Bernard MacLaverty

Midwinter Break

ROMAN

Vertaling Janine van der Kooij

Colofon

voor alle kleinkinderen

Copyright © 2018 Uitgeverij Cactus, Kampen

Copyright © Bernard MacLaverty, 2017

Oorspronkelijke titel: Midwinter Break

Oorspronkelijke uitgave: Jonathan Cape, London

Copyright Nederlandse Vertaling © Janine van der Kooij

Omslagfoto: Gerrit Ockers (www.fotockers.nl)

Vormgeving: Bureau Garage, Kampen

Productie: Quality Dots, Zeewolde

ISBN 978 94 925 0414 2

ISBN 978 94 925 0415 9 (e-book)

NUR 302

www.cactusbooks.nl

info@cactusbooks.nl

Stella was zich in de badkamer aan het klaarmaken om naar bed te gaan. Gerry had de scheerspiegel achtergelaten met de vergrotende zijde naar voren en ze onderwierp haar wenkbrauwen aan een nader onderzoek. Ze likte aan de top van haar wijsvinger en streek ze allebei glad. Daarna concentreerde ze zich op haar oogleden. Ze had er zó genoeg van – van de wattenschijfjes, het gekookte en gesteriliseerde water in het schoteltje, de zalfjes, het afvalemmertje vol wattenstaafjes.

Ze zei Gerry welterusten en liep op weg naar de slaapkamer langs hun bagage in de hal. Ze zette het late nieuws aan op het radiootje naast haar bed en schoof in haar pyjama. Vlug, want het was koud in de slaapkamer. Ze zag er het nut niet van in om geld uit te geven aan het de hele dag verwarmen van een ruimte voor één kort behaaglijk moment ’s avonds laat.

Voor ze in bed stapte zette ze de elektrische deken uit. Zo af en toe was ze in slaap gevallen terwijl hij nog aan stond. Tegen de tijd dat Gerry naar bed kwam zag ze er vreselijk uit en voelde ze zich ook zo. ‘Als uitgebakken spek,’ zo beschreef hij haar dan.

Dit uurtje voor zichzelf vond ze heerlijk – deze scheiding aan het einde van elke dag. Haar kruik, de elektrische deken, de stemmen op de radio. Gerry die, uitgeteld, in een andere kamer via zijn koptelefoon naar muziek zat te luisteren. Met een slaapmutsje erbij ongetwijfeld. Of twee, of drie. De dubbele deuren zaten op slot, de ramen waren vergrendeld. De kust was veilig. Soms las ze in de stilte na het nieuws een tijdje. Het geluid van een bladzijde die omgedraaid werd. Het ontbreken van gepraat. Maar de laatste tijd was ze te moe om te lezen, om zelfs maar een boek vast te houden. Van gebonden boeken kon geen sprake zijn. Er was een omslagpunt waarop ze wist dat ze op het punt stond ‘weg te zakken’. Dan zakte haar hoofd op het kussen en kroop haar hand van onder de dekens vandaan om het boek weg te leggen of de radio uit te zetten. De dingen die nog gedaan moesten worden, de menu’s en lijstjes smolten weg. Wat haar verantwoordelijkheden betrof, op dit uur kon ze toch niets meer uitrichten. Ze scholen weg achter het gordijn, maar keerden ’s ochtends met een zoef meteen weer terug. En voor ze het wist was ze vast in slaap.

Haar slapeloosheid, als die zich voordeed, manifesteerde zich in het holst van de nacht. Zo ergens tussen drie en zes kon je haar opgekruld op de bank aantreffen terwijl ze warme melk dronk en op een koekje knabbelde. Die wakkere staat kon uren aanhouden. In bed of terwijl ze door de kamer ijsbeerde. Op dergelijke momenten waren haar angsten en zorgen maximaal in beeld. Uitvergroot als bij de spiegel. Een zorg in de kleine uurtjes was een heel ander beest dan bij daglicht. En dat hield haar wakker. Misschien dat ze over een uur of twee weer weg zou zakken, maar dat was allesbehalve zeker.

Plotseling klonk er luid muziekgeschetter. Haar ogen gingen open. Wat in vredesnaam…!? Ze sloot ze weer, kneep haar ogen dicht. Ze boorde haar rechteroor in het kussen. Trok het dekbed op om het andere oor te bedekken. Maar de muziek bonkte maar door. Waar was hij in vredesnaam mee bezig?

Gerry zat voor zich uit te staren. De tv was uit en het was stil in huis. Boven zijn hoofd bevond zich een lichtkegel waardoor de rest van de kamer in duisternis gehuld was. Hij vond de bank een verdedigbare plek. Er zat een uitholling in waar hij precies in paste. Alles wat hij nodig had, had hij binnen handbereik: lievelingsboeken, muziek- en filmgidsen, cd’s. Zijn boeken over architectuur stonden op planken in de studeerkamer. Stella had zojuist haar badkamerritueel voor het naar bed gaan voltooid. Hij hoorde het klikken van het slot toen ze naar buiten kwam.

‘Welterusten,’ zei ze. Ze liep naar het uiteinde van de bank. Ze rook naar tandpasta en wapperde even met haar vingers voor ze ging. ‘Denk erom dat we er vroeg uit moeten.’

Hij wachtte tot hij de slaapkamerdeur dicht hoorde gaan en liep toen naar de drankkast. In de keuken vulde hij de Kilkennykan. Weer bij de kast schonk hij een whiskey in voor zichzelf in zijn lievelingsglas en vulde het tot aan de rand bij met water. Hij hield van het gewicht van Waterfordkristal, de zwaarte ervan – het gaf de borrel iets substantiëlers, krachtigers. Hij liep terug naar de bank en zette de borrel op de boekenplank neer. Hij glansde lichtgeel in het licht. De plank bevond zich lager dan de leuning van de bank dus als zijn vrouw opnieuw mocht binnenkomen, zou ze hem niet zien. Niet dat hij het voor haar probeerde te verbergen, zou hij tegen wie het maar horen wilde zeggen. ‘’s Avonds als Stella naar bed gaat drink ik een stevige borrel en luister naar muziek.’ Maar met het glas uit het zicht kon ze niet zien hoeveel erin zat. Voor haar was een glaasje wijn bij het eten al ‘toereikend’. En goed voor het hart.

De cv stond zo afgesteld dat hij uitschakelde als Stella naar bed ging. De radiatoren tikten onder het afkoelen. Het huis kraakte en buiten roerde de wind zich. Hij rook de bloemen op tafel. Stella had tijgerlelies gekocht en nu, laat op de avond, begonnen ze hun geur af te geven. Hij nam een slokje van zijn borrel. Het was niets voor haar om bloemen in huis te hebben die hun zoete geuren aan de leegte zouden verspillen als zij weg waren.

Hij koos een cd uit. De oorschelpen van zijn koptelefoon waren met een L en een R gemarkeerd geweest, maar de letters waren bijna geheel weggesleten. Hij schoof hem op zijn hoofd. Hij zette het volume nog hoger, ook al was de muziek luid en duidelijk te horen. Hij nam nog een slok en liet, genietend, het peil verder zakken. De whiskey was van goud en de facetten van het geslepen glas waren van zilver. Hij sliep er goed op – de hele nacht door – zodat hij in de ochtend klaar was om in actie te komen. Er was niets vervelender dan je rot voelen als je op vakantie ging. Natuurlijk had hij nog wel een paar van deze jongens nodig om weg te zakken.

De koptelefoon sloot hem af van de wereld daarbuiten en soms voelde hij zich, zelfs hier op de bank, kwetsbaar. Iedereen kon achter hem de kamer in sluipen – zelfs al zat de voordeur op slot en waren alle ramen vergrendeld. Was dat nog een overblijfsel van Belfast? LOYALISTISCHE MOORDBRIGADE DOODT GEPENSIONEERDE KATHOLIEKE ARCHITECT IN SCHOTLAND. Hij kon van achteren gewurgd worden. Daar ga je met je verdedigbare ruimte. Hij zette het volume nog hoger. Wat een heerlijke herrie – met de blazerssectie die voluit ging en de bonkende pauken. Hij feliciteerde de componist en de musici met frequente slokjes van zijn borrel. Toen was er een heftige flits. Even dacht hij dat het de bliksem was – of een explosie.

‘Gerry.’

Hij keek op. Stella stond in de deuropening met haar hand op de lichtschakelaar. ‘Sorry,’ schreeuwde Gerry boven het lawaai van de muziek uit. ‘Mijn schuld.’ Hij sprong overeind en griste de koptelefoon van zijn hoofd. Het was al eens eerder gebeurd, maar zelfs hij keek nu verbijsterd bij het horen van het volume in de kamer.

‘Holy fuck.’ Hij boog zich voorover en zette de grote luidsprekers uit.

‘Ik weet niet wat erger is – die uitdrukking of het kabaal,’ zei Stella. ‘Als je uiteindelijk liever alleen woont, dan ben je op de goede weg.’

‘Sorry, ik had het niet in de gaten.’

De stilte keerde terug in de kamer op de blikkerige geluidjes na die uit de koptelefoon om zijn nek kwamen. ‘Ik had geen idee …’

‘Je beschadigt je oren nog. Zij van hiernaast zullen komen klagen. Het is half een,’ zei Stella. ‘En we moeten vroeg op.’

‘Is alles ingepakt?’

‘Waar heb je het over? Ik probeerde te slapen.’

‘Hoe lang stond je daar al?’

‘Een minuut of zo.’

‘Waarom zei je niks?’

‘Je zou me niet gehoord hebben,’ zei ze. ‘Ik wilde je niet aan het schrikken maken, misschien een hartaanval bezorgen. Dan zou ik niemand hebben om mee op vakantie te gaan.’

‘Ik kom zo,’ zei hij.

Ze ging terug naar bed. Hij schonk zichzelf nog een whiskey in.

‘Niet meer dan een drupje.’

Maar hij schonk er nog een drupje bovenop. Twee drupjes zijn samen een grotere drup. De wereld leek alleen dronken of nuchter te kennen. Maar hoe zat het met alles daartussen – het spectrum, de subtiele gradaties? Met de eerste borrel komt er wat afstand – een gerichtheid op een andere wereld – zoals het strijken om de knoopjes op een overhemd heen, het gladstrijken van rimpels. Stella zou hem uitlachen. ‘Jij hebt nog nooit van je leven iets gestreken. Je zou jezelf alleen maar branden. Om nog maar te zwijgen van het hemd.’ Maar hij had genoeg gestreken om dat te weten. De scherpe punt die rondsnuffelde, de stof die glad werd in de hitte. Nog meer drank en hij begon te zweven. Zijn vleugels uit te slaan, opstijgend op de thermiek van de eerste paar glazen. Daarna maakte hij los wat vastgebonden was. Bevrijdde hij wat in de val zat. Hij begon scherper te luisteren. Meer te zien. Meer lief te hebben. Morgen zouden ze opnieuw vertrekken. Een midwinter break. Hoe bevoorrecht! Ondanks het feit dat hij jaren geleden met pensioen gegaan was, was zijn leven doorspekt van regelmatige bezoekjes aan plekken over de hele wereld, die aan vakanties deden denken. Een praatje hier, een paper daar. Architectuurjurist, iemand die eerbewijzen werden toegekend, die bonussen incasseerde. En doorgaans stond hij erop dat Stella hem vergezelde.

***

Hij werd wakker. Bijna stikdonker, maar niet helemaal. Zijn mond was droog en zijn neus koud. Zijn ogen pasten zich aan. Flauw waren de contouren te zien van de dichtgetrokken gordijnen – buiten was het wat minder donker. Het moest zo tussen vijf en zeven zijn. Elke keer dat hij wakker werd volgde hetzelfde stomme debat – stond hij wel of niet op om naar de wc te gaan? Hij wist dat hij niet meer in slaap zou vallen als hij niet ging. Hij schoof het beddengoed opzij, ging overeind zitten en nam een slok water. De slaapkamer leek wel een koelkast. Het geluid van Stella’s regelmatige ademhaling. Hij stak zijn voeten in zijn sloffen en ging staan. Plotse kroonluchters in de lucht. Eventjes. Allemachtig, hij dacht dat ze weg waren. Spinbliksems van licht, vonken, flitsen. Voorbode van een beroerte. Hij schoot uit zijn sloffen en ging weer onder het dekbed liggen. Het kon ook iets anders zijn. Het gevolg van excessief drankgebruik? Hoe veel was te veel? Hij wist dat hij zijn gezondheid aan het ondermijnen was. Hij wist dat wat hij deed niet goed voor hem was. Hij had zich voorgenomen na oud en nieuw te stoppen. Maar nu nog niet, o lieve god, nu nog niet. Hij had zijn opticien over de sterretjes verteld – de laatste keer dat ze zijn ogen had getest voor een nieuwe bril. Hij had zijn oude bril achter zijn zitvlak laten liggen en ook al had hij een etiketje met zijn naam en adres in de koker geplakt, niemand was zo aardig geweest de bril terug te sturen. Wat hadden ze eraan? Alle brillen waren op sterkte. Als iemand zijn bril droeg zou hij geen moer zien.

‘Beter of slechter?’ vroeg de opticien.

‘Beter.’ Er werd een andere lens in geschoven.

‘Beter of slechter?’

‘Slechter.’

Hoe dan ook ging het hem nog eens honderd en twintig pond kosten.

‘Als u uw kin hier even op wilt leggen …’

‘Op de kinsteun?’

‘Ja.’

Het staren in de ogen van de vrouw, de angst dat ze zijn oudemannenadem zou ruiken nu hij zo vlakbij was. Een glimp opvangen van zijn eigen netvliesaderen als bloedrode bomen in de winter. Een déjà vu van de biechtstoel, de nabijheid van het luisterende gezicht. Hoe lang is het geleden sinds je laatste oogmeting, mijn kind? Alleen of met anderen? Beter of slechter? De opticien wuifde zijn zorgen over de kroonluchter weg – die krijgt iedereen op uw leeftijd, zei ze. Dat komt doordat u te snel gaat staan.

Hij moest nog steeds naar de wc. Uit bed opstaan, overeind komen, langzaam dit keer – zonder noemenswaardig vuurwerk – voortschuifelen op weg naar de deur. Hij weet hoe hij door zijn huis moet lopen in het stikdonker. De klink zo omlaag duwen dat hij niet klikt en Stella wakker maakt. Hij ging met een boogje om de gereedstaande, gepakte koffers de gang door. De lucht in de wc was koud, hij prikte zelfs. De cv stond normaal zo afgesteld dat hij om acht uur aansprong. Maar mevrouw zal hem wel uitgezet hebben omdat ze weggingen. Weinig zinvol om te stoken zodat de inbrekers het lekker warm zouden hebben. Ontbijten in je jas, met de mist die van je thee af golft. Terwijl hij in de pot waterde sloot hij zijn ogen en bleef zo goed en zo kwaad als het ging doorslapen.

Misschien had zijn dokter wel iets anders te melden. ‘Jazeker, spinbliksems zijn de onvermijdelijke voorboden van een beroerte. Ook hypochonders gaan dood, hoor.’

Hij drukte op de spoelknop en liep terug door de gang. Van achter de deur van de studeerkamer kwam een zwakke gloed. De ruimte was donker op de knipperende gekleurde lichtjes na van de router en de verschillende randapparaten en extensies. Een kermis, leek het wel. Stella moest eerder op zijn geweest, toen hij in zijn eerste slaap verzonken lag. Hij ging voor het scherm zitten. Ze had iets online zitten checken en niet goed afgesloten. Ze was erg slecht in het uitwissen van haar sporen. Op het scherm was een onuitspreekbare naam gemonteerd over een grasveld, omringd door bomen en huizen in de zon. Midden op het grasveld stond een religieus beeld. Leek een beetje op het Heilig Hart. Daaronder de woorden: ‘Het kan soms moeilijk zijn de poort te vinden maar als je die vindt, ga er dan doorheen en je belandt in een andere wereld.’

Omdat ze weggingen sloot hij de computer af. Toen was alles koud en donker. Hij rilde en stond op uit de stoel.

In de slaapkamer werd met lange en trage ademteugen ademgehaald. Hij liep naar zijn eigen kant. In zijn afwezigheid was ze naar het midden opgeschoven. De warme grot met de persoon die zacht in het midden lag. Zijn kussens leken op natuurlijke wijze aan te sluiten in de kloof tussen zijn wang en schouders. De grot rook lekker naar katoen. Hij voegde zich naar haar houding. Haar hiel tegen zijn wreef, knie tegen knieholte, billen tegen schoot. Ze waren als een stel zachte, ineen gestapelde stoelen. Eventjes staakte de rustige ademhaling. Ze was zich zijn komst bewust en drukte zich achterwaarts tegen hem aan. Hij sloeg bij wijze van antwoord zijn arm om haar heen. Haar pyjamajasje was omhooggekropen en zijn nu koele vingers raakten per ongeluk het litteken op haar buik aan. Hol als een tweede navel, een huidplooi. Van voren en van achteren was ze getekend.

‘Blijf af,’ zei ze.

Ze liepen, naar een taxi uitkijkend, allebei met hun jas aan op en neer in het appartement. Het was een grote Victoriaanse etagewoning met gestuukte rozetten tegen het plafond en eierlijsten. Toen ze er net introkken had Gerry gezegd dat de plafonds hoog genoeg waren om er giraffen te houden. Het appartement lag op een hoek zodat ze uitzicht hadden op twee straten. Om het gebouw heen bevond zich een smalle groenstrook met struiken en groene bodembedekkers. Stella had van haar wandelingen in het bos plantjes mee teruggebracht – ze zag er geen been in om een soeplepel en een plastic zakje mee te nemen. Een zwikje van haar sneeuwklokjes was net gaan bloeien, later zouden de geïmporteerde campanula en narcissen zich aandienen.

Gerry stond in de slaapkamer de verklikker van glas te inspecteren die daar over een barst in de muur was gemonteerd. Er werd beweerd dat het gebouw door mijnbouw in het verleden aan het verzakken was. Je had de normale verzakkingscheuren waarbij de binnenmuren in de loop van de eeuw ten opzichte van de buitenmuren waren bewogen. Bij dergelijke naden was het behang los gaan hangen en gaan rimpelen. ‘Een beetje zoals wij,’ zei Stella. ‘Niet alleen honden gaan op hun baasjes lijken.’ Af en toe kon je midden in de nacht het cement omlaag horen kruimelen tussen de muur en de raamkozijnen. ’s Ochtends zag je soms roet en vuil uit de schoorsteen op de haardtegels.

‘En?’ Stella kwam de kamer in. ‘Zie je al iets?’

‘Geen beweging. Kijk zelf maar.’ Hij wees naar de verklikker.

‘Ik bedoel de taxi. Aan dat ding kan ik niet eens zien of er een aardbeving is geweest of niet,’ zei Stella.

‘Heb jij de paspoorten of ik?’

‘Alles zit in je schoudertas,’ zei ze. ‘Waar je het zelf in gedaan hebt.’

De taxi was nu zes minuten te laat.

‘Als ik naar een of andere vervelende architectenbijeenkomst zou gaan was hij vijf minuten te vroeg geweest.’

‘Rustig nou maar, Gerry.’

Hij trok alles uit de schoudertas en legde het op het bed terwijl zij toekeek. Zijn mobiel, paspoorten, tickets, zowel die van hem als die van haar, betaalpassen, medicijnen. Zij controleerde in haar handtas of haar toiletzak erin zat, portemonnee, oogdruppels, kunsttranen, een half rolletje Werther’s Original, het mapje met gezinsfoto’s, haar bureauagenda, haar mobiel.

‘Allemensen, je bureauagenda?’ Gerry rolde met zijn ogen.

‘Voor telefoonnummers,’ zei ze.

‘Wie kennen we dan in Nederland?’

Ze negeerde hem en ging verder met onder in haar handtas te rommelen. ‘We kennen mensen hier maar niet hun telefoonnummer. Er kan zich een noodsituatie voordoen. Heb je aan je shampoo gedacht?’

‘En de conditioner. Precies 25ml van allebei. Antiroos terrorisme.’

‘Wat is het maximum?’

‘100ml van beide.’

Hij droeg een rode angorasjaal. Dichtgeknoopt om zijn hals. Hij bekeek zichzelf in de passpiegel. ‘Iemand zei dat ik er hier flamboyant mee uitzag.’

‘Wie?’

‘Ik hou niet van flamboyant.’

Hij liep naar de garderobe en vond er een marineblauwe sjaal. In de kamer bekeek hij zichzelf opnieuw.

‘Iets tussen flamboyant en saai in,’ zei hij.

Stella hield hem op armlengte afstand. ‘Je zou een andere knoop kunnen proberen. Een Oxford, misschien.’

‘Hebben knopen namen?’

‘De choker bijvoorbeeld of de rozet.’

‘De laatste is een term uit de bouwwereld.’

Ze maakte de knoop los en begon er een andere, meer gecompliceerde in te leggen. ‘Ik kan het niet bij jou – alleen bij mezelf.’ Ze draaide hem om tot hij zich voor de spiegel bevond en ging toen op haar tenen achter hem staan.

‘Beetje lager,’ zei ze en ze drukte op zijn schouders. Hij zakte door de knieën en bleef zo staan tot de knoop erin zat.

‘Jij weet alles van termen uit de bouwwereld, Gerry.’

‘Het is verdorie mijn beroep.’ Hij begon aan de sjaal te friemelen, trok aan het langste uiteinde – de knoop liet los. Hij knoopte hem zoals hij dat altijd deed.

‘Wat jij wil,’ zei ze en ze liep weg.

‘Ik ga die taxi bellen.’ Hij liep de studeerkamer in en nam de hoorn van de haak.

Hij hoorde het geluid van een stofzuiger. Hij keek de gang in. Stella duwde de steelstofzuiger heen en weer over het tapijt. Ze zag zijn hoofd naar buiten steken. ‘Hij is onderweg, meneer,’ schreeuwde Stella.

De stem aan de andere kant van de lijn zei: ‘Hij is onderweg, meneer.’

‘Dank u.’ Gerry zette de telefoon weer op de basis. ‘Wat ben jij aan het doen?’

‘Er lag hier wat zwarts.’ Ze knikte even naar het tapijt. ‘Dat zeggen ze altijd.’

‘Wat?’

‘Hij is onderweg, meneer.’

‘Dus je wilt het netjes hebben voor iedereen die hier inbreekt?’

Stella zette het gejank af en wond het snoer op. Ze liep naar de voorkamer en kwam er weer uit met een zwarte plastic zak in één hand en een bos tijgerlelies in de andere. Ze gooide ze in de zak en bond hem dicht.

‘Doe ze naar buiten,’ zei ze.

Gerry deed wat hem gezegd was. Hij liep opnieuw naar het raam.

De taxi zette hen een enorm eind bij de hoofdterminal vandaan af. Toen ze de chauffeur vroegen waarom daar zei hij: ‘Regels. Sinds er een autobomaanslag op het vliegveld is gepleegd.’

Hij tilde hun grote koffer uit de kofferbak en zette hem voor Gerry neer. Stella haalde die van haar eruit en ze trokken gelijktijdig hun handvat omhoog. Samen begaven ze zich op weg met hun koffers grommend achter zich aan.

De riem van Gerry’s schoudertas sneed als een kaasdraad in zijn vlees. Ze naderden de hoofdterminal, veilig afgeschermd achter roestvrijstalen paaltjes.

‘Dit moet miljoenen gekost hebben,’ schreeuwde Gerry boven het lawaai van hun koffers uit. ‘En wat zal een bomaanslagpleger ervan weerhouden op een motor tussen die paaltjes door te rijden?’

Bij de hoofdingang stonden drie of vier mensen te roken achter een plastic heg. Buitengesloten als lepralijders. Binnen keek Stella op de monitors en ze sloten achter de juiste rij aan. Elke keer dat de rij een stukje opschoof, duwden zij met hun voeten hun bagage naar voren.

‘Hij gaat niet weg zonder ons,’ zei Stella tegen hem.

‘Ga daar maar niet vanuit. Iedereen heeft hier meer bagage dan gezond verstand.’

Eindelijk waren ze door de security check – nadat de beveiligingsmedewerker Gerry’s shampoo en conditioner had weggegooid. Vloeistof in open verpakkingen was niet toegestaan.

‘Zeiden ze nog iets over je graaflepel?’

‘Die heb ik niet altijd bij me. Alleen bij het wandelen.’

Zij lette op hun spullen en Gerry ging even door de taxfreeshop. Alleen parfum. En reclame voor parfum. De hele winkel rook naar het spul. Slanke, in het zwart geklede verkoopsters boden aan er wat van op omgekeerde polsen te spuiten. Gerry bedankte.

Hij kwam aan bij de sterkedranksector. Stella had hem gezegd niks te kopen. Ze zei dat een fles van zijn Ierse lievelingswhiskey goedkoper zou zijn in Amsterdam. Hij noemde het de Vriend Aller Reizigers. Omdat het een man hielp weg te zakken tot hij in slaap was. Maar wat drank in Amsterdam kopen betrof waren er te veel onzekere factoren. Verkochten ze het in de supermarkt? Hadden ze er slijterijen? Misschien hanteerden ze er hetzelfde systeem als in Noorwegen of Canada en moest je naar een overheidsslijterij die, als hij het zich goed herinnerde, alleen tijdens kantooruren open was. Hij kon maar beter nu een fles aanschaffen. Hier waren ze in ieder geval te krijgen. Hij probeerde een fles Jameson te kopen maar het meisje vroeg hem naar zijn boardingpass. Hij zag van de koop af en stampte weg, terug naar de plek waar Stella zat.

‘Wat is er?’ vroeg ze.

‘Ze willen mijn boardingpass.’

‘Wie?’

‘Ik weet haar naam niet. Ene Deirdre uit Airdrie of zo.’

‘Neem wat Werther’s voor me mee – als je eraan denkt.’

Hij pakte zijn boardingpass en zijn paspoort voor het geval dat. Het meisje schoof de fles in een net van wit schuimspul voor ze hem in een plastic zak stopte.

‘Waarom moest je mijn boardingpass zien?’

Het meisje glimlachte. Ze sloeg de aankoop aan op de kassa en overhandigde hem de tas. ‘Voorschriften.’

Samen met andere mannen in een urinoir staan bracht hem van slag. Hij gaf de voorkeur aan een hokje. Hij zette zijn fles whiskey naast zich neer om zijn handen te wassen. Zelfs in de plastic tas maakte hij een rinkelend geluid op het marmer. De droger was van een nieuw ontwerp en extreem krachtig – een brullend supersonisch kabaal waar hij zich rot van schrok. Het vel op de rug van zijn handen rimpelde helemaal.

Er kwam een man binnen met zijn zoontje. Gerry keek naar hen in de spiegel. De vader liep op de pisbakken toe en het kind wilde achter hem aan komen.

‘Blijf daar,’ zei de vader. Het kind deed wat hem gezegd werd. Maar even later ging hij onder een van de handdrogers staan en meteen begon die te razen. Met een luide brul blies het ding hete lucht op zijn hoofd. Zijn haar golfde en wapperde alle kanten op. Het ventje schreeuwde het uit van angst. Hij wist niet waar hij zo snel naar toe kon. Gerry stapte naar voren.

‘Er niks aan de hand met ’m, niks aan de hand,’ schreeuwde de vader boven het lawaai uit. Je kon echter niet om de tranen en de paniek van het kereltje heen terwijl hij de longen uit zijn lijf schreeuwde.

Gerry ging op zijn hurken zitten om op dezelfde hoogte te komen, sloeg een arm om het kind en klopte op zijn ruggetje tot zijn vader klaar was. Maar de jongen wrong zich los, naar zijn vader toe. De vader glimlachte en tilde hem op – hij raakte de bovenkant van zijn hoofd aan om te voelen of die heet was. ‘Niks aan de hand. Je bent gewoon geschrokken. Het was alleen maar een hoop lawaai.’

Gerry trok een meelevend gezicht.

‘Och, het arme ventje,’ zei hij. En toen tegen de vader. ‘Ik heb zelf een kleine man van die leeftijd. Een kleinzoon. Je kunt ze niet genoeg beschermen.’

‘Hij heeft niks, hè man?’ zei de vader en hij helde even naar achteren. Het kind hield op met huilen maar was van slag en verlegen omdat hij het middelpunt van de aandacht was in een toiletruimte vol volwassen mannen. Hij duwde zijn neus in de nek van zijn vader terwijl ze achterwaarts naar buiten gingen.

Gerry kocht een rol Werther’s Original bij WH Smith. Hij zou doen alsof hij hem vergeten was. En haar dan vlak voor het opstijgen verrassen.

In de gigantische hal vouwde Gerry onder het lopen zijn handen ineen achter zijn rug. Hij staarde omhoog naar het plafond van de nieuwe aanbouw.

‘Hé,’ zei hij en hij ging naast Stella zitten.

‘Wat heb je gekocht?’

‘De Vriend Aller Reizigers.’

Ze rolde even met haar ogen. ‘En mijn Werther’s?’

‘Ben ik vergeten.’

‘Voor een potje misère stuur ik jou erop uit, dat is een ding dat zeker is.’

‘Heb je nog genoeg voor de reis, denk je?’

‘De laatste uit het rolletje.’

Gerry rekte zich uit en legde zijn handen achter tegen zijn hoofd. Hij vertelde haar over de peuter en de handdroger.

‘Designers en architecten moeten hun verantwoordelijkheid nemen met dat soort spullen,’ zei hij. ‘Het is gewoon een slecht ontwerp en dat zou niet mogen.’

‘Het arme kereltje,’ zei ze keer op keer.

‘Ik hield hem vast tot zijn vader klaar was bij het urinoir.’

‘Ik hoef niet alle details te horen,’ zei Stella. ‘Jouw beurt om het fort te bemannen.’

‘Dus heb ik tijd over,’ zei Gerry. ‘Waar is de krant?’

Ze wees ernaar, kwam overeind en slenterde weg. Hij volgde haar met zijn ogen. Ze ging het taxfree gedeelte in. Het was een enorme promenade en zij zag er, aan de andere kant daarvan, minuscuul uit. Architectuur ging over de maat der dingen, in vergelijking tot de mens. Hij sloeg zijn krant open en begon te lezen.

Ze kwam sneller terug dan verwacht.

‘Er staat boarding.’ Ze liepen zo’n tien tot vijftien minuten door de van vloerbedekking voorziene gangen. Stella merkte op: ‘Als je tegen onze ouders had gezegd dat ze ooit vloerbedekking per kilometer zouden leggen, zouden ze je niet hebben geloofd.’

Het vliegtuig stond, op zijn beurt wachtend, te bulderen op de startbaan. Stella had vooral een hekel aan stijgen en dalen – die race om snelheid te maken, het loslaten van de grond en dan aan het einde van de vlucht de bonk van al die tonnen aan vliegtuig die de aarde raakten. De manier waarop de vleugels schudden en openklapten alsof ze kapot waren, gevolgd door het gebulder van de straalomkering. Nu sloot ze haar ogen en greep de leuning beet. Gerry legde zijn hand op de hare. Hij tikte zachtjes een ritme op de rug van haar hand om haar te kalmeren.

‘Wat is dit?’ vroeg Gerry.

‘Polsbandjes.’

‘Waar heb je die vandaan?’

‘Uit de taxfreeshop.’

‘Wat moeten die doen?’

‘Zorgen dat ik niet misselijk word.’

‘Hoe dan?’

‘Drukpunten.’ Ze liet hem een wit knopje zien dat haar pols aan de binnenzijde raakte. ‘Hij drukt hier tegenaan – naast het punt om je hartslag op te meten – hij laat de misselijkheid overgaan. Ik heb er in het verleden veel aan gehad. Op veerboten. Weet je nog?’

‘Moet je horen. Ik vlieg al jaren en ik heb nog nooit iemand zien overgeven. Alleen een keer een knul, die waarschijnlijk een portie bedorven oesters en een riskante hoeveelheid stout tot zich had genomen voor hij aan boord ging. Je kunt beter een rozenkrans bidden. Met een speciale intentie.’

‘En die is?’

‘O, God, zorg dat ik op deze vlucht niet hoef over te geven.’

Stella glimlachte en zei: ‘We baden altijd de rozenkrans in de auto onderweg naar een dansfeest.’

‘Dat meen je niet.’

‘De chauffeur was een stuk ouder dan wij, maar een aardige vent. Deed het voor het benzinegeld. Hij deelde onder het rijden een rozenkrans rond.’

‘Arme, hitsige jongens die naar het feest gingen, geld neertelden en als gekken aan het rondhopsen waren terwijl jullie op de weg ernaartoe de rozenkrans zaten te bidden?’

‘Ierland in de jaren vijftig.’

‘Was er ooit iemand wagenziek?’

‘Nooit.’

‘Dus kun je veel beter de rozenkrans bidden dan je geld verspillen aan van die domme armbandjes …’

‘Polsbandjes. Bandjes om je arm zorgen ervoor dat je niet verdrinkt.’

Gerry haalde de rol Werther’s tevoorschijn. ‘Wilt u een snoepje voor vertrek, mevroj?’

‘Je zei dat je ze vergeten was.’ Ze haalde nog een rolletje Werther’s tevoorschijn. ‘Dus heb ik mijn eigen rol gekocht.’

‘Wat ben je toch georganiseerd.’ Gerry stopte de snoepjes terug in zijn zak.

Het geluid van de vliegtuigmotor klonk steeds hoger en de machine schoot over de startbaan, hen tegen hun rugleuning aan drukkend. Toen hield het landingsgestel op met zijn gerammel.

‘We zijn vertrokken.’

Stella glimlachte en deed haar ogen open. ‘Heb je een boek meegenomen?’

‘Ik ben op vakantie.’

Ze nestelde zich stevig in haar stoel. ‘Ik kijk er echt naar uit,’ zei ze. ‘Er zijn wat dingen die ik wil doen.’

‘Zoals?’

‘Dat is mijn zaak.’

Gerry floot alsof er iets mysterieus zat aan wat ze zojuist gezegd had. ‘Ik ook hoor.’

‘Dus hoeven we ze niet per se samen te doen.’ Ze vertrok haar gezicht tot een overdreven glimlach.

‘Waarom zijn we niet ergens heen gegaan waar het warm is?’ zei hij. ‘Naar een andere hemisfeer in de buurt of zo?’

‘Te veel gedoe.’

Het vliegtuig steeg en begon te schudden toen ze een wolk in vlogen. Weer legde hij zijn hand op de hare.

‘Hoe komt het dat jij zonder mij in Amsterdam was?’

‘Een conferentie. Van leraren.’

‘Wanneer was dat?’

Ze haalde haar schouders op. ‘Ergens in de jaren tachtig meen ik. Nou ja, ik dacht dat het leuk zou zijn. Om mezelf eraan te herinneren.’

‘Dat is wel een behoorlijk uitgewerkt staaltje storyboarden.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Vooruitplannen. Alles in kaart brengen. De manier waarop je wil dat de dingen zullen gaan.’

‘Storyboarden?’

‘Dat is een filmterm. Ze tekenen eerst een stripverhaal – en dan filmen ze dat. Het is een manier om precies te beschrijven wat je wilt dat er gebeurt.’

‘Dat vind ik een leuk woord,’ zei Stella.

De vlucht duurde niet lang. Stella maakte twee kruiswoordraadsels. Cryptogrammen, allebei. Een in de ochtendkrant, de ander, die ze in haar bureauagenda had bewaard, uit de zondagskrant geknipt. Ze had een theorie over kruiswoordraadsels: dat ze haar geestelijk fit zouden houden tot op hoge leeftijd. Ze noemde ze push-ups voor de hersenen.

Het vliegtuig draaide op zijn zij en ze konden Amsterdam onder hen zien liggen.

‘Het was lente de laatste keer,’ zei Stella. ‘We vlogen over tulpenvelden. Vanuit de lucht leek het wel een pas geopend pak boetseerklei: allemaal rijen en richels. In felle kleuren.’

‘Nu ziet het er erg grijs uit.’

‘Als het regent lijkt een dutje me wel fijn als we bij het hotel zijn aangekomen.’

‘Midden op de middag?’

‘Afgelopen nacht heb ik geleerd wat een slechte nachtrust inhoudt.’

‘Hè?’

‘Wakker liggen. Jij met je muziek,’ zei ze.

‘Je gaat thuis nooit ’s middags naar bed.’

‘Als je van huis bent, is alles anders.’

Het eerste wat ze in het luchthavengebouw roken was de geur van bloemen. Hyacinten in januari.

Stella pinde wat geld bij een automaat in de muur, nadat ze de wisselkoersen gecontroleerd had. Het ding gaf alleen grote coupures uit en ze sputterde even afkeurend. Ze gaf Gerry de helft en hij schoof de biljetten in zijn portefeuille. Terwijl ze naar de trein liepen wees Gerry op haar polsbandjes.

‘Die kun je nu wel afdoen.’

‘Ze houden me lekker warm.’ Stella hief haar gezicht naar het enorme mededelingenbord.

‘Kijk.’

‘Naar wat?’

‘Europa,’ zei ze. ‘Voel jij dan niks kriebelen? Om op hetzelfde stuk land te zijn? Rome, Warschau, Berlijn, Praag. Moskou zelfs. Je kunt een trein nemen …’

‘Eerst maar eens naar Amsterdam.’

Het bord veranderde met een hoop kabaal en geklepper van afzonderlijke letters, en binnen de kortste keren trilde het hele bord en sprong alle informatie een regel omhoog.

‘Dubbeldekkertreinen,’ zei Gerry.

‘Wat ben je soms toch een jongen.’

Ze vonden een plekje in een lege coupé en installeerden zich.

‘Welke kant gaan we op?’

Gerry wees. Stella veranderde van zitplaats.

‘Je bent een vooruitziende vrouw.’

‘Altijd geweest.’

De trein trok op en reed het station uit. Het was grijs buiten en het regende. Stella wurmde haar handen uit de polsbandjes en stopte die in haar tas.

‘We kunnen beter in een taxi springen,’ zei ze. ‘Het kan rond het station nogal onguur zijn. De laatste keer moesten we onze koffers tussen junkies en nietsnutten door zeulen. In een tijd dat koffers nog geen wieltjes hadden.’

‘Het gaat allemaal veel te voorspoedig,’ zei Gerry. ‘Dat is een slecht voorteken.’

Op het Centraal Station tripten duiven voor hen langs. Ze koerden en versnelden hun tempo om bij hen uit de buurt te komen. Gerry bleef staan om ze eens goed te bekijken.

‘Heb je ooit hun klauwtjes gezien?’

Stella schudde haar hoofd, nee.

‘Ze zijn bijna allemaal misvormd. Op Glasgow Central is het hetzelfde verhaal. Rode, gebalde vuistjes, ontbrekende tenen, rondrennen op hun knokkels …’

Voor hen vlogen een paar vogels op en ze voelden de wind van hun vleugels toen ze langskwamen. Gerry dook, de ziektekiemen indachtig, ineen.

Gerry betaalde de taxichauffeur. Vanuit het niets toverde Stella een paraplu tevoorschijn en ging door de regen voor het hotel in, haar koffer de trappen op sleurend naar de hoge draaideur. De receptionist die hen incheckte sprak goed Engels.

‘Misschien wilt u alleen op pad?’

Ze kregen twee plastic kaarten bij wijze van kamersleutel. De portier stak zijn hand uit naar hun koffers maar Gerry zei: ‘Dat hoeft niet, we redden ons wel.’

In de lift keek Gerry toen de deuren dichtschoven op het papieren envelopje met de kaart.

‘Drie negen zes,’ zei hij.

Ze drukte op de knop en toen de lift begon te bewegen kusten ze elkaar. Het was een gewoonte van hen geworden elkaar eventjes te zoenen, wanneer ze alleen in een lift stonden. Tussen twee verdiepingen in.

‘Zo gênant, om iemand tot sloof te bombarderen.’

‘Gerry, dat is zijn baan.’

‘En dan is er de fooi. Hij zou daar maar verwachtingsvol blijven staan.’

Op hun verdieping volgden ze de pijlen naar het kamernummer. Gerry liet het plastic in het slot glijden en plukte het er weer uit. Het was donker in de kamer omdat de gordijnen dicht waren getrokken. Hij stak de kaart in de gleuf in de muur en zei met donderend stemgeluid, als was hij God: ‘En er was licht.’

Het tv-scherm verwelkomde hen bij hun naam.

‘Hotel Theo wenst u een prettig verblijf toe. Als er iets is wat we kunnen doen om u te helpen, laat het ons weten.’

‘Een gratis drankje zou leuk zijn,’ zei Gerry.

Stella ging allereerst naar het raam en trok de donkere gordijnen opzij. Ze tilde de vitrage op. Hun kamer zag uit op de patio van het hotel. Tegenover hen bevonden zich naar boven en naar beneden ramen, als een kruiswoordpuzzel. Gerry kwam achter haar staan, keek over haar schouder en sloeg zijn armen om haar middel. Onder hen bevond zich een plat dak.

‘Zie je die regen?’ zei Stella. Op het natte dak lag een leeg Gauloisespakje naast het plastic emmertje van een kind.

‘Schitterend,’ zei Gerry.

Stella plaatste de grote koffer op het kingsize bed. De deksel wierp regendruppels op de sprei toen ze hem opendeed. Ze begon uit te pakken. Gerry liep om het bed heen en ging languit op de andere kant liggen.

‘Volmaakt,’ zei hij. ‘Hard als beton. Zachte bedden beloven weinig goeds voor mijn rug.’

‘Vind je deze leuk?’ Ze hield een pakje van Marks & Spencer in cellofaan omhoog.

‘Wat is dat?’

‘Een nieuwe pyjama.’

‘Zwart?’

‘Als de nacht.’

Hij trok een wenkbrauw omhoog en keek naar haar op. ‘Waarom? Leek je dat opwindend – alsof je het bed deelt met een priester?’

‘Priesters zijn over het algemeen onafhankelijk genoeg om hun eigen pyjama uit te kiezen.’

Stella ontdeed hem van de verpakking. Die gooide ze in de prullenbak en ze schoof de pyjama onder het hoofdkussen. In de prullenbak kraakte het tot een prop gevouwen cellofaan zachtjes terwijl het zijn oude vorm probeerde terug te krijgen.

Ze overhandigde Gerry de afstandsbediening.

‘Zoek het Engelse nieuws voor me op.’

Hij begon te zappen terwijl hij naar het veranderende scherm keek en Europese talen hoorde voortkabbelen. Toen was het BBC News te zien. Een verslaggever stond op een strand een man te interviewen die van een hevig op en neer deinende en overladen boot aan land was gekomen. Het Engels van de migrant was gebroken, maar goed genoeg. Achter hem bevond zich een vrouw die een baby vasthield. De verslaggever sloot af met een schouderophalen. ‘Een man en zijn vrouw die met hun kleine zoon van land veranderen om aan de oorlog te ontkomen.’

‘En het gaat maar door,’ zei Stella. Ze droeg haar toilettas de badkamer in. Gerry zag haar weerspiegeling in een spiegel tegenover de deuropening. Ze trok het papier met de dubbele plooi van een stuk zeep en snoof eraan. ‘Ik ga mezelf verwennen met een of twee keer een bad hier,’ riep ze. Ze haalde haar plastic zakje met crèmes, tubetjes en kunsttranen tevoorschijn en plaatste dat op een richel.

Gerry lag nog op bed met zijn schoenen aan toen ze de kamer weer in kwam. Ze schopte de hare uit en ging naast hem liggen met de sprei om zich heen gedrapeerd. Uit haar tas haalde ze haar gids van Amsterdam tevoorschijn en begon erdoorheen te bladeren. Een restaurant ging prat op zijn ‘stevige stoofpotten’. Ze probeerde het op de kaart te vinden maar viel in slaap.

Stella werd wakker van geklop. Op haar horloge zag ze dat ze veel te lang hadden geslapen.

‘Wie is daar?’

Ze deed de deur open. Twee verlegen meisjes in uniform. Ze glimlachten en degene die het dichtst bij de deur stond zei iets in het Nederlands.

‘Engels?’ vroeg Stella.

‘Turn-down service,’ zei een van de meisjes.

‘Bedankt,’ zei Stella. ‘Maar dat kunnen we zelf wel.’

‘Chocolaatje?’ Het meisje dat verder weg stond hield haar een groot bord met minuscule, in goudpapier gewikkelde chocoladereepjes voor. Stella had nog steeds de gids van Amsterdam in haar hand. Ongemakkelijk pakte ze een handvol chocolaatjes met haar linkerhand en knikte om hen te bedanken. Ze sloot de deur met een duw van haar schouder.

‘We hebben zojuist de turn-down service een koekje van eigen deeg gegeven,’ grapte Gerry gevat. ‘Nog meer gedienstigheid, trouwens. Zal ik uw tas dragen, meneer? Zal ik uw beddengoed omslaan, meneer? Wilt u wat chocola zodat uw tanden gaan rotten, meneer?’

Er klonk een klop op een deur verderop in de gang en het hele spel begon in de verte opnieuw. Dit keer in het Nederlands.

Om zeven uur deden ze een sjaal om, trokken een jas aan en zetten hun hoed op.

‘Heb je je plastic sleutel?’ vroeg Stella.

‘Ja.’

‘Als je de kaart uit dat ding haalt gaan alle lampen uit.’

‘Je diploma elektrotechniek komt goed van pas.’

Ze gingen met de lift naar beneden, kusten met getuite lippen. Stella vroeg aan de man achter de balie naar een gelegenheid in de buurt waar je goed kon eten. Voor een redelijke prijs.

‘Houdt u van Aziatisch gekruid eten?’ vroeg de man. ‘Taiwan?’

Ze knikten allebei. Hij haalde een plattegrond van onder de toonbank tevoorschijn en markeerde het restaurant met een kruisje.

‘Hoe heet het?’ vroeg Stella.

De conciërge haalde de schouders op. De vertaling, in drie talen, ging hem boven de pet. Engels, Nederlands, Taiwanees. ‘Het is goed,’ zei hij en hij glimlachte. Ze bedankten hem en draaiden zich om.

Gerry fluisterde half tegen Stella. ‘Je hebt niks aan een plattegrond als je niet weet waar je je nu bevindt.’ Ze draaide zich weer om en zei tegen de conciërge: ‘Hotel?’, en hij zette nog een kruisje op de bladzijde.

‘Sorry,’ zei hij.

***

Buiten was het opgehouden met regenen maar het was bitterkoud. Ze liepen langs de nachtelijke grachten en zij haakte haar arm stevig in de zijne voor de warmte. In het water woelden tal van lichtjes en rimpelingen. Aan de onderkant van de bruggen bevestigde feestverlichting vormde een hoepel met de weerspiegeling ervan. Af en toe geselde een ijzige windvlaag het water en verduisterde het. Gerry keek omlaag.

‘Kom bij die rand vandaan,’ zei ze. ‘Ik krijg er een raar gevoel van.’

‘Waarvan?’

‘Van hoe zwart dat water is. Hoe koud het zou zijn.’

Hij stak zijn elleboog uit zodat ze weer kon inhaken.

‘Het is de gedachte aan zelfmoord daarin – wanneer de dood een verbetering van je situatie betekent.’

‘Hee, zeg, doe eens wat opgewekter. We zijn op vakantie,’ zei Gerry. ‘We gaan ergens eten. Misschien drinken we een glas of twee. En we kwamen zojuist langs een Ierse pub.’

Er klonk belgerinkel en een waarschuwende kreet. Stella keek over haar schouder. Er schoot een meisje op de fiets voorbij.

‘Wauw,’ zei Gerry, ‘moet je haar zien gaan. Dat is nog eens wat.’

Stella keek omlaag naar de markeringen op het plaveisel en toen omhoog naar het figuurtje dat de duisternis in fietste. ‘Dit is een fietspad. Midden op het voetpad?’

De ober die hen bediende was uitgesproken knap en Stella was erg van hem onder de indruk. Hij schudde zelfs haar rood papieren servet uit en hield zijn armen rond haar lichaam terwijl hij het zachtjes op haar schoot liet neerdalen. Zijn Engels was uitstekend. Stella wapperde zich, alsof ze verlegen was, koelte toe terwijl ze tegelijkertijd haar wenkbrauwen optrok naar Gerry.

Het eten was uitstekend en ze deelden een fles rioja – Stella dronk een glas en Gerry maakte manhaftig de rest van de fles leeg. Ze was vol lof over de temperatuur ervan.

‘Hoe lauwer hoe beter,’ zei ze. Hij nam een paar ijskoude Heinekenbiertjes bij zijn voorgerecht.

Toen hij betaalde zag Gerry dat Stella de overgebleven crackers van zijn kaasplank nam, ze in haar servetje wikkelde en in haar handtas stopte.

Om bij de Ierse pub te komen moesten ze een grote weg oversteken. Hij pakte altijd haar hand als ze overstaken, ze had weinig besef van de snelheid van het aankomende verkeer. Bovendien was het zonder meer gevaarlijk om in Amsterdam de verkeerde kant op te kijken. Thuis nam ze als ze alleen was altijd het zebrapad. Maar Gerry vond het vasthouden van haar hand een intiem gebaar – anders dan bij elkaar inhaken. Dit was huid op huid. Een behaaglijk bij elkaar passen. Handen die voor elkaar gemaakt waren.

In de pub vonden ze een leeg tafeltje. De barman had het accent van Dublin en de kroeg stond vol Ierse rommel uit de jaren vijftig. Tegenover hen bevond zich een muur vol Guinnessadvertenties. Kalenders van Ierse schrijvers. Posters van de spoorwegen met Ierse schilderijen erop. Foto’s van de nachtboot van Belfast naar Heysham en Liverpool.

‘Er is een bedrijf dat die hele Paddy-uitrusting levert,’ zei Gerry.

Naast de deur begon een groep musici zich te installeren. Er waren violen, een bodhrán, baarden, en een woud aan microfoons op rechte standaards.

‘Ik vind easy listening muziek soms nogal moeilijk te verteren,’ zei Gerry. ‘Dit zijn echte fiedelaars.’ Ze keken elkaar aan. ‘Stella, je hebt in geen jaren een drankje voor me gekocht.’

‘Ik ben te langzaam,’ zei ze. ‘Je bent altijd als de bliksem bij de bar.’

‘Dan neem ik een whiskey – een Jameson – en ik laat de hoeveelheid aan jou over. Geen enkele genade met ze als ze er ijs in proberen te doen. En wat water erbij.’

Stella pakte haar tasje en liep op de toog toe. Ze kwam terug met in haar handen Gerry’s drankje en een karaf. Gerry tilde zijn glas op en keek naar de hoeveelheid.

‘Een stevige mier pist meer dan dit.’

‘Ik heb om een dubbele gevraagd.’

‘Je leert het wel.’

‘Ik knuffel je dood.’

Ze ging terug naar de bar voor haar Spa rood. Toen ze ging zitten was Gerry zijn whiskey aan het verdunnen.