Rianne Werring

De

toverfluit

Dit boek is opgedragen aan Noelia Romero Cabrera, mijn onvermoeibare compagnon tijdens vele avonturen in fantasieland. Ik ben je enorm veel dank verschuldigd voor je vriendschap, steun en enthousiasme.

Ook bedank ik de ter ziele gegane verhalensite.com en al haar leden, die me gedurende vijf jaar lidmaatschap veel bijgebracht hebben. Ik heb er fantastische vrienden aan overgehouden en ik kan me bijna niet voorstellen hoe anders mijn leven zou zijn, als deze webstek niet had bestaan.

Voorwoord

Op 30 september 1791 ging in een klein Weens theater een opera in première: De toverfluit van Wolfgang Amadeus Mozart en Emanuel Schikander. De één was verantwoordelijk voor de muziek, de ander voor het libretto. Tegenwoordig is het één van de meeste bekende opera’s ter wereld: het is het op drie na meest uitgevoerde stuk.

Ik leerde de opera kennen als jeugdtheaterbewerking. Hoewel de Koningin van de Nacht in deze uitvoering al fabuleus kon zingen, haalde ze het niet bij de originele versie. Toen ik de opera voor het eerst in zijn geheel zag, was ik overdonderd door de muziek, maar verder viel het me tegen. Het verhaal was rommelig en de personages leken veel meer in zich te hebben dan datgene wat er op het podium verteld werd. Uit de behoefte om meer te weten te komen over de fantastische personages en het verhaal wat meer om het lijf te geven, is deze versie van De toverfluit ontstaan.

Ik ben een liefhebber van historische romans, en daarom kon ik het niet laten om te pogen het Parma en Wenen uit de Napoleontische tijd tot leven te wekken. Ik heb tevens geprobeerd om in de scènes die zich afspelen in het Rijk van Licht en Duisternis zo dicht mogelijk bij de gebeurtenissen in de opera te blijven, want ik vond het uitdagender om trouw te blijven aan het libretto dan om rigoureus te gaan schrappen en grote delen van de opera om te buigen. Sommige conversaties uit dit boek zijn eigen vertalingen van de teksten uit de opera. Alle historische figuren uit dit boek hebben echt bestaan. Alleen Tamino is fictief.

Ik hoop dat ik met dit boek liefhebbers van de opera tegemoet kan komen door hun favoriete personages achtergronden en motivatie te geven. En ik hoop dat ik lezers die nog nooit van de opera hebben gehoord kan motiveren om verder op avontuur te gaan met Tamino, Pamina en de altijd montere en muzikale vogelvanger.

Rianne Werring

Maart 2019

Eerste Akte

Boek I:
De compositie
van een goede streng

1.1 Het eerste ingrediënt

Achter een donkerblauw fluwelen gordijn, waarop op kunstige wijze sterrenbeelden waren geborduurd in kostbaar zilverdraad, stonden de drie hofdames van koningin Astrifiammante verscholen. Ze stonden klaar om opgeroepen te worden indien nodig en bleven zo stil mogelijk, opdat ze de koningin niet zouden storen. Ze zwegen en luisterden, hun oren gespitst en hun handen gevouwen, of zenuwachtig duimendraaiend.

Normaal gesproken zouden de zusters over elkaar heen buitelen om de gunst van de koningin voor zich te winnen, want hoewel ze wispelturig was als de veranderende getijden, vergat ze nooit een behulpzame daad te belonen en was ze uiterst vrijgevig als ze in een goede bui was. Hoewel de schemering en zonneschijn haar bewind begrensden, en haar macht slechts kortstondig op haar heftigst was in het donkerste van de nacht, kon ze op die momenten veel invloed uitoefenen – en als enige levende persoon had ze de mogelijkheid om het weer te sturen. Dat leverde haar niet alleen de welgezindheid van haar drie dienaressen op: het hele volk van het Rijk van Dag en Nacht was geregeld genoodzaakt om hun koningin om hulp te vragen. Nu echter had ze iets verloren dat haar invloed ernstig zou kunnen inperken – erger: het zou het einde van haar macht kunnen betekenen. En dit verlies deed haar misschien nog meer pijn dan het verlies van haar echtgenoot eerder dat jaar.

Eén van de dienaressen, de oudste van het stel, waagde een voorzichtige blik langs het gordijn en tuurde bezorgd naar de koningin. Ze stond over een wieg gebogen - het enige voorwerp in het verder lege, donkere vertrek - en zelfs vanaf een afstand kon de hofdame zien hoe gespannen de koningin was, aan haar in onmacht tot vuisten gebalde handen en van woede vertrokken gezicht. Ondanks haar moeders’ vertoorndheid, die de dienaressen als een donkere wolk boven het hoofd hing, sliep het prinsesje in de wieg gewoon door, blijkbaar onaangedaan door haar moeders nijd.

Nu had het kind zelden moeite met de buien van haar moeder. Daar waar de gehele hofhouding op eieren liep als de koningin in een slecht humeur was – en dat gebeurde niet zelden – was het kleine bleke wezentje overal tegen bestand en sliep ze, als ze eenmaal sliep, overal doorheen, zelfs als haar moeders woedende stem door de gangen van het Sterrenpaleis galmde en de kroonluchters liet tingelen. Het was een gemakkelijk kind: het lachte veel en het huilde als het huilen moest, nimmer zonder reden en nooit onophoudelijk. Ze leek de ernst van bepaalde situaties haarfijn aan te voelen en hield zich wijselijk stil wanneer dat van belang was. Al met al was ze een voorbeeldige koningsdochter en ze was voorbestemd voor grootse daden.

Toch was er iets vreemds aan haar. Zo was het meisje erg bleek en waren haar haren en ogen donker als die van haar moeder. Ze leek in niets op haar vader. En wat haar talenten betrof: één van de minnen had eens voorzichtig opgemerkt dat het kind haar merkwaardig gewoontjes voorkwam. Nadat de koningin van die uitspraak had vernomen, was ze in woede ontstoken en had de min stante pede de laan uitgestuurd. Nu leek het erop dat de vrouw gelijk had. De Zonnekoning was dood en hij had zijn macht niet aan zijn dochter doorgegeven, noch had de telg de gaven van haar moeder geërfd. Het leek erop dat de kleine Pamina, ondanks haar bijzondere afkomst, slechts louter menselijk was. Een pijnlijke samenloop van omstandigheden en een schande voor haar moeder. Want waarom zou Heliodoro zijn enige kind haar erfenis willen ontzeggen?

‘Klotho.’

Het was slechts een fluistering, maar het was genoeg om de drie vrouwen achter het gordijn te doen opschrikken. Twee van de dienaressen keken de derde aan, die haar nachtblauwe rokken gladstreek alvorens ze naar voren stapte. Ze bleef op gepaste afstand staan – misschien iets verder dan gebruikelijk was – en maakte een buiging. ‘Uwe Majesteit?’

‘Haar lot kan niet meer worden veranderd.’

‘Nee, koningin,’ bevestigde ze met trillende stem. ‘Een levensstreng kan niet opnieuw gesponnen worden. De prinses is zoals ze is.’

De Koningin van de Nacht omklemde met beide handen de rand van de wieg en leek het ding welhaast in tweeën te willen breken. ‘Dit kan niet waar zijn! Hoe kan hij me zo achterlaten! Haar leven had verbonden moeten zijn met die vervloekte Zonnecirkel en nu...!’ Ze liet de wieg los en hief haar beide handen ter hemel. De drie dienaressen, inclusief de twee achter het gordijn, krompen ineen bij het horen van een felle donderslag. De baby in de wieg liet een geluidje horen – een soort hik – waarna ze zachtjes begon te huilen. De hofdame genaamd Klotho keek van de koningin terug naar het kind, zich afvragend of ze de prinses moest oppakken en troosten of juist niet. De koningin had zich afgewend en stond te trillen van woede, zoals Klotho beefde van angst. Ze diende de koningin al jaren en had haar vaker kwaad gezien, maar zelden zo kwaad als nu. Alsof ze iemand ter plekke neer zou kunnen bliksemen.

Het meisje begon harder te huilen en Klotho besloot haar uit de wieg te nemen, wat ogenblikkelijk effect had. Het meisje zweeg en de kleine vingertjes deden een uitval naar een lok van Klotho’s loshangende haren. De dienares liet haar begaan en wiegde het prinsesje, terwijl ze met een half oog haar vorstin in de gaten hield. Klotho wist waarom de Koningin van de Nacht vertoornd was. Vanaf het spinnen van haar levensdraad was Astrifiammante voorbestemd geweest om te huwen met de Zonnekoning – het huwelijk dat de Rijken van Dag en Nacht voor eens en altijd samen moest brengen. Na al die jaren van voorbereiding had het huwelijk echter nog geen zonnewende mogen duren: nog voor het begin van de herfst was de koningin gegaan van maagd naar bruid en vervolgens tot weduwe en moeder. Boze tongen aan de beide hoven fluisterden dat de koningin de dood van haar echtgenoot zelf veroorzaakt had, zodat zij haar hand zou kunnen leggen op de Zevenvoudige Zonnecirkel. Klotho wist dat die verhalen grove leugens waren. Het was waar dat haar vorstin grillig kon zijn, onvoorspelbaar en verschrikkelijk boos. Klotho had tevens gezien hoe gelukkig ze geweest was ten tijde van het huwelijk, en vooral nadat bleek dat ze moeder zou worden. De beide ouders hadden zich uitvoerig gebogen over de toekomst van het kindje, dat zowel over de Nacht als over het Licht zou regeren.

Klotho kreeg plotseling een idee dat haar versteld deed staan. Ze liet van schrik bijna het koningskind uit haar armen vallen. De kleine begon te huilen en de koningin draaide zich met een ruk naar haar hofdame om.

‘Pamina!’

Klotho zocht met haar ogen haar twee zusters – die langs het gordijn naar haar gluurden - en gebaarde hen dat ze naar haar toe moesten komen. De twee wisselden een vragende blik uit, waarna ze hun rokken bijeen pakten om zich bij de derde dienares te voegen. De koningin was Klotho inmiddels genaderd en ze snauwde: ‘Hoe durf je, idioot!’ Ze hief dreigend haar hand op en Klotho kromp ineen.

‘Mijn excuses, Uwe Majesteit! Ik had een ingeving...!’

‘Een ingeving die je het recht geeft om mijn dochter bijna te laten vallen? Dat moet welhaast een wonder zijn, wil ik je niet degraderen tot een hoop as!’

Daarop haastten de twee dienaressen van de koningin zich naar hun oudere zuster en gingen beschermend voor haar staan. Hun gezichten waren vertrokken van angst.

‘Het ís een wonder,’ stamelde Klotho. ‘En een gewaagd plan. Het zou misschien genoeg kunnen zijn om de Zonnecirkel terug te winnen!’

De koningin bleef als bevroren staan en staarde sprakeloos naar haar hofdame. Langzaam liet ze haar arm zakken en stapte op Klotho toe – de hofdames deden een stap opzij. Het prinsesje was stilgevallen en liet zich, een zacht gegorgel ten gehore brengend, uit de armen van de hofdame tillen. De koningin legde haar terug in de wieg, waarna ze zich weer tot het drietal wendde.

‘Verklaar je nader.’

‘Ik ben niet zeker of het zal werken, Uwe Majesteit,’ prevelde Klotho. ‘Het zal het uiterste van mij en mijn zusters vergen.’

‘Zeg op.’

De dienares haalde diep adem en zei: ‘Wellicht zouden we de levensstreng van de prinses kunnen verbinden met die van een ander. Iemand die de Zonnecirkel zou kunnen bemachtigen en haar zou kunnen huwen. Dan zou de daadwerkelijke erfenis van de Zonnecirkel een generatie opschuiven.’

‘Iemand die de Zonnecirkel kan bemachtigen?’ herhaalde de koningin. ‘Je bedoelt een krijger?’

Klotho schudde haar hoofd. ‘Nee, Majesteit: eerder een filosoof. Iemand die in Sarastro’s ogen waardig zou zijn om de Zonnecirkel te hanteren.’

De koningin zweeg en bleef lange tijd stil. Ten slotte vroeg ze: ‘Hoe snel kan dit plan in werking gesteld worden?’

‘Onmiddellijk,’ haastte Klotho zich te zeggen. ‘Om het verschil in leeftijd tussen uw dochter en haar toekomstige echtgenoot zo klein mogelijk te maken.’

De koningin keek haar hofdames om beurten aan - Klotho het langst - waarna ze haar beide handen wederom om de rand van de wieg klemde en neerkeek op haar pasgeboren dochter. Het meisje keek met haar donkere ogen naar haar moeder op en liet een zacht gemurmel horen.

‘Ja,’ zei de koningin. ‘Zo moet het gebeuren. Mijn dochter zal haar erfenis krijgen en niemand zal meer twijfelen aan haar afkomst.’ Ze knikte naar de hofdames. ‘Maak het in orde. Verbind haar met een levensstreng die zeker zo sterk is als de hare.’ Ze bracht haar handen naar haar hoofd en trok drie lange haren uit haar kapsel, die ze in de geopende handen van Lachesis, de middelste zuster, legde. ‘Zorg dat hij haar waardig zal zijn.’

De drie dienaressen knikten in het besef dat ze wellicht nooit meer een belangrijkere opdracht zouden krijgen. Met een diepe buiging namen ze afscheid van hun vorstin om zich van hun taak te kwijten. Bij het verlaten van de ruimte keek de oudste van de drie zusters nog eenmaal achterom en bleef een moment stilstaan.

De Koningin van de Nacht had haar dochter uit de wieg genomen en schommelde haar op haar arm. Ze fluisterde, op zachte toon: ‘Ik doe dit voor jou, mijn lieve kind. Opdat jij de erfenis zult krijgen die je verdient en die brutale Sarastro ten gronde zult richten.’

Het kleine meisje kraaide bevestigend. Klotho wendde zich af en haastte zich achter haar zusters aan.

1.2 Het weven van de echtgenoot

‘Bij Isis en Osiris, Klotho! Je hebt ons wel weer voor een opdracht gesteld.’ De jongste van de drie zusters hield haar rokken opgeheven met haar linkerhand en volgde de vlugge voetstappen van de andere hofdames door het Sterrenpaleis. Het geluid van hun hakken op de vloer weerklonk door de gangen, waarvan de plafonds steunden op pilaren van zeker twee man hoog. De ebbenhouten deuren aan weerszijden leken groot genoeg om reuzen door te laten. In de vele statige hallen in het Paleis ontbraken vrijwel alle versieringen: er lagen geen lopers op de marmeren en houten vloeren en er hingen geen schilderijen of wandtapijten aan de muren. De enige opsmuk die de koningin toestond bestond uit het donkergroene damasten behang, de kunstig versierde deurstijlen van hout en de sierlijke bronzen deurknoppen. De koningin was nooit uitbundig geweest, de laatste tijd was ze ronduit somber en doordat ze alle verfraaiingen uit het Paleis had laten halen, reflecteerde het bouwwerk perfect haar gedeprimeerde staat.

‘Houd je mond, Atropos,’ reageerde Klotho. ‘Jij hebt de minste taak in deze.’

‘Niettemin de meest verantwoordelijke,’ snauwde Atropos terug. ‘Jullie zijn misschien verantwoordelijk voor het prepareren van de draden, ik ben degene die ze doorknipt. Als blijkt dat ze te snel zijn opgebrand, wie is dan degene die de blaam treft?’

‘Jij zwelgt te veel in je eigen angst,’ mopperde Klotho. ‘We zijn alle drie in gelijke mate verantwoordelijk.’

‘Jij hebt gemakkelijk praten,’ klaagde de jongste.

Klotho duwde de deur van hun vertrekken open. De kamers van de zusters bevonden zich op dezelfde verdieping als die van de koningin, in de linkervleugel van het Paleis. In de andere, meer luxueuze vleugel zou de prinses op termijn haar kamers krijgen, tot die tijd zaten de vijf vrouwen op een kluitje in de enige bewoonde vleugel van het gebouw - afgezien van de vertrekken van de mindere bedienden op de begane grond. Klotho vermoedde dat de koningin haar en haar zusters terug naar deze vleugel had verhuisd omdat ze gezelschap miste na de dood van haar echtgenoot.

Ze hield de deur open voor Lachesis, die de haren van de koningin in haar uitgestoken handen hield, als waren ze van glas. Ze spreidde ze uit op de lange houten tafel in het midden van het vertrek, naast een opengeklapt metalen kistje waarin naaigaren, diverse naalden en doosjes met materialen opgeborgen lagen. Ernaast stond een grote marmeren vijzel.

‘Hoe verder?’ vroeg Lachesis. ‘We hebben eerder echtgenoten gemaakt, doch zelden met een zo specifiek eisenpakket. Het zal een lastige opdracht worden.’

‘Niet als we al een ideale kandidaat hebben. Die kans is klein, hij is niettemin aanwezig.’ Klotho begaf zich naar de wandkast tegenover de deur, die vrijwel de gehele muur besloeg, van de vloer tot aan het plafond en van wand tot wand. Ze klapte één van de smalle deuren weg waarachter het jongste deel van de collectie ‘Edel Bloed’ gehuisvest was. Haar zuster Atropos nam een smalle houten ladder uit het rek aan de andere kant van het vertrek, bracht die naar haar oudste zuster en klikte de ladder vast in de klemmen in een geultje in de vloer, en aan de bovenkant van de opbergkast. Ze controleerde of de ladder stevig stond en stapte opzij voor haar zuster.

Klotho gebaarde en zei: ‘Ga je gang,’, waarmee ze haar zuster de eer verleende om een basisstreng uit te kiezen. Atropos knikte dankbaar en beklom de smalle trap, waarna ze lade na lade opentrok om de inhoud te bestuderen.

Klotho hielp Lachesis met het uitzoeken van de juiste additieven. De drie haren van de koningin zouden hun volgende creatie de meest basale magische krachten geven, zodat hij de oversteek van zijn wereld naar de hunne zonder veel moeite zou kunnen maken. Daarbij voegden de zusters een stuk gouddraad voor edelmoedigheid toe en de gedroogde hartspier van een leeuwin voor moed, waarmee ze de twee strengen met elkaar zouden verbinden. Eenmaal verbonden zouden de beide strengen bestrooid worden met klaverblad voor eeuwige trouw.

‘Wat vinden jullie van de tweede prins van Walachije?’ informeerde Atropos vanaf de ladder. ‘Hij lijkt me een prima kandidaat, aan zijn streng te zien.’

‘Hoe lang is zijn draad?’

‘Twaalvenhalve duim.’

Klotho schudde haar hoofd. ‘Hij heeft de eerste anderhalf al opgebruikt. Hij zal nooit een hoge leeftijd bereiken.’

‘Zo snel al…’ mompelde Lachesis.

‘De zoon van de Hertog van Lombardije? Achtenhalve duim. Hij brandt langzaam op.’

‘Is die niet al een beetje oud?’

‘Om en nabij de zeven jaar.’

‘Ik denk dat de koningin iemand prefereert die qua leeftijd dichter bij haar dochter zit,’ zei Lachesis.

‘Het is niet aan ons om te besluiten wat de koningin prefereert,’ waarschuwde Klotho. ‘En als ik me niet vergis, is die bewuste zoon niet in het bezit van een extra gouddraad.’

‘Wel een meeldraad van een aster,’ deelde Atropos mede. ‘Het spijt me.’ Klotho schudde teleurgesteld het hoofd.

‘Probeer het linker rijtje eens?’ stelde Lachesis voor.

‘Een Franse prins?’

‘Of een Nederlandse.’

‘Dat zijn geen vorsten, maar stadhouders,’ zei Klotho laatdunkend.

‘Niettemin bezitten ze een indrukwekkende lijst titels. Hun strengen bevatten gouddraad en stierenpenis – geboren vechtersbaasjes dus! Dat kan van pas komen, als ze hun vrouw en kroost ooit moeten beschermen.’

Lachesis knikte. ‘En als het moet, zal hij een naburig koninkrijk voor haar veroveren. Stierenmannen willen altijd het beste voor hun ware liefdes.’

Klotho schudde opnieuw haar hoofd. ‘Beter van niet. Een stierenman is te koppig, dat zal ongetwijfeld botsen met Hare Majesteit. We hebben iemand nodig die meer gedwee is, die zal doen wat hem gezegd wordt en die eveneens bereid zal zijn om voor Pamina door het vuur te gaan.’ Haar zusters knikten.

Lachesis zei: ‘De ideale combinatie is dus leeuwenhartspier, twee maal gouddraad, gedrenkt in roos en wingerdas…’

‘Hebben we iemand van die makelij?’ informeerde Klotho. ‘Volgens mij zijn roos en wingerdas voorbehouden aan de dames aan het hof.’

‘Ik kan me niet herinneren dat we die combinatie onlangs gebruikt hebben,’ beaamde Lachesis. ‘Roos en wingerdas voor mannen, dat is een beetje iets van de vorige eeuw.’

Atropos zei: ‘Dan zal er weinig anders opzitten dan dat we zelf iemand voor Pamina maken.’ Haar zusters knikten. ‘Uit welk huis zal hij moeten komen? Hogere adel of koninklijk?’

‘Koninklijk, als dat beschikbaar is,’ zei Klotho resoluut. ‘Hoe edeler, hoe beter. Hoe staat het met de Russen?’

‘Paardenstaart,’ bracht Atropos haar zuster in herinnering.

‘Hmm. De Habsburgers?’

‘Aster in de hoofdlijnen.’

‘Ach ja. De Bourbons?’

‘Geen Fransen,’ bromde Klotho. ‘Het laatste wat dit paleis nodig heeft, is een revolutie.’

‘Dan blijft er niet veel over,’ wierp Lachesis tegen. ‘Je hebt de Nederlanders al afgewezen, de Russen, de Oostenrijkers, de Fransen…’

‘De Engelsen vallen af,’ vulde Atropos aan. ‘En de Noordse landen.’

‘Om welke reden?’

‘Vol met elandhaar. Prima eigenschap in die regionen, hier even fortuinlijk als een bontjas in de woestijn.’

‘Tja. Hertogen dan. Milaan?’

‘Is toegevoegd aan het koninkrijk van Venetië-Lombardije. En dat valt weer onder het Heilige Roomse Rijk en daarmee onder de Habsburgers.’

‘Venetië heeft toch een Doge? Dat is misschien geen titel die overerfd wordt, maar de meeste Doges staan wel bekend om hun leeuwenmoed.’

Atropos trok weer een lade open en zei: ‘Ludovico Manin heeft een goudstreng. Wel wat weinig leeuwenhartspier.’

‘Heeft hij kinderen?’

Atropos hield een weinig indrukwekkend strengetje omhoog.

‘Verdorie.’

‘En Parma?’ opperde Lachesis.

‘De hertog is Frans,’ reageerde Klotho.

‘Nog niet eens de helft. Ferdinand heeft zoveel gemengd bloed in zijn aderen dat hij eerder Europees is dan Frans of Italiaans. En zijn streng zit barstensvol gouddraad.’

‘Hij is oud. Misschien kan hij niet eens meer kinderen produceren.’

Atropos had de lade al opgezocht en mompelde: ‘Zijn laatste vijf kinderen hebben het niet lang uitgehouden Maar zijn echtgenote is blijkbaar weer zwanger.’ Ze uitte een onstuimig kreetje. ‘Maria Amalia’s streng is gedrenkt in roos en wingerdas!’

‘Dus het is beslist?’ vroeg Lachesis aan haar oudste zuster. Klotho trok een zuinig mondje. Toch knikte ze. Atropos nam de beide strengen uit de lade en daalde de ladder af, maakte die los uit de klemmen en schoof die opzij, zodat ze de kastdeur dicht kon doen. Daarna legde ze de strengen voorzichtig neer op het tafelblad. De ene streng was voor het grootste gedeelte opgebrand, meer goud dan anderszins en rafelig aan het uiteinde. De andere streng was lichtroze van kleur, eveneens bestikt met goud, grotendeels opgebrand en uitermate uitgedund.

‘Ik hoop dat Maria Amalia het aankan om nog een kind te baren,’ zei Atropos.

Lachesis haalde haar schouders op. ‘Ze heeft een prima leven gehad. En ze heeft genoeg gezonde nakomelingen gebaard.’ Voorzichtig begon ze aan de roze streng te frummelen, totdat ze een paar flinterdunne draadjes had losgetrokken. Die legde ze bovenop de haren van de koningin. Klotho deed ondertussen hetzelfde bij de andere streng.

‘Nou, de basis is er.’ Klotho haalde een bolletje gladde wol tevoorschijn, Lachesis plaatste een lange, flinterdunne platina draad bij de ingrediënten. Atropos liep naar de vensterbank, waar verschillende planten in ruime, versierde aardewerken potten groeiden. Ze plukte drie blaadjes basilicum – niet voor niets bijgenaamd ‘koningskruid’ - en de knop van een valeriaanbloem tegen onbestemde angst, een takje tijm voor extra moed en een handvol klaver. Ze verzamelden de ingrediënten op de tafel, waarna Klotho met veel zorg een vlecht maakte waarin ze de haren van de koningin, de kruiden en het platina verwerkte. Lachesis en Atropos maakten een badje klaar van wingerdas en gestampte rozenbladeren.

‘Nu enkel een bloedoffer,’ mompelde Klotho. Atropos had de lange naald al uit de metalen kist gevist en legde die terzijde, zodat ze de blauw satijnen handschoen van haar linkerhand uit kon trekken. De huid van haar vingers was bobbelig en ruw, en op vele plekken zwart verkleurd.

‘Heb je nog een plekje?’ vroeg Lachesis. Haar vingers zagen er niet veel beter uit.

‘De duim, denk ik.’ Atropos hield haar duim uitgestoken boven het badje, Lachesis hanteerde de naald en stak haar. Met haar rechterhand kneep Atropos in haar vingertop totdat er eindelijke een druppel bloed opwelde, groot genoeg om door de zwaartekracht richting het badje getrokken te worden. Lachesis klopte haar liefdevol op de schouder.

‘Mijn beurt. Neem de wijsvinger.’

‘Zal ik het doen?’ vroeg Klotho. Ze nam de naald over van haar zuster, nam diens hand in de hare en drukte de punt van de naald in de vingertop. Daarna trok ze zelf haar linkerhandschoen uit; haar vingers waren vele malen meer geprikt dan die van haar zusters en waren vrijwel pikzwart tot het onderste vingerkootje aan toe.

‘Zou je tussen mijn vingers willen prikken?’ vroeg ze Lachesis. ‘Ik denk dat je daar de meeste kans hebt.’

Lachesis knikte. Klotho siste tussen haar tanden toen de punt van de naald in haar vlees drong. Ze hoefde geen moeite te doen om haar druppel bloed bij die van haar zusters te mengen, het welde gestaag op. Ze drukte het wondje dicht met de vingers van haar andere hand. Lachesis roerde in het mengsel met een bronzen staafje, zodat het bloed zich goed zou mengen met de rest van de vloeistof. Klotho tilde de streng voorzichtig op en legde die in het kommetje, Lachesis duwde de streng onder zodat die aan alle kanten met de vloeistof bedekt was. Ze veegde het staafje af en legde het terzijde.

‘En nu wachten we,’ zei Atropos gewichtig.

‘Inderdaad,’ bevestigde Lachesis.

‘Wachten jullie hier,’ besloot Klotho. ‘Ik ga de koningin vertellen dat we ons best gedaan hebben. De tijd zal moeten uitwijzen of het gelukt is.’

1.3 Een duister geheim

Terwijl de jongste zusters bleven waken bij de streng, die weekte in het mengsel van bloed, bloembladeren, kruiden en as, begaf Klotho zich naar Hare Majesteit. Haar taak was immers volbracht: zodra de draad voldoende doordrenkt was – niet te veel en zeker niet te weinig – was het aan Lachesis om de streng te drogen en vervolgens aan Atropos om de draden op lengte te knippen. Beide taken waren minstens even belangrijk als het maken van de streng: het afwegen van de componenten en ingrediënten en de manier waarop de zusters de draden rond het platina aantrokken. Als Klotho de haren van de koningin zou hebben gebroken, zou dat catastrofale gevolgen hebben voor de toekomstig kampioen van de Nacht.

En er was meer dat mis kon gaan: het maken van een levensdraad luisterde uiterst nauw. Als de draden te zeer doorweekt zouden raken, zou dat een week karakter tot gevolg hebben, en een te droge streng leverde een onbuigzaam en star persoon op. Atropos zou een goede inschatting moeten maken: hoelang zou de draad erover doen om op te branden en wat was het juiste moment om er een eind aan te maken? Als ze de draden te kort maakte en de streng brandde snel op, zou de eigenaar van de streng zich spoedig in het dodenrijk voegen. Te lange draden – onevenredig met de opbrandtijd – en de mens achter de streng zou een lange lijdensweg moeten ondergaan aan het eind van diens leven, totdat de dood hem of haar eindelijk kwam halen.

Meestal wist Atropos die balans te vinden. Soms maakten de omstandigheden haar nerveus en viel de inschatting verkeerd uit, en als gevolg stierf iemand dan ver voor zijn of haar tijd. Omdat Atropos zich daarover schuldig voelde, had ze wel eens een generatie draden expres wat te lang geknipt, wat had gezorgd voor onnodig lijden aan het eind van diverse levens. Het ergste was nog dat sommige van die levens aan prinsen en vorsten toebehoorden, die daarmee een instabiel rijk achterlieten aan hun opvolgers.

Klotho wist dat Atropos dikwijls onzeker was en dat ze twijfelde of ze haar taak juist uitvoerde. Soms suste ze haar zuster door nog eens te herhalen dat ze allen in gelijke mate betrokken waren bij het maken van een streng en dat zij geen van allen verantwoordelijk waren voor de uitkomst. Zelfs met hun eeuwenlange ervaring bleef het moeilijk om de juiste inschattingen te maken – veel van een levensloop is immers afhankelijk van geluk of toeval, en de invloed van de zusters reikte niet verder dan het spinproces. Wat daarna gebeurde, lag buiten hun bemoeienis. Een draad kon niet opnieuw gesponnen worden.

Voor zover Klotho wist, was het werk van de drie zusters niet gebonden aan wetten: de zusters hadden nooit verboden of regels opgelegd gekregen. Ze wisten niet hoe ze waren ontstaan of wie hun die talenten had geschonken. Als eerste was Klotho er geweest en zij had gewacht op haar zusters, van wie ze wist dat die zouden komen. Hoe ze aan die kennis kwam, wist zij niet, maar ze kreeg gelijk. Haar zusters kwamen en als vanzelf gingen ze zich bezighouden met het maken van de levensstrengen. De drie vrouwen samen wisten dat sommige dingen werkten en andere niet, en meestal waren ze daar door experimenteren achter gekomen. Niettemin waren ze altijd terughoudend geweest met het doen van proeven of het maken van uitprobeersels, aangezien ze wisten dat aan iedere streng een leven verbonden was. Vrij recentelijk hadden ze echter al hun ongeschreven wetten met voeten getreden, door te proberen Heliodoro’s streng opnieuw te weven, te verlengen en te vervangen. Dat was nergens op uitgelopen – sterker nog, de zusters vreesden dat ze het opbranden van de oorspronkelijke streng ermee versneld hadden. Het was iets wat de zusters nooit onderling aan elkaar hadden toegegeven, nimmer hadden ze het in het openbaar uitgesproken of zelfs durven fluisteren, en toch wisten ze van elkaar dat ze het dachten. Ook tegenover de koningin hadden ze gezwegen: ze waren als de dood voor de straf die de vorstin hen zou geven als ze erachter zou komen dat haar drie dienaressen het leven van haar echtgenoot nog verder verkort hadden.

Klotho kreeg weer kippenvel als ze dacht aan de vreselijke ontdekking die zij en haar zusters hadden gedaan, daags na de huwelijksvoltrekking. De twee levensstrengen van de Zonnekoning en de Koningin van de Nacht hadden altijd al zij aan zij gelegen in een speciale met fluweel beklede lade. Na het grootse huwelijk openden de zusters de lade om de levensdraad van het koningskind te weven. Ze ontdekten tot hun grote schrik dat de streng van Heliodoro – een robuuste draad van de beste materialen en gebaad in vloeibaar goud – al bijna volledig was opgebrand.

De zusters hadden niet gedurfd de koningin in te lichten. Ze deden hun uiterste best om het branden te doen stoppen en de draad te redden. Toen de Zonnekoning ten prooi viel aan ziekte en vermoeidheid, wisten de vrouwen dat ze hun ontdekking niet langer konden verbergen en snikkend wierpen ze zich aan de voeten van het kersverse echtpaar om hun schande toe te geven.

Klotho had verwacht dat de koningin terug zou vallen in de drift die haar vanaf haar jongste jaren geplaagd had – wellicht het resultaat van het rozenbad van haar streng, waarin een doorn verdwaald was geraakt? De hand van haar echtgenoot op de hare was echter voldoende geweest om haar te doen bedaren. De korte periode van huwelijksgeluk maakte plaats voor een tijd van stille verslagenheid, van rouw en verdriet. Ondertussen probeerden de zusters, aangespoord door de koningin, tevergeefs om het leven van de Zonnekoning te verlengen.

De Zonnekoning zelf bleef verbazend nuchter onder zijn lot. Hij trok zich zoveel mogelijk terug uit het drukke hofleven en droeg zijn taken over aan zijn hofmeier Sarastro, zodat hij alle tijd die hem nog gegeven was kon doorbrengen met zijn echtgenote. Voordat de herfstwind de bomen volledig kaal had kunnen blazen, stierf Heliodoro in het bijzijn van Astrifiammante en het ongeboren kind.

Klotho had vrijwel haar hele bestaan doorgebracht aan het Hof van de Nacht en dat had haar en haar twee zussen de benaming Zusters van de Nacht opgeleverd, hoewel de drie vrouwen verantwoording droegen voor de levensdraden van alle mensen in het Rijk en ver daarbuiten, of ze nu Dagmensen of Nachtmensen waren. Juist omdat ze bekend was met de grauwheid van de nacht, herinnerde Klotho zich de Zonnekoning graag. Hij had het Sterrenpaleis en al haar inwoners doen oplichten. En Astrifiammante, die een speciaal plekje had in Klotho’s hart, leefde in zijn aanwezigheid op als een bloem in de lente. Tijdens de korte verlovingsperiode en zeker rond het huwelijk had ze nooit jonger, stralender of gelukkiger geleken. Van nature was de jonge Astrifiammante nukkig, driftig en ongeduldig: als kind verveelde ze zich snel en was ze moeilijk tevreden te houden. Het Hof van de Nacht was altijd een weinig levendige plek geweest, met veelal lege gangen en stille uren. Hoewel haar voorouders daar nooit enig probleem mee hadden gehad, haatte Astrifiammante het om alleen te zijn. Dat verergerde nog eens toen haar naaste familie overleed en de jonge prinses in het bijzijn van slechts haar dienaressen, een afgevaardigde van het Hof van het Licht en een handjevol hovelingen tot koningin gekroond werd. Haar verloving markeerde een keerpunt en dat had alles met Heliodoro te maken. De Zonnekoning was wat de koningin niet was: vriendelijk, open en goedlachs. Hij slaagde er altijd in om een glimlach op het gezicht van Astrifiammante te laten verschijnen. Vanaf hun eerste ontmoeting, een paar maanden voordat de verloving plaatsvond, liet Heliodoro zijn aanstaande weten dat hij van haar hield, dat hij haar betoverend mooi vond en dat hij wel honderd kinderen met haar wilde hebben.

Niet dat de Zonnekoning een losbol was geweest, integendeel zelfs. Net als zijn bruid was hij intelligent en uiterst begaan met zijn onderdanen: beiden waren streng doch rechtvaardig in hun rechtspraak en daarin konden zij het prima met elkaar vinden. De Zonnekoning leerde de koningin medelijden te voelen, geduld te vinden en onvoorwaardelijk lief te hebben.

Lang had dat alles niet mogen duren. Klotho had gebeden dat de koningin erin zou slagen om het gevoel van geluk vast te houden. Dat was niet gelukt. Al snel na de dood van de Zonnekoning verviel het Hof van de Nacht weer in de stilte en de duisternis die haar gewoon was en het humeur van de koningin ging snel achteruit. Haar rusteloosheid keerde terug en zelfs de geboorte van de prinses – al voor haar geboorte werd het kind Pamina genoemd door het echtpaar – kon daar geen verandering in brengen. Ze had wat meer geduld en ze was nog niet vergeten hoe ze lief moest hebben, al leek de liefde voor haar dochter plichtsmatiger dan de vurige passie die ze voor Heliodoro had gehad. Voor de rest van de wereld had ze geen aandacht, ze leek die te willen vergeten.

Daarna kwam nog die ellende met die Zevenvoudige Zonnekrans – alsof de koningin het nog niet zwaar genoeg getroffen had! Ondanks al haar goede herinneringen aan de Zonnekoning kon Klotho niet begrijpen waarom hij het had nagelaten om zijn macht aan zijn enige dochter door te geven. De traditie mocht erop aandringen dat het doorgeven van de Zonnecirkel uitsluitend van man op man ging: in dit geval was de keuze geweest tussen een vrouw en een ordinaire vazal! En dat die vazal speciaal en in het geheim een broederschap had opgezet om de Zonnecirkel te bewaken, maakte Sarastro’s verraad jegens de Nachtfamilie nog erger. Klotho verachtte hem en haatte hem vanuit het diepst van haar hart.

Ze had inmiddels de kamer bereikt waarin zij en haar zusters de koningin hadden achtergelaten. Ze zette haar hand tegen de deur, aarzelde alvorens ze haar moed bij elkaar raapte en stilletjes naar binnenstapte. De koningin zat nog altijd naast de wieg, die ze zachtjes heen en weer duwde, en ze zong. Astrifiammante wist altijd wanneer er iemand binnen was, hoe muisstil de zusters zich ook probeerden voort te bewegen, en daarom verschool Klotho zich achter het gordijn en wachtte daar totdat de koningin haar zou roepen. Dan zou ze zeggen: ‘Het is volbracht, Majesteit. Heb vertrouwen in ons. We hebben de juiste ingrediënten gevonden en we zullen u de zoon bezorgen, die de Zevenvoudige Zonnekrans terug zal brengen en uw dochter de erfenis zal geven die ze verdient. Wees niet meer verdrietig, wees niet meer boos en heb geen zorgen meer. Wij zorgen voor u.’

Klotho balde haar vuisten tot haar arme vingers pijn deden en hoopte dat ze haar belofte eer aan kon doen, zodat ze haar geliefde koningin weer een glimlach op het gezicht zou kunnen brengen.

1.4 Meer dan spinsters alleen

Terwijl Klotho de koningin op de hoogte bracht, hielden Lachesis en Atropos zich bezig met de streng. Geduldig wachtten ze tot het mengsel voldoende in de wol getrokken was. Regelmatig kneep Lachesis in de draden om te zien in hoeverre die verzadigd waren. Toen ze eenmaal tevreden was, kneep ze de streng uit – die inmiddels dieproze van kleur was geworden door de rozenbladeren en het bloed - en depte die met een zijden doek. Atropos ontstak een paar wierrookkegels die ze in een houten kastje legde. In de bovenkant van de stoof waren symbolen gegraveerd en gaatjes gemaakt. Daarop plaatsten de zusters een rooster en vervolgens de streng, zodat die in de warmte zou gaan drogen en zou gaan geuren naar de wierook.

De keuze van de wierook was uiteraard van even groot belang als de keuze van de materialen. Daar hoefde geen discussie over gevoerd te worden – de receptuur was al eeuwen dezelfde. De zusters maakten de wierrookkegels zelf en het mengsel voor een leidersfiguur had altijd dezelfde samenstelling gehad: sandelhout voor een zuiver geweten, lavendel voor waardigheid, rozemarijn voor bescherming en lotus voor harmonie. Uiteraard was het wel eens in hun gedachten opgekomen dat er een verband zou kunnen zijn tussen het voortijdig opbranden van de levensstrengen en hun droogmethoden en hadden de zusters bij wijze van experiment een aantal strengen niet of op een andere wijze laten drogen. Dit had echter catastrofale gevolgen gehad voor het karakter van de eigenaren van de strengen, en daarom waren de zusters er al gauw weer mee gestopt. Nog altijd hadden ze geen enkel verband tussen het drogen en het opbranden ontdekt.

‘Het was een goed voorstel van Klotho,’ zei Lachesis zacht.

‘Een gewaagd voorstel, bedoel je,’ reageerde Atropos.

‘Bedoel je dat je het er niet mee eens bent?’

‘Nee, dat bedoel ik niet. Ik zeg enkel dat ik het gewaagd vind.’

Lachesis keek over haar schouder naar haar jongste zuster, die verwoed op haar onderlip beet. ‘Atropos...’

‘Je weet wat ik zeggen wil. Wat als we hier niet in slagen? Wat als we een fout maken met het drogen en we een slapjanus voor Hare Majesteit maken? Of erger: wat als zijn draden te snel opbranden en we haar dochter eenzelfde treurig lot bezorgen als de koningin?’

‘Atropos, kalmeer.’ Lachesis nam het gezicht van haar zuster in haar handen en zei zacht doch dwingend: ‘Bij Isis en Osiris, we maken zelden fouten. Jij weet net als ik dat we geen invloed hebben op het brandproces – dat is de werking van het universum en daar kunnen zelfs wij weinig aan veranderen.’

‘Niet de werking van het lot?’ protesteerde Atropos en trok Lachesis’ handen weg. ‘Wij zijn het die de lotsbestemmingen van de mens horen te bepalen, daarvoor zijn we juist aangesteld! Wij geven hun immers alle ingrediënten die ze nodig hebben om het leven te leiden dat hun toekomt. En toch slagen we er dikwijls niet in om hen die weg van de wieg naar het graf af te doen leggen, die we voor hen bedoeld hadden.’

Lachesis haalde haar schouders op. ‘Ik ben daar niet rouwig om. Misschien is het des te beter dat we niet overal invloed op hebben.’

‘Hoe kun je dat nu zeggen!’ viel Atropos uit.

‘Denk je dat de koningin blij was geweest als Pamina’s lot al vast had gelegen? Dat de Zevenvoudige Zonnekrans definitief aan haar voorbij was gegaan en ze gedoemd zou zijn tot eenzelfde eenzaam bestaan als haar moeder?’ Atropos zweeg. Lachesis vervolgde: ‘Na het maken van een streng hebben we weinig invloed – te weinig, soms. Ik zou er mijn linkerhand voor hebben gegeven om de Zonnekoning te redden en Klotho misschien haar beide handen, vanaf de pols – zij houdt immers het meest van de koningin. Niettemin zijn we niet machteloos: we zijn inventief genoeg om nieuwe oplossingen te vinden.’

‘Ik houd niet van onzekerheid,’ bromde Atropos.

‘Dat komt doordat jij de meest onzekere van ons drieën bent. Dat is onderhevig aan jouw taak. Daarover gesproken: ik denk dat de draad nu wel voldoende gedroogd is.’ Atropos huiverde en boog zich over de streng op het rooster. Lachesis betastte de draden met haar vingers en fluisterde: ‘Hmm, ja. Deze is zeker klaar.’ Ze pakte de draad op met de zijden doek, pakte hem in en liet hem op het tafelblad rusten. ‘Jouw beurt.’

‘Ik wacht liever tot Klotho terug is.’

‘Atropos...’

‘Zeg niets, ik heb gewoon graag dat ze erbij is.’

Lachesis trok een gezicht. Ze drong echter niet aan. Terwijl ze wachtten, ijsbeerden de twee zusters door het vertrek, zwijgend, tot ten slotte Klotho terugkwam.

De oudste zuster vroeg: ‘Is het volbracht?’

‘Nog niet,’ zei Lachesis.

‘Ik wachtte liever tot jij er was,’ vulde Atropos aan.

‘Dat had niet gehoeven.’

‘Dat weet ik. Ik wilde het graag.’

Klotho keek naar Lachesis, die wederom haar schouders ophaalde. Atropos reikte in haar korset en haalde een kleine zilveren schaar tevoorschijn, die ze aan een dunne ketting om haar hals droeg. Lachesis ontvouwde de zijden lap met daarin de streng en hield die haar jongste zuster voor.

‘Wees snel, Atropos,’ zei Klotho. ‘Denk er niet te lang over na: doe wat je gevoel je ingeeft.’

‘Klotho, ik...’

‘Ik vind dat ze gelijk heeft,’ onderbrak Lachesis haar. ‘Toe lieverd, je doet het vast prima.’

Atropos aarzelde nogmaals: ze liet haar hand zakken, de schaar losjes in haar vingers, sloot haar ogen en zuchtte diep. Ze opende haar ogen, hief haar hand weer op, opende de bladen van de schaar rondom de draad en wachtte een moment. Ze schoof de vlijmscherpe bladen nog een halve duim op naar het uiteinde en knipte. De rest van de steng viel naar beneden, en de zusters rilden alle drie.

‘Tien-en-een-derde duim,’ fluisterde Atropos.

‘Is dat niet precies even lang als die van Pamina?’ vroeg Lachesis. Klotho knikte.

In eerbiedige stilte ruimden de drie zusters hun gereedschappen op en legden de streng behoedzaam in een lade naast de streng van prinses Pamina, waar ze zouden wachten tot de twee in het huwelijk verenigd zouden worden. Aan de lade was een kaarthouder bevestigd, met daarop slechts één naam. Die van de toekomstige Nachtprins ontbrak.

‘Hoe zal hij heten?’ vroeg Lachesis, die het opmerkte. ‘Klotho, de prins heeft nog een naam nodig.’

Klotho dacht na en zei: ‘Tamino.’

De overige zusters zwegen, waarna eerst Lachesis, daarna Atropos knikten.

‘Tamino.’

‘Tamino.’

Klotho nam een kroontjespen, doopte die in het overgebleven mengsel van bloed, kruiden en as en schreef de naam op het kaartje, onder die van de prinses, waarna ze het kaartje plechtig in de houder voorop de lade schoof.

‘Ik geloof dat het is gelukt,’ zei Atropos zacht.

‘Natuurlijk is het gelukt,’ snoof Klotho. ‘Wat dacht je anders?’

‘Atropos heeft gelijk, Klotho,’ zei Lachesis. ‘Het was een gewaagd plan.’

‘Gewaagd? Bedoel je dat je het er niet mee eens bent?’

‘Nee.’

‘Lachesis bedoelt dat het gewaagd was,’ vulde Atropos aan. ‘Als we zouden falen...’ Geen van hen durfde die zinsnede aan te vullen.

‘We hebben niet gefaald,’ zei Klotho beslist.

‘Niettemin zou het misschien geen kwaad kunnen om de prins in de gaten te houden?’ opperde Atropos. De andere twee zusters keken verbaasd naar haar om, alsof ze had voorgesteld om de steng ter plekke te vertrappelen.

‘Wat wil je nu beweren?’ vroeg Klotho. ‘Dat we ons in de werkingen van het universum zouden moeten mengen?’

‘Onder de mensen?’ vulde Lachesis aan.

‘Niet constant,’ protesteerde Atropos. ‘Slechts af en toe. Als toezichthouders.’

‘Toezichthouders,’ bromde Klotho. ‘We zijn dradenweefsters. Spinsters.’

‘Meer dan spinsters alleen,’ protesteerde Lachesis. ‘Mengvrouwen. Wierookmakers. Droogsters en kniptangen.’

‘Het is niet aan ons om ons daarin te mengen.’

‘We doen niet anders,’ bracht Atropos daar tegenin. ‘Toe Klotho, het is voor een goed doel. En het is eenmalig. Voor de koningin. Voor de prinses. Voor onszelf en voor de Zevenvoudige Zonnekrans.’

‘Ik vind het een goed idee,’ zei Lachesis.

‘Het is het plan van een idioot,’ bromde Klotho.

‘Nee, een gewaagd plan.’

‘Het is niet aan ons!’

‘Waarom niet? Waarom zouden we ons niet met het lot mogen bemoeien zodra het uit onze handen is?’

‘Net wat je zegt: omdat het uit onze handen is.’

‘Ik vind het nog steeds een goed plan,’ benadrukte Lachesis.

‘Een gewaagd plan,’ mopperde Klotho. ‘Een zeer gewaagd plan. Ons onder mensen te bewegen, dat is ongehoord.’

‘Niettemin, doen we het?’ vroeg Atropos.

Klotho zei niets. Ze keek vanuit haar ooghoeken naar haar zusters, slaakte een zucht en verliet het vertrek. Lachesis en Atropos keken elkaar aan en glimlachten.

1.5 De rust voorbij

En zo kwam prins Tamino Ferdinand Leopold Maria op 30 september 1791 krijsend en blakend van gezondheid ter wereld in het huis van Bourbon-Parma. Hij was het tiende kind van Hertog Ferdinand en Hertogin Maria Amalia en zijn geboorte kwam twee jaar na die van een doodgeboren tweeling. Tijdens zijn doop in de kathedraal van Parma prees men God uitvoerig voor dit wonder – de hertogin was al vijfenveertig jaar oud en had de periode van blijde verwachting, ondanks de complicaties bij eerdere zwangerschappen, prima doorstaan. Op bevel van Hertog Ferdinand vierde men tot ver in de omgeving van de stad drie dagen feest, waarbij de ruimhartige hertog zelf wijn en bier voor zijn onderdanen verstrekte.

Heimelijk volgden de Zusters van de Nacht Tamino tijdens zijn kindertijd en jeugd. Af en toe waagden ze het zich te vermommen en vragen te stellen aan leeftijdsgenootjes, gouvernantes en docenten en soms zelfs aan een familielid. Over het algemeen hadden die vrienden en kennissen niets dan lof te spreken over de Bourbon-Parma’s: ze vormden een warm gezin en de kinderen onderling deelden een hechte band. Hertog Ferdinand was populair onder zijn bevolking – hij stond bekend als rechtvaardig en vrijgevig en de hertogin niet minder: zij was een graag geziene dame met een uitstekende smaak. Men omringde Tamino met net zoveel zorg als zijn oudere broers en zussen: net als zij zou hij een uitgebreide opleiding krijgen op het gebied van talen en taalkunde, literatuur en muziek, politiek en krijgskunst. De zusters feliciteerden elkaar en zichzelf met hun voortreffelijke keuze en hadden goede hoop dat ze de perfecte schoonzoon voor hun koningin hadden gecreëerd.

1.6 Als lonten in een kruidvat: twee jaar later

De Zusters van de Nacht krompen ineen toen een plofje klonk uit één van de kasten aan de linkerzijde van de kamer. Een rookpluimpje steeg op.

Klotho gromde: ‘Laat me raden: de Franse kant?’

Atropos stond op om het te controleren. Haar zussen waren druk bezig met het prepareren van nieuwe strengen en haar taak bestond slechts uit een assistentie hier en daar – ze waren nog niet aan het knippen van de strengen toe. Ze klapte de deuren weg voor de lades, zag dat de rookpluim op ongeveer zeven voet hoogte was ontstaan en liep weg om de ladder te halen. Terwijl ze die vastklikte in het gootje op de vloer, klonk er een tweede plofje.

‘Isis en Osiris, ze zijn weer bezig.’ Ook Lachesis stond op van de tafel en hielp haar zuster met het aanpakken van de lades. ‘Is dit niet…?’

‘Marie-Antoinette,’ bevestigde Atropos somber.

‘Er was toch al niet veel meer van over,’ merkte Klotho op. ‘En dat is?’

‘Haar vriendin. Gravin Marie-Roberte.’

‘Echt iets voor haar om niet te willen wijken van…’ Lachesis maakte haar zin niet af, ze werd onderbroken door een volgende plof. ‘Hemeltje!’

‘Laten we de kast maar weer ontruimen,’ zuchtte Klotho. ‘Ik wil geen brand riskeren zoals de vorige keer.’

De dames kweten zich van hun taak: de ene na de andere lade met edel bloed werd leeggeruimd en langs de raamkant neergezet. Op zeker moment ontbrandde een levensdraad terwijl Atropos de lade in haar handen had: ze liet hem met een kreetje uit haar handen vallen.

‘Atropos!’

‘Heb je je bezeerd?’

‘Ik ben in orde.’ Atropos knielde neer, raapte de draden op die naast de lade waren gevallen en schikte ze voorzichtig. ‘O, ik zou willen dat ze eens op zouden houden met dat zinloze gedoe!’ Na die uitroep barstte ze onwillekeurig in tranen uit.

Op zekere dag besloten de zusters om de Franse lades niet meer terug in de kast op te bergen, aangezien het hen te veel tijd en moeite kostte om de boel iedere keer weer in en uit te ruimen. Ze hielden een gieter met water bij de hand om kleine brandjes te kunnen blussen – niet zelden ging binnen korte tijd een hele familielade in rook op. Ze stelden een rooster in zodat er altijd één van de zusters in de kamer aanwezig was om de boel in de gaten te houden. Uiteraard was de Koningin van de Nacht hier niet over te spreken.

In een boek hielden ze bij welke strengen waren afgekapt en welke stambomen daarmee abrupt ten einde waren gekomen. Ook in de stamboom van Tamino begonnen grote gaten te ontstaan. Nadat de Franse revolutie ten einde kwam, hadden de zusters even de hoop dat het ontploffingsgevaar daarmee geweken was. Totdat Napoleon Bonaparte zijn invasies begon.

Op een dag zette Lachesis een dikke streep door Tamino’s familiepagina.

‘Waar is dat goed voor?’ vroeg Klotho.

‘Het is voorbij,’ zei Lachesis. ‘Ze zijn allemaal dood: de hertog en zijn vrouw, zijn oudste broer en zus. De twee overgebleven zussen zitten in het klooster – de jongste is net ingewijd – en Tamino is voorbestemd om een Nachtvorst te worden. De familielijnen gaan verder via de neven en nichten, dus deze pagina kan eruit.’

Klotho controleerde de pagina en knikte instemmend, waarna ze de bladzijde met een vlugge beweging uit het boek scheurde.

Boek II:
De prins ontwaakt

2.1 Het Ursulineklooster van Parma

De koetsier hield halt aan de rand van Parma, net over de Ponte Vecchio, en hielp de zeventienjarige prins zijn koffer uit te laden. Het ding was loodzwaar, ondanks dat Tamino de intentie had gehad om licht te reizen. Hij nam altijd te veel boeken mee en extra schone kleren om bij bijzondere gelegenheden goed voor de dag te kunnen komen, evenals cadeautjes voor zijn zuster hoewel ze altijd klaagde dat hij haar verwende. Ze nam zijn aardigheidjes meestal pas na veelvuldig aandringen aan. Tamino was dol op Maria Antonia: hij zou haar elke week bezoeken en haar bedelven onder de cadeautjes, ware het niet dat de nonnen van het Klooster van het Heilig Hart streng waren en hem slechts één bezoek per jaar toestonden. Daar waren de ze nog ruimhartig mee: in principe werd geen enkele man in het klooster toegelaten.

Dat de nonnen voor hem een uitzondering maakten, zorgde er nog niet voor dat Tamino zich welkom voelde. Wanneer hij zijn zus bezocht, voelde hij hun blikken in zijn rug prikken en dikwijls voelde hij zich opgelucht als hij de beklemmende kloostermuren weer achter zich kon laten.

Hij bedankte de koetsier en wachtte langs de kant van de weg totdat het verkeer hem toeliet over te steken. De brug bood de enige toegang tot de stad en zodoende wemelde het van de koetsen en karren, ruiters en lieden die hun lastdieren over de weg leidden. Zodra hij de mogelijkheid zag, hees Tamino zijn koffer omhoog en haastte zich naar de overzijde, een wat nauwere en daardoor minder drukke straat in.

Na zijn bezoek aan zijn zus zou hij overnachten in het centrum van Parma. De dag daarna zou hij alweer vertrekken en terugkeren naar Wenen. Zijn neef Franz verklaarde hem voor gek dat hij een dergelijke lange reis ondernam om een middagje bij zijn zus op bezoek te gaan. Tamino had het echter nooit erg gevonden om te reizen.

Het was een korte wandeling. Als hij opkeek, kon Tamino het klooster al zien opdoemen: een kolos van rode baksteen die over de families in de wijk waakte, waarvan velen hun dochters voor onderwijzing naar het kloosterschooltje stuurden. De toegangspoort was voorzien van een donkerbruine rand aan de bovenkant, als een streng opgetrokken wenkbrauw, en de buitenmuren waren hoog en breed als die van een fort. Tamino lachte flauwtjes bij de herinnering aan een vlammend betoog van zijn beste vriend Wilhelm. De apothekerszoon was het er niet mee eens geweest dat de rijke burgers van Europa hun mooiste juwelen opsloten in vrouwenkluizen en had zich op zekere avond in een kroeg, onder invloed van bier en applaus, laten verleiden tot het uitspreken van zijn gedachten.

Tamino miste zijn vrienden. Hij verlangde terug naar zijn kleine studentenkamer in Wenen, waar hij liever verbleef dan in zijn luxueuze vertrekken in de Hofburg. Daar kon hij tenminste zijn eigen gezelschap kiezen en werd niet van hem verwacht dat hij op gezette tijden aan de dis zat of deelnam aan het hofceremonieel. Dat hij een lieveling was van zijn neef - de strenge Keizer Franz - bleek wel uit het feit dat Zijne Hoogheid hem de vrijheid had gegeven om het hof te ontvluchten en zijn tijd te gebruiken om te studeren of te lummelen, beide bij voorkeur in één van de openbare parken die de stad rijk was. Ondanks dat Tamino net zo lief in de kroeg als in de collegebanken zat, had hij een goede inborst en was hij een serieuze, hardwerkende leerling. De keizer leek dat te waarderen.

De prins had zijn bestemming bereikt. Hij zette de koffer naast zich neer en liet de massieve, koperen klopper een aantal keren tegen de al even massieve houten deur slaan. Terwijl hij wachtte op een zuster die hem te woord zou staan, keek hij om zich heen. De buurt leek weinig veranderd. Diep in zijn hart vond hij het geruststellend dat in de snel veranderende wereld er nog altijd zaken waren die hetzelfde bleven. Alsof de tijd erlangs raasde zonder het te beroeren.

‘Ja?’

Tamino schudde zijn gedachten van zich af en richtte zijn blik op de kleine, vierkante opening in de deur. Een vriendelijk gezicht, gevat in een witte nonnenkap, staarde hem aan.

‘Goedendag. Mijn naam is Tamino; prins van Bourbon-Parma,’ zei Tamino werktuigelijk. ‘Ik kom voor zuster Luigia Maria.’

‘Is uw bezoek aangekondigd bij de moeder-overste?’