een trauma hebt en wat je hiervan meeneemt in een relatie, ook al wil je dit niet en doe je dit niet bewust.

Ik leg uit wat een familiesysteem is en hoe een gebroken systeem ontstaat. En hoe je een gebroken systeem kunt overdragen naar de volgende generatie. En wat je daaraan kunt doen. Om trauma’s bij jouw kinderen te voorkomen, maar ook om alles uit het leven te halen wat erin zit.

Verder wil ik je alle liefs meegeven bij het lezen van dit boek en wil ik je vooral iets vragen:

WAAR ZIT JE WERKELIJK MEE?

Inleiding

In dit boek gaat het over trauma’s en welke impact een trauma heeft op jouw leven en die van de generatie na jou als je het trauma niet hebt opgelost.

Ik wil je met dit boek laten inzien dat een trauma van jezelf kan zijn, maar ook in je familiesysteem kan zitten. Dusdanig dat jij er hinder van ondervindt, zodat je leven op zijn kop staat, je het niet meer redt, je geen relatie kunt aanhouden, geen baan kunt behouden, enzovoort.

In veel gevallen in Nederland komt jeugdzorg om de hoek kijken op het moment dat het thuis niet meer gaat. Dit kan vele redenen hebben, waaronder niet opgeloste trauma’s. Soms onbewust, soms bewust aanwezige trauma’s.

In sommige gevallen worden kind(eren) onder toezicht gesteld of, nog erger, uit huis geplaatst.

Het uit huis plaatsen is voor alle kinderen bijzonder traumatisch, in meer of mindere mate. Uitzonderingen daargelaten waarbij kinderen die uit huis geplaatst worden ook echt in een betere situatie terechtkomen. Maar zelfs dan is het lastig voor deze kinderen. Beeld je het maar eens in … Het doet mij al pijn als ik eraan denk.

JEUGDZORG IS EEN NOODZAKELIJK KWAAD.

Ik ben van mening dat jeugdzorg een noodzakelijk kwaad is. Helaas is hulp van jeugdzorg soms nodig, maar of het echt werkt zoals het zou moeten werken, betwijfel ik zeer.

In de jeugdzorg wordt namelijk gedaan aan waarheidsbeving. Een bijzonder ruim begrip waarin iedereen een waarheid heeft. Er wordt dus niet getoetst, soms zelfs geen arts geraadpleegd. Als we in Nederland (en daarbuiten) meer begrip zouden hebben voor gebroken familiesystemen en onverwerkte trauma’s, al dan niet in de familie of zelf meegemaakt, dan zouden er al heel wat problemen opgelost kunnen worden.

Er zijn mensen die geen hulp willen, die het aan zichzelf werken zo angstig en lastig vinden dat ze de bemoeienissen van jeugdzorg op de koop toe nemen, of ze gaan klagen over jeugdzorg terwijl het ‘probleem’ thuis ligt.

Nederland is in Europa het land dat de meeste kinderen in internaten plaatst.¹

In 2020 werden in ons land 41.050 kinderen uit huis geplaatst.²

Recentere cijfers zijn anno 2022 niet beschikbaar. Eenvoudig omdat er geen baat bij is om die te publiceren.

Het hoge aantal kinderen dat in internaten is geplaatst, komt omdat er geloofd wordt in de expertise en de macht van de deskundigen, van behandelaars die een kind anders kunnen maken dan het al is, of ‘beter’ kunnen maken. Dat is een enorm grote misvatting.³

De nieuwe jeugdwet van 2015 had als ambitie het aantal uithuisplaatsingen van jeugdigen terug te dringen. Om dit voor elkaar te krijgen zou er meer gerichte zorg aan huis komen voor het gezin. Dit juich ik enorm toe. Ook zou er wat mij betreft meer systemisch werk verricht moeten worden in de gezinnen die met jeugdzorg te maken krijgen. Het is vanaf 2015 alleen niet beter geworden. Het aantal uithuisplaatsingen is sindsdien alleen maar toegenomen. Vanaf 2015 tot 2020 zijn er gemiddeld 40.551 kinderen uit huis geplaatst.⁴

Het is bekend dat jeugdzorg geld krijgt voor de kinderen die uit huis zijn geplaatst. Dit geld is voor de mensen bij wie de kinderen onderdak krijgen, maar ook voor de pleegkinderen zelf. Ook de voogd, de gezinswerker en de andere mensen die bij het gezin betrokken zijn worden hieruit betaald. Zelfs bij een uithuisplaatsing waarbij een ouder met de kinderen op de vlucht is geslagen, soms zelfs naar het buitenland, is er een doorgaande betaling aan pleegouders en betrokken professionals. Een systemische prikkel die absoluut niet op zijn plek is. Je kunt niet én de kinderen een goede zorg leveren én er financieel afhankelijk van zijn. Bovendien hoeft de jeugdzorg anno 2022 alleen maar te doen aan waarheidsbevindingen, wat het systeem van uithuisplaatsing alleen maar meer in stand houdt.

Nederland is nog steeds nummer 1 van Europa als het gaat om de hoeveelheid kinderen die uit huis worden geplaatst.⁵

Wat mij betreft zou er in alle opleidingen die met jeugd en jeugdzorg te maken hebben een heel groot vast onderdeel moeten zijn over familiesystemen en systemisch werk.

Ik weet zeker dat als er op deze manier gewerkt wordt en gekeken wordt naar de gezinnen, er heel veel kinderen het trauma van uit huis geplaatst worden, wordt bespaard. Elk kind dat uit huis geplaatst wordt, loopt een trauma op, wat grote gevolgen heeft voor de rest van het leven.

De tabel op pagina 14 laat zien wat voor enorme impact en gevolgen het heeft als een kind uit huis wordt geplaatst.

De tabel laat een verschrikkelijk beeld zien. Er is een behoorlijke verschil tussen kinderen die thuis opgroeien en kinderen die uit huis worden geplaatst. Het gaat ten koste van de potentie van het kind. De impact is enorm.

1 https://www.stichtingvanhetkind.nl/nederland-het-land-met-de-meeste-uit-huis-plaatsingen-van-europa, 11 juni 2015.

2 https://www.nji.nl/cijfers/jeugdbescherming, cijfers jeugdbescherming en uitleg.

3 https://www.youtube.com/results?search_query=de+besloten+groep+deel+1+en+2, 25 oktober 2010.

4 https://www.nji.nl/cijfers/jeugdbescherming, cijfers uithuisplaatsing en uitleg.

5 https://jeugdbescherming.jimdofree.com.

Gebruikte termen

Schaamte

Het gevoel dat je slecht bent.

Vernedering

Gevoel van schaamte, maar bij vernedering heb je niet het gevoel dat je het verdiend hebt om op een dergelijke manier behandeld te worden.

Gêne

Gêne is een verlegenheid, of het in verlegenheid gebracht worden.

Schuld

Het gevoel dat wat je deed slecht was.

Trauma

Een trauma ontstaat door een onverwerkte gebeurtenis in je leven.

Erbij horen

Erbij horen is een aangeboren behoefte en een verlangen om deel uit te maken van een grotere groep of geheel.

Meedoen

Meedoen is geaccepteerd worden, omdat je hetzelfde bent of hetzelfde doet.

Verbonden zijn

Verbonden zijn is de energie die ontstaat tussen mensen wanneer zij zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen.

Waarheidsbevinding

Waarheidsbevinding heeft als doel de waarheid te achterhalen. Binnen ons rechtssysteem is de waarheid hetgeen in overeenstemming met de werkelijkheid zoals die wordt ervaren.

Kwetsbaarheid

Kwetsbaarheid klinkt als waarheid en voelt als moed. Waarheid en moed zijn niet altijd fijn, maar ze zijn nooit zwakheid.

SCHAAMTE