Copyright © 2017 An Ostijn

Auteur: An Ostijn

Uitgever: Amsterdam Publishers, www.amsterdampublishers.com

NUR: 301

ISBN: 978-94-92371-14-0

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Inhoud

Voorwoord

Citaat

Proloog

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

Hoofdstuk 6

Hoofdstuk 7

Hoofdstuk 8

Hoofdstuk 9

Hoofdstuk 10

Hoofdstuk 11

Hoofdstuk 12

Hoofdstuk 13

Hoofdstuk 14

Hoofdstuk 15

Hoofdstuk 16

Hoofdstuk 17

Hoofdstuk 18

Hoofdstuk 19

Hoofdstuk 20

Hoofdstuk 21

Hoofdstuk 22

Hoofdstuk 23

Hoofdstuk 24

Hoofdstuk 25

Hoofdstuk 26

Hoofdstuk 27

Hoofdstuk 28

Hoofdstuk 29

Hoofdstuk 30

Hoofdstuk 31

Hoofdstuk 32

Hoofdstuk 33

Hoofdstuk 34

Hoofdstuk 35

Hoofdstuk 36

Hoofdstuk 37

Hoofdstuk 38

Hoofdstuk 39

Hoofdstuk 40

Hoofdstuk 41

Hoofdstuk 42

Hoofdstuk 43

Hoofdstuk 44

Hoofdstuk 45

Hoofdstuk 46

Hoofdstuk 47

Hoofdstuk 48

Hoofdstuk 49

Hoofdstuk 50

Hoofdstuk 51

Hoofdstuk 52

Hoofdstuk 53

Hoofdstuk 54

Hoofdstuk 55

Hoofdstuk 56

Hoofdstuk 57

Hoofdstuk 58

Hoofdstuk 59

Hoofdstuk 60

Hoofdstuk 61

Hoofdstuk 62

Hoofdstuk 63

Hoofdstuk 64

Hoofdstuk 65

Hoofdstuk 66

Hoofdstuk 67

Hoofdstuk 68

Hoofdstuk 69

Hoofdstuk 70

Hoofdstuk 71

Hoofdstuk 72

Hoofdstuk 73

Hoofdstuk 74

Hoofdstuk 75

Hoofdstuk 76

Hoofdstuk 77

Hoofdstuk 78

Hoofdstuk 79

Hoofdstuk 80

Epiloog

Eerder verschenen

Voorwoord

Al van kleins af aan verslind ik stapels boeken en pen ik allerlei verhaaltjes neer. Daarom draag ik dit boek in de eerste plaats op aan mijn ouders, zussen en overige familieleden, die toen al in mijn schrijven geloofden. In het bijzonder wil ik mijn moeder bedanken omdat zij elke keer voor me klaarstond om mijn teksten te lezen en haar mening te geven; en mijn zus die me geholpen heeft met de cover van dit boek.

In 2008 begon ik aan deze roman. Jaren later was hij af en nam ik me voor om mijn manuscript een tijdje aan de kant te leggen. In 2015 stimuleerde mijn partner me om opnieuw met De geur van amandelen aan de slag te gaan en het te herwerken. Bovendien was hij net als mijn moeder één van de eersten om dit boek te lezen en feedback te geven. Daarom draag ik dit boek ook aan mijn partner op.

The past is not a package one can lay away.

Emily Dickinson (1830-1886)

Proloog

De geur van ovenverse broodjes kwam me tegemoet. Moeder mocht niet vergeten ze uit de oven te halen. Plotseling klonk er een luide bons en de kookwekker ging flink tekeer. Het was het enige wat ik hoorde. Er schoot een pijnscheut in mijn dij. Ik durfde niet te bewegen, want het mocht niet. Ik bedekte mijn oren en sloot mijn ogen, de hele omgeving loste op als badzout. Het enige wat ik wou, was vergeten.

1

Vrijdag 2 oktober 2009

Er valt niets te beleven. Alweer geen klanten in de winkel. Alleen tante Miriam en ik, omringd door boeken. Waarschijnlijk moeten de klanten zuinig aan doen nu de dure septembermaand voorbij is. Toen kregen tante en ik tenminste de kans niet om ons te vervelen, maar vandaag is een aaneenschakeling van dode momenten. Normaal gezien lees ik dan met plezier een boek, maar nu heb ik daar echt geen zin in.

Ik staar door de etalage naar buiten. Paraplu’s dansen door de straat. Een grijs exemplaar waait omhoog. Ik gniffel. Tante draait met haar ogen. Ze heeft het alweer gezien. Ik lijk helemaal niet op haar. Ze ziet er altijd piekfijn uit en heeft de allures van een filmster. Niet dat ik in lompen rondloop, maar ik ben eerder gewoontjes. Ik breng geen uren voor de spiegel door en ik verberg me niet onder een dikke laag make-up.

Tweemaal in de maand last tante Miriam een shopdag in. Die marteling begint zodra de winkels openen en eindigt pas wanneer ze sluiten. Ik ga alleen maar mee omdat er voor mij ook iets te halen valt. Het leven van een student is immers niet goedkoop. Gelukkig verdien ik elke vrijdagmiddag een aardig centje bij in De Boekenwurm, de boekwinkel die mijn tante en oom tien jaar geleden uit de grond hebben gestampt. Eigenlijk verwezenlijkte tante Miriam de droom van haar vader, die bibliothecaris was, maar nooit de middelen had om een eigen zaak te beginnen. Tante was echter getrouwd met de bemiddelde Luc, die bovendien een neus voor zaken had, hij was niet voor niets boekhouder. En al zo lang als ik me kan herinneren help ik tante in de winkel. Ik ging er liever heen dan naar de speeltuin of naar een speelgoedwinkel, want boeken waren mijn leven. Hoe meer ik las, hoe groter mijn leeshonger werd en hoe meer ik uit de werkelijkheid kon vluchten door andermans leven te leiden. Ook wakkerde het lezen mijn onverklaarbare nieuwsgierigheid aan naar het waarom van alles. Tante zegt niet voor niets dat ik haar steeds de kleren van het lijf vroeg en dat het haar hoorndol maakte. Gelukkig vond ik veel terug in het kinderwoordenboek dat ik van mijn moeder heb gekregen.

Jammer genoeg weet ik niet veel meer over vroeger. Mijn leven is als een mozaïekvloer, en hier en daar ontbreken er tegels. Bovendien hoor ik in mijn dromen vaak een tergend traag getik. Alles is dan zwart en ik zie enkel een sleutelgat dat uitkijkt op een witte waas. Er kruipt een koude rilling over mijn rug. Ik haat dat tikkende geluid!

‘Ook een kopje thee?’ vraagt tante.

Ik schud mijn hoofd.

‘Wil je iets anders?’

‘Een cola.’

‘Ik heb niet graag dat je frisdrank drinkt, dat weet je.’

‘Een cola light dan?’ vraag ik met een grijns.

Tante Miriam negeert me, neemt haar thermosfles en giet het hete water in een kopje. Daarna dompelt ze een theebuiltje in het water.

‘Zolang je niet met light overdrijft, kan het geen kwaad,’ zeg ik, terwijl ik een blikje en een doos koekjes uit de keuken haal.

‘We hadden toch geen frisdrank?’ vraagt tante verbaasd.

‘Ik heb de cola light op de universiteit gekocht.’

Tante Miriam werpt me een boze blik toe. Daarna doopt ze een zandkoekje in haar thee, en nog voor het eerste op is heeft ze het tweede al in haar hand. Als ze zich verveelt, begint ze te eten. ‘Je had die koekjes beter niet mee kunnen brengen,’ zegt ze, ‘je weet toch dat ik dan de hele doos plunder.’

De bel gaat. Haastig strijkt tante de kruimels van haar blouse. ‘Dag Jan,’ groet ze de leverancier.

‘Dag mevrouw,’ zegt hij welgemutst. ‘Dag Elise.’

‘Hallo,’ zeg ik.

‘Je komt als geroepen,’ kirt tante Miriam.

Jan zet een grote kartonnen doos naast de toonbank. ‘Dit hondenweer houdt mij niet tegen.’

‘Moet ik helpen uitladen?’ vraag ik.

‘Dit is mannenwerk, blijf jij maar uit de regen,’ antwoordt Jan en waggelt de winkel in en uit met zware dozen.

‘Ziezo, dit is de laatste,’ puft hij, ‘alleen nog een krabbel zetten en dan zijn jullie van mij verlost.’

Tante ondertekent het bestelformulier.

‘Tot volgende week,’ zegt Jan, en weg is hij.

Als hongerige wolven storten we ons op de dozen.

Even later worden tante en ik omringd door torenhoge stapels boeken. Ik neem net een boek van de stapel wanneer de bel gaat. Ik kijk op. Een jonge man met warrig, nat haar stapt de winkel binnen. Zijn kleren zijn doorweekt van de regen. Met een zakdoek wrijft hij zijn gezicht droog. Hij is knap. Tante Miriam geeft me een duw, ze vindt het onbeleefd om te staren, en trippelt naar de man om zijn jas aan te nemen, zodat hij rustig kan rondkijken. Hij glimlacht dankbaar en tante begeeft zich met klakkende hakken naar de keuken om een kapstok te bemachtigen. Het boek valt uit mijn handen. Wanneer ik het wil oprapen, bots ik met mijn hoofd tegen de stapel voor mij, zodat die omvalt. Ik vloek binnensmonds.

‘Alles in orde?’ roept tante vanuit de keuken.

‘Ja,’ mompel ik zonder op te kijken.

De boeken zijn niet beschadigd, denk ik bij mezelf, maar mijn ego wel. Met het schaamrood op mijn wangen leg ik de boeken terug op hun stapel. Ondertussen loer ik vanachter de hoogste toren naar de man met het warrige haar, terwijl hij een voor een de boekenplanken afschuimt. Opeens kijkt hij me aan. Betrapt! Ik verstop mijn rode hoofd weer achter de boeken.

Wanneer ik opnieuw kijk, staat hij voor me. Ik ruik zijn parfum: regen en een vleugje mysterie.

‘Mag ik je iets vragen?’ vraagt de man. Zijn bruine ogen kijken me vriendelijk aan.

Ik knik verlegen.

‘Is dit een goed boek?’

Ik kuch een paar keer. ‘Ik vind het vorige boek van die schrijfster eigenlijk mooier.’

Zijn ogen komen dichterbij. Ze hebben de kleur van de melkchocolade die ik gebruik om brownies te maken.

‘Verkopen jullie dat ook?’ vraagt hij.

‘Jazeker,’ hakkel ik en sta op om het uit de rekken te halen.

Hij leest aandachtig de achterflap. Ondertussen valt mijn blik op zijn verzorgde handen, die liefdevol het boek omvatten.

‘Wat vind je ervan?’ vraag ik met hese stem.

‘Ik neem het. Bedankt voor je eerlijke mening, want in veel winkels laten ze je gewoon aan je lot over.’

Het compliment doet me blozen. ‘Wil je afrekenen of kijk je liever nog wat rond?’

Hij werpt een blik op zijn horloge. ‘Ik heb jammer genoeg geen tijd meer om rond te kijken.’

Ik maak aanstalten om naar de toonbank te gaan.

‘Werk jij maar verder, ik help deze jongeman wel,’ neemt tante het van me over.

Ik haast me terug naar mijn schuilplaats, vanwaar ik de knappe man kan begluren.

Hij rekent af en stapt naar de deur. ‘Je jas!’ roep ik uit. ‘Je vergeet je jas!’

‘Je hebt gelijk,’ zegt tante en ze verdwijnt in de keuken.

‘Goed dat je me eraan herinnert,’ zegt hij met een glimlach.

Tante Miriam geeft hem de jas. ‘Zorg dat je geen kou vat.’

‘Bedankt,’ zegt hij.

‘Graag gedaan,’ antwoordt tante. ‘Nog een prettige dag verder.’

Voor hij de deur achter zich dichttrekt, kijkt hij nog even de winkel in. Ik krijg een knoop in mijn maag. Zie ik hem ooit nog terug?

2

Zaterdag 3 oktober 2009

De donkere gang ademt kilte uit. Ik blijf dralen aan een eiken deur waarop het naamkaartje ‘Prof. Proot’ hangt. Zou ik aankloppen? Ik ben een kwartier te vroeg. Is dat niet onbeleefd? Of zou hij het juist appreciëren dat ik zo enthousiast ben? Ik klop toch aan en luister. Geen reactie. Hij zal er nog niet zijn. Ik slenter dus maar doelloos door de smalle gang.

Soms vraag ik me af of ik wel de goede studierichting heb gekozen, maar nu ik in het laatste jaar zit, is het wat laat om nog te veranderen. Vroeger wilde ik detective worden. Ik zag me al zitten in een onopvallende auto. Verscholen achter een krant, met een zonnebril op (zelfs in hartje winter) en een fototoestel in de aanslag. Klaar om een overspelige vrouw op heterdaad te betrappen. Maar aangezien ik liever mensen help dan ze te betrappen, heb ik uiteindelijk voor een masteropleiding psychologie gekozen. Helaas hebben ze mij dit jaar met een thesis opgezadeld. Mijn oog valt op de schilderijen aan de muur: een kleurloze wirwar van abstracte lijnen.

De zwarte lijnen op het schilderij vóór mij gaan een eigen leven leiden en vormen het gezicht van de knappe man die ik gisteren in de boekhandel zag. Ik glimlach bij de gedachte aan onze ontmoeting. Vooral de manier waarop hij naar me keek voor hij de deur sloot, zindert na.

‘Elise Maertens?’ klinkt een mannenstem.

‘Elise Maertens?’ herhaalt dezelfde man.

‘Dat ben ik!‘ roep ik geschrokken.

‘Hoorde u me niet?’

‘Jawel, maar ik werd afgeleid door dit schilderij.’

‘En draagt het uw goedkeuring weg?’ vraagt de streng uitziende man met een veel te zwaar brilmontuur.

Ik kijk hem verlegen aan.

‘U moet niet rond de hete brij draaien, ik heb graag dat iemand zegt waar het op staat.’

‘Als u er op aandringt: ik vind het lelijk.’

De man trekt zijn wenkbrauwen op. ‘Waarom?’

‘Ik heb liever vrolijke kleuren en ik vind dat de lijnen niet echt iets voorstellen.’

Het gezicht van de man betrekt. ‘U bent de eerste die me dat zegt.’

‘Hebt u dit dan geschilderd?’ hakkel ik.

‘Ja,’ antwoordt hij nors, ‘alle schilderijen in deze gang zijn mijn creaties.’

Ik kan me wel voor het hoofd slaan. Straks heeft hij de rest van het jaar een hekel aan mij.

De professor neemt me mee naar zijn bureau en doet de deur achter zich dicht. ‘Zo, juffrouw Maertens, eigenlijk hebben we nog niet behoorlijk kennisgemaakt,’ zegt hij met een onnatuurlijke glimlach.

Ik glimlach geforceerd terug.

‘Zoals u allicht weet, ben ik professor Proot.’

Ik sla mijn ogen neer, zodat hij de pretlichtjes erin niet kan zien. Toen ik voor het eerst hoorde dat zijn achternaam ‘Proot’ was, kon ik mijn lach niet bedwingen, maar nu moet ik ernstig blijven.

We schudden elkaar de hand. Hij heeft een stevige handdruk.

‘Ik heb vernomen dat u met mij in zee wilt gaan,’ zegt de professor, terwijl hij plaatsneemt achter zijn bureau.

‘Ik heb u inderdaad als thesisbegeleider gekozen. Een van mijn docenten heeft me naar u doorverwezen.’

‘Dat heb ik vernomen.’

‘In de zomervakantie had ik voldoende tijd om over mijn onderwerp na te denken en uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om over trauma’s uit de kindertijd te schrijven.’

‘Hebt u de structuur al op papier?’

‘Nee,’ beken ik.

‘Dus u hebt drie maanden over een onderwerp nagedacht en u hebt nog niets op papier?’

Ik knik bedeesd.

‘Hopelijk duurt het geen drie jaar voor uw thesis op papier staat,’ snauwt professor Proot.

‘Ik dacht dat ik de structuur in overleg met u moest opstellen,’ piep ik.

‘Dat zou wel heel gemakkelijk zijn! Ik ben niet degene die een thesis moet maken,’ blaft hij.

Ik trek bleek weg. Als ik op voorhand had geweten dat hij zo onbeschoft was, had ik wel een andere begeleider gekozen. Jammer genoeg kan ik nu niet meer terugkrabbelen.

‘Over twee weken wil ik dat u de structuur volledig hebt neergezet.’

‘Ja,’ fluister ik.

‘U weet dus wat u te doen staat.’

Er valt een stilte. Ik zie er tegenop. Hoe krijg ik dat voor elkaar? Ik weet helemaal niet hoe ik eraan moet beginnen en ik durf het hem niet te vragen.

De professor kijkt me peilend aan. ‘Ik weet graag met wie ik samenwerk. Stelt u zich even voor.’

Ik probeer zo zelfverzekerd mogelijk te klinken. ‘Ik ben dus Elise Maertens en ik volg de richting klinische en gezondheidspsychologie.’

De professor neemt pen en papier. ‘Waarom hebt u ervoor gekozen om psychologie te studeren?’

‘Ik vond… Ik vind psychologie een zeer interessant gebied. Ik heb altijd graag mensen met problemen willen helpen, maar daarvoor moet je natuurlijk eerst inzicht krijgen in de psychologie van de mens.’

Zijn pen krast over het papier. Ik krijg er de rillingen van.

‘Ik ken nu de reden van uw beroepskeuze, maar een persoon is meer dan zijn diploma. Wie bent u?’

Ik heb het gevoel dat ik bij een psychiater op de bank zit. ‘Ik woon nog thuis en ik heb geen broers of zussen.’

‘Wat doen uw ouders van beroep?’

Mijn stem hapert. Ik ga niet aan die aasgier vertellen dat ik bij mijn oom en tante woon. De waarheid is te ingewikkeld. ‘Mijn moeder heeft een boekwinkel en mijn vader is boekhouder.’

Er wordt op de deur geklopt.

‘Kom binnen,’ zegt professor Proot.

‘De vergadering begint over vijf minuten,’ verkondigt een rondborstige dame.

‘U ziet, juffrouw Maertens, dat ik het erg druk heb.’

Ik knik opgelucht.

De professor neemt zijn agenda. ‘Tegen maandag 12 oktober verwacht ik de structuur.’

Ik sta snel op. ‘Bedankt voor uw tijd.’

Ik spring op mijn fiets en hoe steviger ik trap, hoe sneller het gesprek naar de achtergrond verdwijnt. Hopelijk is de professor de volgende keer vriendelijker. Was hij zo irritant omdat ik ongezouten mijn mening gaf over dat spuuglelijke schilderij? Of heeft hij gewoon een rotkarakter? Ik vond het bovendien onbeleefd dat hij naar mijn privéleven vroeg.

‘Elise!’ roept een vrouwenstem.

Ik kijk om. Het is Marie, mijn buurvrouw, die van haar dagelijkse wandeling geniet met haar witte poedel. Ze zwaait naar mij en ik zwaai terug.

‘Let op!’ roept ze uit.

Een auto botst tegen mijn achterwiel, waardoor mijn fiets een zwiep maakt en mijn hoofd tegen het harde wegdek stuit. Er verschijnen zwarte vlekken voor mijn ogen en het geluid van gierende autobanden weergalmt in mijn hoofd. Marie roept de wegrijdende auto na.

‘Gaat het?’ vraagt Marie bezorgd. ‘Het was niet mijn bedoeling om je te laten schrikken.’

‘Ik voel me vreemd in mijn hoofd,’ beken ik en wrijf behoedzaam over mijn haar. Er kleeft donkerrood bloed aan mijn hand. Ik krijg een weeïg gevoel in mijn buik.

Marie geeft me een wit kanten zakdoekje. ‘Houd dit tegen je voorhoofd om het bloeden te stelpen.’ Daarna helpt ze me overeind. ‘Kom, ik breng je naar huis.’

Niet veel later zit ik op een harde patiëntentafel, terwijl ik nog steeds de zakdoek tegen mijn voorhoofd gedrukt houd.

Sinds tante Miriam al dat bloed zag en me onmiddellijk naar de spoedafdeling bracht, ratelt ze aan een stuk door. ‘Ik kan er niet bij dat die autobestuurder is weggereden zonder naar je om te kijken. Het is een schande: iemand die wegvlucht zonder zijn verantwoordelijkheid op zich te nemen. Zo zie je maar wat een rare mensen er op de wereld bestaan! Jammer dat je de nummerplaat niet hebt onthouden.’

‘Het ging allemaal zo snel,’ verweer ik me.

‘Wat een geluk dat Marie er was!’

Ik onderdruk een geeuw. Tantes stortvloed van woorden werkt ontzettend slaapverwekkend.

Alvorens de spraakwaterval verder kan gaan, stormt een mollige verpleegster de kamer binnen en vraagt wat er gebeurd is.

Ik open mijn mond. Tante antwoordt in mijn plaats. Ik sluit mijn mond en luister. Ondertussen bestudeert de verpleegster mijn voorhoofd en zonder waarschuwing verwijdert ze de bebloede zakdoek met een korte ruk. Ik slaak een gil, want het katoen was even in mijn gapende wonde blijven plakken. Kon ze me niet waarschuwen? Wat een beul! Zelfs tante Miriam wordt er stil van.

‘Dat ziet er pijnlijk uit,’ zegt de verpleegster.

‘Het doet ook pijn,’ mompel ik en klem mijn tanden stevig op elkaar.

Tante kijkt naar haar roodgelakte pumps, ze heeft een hekel aan alles wat met een ziekenhuis te maken heeft. Ze lijkt een harde tante, maar vanbinnen is ze een zachtgekookt eitje.

‘De wonde moet gehecht worden,’ zegt de verpleegster, ‘ik haal de dokter erbij.’

Ik doe mijn ogen dicht en sluit alles buiten: de naald die de draad door mijn huid begeleidt, de handen die de wonde verzorgen en het gepraat in de kamer. Ook ik heb een hekel aan ziekenhuizen.

Op de terugweg zegt tante Miriam geen woord. Ik word er ongemakkelijk van en om de stilte te doorbreken zet ik de radio aan.

Ineens kijkt tante me aan. 'Je begint meer en meer op je moeder te lijken,' zegt ze. Waarom vindt ze dat? Ik durf het niet te vragen. Ik ben bang dat ze me zoals altijd zal zeggen dat het geen zin heeft om oude koeien uit de sloot te halen.

3

Mijn ogen fonkelden toen hij me het cadeau overhandigde, en met trillende handen maakte ik de roze strik los. Had de doos bewogen? Bijna liet ik hem vallen. Zou ik een huisdier krijgen? Dat wou ik al zo lang. Ik opende de doos en slaakte een zucht.

Ik zag een grijs hoopje pluis met een zwarte vlek rond zijn ene oog. Onmiddellijk nam ik het konijntje in mijn armen. Zijn fijne snorhaartjes kriebelden op mijn huid, terwijl zijn neusje op en neer bewoog. Ik giechelde en kuste de pluizenbol. ‘Ik noem hem Vlekkie,’ jubelde ik.

Mijn ouders leidden me naar de tuin, waar een reusachtig houten konijnenhok stond, maar ik weigerde Vlekkie erin te zetten, want ik wou hem zo lang mogelijk in mijn armen houden.

‘Zet Vlekkie in zijn hok en kruip er zelf bij. Het hok is toch groot genoeg voor jullie beiden,’ zei mijn moeder en voegde onmiddellijk de daad bij het woord. Ze nam het konijn van me over en zette het in zijn hok.

Daarna nam de man me in zijn sterke armen en zette me naast Vlekkie. Al gauw begon hij luid te lachen. ‘Wat krijgen we nu! Heb ik een konijn als dochter?’

Ik stak mijn tong uit.

Mijn moeder deed er een schepje bovenop. ‘Vanavond staan er wortels, sla en konijnenkorrels op het menu.’

‘En een stoofpotje konijn,’ voegde de man er lachend aan toe.

Mijn lip trilde.

‘Het is maar een grapje, liefje,’ zei mama zacht.

Ik negeerde hen en schonk Vlekkie mijn onverdeelde aandacht.

Toen het bedtijd was, begon ik te huilen. ‘Ik wil niet gaan slapen, ik wil bij Vlekkie blijven.’

‘Vlekkie en jij hebben allebei rust nodig,’ zei mijn moeder, ‘na een goede nachtrust zijn jullie opnieuw fit om samen te spelen.’

Ik kuste Vlekkie goedenacht en mijn moeder hielp me uit het konijnenhok.

Zodra ik samen met knuffelkonijn Pluis in bed lag, begon mama een slaapliedje te zingen. Ze had het geleerd van oma. Het ging over een haasje:

‘Een haasje liep, door bos en velden.

Het haasje liep, liep, liep al in een strik.

Oh wee, oh wee.’

Ik verstopte me onder de deken, bang voor wat komen zou.

‘Er kwam een man door 't bos gereden.

Die 't haasje mee, mee, mee naar huis toe nam.

Oh wee, oh wee.’

Mijn moeder lachte om mijn bange blik. Op dramatische toon ging ze verder:

‘Daar kreeg het haasje goed te eten.

En het werd vet, vet, vet zo voor de kerst.’

Ze zweeg.

‘Oh wee, oh wee,’ fluisterde ik bevend.

Luid zong ze verder:

‘Maar op zeek're nacht toen allen sliepen.

Liep ‘t haasje weg, weg, weg en nam de vlucht.

Oh wee, oh wee.’

Ik vond het geen mooi liedje. Mijn Vlekkie zou nooit weglopen.

Moeder zei dat sommige dieren toch liever vrij waren, dus moest ik Vlekkie goed verzorgen. Ze tekende een kruisje op mijn voorhoofd en wenste me goedenacht.

4

Maandag 5 oktober 2009

De universiteitsbibliotheek straalt een soort rust uit die je alleen hebt op plaatsen waar je omringd bent door boeken. Die rust zorgt ervoor dat ik mij in mijn eigen wereld kan terugtrekken en dat ik bergen werk verzet. Vandaag wordt de rust jammer genoeg verstoord.

Geërgerd kijk ik op van mijn boek. De jongen die tegenover me zit, werkt al een halfuur op mijn zenuwen door voortdurend met zijn balpen te klikken. Met samengeknepen ogen kijk ik naar hem. Helaas heeft dit niet het gewenste effect, zodat er niets anders op zit dan opnieuw te proberen me te concentreren.

Het lukt niet! Voor mij liggen stapels werk en door die idioot heb ik nog niets gedaan. Ik klap mijn boek dicht. ‘Stop met dat irritante geluid!’

Het is op slag muisstil in de bibliotheek.

De jongen kijkt geschrokken op. ‘Heb je het tegen mij?’

‘Tuurlijk heb ik het tegen jou.’

‘Doe ik iets verkeerd misschien?’ vraagt de jongen.

‘Ja, door jou kan ik me niet concentreren!’

‘Laat me met rust! Ik moet morgen een opdracht inleveren.’ De jongen buigt zich weer over zijn boeken.

‘Dan ben je er ook veel te laat aan begonnen!’ snauw ik.

‘Bemoei je met je eigen zaken!’

‘Ik vraag je alleen maar om te stoppen met het klikken met je balpen.’

De jongen kijkt me arrogant aan. ‘Kun je dat dan niet op een beleefde manier vragen?’

Ik pers mijn lippen op elkaar.

‘Als je er niet tegen kunt, ga dan ergens anders zitten, want de bibliotheek is voor iedereen!’ Om zijn woorden kracht bij te zetten versnelt hij het geklik.

Ik zucht, verzamel mijn boeltje zonder hem een blik waardig te gunnen en schuif de stoel met veel lawaai achteruit. Ik weet dat ik een scène maak, maar het kan me niet schelen. Met grote passen been ik naar de verste uithoek van de bibliotheek en installeer me aan een tafeltje dat alleen staat.

Met lichte tegenzin sla ik het boek open op de voorlaatste pagina en bestudeer de ellenlange literatuurlijst, die me er aan herinnert dat ik nog heel wat informatie moet verzamelen voor mijn thesis. En aangezien ik vandaag toch nog ‘iets’ nuttigs gedaan wil hebben, schrijf ik een aantal titels op een blaadje en begeef ik me naar de boekenrekken.

Ik speur de rekken af tot ik bij de letter V kom, want daar staat het boek dat ik nodig heb. Ik sta op de toppen van mijn tenen, maar ik kan er net niet bij. Plotseling pakt een uitgestrekte hand mijn boek. Wil die idioot me weer kleineren? Verontwaardigd draai ik me om en doe mijn mond open, maar er komt geen geluid uit.

Ondeugende ogen lachen me toe. De knappe man uit de boekenwinkel staat recht voor mijn neus. Hij is het! Ik moet me bedwingen om geen vreugdedansje te doen.

‘Zocht je dit soms?‘ vraagt hij.

‘Ja.’

‘Dan was ik net op tijd in de buurt,’ zegt hij met een knipoog.

We kijken elkaar onwennig aan.

‘Kan het zijn dat ik je onlangs in De Boekenwurm heb gezien?’ vraagt de knappe man geïnteresseerd.

‘Ja.’

‘Ik ben nog diezelfde avond dat boek gaan lezen. Ik heb me zelfs moeten bedwingen om niet de hele nacht door te lezen.’

Hij houdt dus ook van lezen.

‘Twee dagen later was het al uit. Het was echt wel de moeite waard.’

Ik glimlach.

‘Je mag me wel vaker een boek aanraden,’ zegt hij met fonkelende ogen.

Ik bloos.

‘Je bent vandaag niet erg spraakzaam.’

Ik weet mezelf geen houding te geven. ‘Ik zit met mijn hoofd bij mijn thesis,’ maak ik hem wijs en tik op het boek dat hij nog steeds in zijn handen houdt.

Wanneer hij het boek aan mij geeft, raken zijn vingertoppen mijn hand. Er gaat een tinteling door mijn hele lichaam. ‘Dankjewel,’ fluister ik.

‘Graag gedaan.’

‘Daar ben je dan!’ roept mijn beste vriendin, terwijl ze onze richting uitkomt. ‘Ik vroeg me al af waar je was.’

De jonge man doet een stap opzij. Ik vloek binnensmonds. Waarom moet Evi dit mooie moment verpesten?

‘Wat is dat op jouw voorhoofd?’ vraagt ze geschrokken.

Mijn wangen voelen aan als twee oververhitte ovenplaten. Ik haal mijn schouders op. ‘Het is niets.’ Ik kijk naar de man, in de hoop dat Evi de hint begrijpt en ervandoor gaat.

‘Het was mij nog niet opgevallen,’ zegt hij.

Evi bestudeert de hechtingsstrips. ‘Het ziet er pijnlijk uit. Wat is er gebeurd?’ vraagt ze oprecht bezorgd.

Ik heb zin om Evi’s mond dicht te plakken, maar ik bedwing me omdat ik een goede indruk op de man wil maken. ‘Ik ben gevallen met de fiets en de wonde op mijn voorhoofd moest gehecht worden.’

‘Dat zoiets jou weer moet overkomen,’ lacht Evi.

Wat moet hij nu niet van me denken? Dat ik een kleuter ben die niet eens op een driewieler kan rijden?

‘Gelukkig heb je niets gebroken,’ zegt de man ernstig.

‘Ik weet het. Mijn fiets is er wel erg aan toe, want hij is nu bij de fietsenmaker.’ Ik schenk hem mijn mooiste glimlach en vervolgens kijk ik Evi vernietigend aan. Er verschijnen pretlichtjes in haar ogen.

‘Ik zal jullie niet langer ophouden,’ zegt de jonge man.

‘Bedankt voor het boek,’ zeg ik.

‘Het is niets.’ Hij wandelt richting bibliothecaris.

Ik wil hem smeken om te blijven, maar in plaats daarvan staar ik hem zwijgend na. Ik weet niet eens zijn naam.

Evi stoot me aan. ‘Wat deed jij met dat lekkere stuk tussen de boekenrekken?’

‘Niets!’ sis ik.

‘Is er echt niets gebeurd?’ vraagt ze.

‘Nee,’ antwoord ik bits, ‘dat jij met Alexander tussen de boekenrekken flikflooit wil niet zeggen dat ik dat ook doe.’

‘Rustig, rustig,’ sust Evi. ‘Het kan geen kwaad om af en toe wat te flikflooien.’

‘Sorry, ik had je niet zo mogen aanvallen,’ zeg ik beschaamd. Om van onderwerp te veranderen vraag ik snel hoe Evi’s afspraak met haar thesisbegeleidster was verlopen.

Evi praat aan een stuk door, maar ik hoor amper wat ze zegt, want mijn gedachten zijn bij de knappe man met de betoverende ogen.

5

Vrijdag 9 oktober 2009

Het is eindelijk vrijdag en zoals elke vrijdagmiddag haast ik me naar De Boekenwurm om tante af te lossen. Ik doe het werk graag, want het is een verademing om eens niet met mijn neus in de studieboeken te zitten.

Bij de boekenwinkel aangekomen hang ik mijn rode jas aan de kapstok en smijt ik mijn tas in een hoek. ‘Dag Miriam,’ groet ik haar.

‘Dag Elise,’ antwoordt tante.

‘Was het druk in de winkel?’

‘Viel mee,’ zegt tante met haar mond vol tomaat. ‘Hoe was je les?’

‘Slaapverwekkend,’ beken ik, ‘want het was weer professor Stockemans met zijn monotone stem.’

‘Die man kan ook niets aan zijn stem doen,’ krast tante Miriam.

‘Dat kan wel zijn, maar zo’n zaagstem is niet echt aangenaam om vier uur na elkaar naar te luisteren.’

Mijn oog valt op de stapel enveloppes die naast tantes dampende kop thee ligt. Bovenop ligt een oudroze vierkante omslag, gericht aan de boekhandel. Het ouderwetse krullerige handschrift intrigeert me. ‘Er zit een speciale envelop bij de post,’ zeg ik langs mijn neus weg. ‘Mag ik hem openen?’

‘Doe maar,’ zegt tante Miriam, zonder de post een blik te gunnen. Daarvoor gaat ze te veel op in haar toast tomaat, die ze met smaak verorbert.

Ik open de roze omslag en haal er een crèmekleurige kaart uit. ‘Er gaat iemand trouwen!’ juich ik.

‘Wie dan?’ vraagt ze verwonderd.

‘Annelies en Ruben,’ antwoord ik en duw de kaart in haar handen.

‘Luc en ik zijn uitgenodigd op het avondfeest,’ kirt tante Miriam.

Ik vind het jammer dat ik niet mee mag, ik wil ook wel eens naar een trouwfeest gaan. ‘Ken jij die mensen?’ vraag ik nieuwsgierig.

‘Ruben is een collega van Luc. Jammer dat je niet mee mag, want een trouwfeest is immers dé plaats om een man te ontmoeten.’

Ik begin al te zweten als ik eraan denk dat tante de mannen screent en de mogelijke kandidaten naar mij doorstuurt.

‘Op jouw leeftijd was ik allang getrouwd,’ merkt tante Miriam op.

Alsof ik al zó oud ben! ‘Tegenwoordig trouwt iedereen later,’ verkondig ik, ‘mijn generatie wil eerst een diploma halen en zich pas daarna settelen.’ Toch zou ik me met plezier settelen als ik daar de kans toe had. Zou de man van wie ik de naam niet ken me zien zitten? Ik betwijfel het. Waarschijnlijk heeft hij al een vriendin. Misschien valt hij zelfs op mannen, of is hij gewoonweg niet in mij geïnteresseerd. Waarom zou hij ook? De scène met de man speelt zich in slow motion af voor mijn ogen. De film blijft hangen op het moment dat ik in zijn chocoladebruine ogen verdronk.

Tante nipt van haar thee. ‘Volgens mij willen de jongeren van vandaag zich nog niet settelen omdat ze op hun vrijheid gesteld zijn. Ze zijn veel egoïstischer dan vroeger. Waarom zouden zoveel relaties stuklopen, denk je?’

Ik moet tante het antwoord schuldig blijven, want ik heb geen enkele ervaring met relaties. Ik leer uit films en boeken, maar dat is toch anders dan het echte leven. Om niets te hoeven zeggen neem ik snel een hap van mijn broodje kip curry.

‘In mijn tijd was alles minder ingewikkeld,’ gaat tante Miriam door. ‘Wanneer een jongen een meisje leuk vond, trouwden ze en kregen ze kinderen. Hoewel dat laatste niet voor iedereen is weggelegd.’ Tante staart droevig voor zich uit. ‘Ik ben dol op kinderen.’

Een echte kindervriend vind ik tante nu ook weer niet, want ze is alleen dol op kinderen als ze niet teveel lawaai maken en niet teveel vragen stellen. Wat van mij dus een lastig kind maakte, want ik stelde veel vragen. Een slechte gewoonte, die ik volgens haar nog steeds heb.

‘Helaas was het Luc en mij niet gegund om kinderen te krijgen,’ mijmert tante Miriam.

‘Waarom heb je geen broertje of zusje voor mij geadopteerd?’ vraag ik haar zonder omwegen. ‘Ik had dat wel leuk gevonden.’

‘Ik had liever mijn eigen kinderen dan kinderen van een wildvreemde,’ zegt tante fel.

Er valt een stilte.

Tante Miriam begint te hakkelen. ‘Elise, jij was natuurlijk zeer welkom. We waren blij dat jij bij ons kwam wonen en we wilden je een goede thuis geven. We hebben er geen moment spijt van gehad.’ Tante strijkt met haar vinger over mijn wang, maar ze is nooit goed geweest in aanrakingen.

Ik slik. De laatste tijd dringt het meer en meer tot me door dat oom Luc en tante Miriam mijn ouders niet zijn.

De bel gaat.

Tante Miriam springt op van haar stoel. ‘Daar heb je Luc.’ Ze kust hem op de mond. ‘Ik ben blij dat je op tijd bent.’

‘Is mevrouw klaar?’ Hij knipoogt naar mij.

Tante Miriam en oom Luc gaan naar zee. Niet om de frisse zeelucht op te snuiven, maar om te shoppen. Oom Luc loopt dan als een hondje achter zijn vrouw aan, want zij beslist welke winkels ze binnengaan. Maar vandaag heeft tante slechts één missie voor ogen: een nieuw kostuum en wat vrijetijdskleding voor oom Luc kopen, want binnen twee weken vertrekken ze met zijn tweetjes naar Spanje.

‘Elise, zal het gaan om de winkel open te houden?’ vraagt tante Miriam.

Dat vraagt ze nu elke keer. Natuurlijk zal het lukken! Ik help haar al jaren in de winkel.

Oom Luc houdt galant de deur voor tante open.

‘Amuseer jullie!’ roep ik hen na. ‘En niet te veel geld uitgeven,’ voeg ik er schalks aan toe.

Oom Luc lacht samenzweerderig. Ik weet dat hij denkt aan de biefstuk met friet die vanavond op zijn bord ligt.

Ik zet de achtergrondmuziek luider en installeer me in de leeshoek met een boek over liefde en relaties. Met tante Miriam in de buurt durf ik dergelijke boeken niet in te kijken, want ik schaam me voor mijn gedrag.

Gretig lees ik hoe je een jongen moet versieren. Dit terwijl ik vroeger helemaal niet in jongens geïnteresseerd was. Ik was duidelijk het tegenovergestelde van Evi. Zij had al vroeg haar eerste liefje, haar eerste keer, haar eerste liefdesverdriet. En ik? Niets.

Evi zegt dat je in je leven veel kikkers moet kussen voordat je een prins vindt, maar ik wil mijn tijd niet verspillen aan het kussen van verschillende kikkers. Op dit moment neem ik al genoegen met een stille liefde. Die is tenminste veilig.

De bel gaat. Snel klap ik het boek dicht.

Een jonge vrouw en een mollig meisje komen de winkel binnen. De vrouw knikt goedendag. ‘Mijn dochter gaat binnenkort naar een verjaardagsfeestje en ik dacht aan een kinderboek voor de jarige. Zou je mij kunnen helpen?’

‘Welke leeftijd heeft de jarige?’ vraag ik.

‘Ze wordt zes jaar, net als mijn dochter.’

Ik bestudeer het mollige meisje met het kastanjebruine haar in een paardenstaart. Ze doet me denken aan mezelf. Een verlegen meisje dat zich aan haar moeder vastklampt. Ineens voelt het aan alsof een hand mijn borstkas platdrukt. Ik haal diep adem om van het beklemmende gevoel af te komen en duw de emoties terug naar waar ze thuishoren: ver weg.

Met een trillende vinger wijs ik naar een rek in de kinderhoek. ‘Daar staan de boeken voor zesjarigen. Zoekt u maar rustig een goed boek uit en roep als u me nodig hebt.’

Vanachter de toonbank bestudeer ik het liefdevolle plaatje: een moeder met haar dochter. Het beklemmende gevoel komt terug. Ik heb frisse lucht nodig, maar ik kan de winkel nu echt niet verlaten. Ik haal diep adem. Helaas begin ik nog meer te beven. Het lijkt alsof mijn zenuwuiteinden door speldenprikjes worden getreiterd. Gelukkig biedt het blad van de toonbank houvast om het beven tegen te gaan. Ik wend mijn ogen af van het gelukkige plaatje en bijt op mijn lip tot ik bloed proef.

Als klein meisje stopte ik mijn herinneringen in een denkbeeldige doos en deed er een dubbele strik omheen. Nu ben ik tweeëntwintig en de strik komt geleidelijk aan losser te zitten.

‘Gaat het?’ vraagt de vrouw bezorgd. ‘Je ziet er nogal bleek uit.’

‘Ja, het gaat. Ik heb alleen wat last van mijn maag. Waarschijnlijk heb ik iets verkeerds gegeten.’

‘Zou je dit boek willen inpakken?’ vraagt de vriendelijke vrouw.

Ik forceer een glimlach, pak het boek in en reken af op de automatische piloot.

Moeder en dochter verlaten de winkel. Iets in mij knapt, waardoor de tranen in mijn ogen springen en voor het eerst in lange tijd laat ik ze de vrije loop.

6

Op de boerderij van mijn grootouders waren paarden, een ezel, schapen, kippen, een haan en een herdershond, Bolly. Opa zei dat Bolly aan me plakte als een vlieg op de stront. Oma kon niet tegen opa’s vuile taal en tot haar ergernis merkte ze dat ik zijn taalgebruik overnam.

Vandaag was Bolly de enige die merkte dat ik iets van plan was. Hij zag hoe ik van boom tot boom door de tuin sloop als een krijger op oorlogspad, en dat allemaal om opa te laten schrikken.

Opa stond voorovergebogen ergens naar te kijken. Ik vroeg me af wat hij zag.

‘Er zitten alweer gaten in de sla!’ riep hij plotseling uit.

Ik schrok zo, dat ik een gilletje slaakte. En plotseling voelde ik hoe twee sterke handen me optilden en de lucht in gooiden. ‘Help!’ mekkerde ik.

‘Hoe lang bespioneer je me al?’ vroeg opa.

Ik zweeg als vermoord. Was hij kwaad op mij? Ik had toch niets misdaan?

Ineens zette hij me terug op de grond en wreef over mijn kruin. Twee grijze ogen keken me warm aan.

Ik haalde opgelucht adem. Opa was niet boos op mij. ‘Wat is er met de sla?’ vroeg ik zacht.

‘De slakken peuzelen hem blaadje voor blaadje op.’

Ik keek hem smekend aan. ‘Je gaat de slakken toch geen pijn doen?’

‘We gaan nu meteen met die gulzigaards afrekenen,’ zei opa voordat hij in het rommelhok verdween.

Even later kwam hij terug met twee emmers, waarvan hij er één aan mij gaf. ‘Als je de familie Slak wilt redden, doe je ze in deze emmer.’

‘Wat gebeurt er daarna met de slakken?’ vroeg ik op mijn hoede.

‘Dan laten we de hele familie in het bos los.’

Ik glunderde. ‘Dan help ik je.’ Onmiddellijk speurde ik het groen af en al vlug kreeg ik een hongerige huisjesslak in het oog. Het hazelnootkleurige lijfje gleed over een blaadje sla en liet een slijmerig spoor na. Wat een mooi dier, zwijmelde ik. Zacht trok ik de slak aan zijn huisje, maar hij bleef aan het blaadje hangen. Mijn maag trok samen. Straks had ik alleen het huisje in mijn handen! Ik gluurde naar opa en toen hij de andere kant op keek, scheurde ik het blaadje van de krop. Op een blaadje meer of minder zou het nu ook niet aan komen.

Opeens vloog er een slak door de lucht. Ik gilde het uit terwijl opa gierde van het lachen.

Mijn ogen speurden bang de omgeving af. Waar was die slak terechtgekomen? Ik deed een stap opzij en hoorde een krakend geluid. Snel trok ik mijn voet weg. Op de grond lagen een kapotte schelp en een zieltogende huisjesslak. ‘Nee!’ schreeuwde ik aangedaan. ‘Ik heb hem vermoord!’ De tranen stroomden over mijn wangen.

Opa wilde me troosten, maar ik sloeg zijn armen weg, want hij moest uit mijn buurt blijven. Ik rende de tuin uit. Regelrecht naar de troostende warmte van mijn moeder.

7

Zaterdag 10 oktober 2009

‘Opstaan!’ roept een kraaienstem.

Ik trek het dekbed over mijn hoofd. Ik wil slapen! Mijn ogen prikken overigens alsof ik de hele nacht in een rokerige feestzaal heb doorgebracht. Toch ben ik gisteren vroeg in bed gekropen, maar ik kon de slaap niet vatten omdat het tafereel van de moeder met haar dochter op mijn netvlies gebrand stond. Daardoor voelde ik me weer het kleine meisje dat haar moeder miste, en omdat ik me geen raad wist met mijn gevoelens, had ik een schriftje genomen en het tot mijn dagboek gedoopt. Eerst waren de woorden erg moeizaam gekomen, maar na een tijdje waren de herinneringen uit mijn kindertijd als vanzelf verschenen. Daarom had ik besloten om zo vaak ik kon in mijn dagboek te schrijven.

Ineens komt Tante Miriam mijn kamer binnen. Onmiddellijk trekt ze het rolluik op en mijn dekbed weg. Het felle zonlicht verblindt me.

‘Het is vandaag onze shopdag,’ meldt tante goedgemutst.

Ik wrijf de slaap uit mijn ogen.

‘Je ziet er moe uit. Was het laat gisteren?’

‘Nee,’ mompel ik, ‘ik lag eerder in bed dan jullie.’

‘Luc heeft gisteren een kostuum, twee broeken, drie hemden, twee pullovers, een nieuwe winterjas en zwarte veterschoenen gekocht.’

Mijn hoofd duizelt bij de opsomming. ‘Niets voor jezelf?’

‘Ik heb het al aan,’ antwoordt tante vrolijk.

Pas nu merk ik dat ze een nauwsluitende vuurrode jurk draagt. ‘Mooie jurk,’ geef ik toe.

‘Jongedame, over welgeteld dertig minuten vertrekken we,’ zegt tante voor ze de kamer met klakkende hakken verlaat.

Moeizaam hijs ik me uit bed en waggel naar de badkamer.

Ik schrik van mijn spiegelbeeld. Ben ik dat? Mijn gezicht is gezwollen en ik heb varkensoogjes.

Wanneer plotsklaps een kattenlijfje tegen me aan schuurt, deins ik verschrikt achteruit. ‘Waarom laat je me toch zo schrikken?’ vraag ik Figaro en aai hem. ‘Vind je ook niet dat ik vandaag maar beter thuis kan blijven, zodat niemand mijn gezicht ziet?’

Figaro miauwt. Positief denken, lijkt hij te willen zeggen.

Als ik wat van tantes make-up gebruik, zal de schade wel meevallen, denk ik bij mezelf.

Er wordt hard op de badkamerdeur gebonsd. ‘Je hebt nog vijftien minuten!’ roept tante.

‘Ja, ja,’ mompel ik geërgerd.

Na een kattenwasje en een banaan ben ik klaar om te vertrekken.

Tante Miriam verkeert in topvorm en loopt onvermoeibaar winkel in, winkel uit, terwijl ik haar als een mak lammetje volg.

Tegen de middag ben ik bekaf. ‘Het is al één uur,’ zeg ik wanneer we voor de zoveelste etalage staan.

‘Wat een mooie zwarte jurk!’ kirt tante.

‘Heb je gehoord…’

‘En wat een elegant modelletje...’

‘Heb je gehoord wat ik zei?’

‘Jawel,’ zegt tante Miriam.

‘Wel?’ vraag ik geprikkeld.

‘Wat wel?’

‘Je hebt dus niet gehoord wat ik zei.’

‘Doe niet moeilijk. Wat heb je gezegd?’

‘Ik heb honger.’

Tante kijkt me teleurgesteld aan. ‘Net nu ik de perfecte jurk heb gevonden, denk jij aan eten.’

‘Die jurk loopt niet weg,’ zeg ik poeslief.

‘Zo’n mooie wel,’ meent tante. ‘Ik ga eerst mijn droomjurk passen en daarna gaan we iets eten.’

‘Jij je zin,’ antwoord ik beteuterd.

Een uur later komen we gepakt en gezakt naar buiten. Tante heeft een zwart handtasje, pumps en uiteraard het elegante modelletje gekocht: een nauwsluitend cocktailjurkje met bijpassende bolero. Ikzelf heb een nieuwe jeans gekozen en karamelkleurige laarzen met een bijpassend handtasje. We zijn in de wolken met onze aanwinsten, alleen oom Luc zal minder opgetogen zijn wanneer hij de rekening ziet.

‘Om je voor al dat moois te bedanken, zal ik je op de lunch trakteren,’ stel ik voor.

‘Dat is lief van je,’ vindt tante Miriam, ‘maar vergeet straks ook Luc niet te bedanken.’

‘Dat zal ik zeker doen,’ beloof ik. ‘Wat denk je van de tearoom aan de overkant?’

‘Het maakt mij niet uit, want jij trakteert,’ glundert tante.

Een ober die wel negen maanden zwanger lijkt, houdt galant de deur voor ons open. Onmiddellijk waait de geur van vers gemalen koffie, warme appeltaart, pannenkoeken en Brusselse wafels me tegemoet. Hemels! Het water loopt me in de mond, maar al dat lekkers mag me niet afleiden van het gesprek dat ik al de hele dag met tante wil voeren.

De ober gaat ons voor naar een tafeltje voor twee, en nog voor we zitten bestelt tante Miriam een liter mineraalwater voor ons beiden. Ik had eigenlijk zin in een verkwikkende cola light, maar ik houd wijselijk mijn mond en richt mijn volle aandacht op de menukaart.

Even later komt de ober langs, opent de fles mineraalwater en schenkt onze glazen vol. Daarna vraagt hij of we al een keuze gemaakt hebben. Tante Miriam bestelt weloverwogen een slaatje gerookte zalm en ik neem een lasagne bolognese. Ik had het liefst een pannenkoek met boter en suiker gekozen, maar dat zou mijn enorme honger niet stillen.

Tante kijkt me afkeurend aan. ‘Weet je zeker dat je een lasagne neemt? Straks pas je niet meer in de jeans die je net gekocht hebt.’

‘Doe toch maar de lasagne,’ zeg ik. Mijn stem slaat over. Ik ben het beu dat tante bepaalt wat ik al dan niet mag eten.

‘Komt in orde,’ zegt de ober voor hij zich met onze bestelling naar de keuken rept.

‘Het zou geen kwaad kunnen om wat meer op je eten te letten,’ mompelt tante Miriam.

Ik sluit mijn oren af voor de omgeving en richt mijn aandacht op de rode roos die in de smalle vaas tussen ons in staat. Ik ben dol op rozen. Vooral rode. Ze hebben iets levendigs, maar zijn tegelijk erg breekbaar.

‘Het is een hele zorg minder dat ik een outfit gevonden heb voor de bruiloft,’ doorbreekt tante de stilte.

Ik knik.

‘Ik ben toch wel benieuwd hoe de andere vrouwen gekleed zullen gaan.’

Ik wiebel heen en weer op mijn stoel en schraap uiteindelijk mijn keel. ‘Tante, ik vraag me af…’

De ober brengt onze bestelling.

Ik vloek binnensmonds, net nu ik tante wou uitvragen over mijn verleden.

‘Wat wou je vragen?’ vraagt tante terwijl ze verlekkerd naar haar salade kijkt.

‘Het kan wachten tot na het eten,’ verzeker ik haar.

We eten in stilte. Jammer genoeg smaakt de lasagne me niet, ik ben te zenuwachtig voor wat zal komen.

Tante veegt haar mond af met de punt van een katoenen servet.

Dit is het moment, denk ik bij mezelf. Ik raap al mijn moed bijeen en val direct met de deur in huis. ‘Hoe komt het eigenlijk dat ik nooit op bezoek mag bij mijn grootouders?’

Even lijkt tante te bevriezen, maar ze vindt al gauw haar vertrouwde zelfverzekerdheid terug. ‘Met de jaren zijn we het contact verloren,’ antwoordt ze.

Ik nip van mijn glas. ‘Dat is toch vreemd.’

Tantes gezicht vertoont geen enkele emotie. Alleen de zenuwtrek rond haar mond verraadt dat ze niet graag over mijn familie praat.

‘Wonen ze nog steeds op de boerderij?’

Tante trekt haar schouders op. ‘Kan zijn.’

‘Weet je niet waar ze wonen?’ vraag ik wanhopig.

‘Nee,’ antwoordt ze bits, ‘het heeft geen zin om in het verleden te graven, je moet naar de toekomst kijken.’

‘Waarom wil je hen niet meer zien?’ vraag ik.

‘Altijd die waarom!’ Ze schrikt van haar eigen stemvolume.

‘Het is toch normaal dat ik dingen over mijn verleden wil weten.’

Tante Miriam drinkt haar glas in één teug leeg en vraagt de rekening. Ze is blijkbaar vergeten dat ik zou trakteren.

8

Op zondag was het feest. De keuken rook naar kip aan het spit met ratatouille, frietjes en ovenverse amandelbroodjes.

Mama en ik droegen allebei een rode kookschort met witte stippen erop. Het enige verschil was dat mijn schort zoals gewoonlijk besmeurd was met etensresten van de vorige dag en dat van mama net uit de was leek te komen. Gelukkig vond ze het niet erg, want waarom droeg je anders een kookschort?

We vormden een goed team. Zij las voor uit haar kookbijbel alsof het een sprookjesboek was en ik haalde alle ingrediënten voor de appeltaart bij elkaar. Daarna woog ze nauwkeurig alle ingrediënten af en deed ze deze in de deegkom, terwijl ik roerde alsof mijn leven ervan afhing.

Af en toe proefden we en zodra ik smeuïg deeg had, strooide moeder de appelblokjes erbij, en als laatste voegde ze de kaneel toe. Hierna nam ze het taartblik van de vensterbank en mocht ik het deeg erin gieten, zodat ze de taart in de oven kon zetten bij de broodjes die bijna goudbruin kleurden. Ik verlangde al om van de heerlijke appeltaart te proeven.

Mama zette de radio luider en bewoog zich heupwiegend door de keuken, terwijl de man glimlachend toekeek. Net toen ze de eivormige kookwekker pakte, legde hij zijn armen rond haar middel. Ze schrok en liet de wekker vallen, zodat de resten van het ei verspreid over de grond lagen.

‘Het geeft niet, je moet maar een nieuwe wekker kopen,’ zei de man en kuste haar.

Ik trok aan mijn moeders schort. ‘Je moet de broodjes nog uit de oven halen.’

‘Dat heb je goed gezien,’ zei moeder trots.

De man liet haar los en verliet de keuken.

‘Ik zal ze er onmiddellijk uit halen,’ zei mama, ‘maar eerst ga ik mijn ovenhandschoenen aandoen, zodat ik mijn handen niet verbrand.' Ze voegde de daad bij het woord en zette de bakplaat zachtjes op de koude vloer.

Verlekkerd keek ik toe hoe moeder de amandelbroodjes een voor een op het bakrooster legde om af te koelen. Ik zuchtte. Het zou nog even duren voordat ik van al dat lekkers mocht smullen.

De man en ik zaten aan tafel toen mijn moeder de kip, ratatouille en frietjes opdiende. Eerst schepte ze zijn bord vol en schoof het naar hem toe, zodat hij direct kon beginnen te eten. Daarna schepte ze een half bord op voor mij en nog minder voor zichzelf.

Mama nam slechts kleine hapjes van de ratatouille, en de frietjes en de kip raakte ze amper aan. De laatste tijd had ze weinig eetlust en ik zag zelden een glimlach op haar gezicht.

De man dronk uit zijn glas.

‘Papa?’ vroeg ik. ‘Hoe smaakt alcohol?’

‘Proef maar,’ lachte hij, ‘dan kun je zelf oordelen.’

Moeder keek hem boos aan.

Hij knipoogde. ‘Je wordt er sterk van.’

Ik zette gretig het glas aan mijn lippen, maar zodra ik het bier proefde, trok ik een grimas. Het was helemaal niet lekker! Snel greep ik naar mijn glas limonade en met gulzige slokken dronk ik de wrange smaak weg.

De man lag krom van het lachen. Ik had hem zelden zo uitbundig gezien.

9

Maandag 12 oktober 2009

De stem van mijn favoriete docent weergalmt in de aula. Toch gaat de inhoud van de les volledig aan mij voorbij. Ik mag dus van geluk spreken dat Evi vlijtig notities maakt, zodat ik ze straks kan overschrijven.

Om mij heen zie ik verveelde blikken en gapende studenten. Ik kijk op mijn horloge. Over precies vier minuten is de les voorbij en nog eens tien minuten later word ik bij professor Proot verwacht. Hopelijk is hij tevreden over de structuur van mijn thesis.

Ineens beginnen de studenten op de rijen achter ons met groot kabaal hun spullen op te bergen.

Om het lawaai te overstemmen begint de docent luider te praten. Ook ik stop mijn spullen weg. Helaas begint de docent zowaar aan een nieuw hoofdstuk.

Ik kijk opnieuw op mijn horloge. De docent gaat flink over tijd. Mijn maag knijpt samen omdat ik weet dat professor Proot op me aan het wachten is. Hopelijk laat hij onze afspraak nog doorgaan.

De docent eindigt uiteindelijk zijn monoloog met de langverwachte woorden: ‘Dat was het voor vandaag.’

‘Evi, mag ik passeren?’ vraag ik gehaast.

‘Brandt het?’ grapt ze.

‘Ik heb nu geen tijd voor grapjes, want ik moet dringend naar mijn thesisbegeleider.’

Evi laat me door.

Buiten adem kom ik aan op het bureau van de professor.

‘Volgens mij hadden wij om half één een afspraak, juffrouw Maertens, en het is al bijna één uur.’

‘Het spijt me dat ik te laat ben,’ hijg ik.

‘Als iedereen te laat komt, wordt het een echte chaos,’ wijst professor Proot me terecht. ‘Toen ik studeerde, hadden wij tenminste respect voor onze docenten, tegenwoordig lappen de studenten helaas alle regels aan hun laars.’

‘De les is uitgelopen,’ fluister ik.

‘De volgende keer kunt u dat beter incalculeren,’ waarschuwt hij me.

‘Het zal niet meer gebeuren,’ beloof ik.

‘Hoe ver staat u ondertussen met uw thesis?’

‘Ik heb de voorlopige structuur op papier gezet, zoals u gevraagd hebt.’ Ik overhandig hem een blad papier.

‘U hebt slechts één blad?’ vraagt de professor met gefronste wenkbrauwen.

‘Voor- en achterkant,’ probeer ik me te redden.

Zijn argusogen dwalen enkele minuten over het blad. ‘Te theoretisch,’ besluit hij. ‘U moet ook een praktijkgedeelte hebben dat uit één of meerdere casussen bestaat.’

Ik kijk hem vragend aan.

‘Stel u voor: een tienjarige jongen heeft zijn zusje in de tuinvijver zien verdrinken. Dan is het aan u om na te gaan welke gevolgen het trauma op de jongen heeft. Zo kan hij zich jarenlang schuldig voelen omdat hij zijn zusje niet heeft kunnen redden.’

Ik slik. Hoe kom ik aan casuspatiënten?

‘Maar eerst moet u flink in de opbouw van het theoretische gedeelte snoeien en me de nieuwe structuur mailen. Pas daarna kunt u met het uitwerken van de theorie starten. Ik verwacht tegen eind februari een eerste versie van het theoriegedeelte.’

‘Tegen wanneer verwacht u dan het praktijkgedeelte?’

‘Dat zijn zorgen voor later,’ merkt de professor droog op.

Ik heb meer dan vier maanden de tijd. Wat een opluchting! ‘Ik zal zorgen dat alles tijdig klaar is,’ verzeker ik professor Proot.

‘Dat is dan geregeld. U mag gaan.’

‘Bedankt voor uw tijd,’ hakkel ik voor ik de deur achter me dicht trek. Ons gesprek heeft nog geen acht minuten geduurd.

Evi zit in de verste uithoek van de bibliotheek. Ze zwaait naar me.

‘Hoe reageerde de professor toen je te laat kwam?’ vraagt Evi.

‘Hij was er niet blij mee, maar we hadden toch een goed gesprek. Waarmee ben jij eigenlijk bezig?’

‘Ik ben de kernwoorden in mijn artikel aan het markeren, maar mijn gedachten zijn er niet volledig bij, omdat ik echt niet weet wat ik voor Alexanders verjaardag moet kopen.’

‘Je kunt hem misschien een paar slipjes in tijgerprint cadeau doen,’ zeg ik met een kwinkslag.

Evi knijpt in mijn bil. Ik onderdruk een gil.

‘Dat zal ik onthouden voor als jij ooit een lief hebt,’ grapt ze met de nadruk op het woord ‘ooit’.

Ik vind het niet grappig. Evi kan maar niet begrijpen dat ik nog nooit een lief heb gehad.

Ineens klinkt er geroezemoes bij de ingang doordat een lawaaierig groepje studenten de bibliotheek binnenwandelt. Mijn hart staat eventjes stil, want de man van wie ik de naam niet ken, is erbij en hij komt mijn richting uit! Zou hij me gezien hebben? Het bloed raast door mijn lichaam en hoe dichter hij nadert, hoe luider mijn hart bonst. Zou hij naar me toe komen? Drie tafels van de onze blijft hij stilstaan.

Evi stoot me aan en praat tegen me, maar ik hoor niet wat ze zegt. ‘Earth to Elise!’ roept ze terwijl ze met haar handen voor mijn ogen zwaait. ‘Is dat niet die kerel met wie ik je in de bibliotheek heb betrapt?’

Verschrikt kom ik uit mijn trance en geef haar snel een schop onder tafel.

Evi begint te schateren.

Nu kijkt echt iedereen naar ons, ook de naamloze man. Ik schaam me diep voor Evi’s aanstellerige gedrag. Het allerliefst zou ik onder de bank willen verdwijnen.

Zoals verwacht komt de bibliothecaris naar onze tafel en verzoekt ons vriendelijk maar dwingend om de stilte te bewaren.

Zodra hij weg is, buig ik me over mijn tas en Evi doet alsof ze haar artikel leest.

‘Het lijkt alsof je een spook hebt gezien,’ fluistert Evi.

‘Pestkop!’ sis ik.

‘Hij is toch die kerel met wie ik je vorige week tussen de boekenrekken heb gezien?’

Ik knik.

‘Wat weet je eigenlijk over hem?’ vraagt Evi.

‘Ik weet alleen dat hij af en toe naar de bibliotheek komt.’ Ik zwijg even. ‘Heb jij hem hier al eens gezien?’ vraag ik luchtig.

‘Hij is me nog niet eerder opgevallen, want mannen met bruin haar zijn mijn type niet. De volgende keer dat ik Alexander zie, zal ik hem vragen of hij die kerel kent.’