Monica Vanleke

Take away Kim

Eerste druk

Copyright © Monica Vanleke

Omslag vormgeving Ambilicious Studio | Leon Nolis

Binnenwerk vormgeving Ambilicious Studio

Illustraties Monica Vanleke

Redactie Inanna van den Berg, Ambilicious Uitgever van verhalen

Auteurfoto en bewerking coverfoto Leon Nolis

Copyright © 2017 Ambilicious uitgever van verhalen, Breda

ISBN 978-94-92551-19-1 NUR 301

www.ambilicious.nl

Dit autobiografisch geïnspireerde verhaal is fictief. Alle namen, buiten die van mezelf en de plaatsnamen, zijn veranderd. Elke gelijkenis met bestaande personen en/of situaties berust op louter toeval.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de redactie, noch de auteur, noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.

To R, my first

L, my last

and the alfa’s in between.

And if this ain’t My Everything,

Than Barry, you can put your song in your heavenly White

wings …

In loving memory

†

R, my first love 1961 – 1997

JP, my boss 1942 – 1992

J, my buddy 1947 – 2000

F, my colleague 1954 – 2008

A, my grandma 1908 – 1998

Dodentocht

Stapschoenen? Check.

Regencape? Check.

Mini rugzak? Check.

Drie paar sokken? Check.

Sporttape? Check.

Talk? Check.

Lampje? Check.

Extra sandalen? Check.

Identiteitskaart? Check.

Foto van Henri? Check.

Foto van mijn oma? Check.

Foto van Naffy? Check.

Foto van Jozef? Check.

Foto van JR? Check.

Paraplu?

Gekleed als ninja, mét paraplu, stapte ik naar het station. Met mijn zijden bandana, rode lippen en de zwart-wit gestippelde polka dot sjaal paste ik in een trein naar Parijs. Nee, ik ging niet naar Parijs. Ik ging naar Bornem.

In Mechelen moest ik overstappen. In de laatste wagon, tussen behaarde mannenbenen vond ik een zitplekje. Er bestond geen twijfel: dit was de sectie voor de dodentochters. Iedereen druk in gesprek. Een kerel aan de overkant detecteerde me als de afwijkende chromosoom in de coupé. Onderzoekend nam hij me op. Hij bespeurde de plastic tas met stapschoenen op de grond. Vast voor haar vent? zag ik hem denken. Waar is die kerel?

Mijn hart ging als een gek tekeer. Waar had ik me nu weer ingestort?

De overbuur had me op het idee gebracht.

‘Aan het trainen voor de Dodentocht?’ riep hij toen ik voor de vijfde keer passeerde. Ik bleef maar blokjes om lopen, als een draaimolen die niet kon stoppen. Bewegen moest ik. Blijven bewegen. Tot iets constructiefs me zou invallen. Mijn benen fungeerden als pomp om mijn hart aan de gang te houden. Anders zou het stilvallen.

Dat was dinsdag. De dag erop ging ik naar Bornem. Dit was de deal met mezelf: als ik Bornem te voet haalde, zou ik me inschrijven.

Bij Mortsel ging het mis. Ik nam een straat in de verkeerde richting, kwam aan in Kontich.

‘Altijd maar rechtdoor.’ Een man wees richting Boomsesteenweg in Aartselaar.

Ik kwam een bospad tegen. Vast een kortere route. Dus sloeg ik linksaf. Het was schroeiheet. Mijn handen en voeten waren opblaasbandjes geworden. De verkoeling van de bladeren gaf me terug enige energie.

‘Je moet naar Temse,’ zei een vrouw in Hemiksem. Ze wees het aan op de kaart. ‘Ginder aan de lichten naar rechts. Daar neem je de veerboot.’

Maar Bornem lag links beneden?

‘Geloof me,’ zei ze, ‘alleen daar waar ik zeg kan je het water oversteken. Ik heb het genoeg gedaan.’

Niet al te enthousiast dwaalde ik verder. Het werd al laat. De veerboot waar de vrouw van sprak liet ik links liggen en ik stapte langs de Rupel naar beneden, richting Schelle. Ik zou er toch niet meer op tijd geraken. Waarom vroeg ik eigenlijk de weg als ik toch mijn zin deed?

Tegen alle beweringen in, verscheen er een tweede overzet punt op mijn weg. De boot dobberde uitnodigend in een straal zon tussen twee wolken. Een teken om door te gaan.

Ik zette het op een lopen.

De veerman begroette me opvallend vriendelijk. Die had er zin in. Aan boord moest ik nog twintig minuten wachten. Om het half uur voer hij uit.

De veerman zijn lief kwam hem goeiedag zeggen. Ze gaf hem een natte kus. Een nog prille relatie zo te zien. Om de twee seconden zoenden ze.

De vrouw, midden vijftig, draaide flirterig als een verliefde puber om hem heen. Beetje aan zijn kraag friemelen. Kus. Een denkbeeldig pluisje wegplukken van zijn wenkbrauw. Kus. De haartjes op zijn onderarm in dezelfde richting strijken. Kus. Gegiechel. Kus.

Een bejaarde dame in een broekpak, hemd dichtgeknoopt tot boven, knieën strak tegen elkaar, draaide zedig het hoofd in de andere richting. Van de smakkende geluiden konden we ons niet afwenden. Ze kusten zoals in de eerste geluidsfilms, met veel lawaai. Alleen vogelgepiep ontbrak nog.

‘Je moet dat bij de wortels aanpakken,’ zei hij tegen haar.

Ik probeerde uit te vissen waar ze het over hadden. Als een klein meisje draaide ze lichtjes om haar as, met onschuldig opkijkende ogen, spelend met een lok. ‘Ik laat niet graag aan mijn haren komen.’ Kus.

‘Zal ik het doen?’ vroeg hij. De vrouw blink blink. Daarna meer smak smak.

Magisch wat mannenaandacht met een vrouw doet. Zelfs mijn oma, op haar negentig, lichtte op onder de mannelijke charmes van haar dertig jaar jongere onderbuur. Opschudding in de familie. Een beetje confronterend was het wel, dat niet de eigen familie, die zoveel voor haar deed, maar een vreemde man, onze geliefde oma deed blinken.

Mijn moeder en ik begrepen het wel. Vrouwminnende mannenogen zijn de beste spiegel voor een vrouw. Ze bevatten toverzand dat hen in feeën verandert. Geen vriendinnencompliment, geen feministische zelfhulpgroep kan daar tegenop.

Een halve meter waren we van de kaai. Een sliert bejaarden fietsten de brug af.

De veerman gooide het roer om. De motor, net op gang, pruttelde protesterend.

‘Die gaat terug,’ zei de zedige dame goedkeurend.

Alle mensen zouden verliefd moeten zijn. Misschien zouden we dan wel collectief te laat komen, maar verliefd, doet dat er dan niet meer toe.

Tien minuten voor de loketten gingen sluiten arriveerde ik. Negen uur onderweg geweest. Nu moest ik wel meedoen aan de Dodentocht.

Vrijdag half zeven ‘s avonds. Je kon over de koppen lopen in Bornem.

Mijn pas vertraagde. Een minuut aanschouwde ik de drukte.

Iedereen leek haast te hebben.

Waar ik vandaan kwam stond alles stil. Wat een contrast.

Ik liet me meezuigen door de massa. Ik kwam aan een plein met een grote tent. De terrassen overvol. Mensen zittend, hangend, liggend door elkaar op de grond. Sommigen lieten hun voeten nog luchten.

Achter de tent twee rijen wc-cabines. Daar zou ik dan maar eens mee beginnen.

Ik keek op naar de klokkentoren. Dreigende wolken erachter. Nog twee en een half uur tot het startschot. Besluiteloos keek ik om me heen.

‘Ge kijkt zo verloren, meiske?’ Een grijze man met een geel T-shirt met het opschrift Club dertig plus lachte me toe.

Die schatte ik toch wel ietsje ouder.

‘Ik deed al dertig keer mee,’ wees hij fier op zijn borst.

Ik stond perplex.

‘Florent is de naam.’ Krachtig schudde hij me de hand, alsof hij me daar stiekem een energieshot mee gaf. ‘Traag beginnen,’ klonk de raad. ‘En veel drinken, maar niet té veel.’

Tijd om mijn stapschoenen aan te doen. Zo konden mijn voeten al wennen aan hun vierentwintig uren opsluiting.

Waar waren ze gebleven? Ik rende terug naar de wc-cabines. Welke was het nu weer? Een gil.

‘Oeps, sorry.’

De deur ging terug open. Een vrouwenhand verscheen. Aan haar middelvinger bengelden mijn schoenen.

‘Dank u!’ riep ik tegen een gesloten deur.

Ik zette me op een drempel naast een bloemenperkje en sprong onmiddellijk terug recht. Mijn achterwerk nat. Als een hond die zijn eigen staart probeert te pakken draaide ik om mijn as. De kerel van in de trein kreeg me in het vizier. Verlegen verstopte ik me terug in de schaduw van de toiletten. Misschien moest ik maar al naar de start gaan. De processie met de doodskist zou zo gaan beginnen. Die vijfbeurten kaart was vol. Ik kon geen doodskist meer zien. Wegwezen.

Het was nog wel een kilometer lopen tot aan de start. Hoever zou het zijn tot aan de hemelpoort?

Twee meisjes deelden ballonnen uit. Ik kreeg een groene met een ster erop. Ik maakte hem vast aan mijn rugzak. Op de straatstenen, aan de hoek van een frituur, zette ik me neer en pakte mijn schoenen uit. Verstrooid vergat ik mijn sokken aan te doen. Mijn grote teen ontmoette iets glibberigs binnenin. Argwanend dacht ik aan de vrouw op de wc. Had dat mens in mijn schoen gekakt? Ik schopte het schoeisel weer uit, bijna op het hoofd van een buur die languit lag te rusten. ‘Sorry.’

Een man stapte met een pak friet en stoofvleessaus over mijn benen.

Ik rook aan mijn teen waar gelijkaardige bruine smurrie aanzat.

‘Straks zal je zo lenig niet meer zijn,’ zei Florent die passeerde.

Potverdorie! Dat was slak! Vol gruwel verwijderde ik de moes uit mijn schoen en van mijn teen. Dan tóch nog een slachtoffer gevallen. Genoeg!

‘Dat beslis je zelf niet,’ had de dame op het perron gezegd. ‘Een mens kan meer aan dan hij denkt.’

Als een propje verdriet zat ik daar. Ze was naast me komen zitten. In een jaar tijd had ze negen dierbaren verloren. In mijn geval nog vier te gaan. Er is altijd erger te vinden. Ze gaf me een boek over ‘rouwen’. Het afgelopen jaar was dat in haar tas overal meegereisd.

‘Het wordt beter,’ troostte ze me.

In de verte klonk een stem door een microfoon. Te ver om te verstaan. Iedereen stond op. De lucht vol jachtig ongeduld. Al die voeten wilden eraan beginnen.

Het startschot. Een druppel viel uit de hemel. Alsof het pistool een gat in een regenwolk had gemaakt.

Gejuich en gegil.

De massa kwam in beweging. Een paar duizend kloppende harten, bewegend als één. Dat ze allemaal mochten blijven slaan alsjeblief.

Het was schoorvoetend schuifelen, achter elkaar, zoals gevangenen in een strafkamp.

Na ongeveer een kwartier gingen mijn voeten over de startlijn. ‘Biep,’ zei de machine.

‘Ik biep op de luchthaven,’ zei Henri toen hij terug was van Cuba. De dokters hadden hem een metalen katheter ingeplant om de behandelingen te vergemakkelijken.

We liepen over de Meir en waren aangehouden in een winkel omdat het alarmsysteem was afgegaan. Het winkelpersoneel kon er niet om lachen. Door het misverstand was een werkelijke dief ontkomen.

‘Had ik maar gebiept vóór de kanker zich had verspreid,’ zei Henri.

Volgens mij moesten er signalen zijn geweest.

Bornem verdronk in de regen. Met bakken viel het naar beneden. Regencapes werden boven gehaald. Een bonte kermis, zoveel kleuren door elkaar. Al meteen na de start gingen mensen schuilen onder afdaken. Alle joggingschoenen onder water.

Blij klikte ik mijn paraplu open. Instant geborgenheid.

Zeventien posten waren er te gaan. Die moest je binnen een bepaalde tijd bereiken. Anders vloog je op de bezemwagen terug naar de start. Dat leek me ook wel leuk. De open trucks hadden échte bezems aan boord, als gejat uit een heksenhut.

‘Langzaam vertrekken,’ had Florent gezegd. ‘Maar ook weer niet te langzaam, want dan haal je het niet in tijd.’

Eerst liepen we in een lus om Bornem, een achttiental kilometer. Dat gaf een achterwaarts gevoel. Op sommige stukken splitste de weg en verdeelde de stroom stappers zich over twee paden. Dan ging het tempo even omhoog.

Ik concentreerde me op mijn ademhaling. Langzaam en diep ademhalen, zo hield ik mijn hartslag laag en vond ik mijn eigen tempo. Bij mezelf blijven was de boodschap.

Ik werd overvallen door een claustrofobisch gevoel. Teveel mensen op elkaar. In gedachten visualiseerde ik mezelf in een enorme bubbel. Al bijna onmiddellijk kwam er ruimte rond mij, alsof ik werd geëscorteerd door onzichtbare bodyguards.

In het bos gingen de lichtjes aan en vielen de gesprekken stil. De modderplassen zorgden voor opstopping en brachten iedereen weer samen. Snelle hazen probeerden hier en daar voorbij te steken. Een niet makkelijke taak op die glibberpaden.

Met verstomming keek ik achterom. In het donker met al die wemelende lichtjes waande ik me in een sprookje. Een landschap waarin de dodentochters zich als een reuze tienduizendpoot verplaatsten.

Een blij gezoem ging uit van dit beest met zijn vele stemmen. In mij was het stil. Ik luisterde zelfs niet naar de gesprekken om me heen.

De eerste posten durfde ik amper te pauzeren. Enkel plassen, water mee grissen en doorgaan. Mijn schoenen deden pijn aan mijn enkels.

Post vijf, Ruisbroek, 31,67 kilometer.

Buiten de trip naar Bornem om me in te schrijven, had ik nooit aan een stuk door zo ver gestapt. En dat voelde ik! Hier echter stoppen kon ik niet maken.

De controlepost was op een uitgestrekt terrein opgesteld. Overal lange houten banken. Geen plek vrij. Als ik geen blaren wilde kweken, moest ik nu van sokken wisselen. Ik zette mijn paraplu als afdak over mijn voeten op de grond. Zo gauw ik mijn schoenen uitdeed verspreidde de vermoeidheid zich als een virus. Ze verplaatste zich van mijn tenen naar mijn wreven, naar mijn enkels, naar mijn kuiten, naar mijn knieën, naar mijn dijen, naar mijn liesstreek. Ik gaf mijn voeten een mini talkbeurt, een mini massage en droge kousen. Mijn veters strikte ik wat losser en een gaatje lager om mijn enkels meer bewegingsruimte te geven. Plasje.

Ik was een derde ver. Ik had het gevoel dat het nu pas echt begon, dat dit de opwarming was geweest. Als ik mijn brein zover kon krijgen van dit te geloven…

Op 31,67 jaar zaten Henri en ik middenin het babyproces en hij ook in Emma’s beha en op 1,33 jaar van de diagnose. Ik vroeg me af wanneer de revolutie in Henri’s lichaam was begonnen. Er moest een begin zijn geweest waarbij één cel verdwaalde of achterbleef, of zich uitgestoten voelde, zich beter voelde, zich verveelde, of gewoon speciaal wilde doen. Wat maakte dat ze zich ineens als een gek begon te delen? Wat was de aanleiding geweest? Het overlijden van zijn vader? Mijn misstap? De abortus?

Of gebeurde het zomaar ergens tussen de soep en de patatten, zonder reden?

Was ons verhaal gebrandmerkt al van bij het begin?

Wat als ik mijn naam niet had veranderd? Woorden zijn toverformules met grote scheppingskracht. Elke letter is een universum op zich, een deur naar een andere dimensie. In hoeverre bepaalt een naam iemands toekomst?

Deel I

De ontmoeting

Het begon als een mopje.

‘Hoe heet je?’

‘Monica. En jij?’

‘Henri.’ Witte tanden verschenen. ‘Met een i met een puntje.’

Een preciezerd, dacht ik.

De witte lange jas die hij droeg bij dat perfecte gebit gaf hem de allure van een tandarts. Zijn kameraad, hetzelfde gekleed, kwam erbij staan en checkte mijn vriendin. Ik waande me in een doktersroman.

Hij keek me nu met meer interesse aan.

‘Zo kan ik je niet noemen,’ zei hij ernstig. ‘Mijn moeder heet al Monica.’

‘Dan bedenken we toch iets anders?’ Ik pakte een bierviltje. ‘Mo-nic-a,’ articuleerde ik. ‘Van Nic maak je Mic en dan draai je het om: Cim.’

‘Sim?’

Hij sliste een beetje. Dat maakte hem ‘haalbaar’.

‘Kim!’ verbeterde ik.

‘Als je het met een C schrijft is het Sim.’ Een zelfgenoegzaam trekje verscheen om zijn mond.

Zijn kameraad onderdrukte een lach.

Ik fronste. In gedachten zocht ik woorden met een c. Chocolade, citroen, centrum. Verdorie, hij had gelijk. De bestaande letters van mijn naam omgooien, oké, maar zomaar een vreemde letter binnenbrengen? Dat voelde niet kloppen. Maar Sim?

Dat klonk echt naar niks.

‘Oké, voor Kim met een K. De k van chokola,’ knipoogde ik.

Henri met het puntje op de i knikte goedkeurend.

‘Dan noemen we je Kim.’

En zo eenvoudig als dat veranderde ik in een zucht van identiteit.

In feite wilde ik altijd al iemand anders zijn. In de kleuterklas keek ik op naar Ann. Ann was cool. De jongens dweepten met haar. Op een dag knutselden we een feesthoedje in elkaar. Daarna werd de prinses van het bal verkozen. Alle jongens stemden op Ann. Ann met de korte haren en de narrenmuts.

Ik, met mijn vlechten en kroon, voelde me stom naast haar.

‘Mama, mag ik kort haar?’ vroeg ik ’s avonds. ‘Met een froufrou, met van die happen eruit.’ Ik tekende het voor op een papier.

‘Dat ziet eruit alsof de muizen eraan hebben geknabbeld,’ zei mijn moeder. ‘Na de oorlog, deden ze dat met de vrouwen die hadden meegelopen met de Duitsers.’

Ik begreep het niet. Zoals ze het zei klonk het hebben van kort haar als een straf, een straf die ze me niet wilde geven.

Mijn moeder redde mijn vlechten van de offerbank.

Maar nu werd Henri mijn niet tegen te houden ticket naar een andere ‘ik’.

Die avond na onze eerste ontmoeting huppelde ik naar de Franklin Rooseveltplaats in Antwerpen voor mijn laatste bus. De geur van verandering hing in de lucht. Een bries schudde loszittende bladeren van de bomen.

In gedachten herbeleefde ik ons afscheid.

‘Zaterdag gaan we naar de OK Club.’ Schuins had hij me aangekeken.

Het was een uitnodiging, zonder dat hij er een vraag van maakte.

Ik had mijn best gedaan mijn opwinding te beheersen.

Licht onverschillig, zonder uitdrukkelijk afscheid te nemen, was ik weggegaan. In het passeren, had ik stiekem Henri’s hand aangeraakt, er kort in geknepen. Woordeloos, zonder omkijken, was ik doorgelopen, opgewonden om het geheime signaal dat ik hem had gegeven: ik vond hem leuk.

De nachtelijke rit naar huis glansde ik meer dan de maan. Mijn adem dampte het raam aan. Ik tekende er een hartje in. Close to you van de Carpenters kraakte uit de portable radio van de buschauffeur.

‘De dag dat jij werd geboren beslisten de engelen een droom(vent) te creëren …’

De profetische passage “That is why, all the girls in town, follow you, all around” ontging me.

Wat was ik mijn vriendin dankbaar dat ze me had meegesleurd naar het doopfestijn, ondanks het feit dat ik mijn studies Secretariaat Moderne Talen had stopgezet. Amper een jaar geleden waren wij nog als eerstejaars ingewijd. De herinnering aan de stank van eieren, mosterd en bier was onuitwisbaar. Een nodeloos offer, zo bleek, vermits ik het geen jaar had volgehouden op de nieuwe school.

Pas gestart liep het al mis, alsof mijn brein in één keer verzadigd was. Alles wat ik er aan kennis probeerde bij te persen kotste het genadeloos uit.

Ik wilde maar één ding: datgene waar ik mijn hele jeugd van was weggehouden: jongens. Probleem: in mijn klas niet te vinden. Weinig kerels wilden secretaresse worden. Dat ik als directiesecretaresse of airhostess in een interessante mannenomgeving kon terechtkomen, was een te verre investering.

Marilyn Monroe verwoordde het ooit zoals ik het voelde: “Ik weet dat er voor mij een toekomst is, maar daar kan ik niet op wachten.”

Als je stopt met school,’ zei mijn vader, ‘dan trek ik mijn handen van je af.’

Dat was precies wat ik wenste: eindelijk bevrijd te worden uit zijn ijzeren greep. Ik wilde andere handen op mij.

Een wachttijd van achttien jaar had ik erop zitten. Achttien jaren van tanden bijten en binnen blijven. Mij weghouden van de jongens was mijn pa zoveel waard dat hij, als atheïst, me zelfs naar een nonnenschool stuurde.

Ik gaf me niet zomaar gewonnen. Het leven zat vol ramen en deuren, gaten langs waar je kon uitbreken, openingen naar de vrijheid. En ik was creatief! Ik leerde zo snel fietsen dat ik een boodschap in de supermarkt in Borsbeek, combineerde met een spoedbezoek aan het voetbalveld van Wommelgem, waar enkele vriendinnen met jongens zaten te flirten.

‘Waar bleef je zo lang?’ vroeg mijn moeder als ik bezweet en buiten adem thuiskwam.

‘Er waren maar twee kassa’s open,’ zei ik dan. ‘Keilang moeten aanschuiven!’

Ik voelde me een hele dame dat ik mijn ouders zo om de tuin kon leiden. Elke veroverde minuut persoonlijke vrijheid, snoof ik op als een lijntje cocaïne. Ik verheerlijkte het leven van mijn vriendinnen die alles mochten. Door de restricties toonde de wereld zich aan mij in hoogtepunten, als een slim reisbureau dat droombeelden projecteert om te prikkelen, om te doen verlangen naar méér!

Ik wilde méér. Méér vrijheid, méér liefde, méér avontuur, méér geld. Ik wilde alles wat mijn vriendinnen hadden. Als ik het niet kreeg pakte ik het. Dat liep al gauw uit de hand.

Plaats delict: de supermarkt.

Met een rood hoofd van spanning, liep ik naast de winkelkar van mijn moeder, mijn wintermuts, waar een parelsnoer in verstopt zat, diep over de oren getrokken. Zomaar ineens hadden mijn vingers het juweel mee gegrist. Ik had het gezien bij een model in een modemagazine. Ze droeg de ketting niet om de hals, maar half over één schouder, zoals postbodes hun tas dragen. Ik wilde als die vrouw zijn, te beginnen met dat sieraad.

‘Gek! Idioot!’ klonk het ergens diep in mij, als een onweer in de verte. ‘Wow!’ zei een andere stem bewonderend.

‘Doe dat ding toch af hierbinnen,’ opperde mijn moeder. ‘Je zweet helemaal.’

‘Mijn haar is vettig,’ mompelde ik.

‘Doe niet gek.’ In een onverwachte beweging trok ze de muts van mijn hoofd.

De gestolen ketting haakte zich vast in mijn haar en cirkelde als een pendel naast mijn oren.

‘Wat hangt daar nu?’ Verbaasd bevrijdde mijn moeder het snoer uit mijn haren.

Ik zette mijn onschuldig verrast gezicht op.

‘Je moet beter opletten als je dingen past. Straks zien ze je nog voor een dievegge aan.’ Ze haastte zich naar de juwelenafdeling om de ketting terug te leggen.

Ik dacht dat ik de afgang nooit te boven zou komen. Ik had mijn lesje geleerd, tot het einde van de vakantie althans.

Mijn vriendinnen kwamen gebronzeerd terug van verre reizen. Bij ons was het een rotzomer geweest. Ik zag wit als plattekaas. Ik besloot een kleurtje te stelen uit een potje.

Een oplettende bediende pakte me met een flacon bruin zonder zon.

Gebrek aan boeventalent bracht me terug op het rechte pad.

Geïnspireerd door gevangenisfilms, vulde ik de jaren van kamerarrest in met sport. Touwtjespringen, hoelahoepen, of circus spelen. Ik plooide mezelf in complexe houdingen waarin ik minutenlang bleef liggen. Later ontdekte ik dat dit yoga was en dat de lenigheidsoefeningen me niet alleen fysisch maar ook psychisch flexibel hielden.

Ik boog dan niet voor de wil van mijn vader, wel voor iets daarboven, de wil van het leven noemde ik het.

Als ik niet in een of andere kronkel lag, was ik aan het handwerken. Mijn vingers kenden geen rust. Ik haakte, breide, naaide mijn kamer tot een wollen kasteel. Ik overtrok lampenkappen, kleerhangers, haakte kussens, dekens, bedspreien, breide truien, sjaals, sokken, naaide tassen, kleding. Alles droeg mijn stempel, mijn signatuur. Niets kon ik ongemoeid laten. Geen sprookjesfee hoefde voor mij een jurk te toveren. Ik had een voorraad klaar hangen voor het moment dat mijn prins zou verschijnen.

Kort voor ik Henri ontmoette was ik aangeworven in een boetiek met Oosterse importwaren.

Mijn moeder was in de wolken. Nu had ze net echt een Chinese dochter. Mijn gelige teint en hoge jukbeenderen deden constant vragen oprijzen. Was ik Mongools, Maleisisch, Indonesisch, Vietnamees, Spaans? Volgens een betweterige tante had ik het aan mijn lever, was ik een chocoholic. Ik verzamelde de exotische nationaliteiten waarmee ik werd geassocieerd als trofeeën, alsof ik telkens een schoonheidswedstrijd won.

Op mijn wereldbol markeerde ik de veroverde plaatsen. Hawaï was omcirkeld met rood. De man die me tot die nationaliteit kroonde, zou ik huwen. Op een vlot, in die paradijselijke setting, zouden we ons tot het altaar laten roeien, zoals in de slotscène van Blue Hawaï. Ik voelde me als door een onzichtbaar koord verbonden met de Hawaïaanse mythe. Misschien kwam dat door mijn moeder die me in slaap wiegde op de tonen van de Hawaiian wedding song van Elvis Presley? Ik stak bloemen in het haar om de vraag ‘Hawaïaans bloed in de familie?’ te provoceren.

Mijn vader zag mijn carrièrekeuze minder poëtisch. Ik wist ook wel dat ik meer kon bereiken, maar mijn batterij was leeg.

‘Je bent niets zonder diploma’s in deze maatschappij,’ schreeuwde hij.

‘Walt Disney stopte met school op zijn zestiende!’ snauwde ik terug.

‘Je bent geen Disney! Blijf bij je stand!’

Maar mijn beslissing stond vast. Mijn toekomst lag niet op school. Mijn toekomst lag in de armen van Elvis Presley. Toen ik eindelijk, naïef en onvoorbereid, uitvloog was ik als een vogel voor de katers.

Henri en zijn kameraad waren tweedejaarskaters van een andere school. Henri ging naar de tolkenschool in Antwerpen Zuid. Nieuwsgierig waren ze die avond afgezakt naar het doopfestijn van mijn voormalige school om de nieuwe lading studentinnen te checken.

In de Kammenstraat, voor Trocadero, hét trefpunt voor studenten, botsten we op elkaar. Uren had ik gespijbeld in dat café tijdens mijn korte studententijd, op de uitkijk naar jongens.

Terwijl ik wanhopig contact zocht, liep mijn vriendin ervan weg. Met bosjes vielen ze voor haar. Ondanks haar succes, was ze bescheiden en verlegen. De vamp in het ‘seutenpakje’ noemden ze haar.

‘Ik ben toch geen vamp,’ pruilde ze, zich niet bewust van haar schoonheid.

Er werd gewed om wie haar het eerst zou kunnen verleiden.

Niemand won.

Wat een verschil aan opvoeding kon doen. Behandeld door haar ouders als een zeldzame parel, was ze gaan geloven dat geen man goed genoeg was. Ik, voortdurend bestookt met kritiek, geloofde dat ik geen man waardig was. In feite was de uitkomst hetzelfde: we bleven allebei alleen.

Dat een knapperd als Henri interesse in mij toonde, dankte ik aan de gemeenschappelijke naam met zijn moeder. Eindelijk had mijn naam iets positiefs opgebracht. Jaren geloofde ik dat er een vloek op me rustte, dat Monica, afgeleid van het Griekse monos wat ‘alleen’ betekent, me in de afzondering duwde.

Achttien jaar had ik als een monnik geleefd en werd ik ook zo genoemd in de familie: ‘Monnikske!’ Het negentiende jaar was een rotjaar geworden. De plotse vrijheid overdonderde me. Vriendinnen die heel mijn jeugd tevergeefs hadden gezeurd om mee op stap te gaan, verdwenen in relaties. Ik bevond me alleen, stuurloos dobberend op een grote oceaan.

Misschien, met een beetje geluk, keerde nu mijn lot en had ik binnenkort wel een lief?

Eerste kus

En zo geschiedde.

Op 18 oktober 1980, de 3e zaterdag van de maand, de 292ste dag van het schrikkeljaar, begaf ik me naar de OK club. Mijn vriendin had familieverplichtingen en kon niet mee. Vruchteloos had ik mijn hele lijstje andere vriendinnen afgebeld, tot mijn muntjes op waren. Tot overmaat van ramp was het gaan regenen op weg naar de telefooncel. Toen ik terug kwam zag ik eruit als Jimi Hendrix. Wat had ik spijt dat ik die permanent had laten zetten. Mijn moeder waarschuwde me nog zo dat ik niet de losse krullen zou krijgen die ik in gedachten had. ‘Het zakt wel uit,’ troostte ze me.

Ik waste mijn haar elke dag, maar het enige wat zakte was mijn onderlip. Ik zat vast aan lange haarbrushings, wat een paar druppels regen in een zucht ongedaan maakten. Het bezorgde me een tenniselleboog, al dat gepruts aan mijn hoofd. In een magazine las ik dat je blij werd van de armen boven het hoofd te steken. Niet bij mij.

Om gezeur te vermijden —dat ik teveel elektriciteit gebruikte — durfde ik mijn haar die avond geen tweede keer te drogen en bond het in een hoge dot vast, met stokjes erin. Zo kwam mijn rugdecolleté beter uit. De uitsnijding van de koningsblauwe japon zat eigenlijk aan de voorkant, maar was iets te diep naar mijn zin. Dat stond goedkoop. Door de jurk simpelweg achterstevoren te dragen, werd ze subtiel sexy. Als kind al fascineerde dat plekje waar de hals overgaat in de rug mij, vooral bij ballerina’s. Het had iets onbestemd sensueel. Hopelijk vond Henri dat ook. Als het hem al zou opvallen in het donker van de dancing.

Met knikkende knieën, op lakleren pumps, stapte ik de club binnen. De tent was net heringericht naar een nieuw concept: zwart, goud en veel plexiglas. De dj ramde er op los. Iedereen in extase.

Ik zag hem meteen: aan de rand van de dansvloer, heftig in gesprek met een vrouw met henna rood haar. Moedig stapte ik op hem toe. Hij zwaaide. Mijn geluk kon niet op. De vrouw ging weg voor ik kennis kon maken.

In plaats van me te begroeten, greep hij naar mijn dot.

‘Coupe palmboom vandaag?’

‘Wie was dat?’

‘Is die echt?’

‘Wat?’

‘Die dooie rat op je hoofd.’

Mijn zelfvertrouwen spurtte terug naar huis. Verloren bleef ik staan. Vond hij me niet meer leuk?

Emotional rescue van The Rolling Stones dreunde door de boxen. Waar bleef die redding? Geïntrigeerd kneep hij opnieuw in mijn dot, trok stout de stokjes eruit, trommelde er even mee op een tafeltje en stak ze daarna netjes terug.

‘Grappig!’ grijnsde hij.

Het klonk vriendelijk. Ik ontspande.

“Yes, you could be mine,” sprak Mick in Henri’s plaats.

Soms, als mensen het niet doen, spreekt het universum tot ons via ‘andere kanalen’. Was Henri de ridder op wie ik had gewacht? “I will be your knight in shining armour,” kreunde Jagger. Het was een teken! Hoewel ik niet zo van de boodschapper hield. Die vond ik zo te koop lopen met zijn karabijn in die veel te smalle broeken, als gepresenteerd om te neuken. Niet met mij!

Maar Henri?

Onopvallend keek ik naar zijn kruis. Geen tuinslang, op het eerste zicht te zien.

Zou Henri me…?

Rustig Kim! Rustig. Niet vooruitlopen.

‘Wie was die vrouw?’ vroeg ik opnieuw.

‘Je zal de mijne worden, helemaal de mijne ...,’ bleef Shag’er me bestoken in zwoel Engels.

‘Niemand. Bardeaux,’ lachte hij, licht beschonken. ‘Met e-a-u-x geschreven. De wijnrode versie van BB, vind je niet?’ Hij grijnsde zelfvoldaan. ‘Doe je je jas niet uit?’

Na de palmboom opmerking, durfde ik niet meer. Typisch. Dan wilde ik er sexy uitzien, maar één verkeerde opmerking en ik kroop terug in mijn schulp.

‘Heb het een beetje frisjes.’ Ik bloosde van de warmte en van mijn leugen.

Wat was hij lang. Zelfs op mijn hoogste hakken stak hij nog een stuk boven me uit. Hij praatte honderduit. Met grote gebaren zette hij zijn woorden kracht bij, waarbij hij zich lichtjes voorover boog, opdat ik hem beter kon verstaan. Zo lief. Op het gedreun van de beat in het geflikker van de discolichten nam ik hem in me op, elke flits een andere centimeter. Het was het knapste gelaat dat ik tot dan toe had gezien, de oorspronkelijke oprichter van de club niet meegerekend, maar die was boven mijn budget. Dat was topmodellen categorie. Ondanks zijn monterheid had Henri iets immens kwetsbaar, alsof zijn tragische lot achter hem aan wapperde als een cape in de wind. Kwam het door dat witte randje onder zijn diepbruine irissen? Of dat ene oog dat een heel klein beetje loenste? Was het zijn iets scheve neus (resultaat van een ongelukje)? Waren het zijn jongensachtige krullen die ondeugend op en neer dansten? Was het zijn opmerkelijke kin, die me deed denken aan Stan Laurel? Zijn kleurenkeuze van kleding vond ik heerlijk gedurfd. Diarree bruin, met zacht vuilgroen en onfris geel. Het waren dezelfde kleuren als op de oude Japanse prenten die ik in de winkel verkocht. In feite was hij kleurenblind zonder het te weten.

Hij escorteerde me naar mijn laatste bus. Langs de Meir liepen we naar de stationsbuurt. Hier en daar flikkerde een straatlantaarn, als een uitdovende ster. De etalages weerspiegelden ons als nieuwe eenheid. Het leek te mooi om waar te zijn. Laat het waar zijn, laat het waar zijn, wenste ik.

‘Denk je dat we elkaar nog gaan zien?’ vroeg ik voorzichtig.

‘Quizás,’ antwoorde Henri.

Perplex staarde ik hem aan.

‘Ik studeer Spaans,’ zei hij. ‘Quizás betekent …’

‘Mogelijk,’ vulde ik in. ‘Een van mijn lievelingswoorden.’

‘Vreemd lievelingswoord.’ Hij keek verbaasd.

Ik vertelde hem over de bandrecorder van mijn pa. Uit de boxen kwam meer ruis dan muziek, maar mijn pa bleef het ding repareren. Soms nam hij stiekem onze gesprekken op, of songs van de radio. Als hij goedgeluimd was rookte hij sigaren en speelde hij Nat King Cole. Dat waren gezellige momenten. Dan wist ik dat mijn pa aan het genieten was en kon ik ook genieten. Helemaal weg was ik van die zanger zijn stem, zo zachtaardig. En in het Spaans vond ik hem nog leuker met zijn grappige Amerikaanse accent. Quizás, quizás, quizás, was een van die songs. Mogelijk, mogelijk, mogelijk. Hoe meer ik die song hoorde, hoe meer ik begon te geloven in de mogelijkheid van alle dingen.

Terwijl mijn pa zei ‘Het ís zo!’ of ‘Dat kan niet!’ en daarmee de wereld vastzette, maakte Nat King Cole alles weer los. “Quizás, posiblemente, mogelijk.” Quizás liet me ademen. Quizás liet me dromen.

‘Quizás is mijn deur naar de vrijheid, mijn hoop. Snap je?’

Henri was even stil. Ik werd er onzeker van. Ik hoopte dat ik niets dom had gezegd.

Bij de bushalte kuste hij me. Yes! He will be mine!

Er gaat niets boven prematuur geluk, wanneer de belofte nog volledig is.

Sindsdien kleefden we aan elkaar als een Siamese tweeling. Zijn mooie buitenkant zoog me naar binnen. Als een boek ging hij voor me open. Bij elke bladzijde werd ik verliefder. Deze man liep over van de talenten. Gul deelde hij zijn kennis. Gretig hing ik aan zijn lippen. Dat vond hij geweldig. Zijn kijk op de dingen was scherp en fris en prikkelde mijn eigen denkvermogen. Ik was gerust: ook al ging ik niet meer naar school, mijn hersenen zouden niet afsterven bij deze man.

Ik stelde hem voortdurend vragen, meer nog om te genieten van zijn mimiek. Zijn antwoorden lieten altijd op zich wachten. Met een ongelooflijke ernst concentreerde hij zich, als een topatleet die zich voorbereidt op een sprong. Daarna verscheen een kronkel tussen zijn wenkbrauwen. Zijn ogen reisden naar ergens linksboven in de ruimte, alsof hij daar in het boek der kennis het antwoord zocht. Dat maakte hem zo snoezig dat ik soms vergat te luisteren naar wat volgde. Kwispelend keek ik dan naar zijn mond, als naar de poort van een burcht, wachtend tot de ophaalbrug werd neergelaten voor zijn woordenstroom. Zodra zijn tanden van elkaar gingen, de wachters van zijn woordenrijk, wilde ik binnen, in hem. Tijdens het spreken slikte hij meermaals als om zijn woorden ademruimte te geven. Soms kon ik me niet houden, viel zijn lippen aan en wrong mijn tong naar binnen. Nog liever wilde ik er helemaal in kruipen, me oprollen in een bolletje en me nestelen op die zachte roze matras.

Henri had niet alleen tanden, maar ook een tong voor in een boekje: ongeschonden baby roze.

‘De tong zegt alles over je gezondheid,’ beweerde mijn tante wier tong zwart zag.

Altijd als ik op bezoek kwam moest ik mijn tong laten zien.

‘Heb je weer aan de chocolade gezeten!’ zei ze dan afkeurend. ‘Ik zou jouw lever niet willen zijn!’

De introductie bij Henri’s ouders volgde snel. Een zondagochtend voor ontbijt.

Voor ik binnen was werd ik overrompeld door de hond.

Het beest sprong tegen mij aan en duwde zijn snuit in mijn kruis. Ontzet dook ik in elkaar. Die rook natuurlijk dat ik ongesteld was.

‘Braaf, hondje, braaf,’ zei ik onzeker.

Veel ervaring met dieren had ik niet en deze species was alleszins een categorie apart. Hij zag eruit als een gevaarlijk vol ballonnetje. Ik durfde hem nauwelijks te aaien, bang dat hij dan zou springen.

Ondanks zijn dikte was hij enorm energiek. Voor ik het doorhad reed hij vinnig een ritje tegen mijn been.

‘Help?’

‘Quatje, af!’ riep Henri uiteindelijk.

‘Had je me niet kunnen waarschuwen voor dit viriele beest?’

‘Ik wou je eerste indruk niet verknoeien,’ zei hij met een grimas.

Daar ging mijn entree. Met een natte vlek van Quatje’s snuit tussen mijn benen, stapte ik de woonkamer binnen.

‘Indiaans bloed in de familie?’ vroeg zijn moeder, vast in de war door mijn vlechtjeskapsel en Winnetou vest met franjes.

Ha, die nationaliteit stond nog niet op mijn lijstje.

‘Nee, dat is de Bo Derek look,’ antwoordde Henri in mijn plaats.

Pa zag de link niet.

‘Derrick, is dat niet die Duitse detective serie?’ vroeg ma.

‘Niet Derrick,’ lachte Henri. ‘D-e-r-e-k, die knappe griet op het strand.’

‘Ja!’ riep ma. ‘Met die vele vlechtjes!’

Pa was nog niet mee.

‘Kom op, Polydoor. Ze vrijen op muziek. Iets bekend. Altijd hetzelfde deuntje dat terug komt. De naam van een hesje.’

‘Een hesje?’ Pa fronste.

‘Bolero,’ hielp Henri.

‘Ja!’ kirde ma. ‘Allez, Polydoor, een bolerooke, jij als kleermaker, dat ken je toch?! Zo’n kort jasje.’

‘Ja, dat ken ik,’ zei pa.

Quatje zat mee in de zetel, op zijn eigen handdoekje, als een volwaardig deel van het gezin. Hij leed aan een of ander uitwendig kankergezwel en zag eruit als een bronstige apin, maar dan met een penis, die zich voortdurend in erecte toestand bevond. Een fikse klus om die te negeren.

Het beeld bleef op mijn netvliezen kleven. Het was als niet aan roze olifanten willen denken. Niet aan roze penissen denken! Zijn volledige naam was Suzi Quatro. Helemaal in de ban van ‘leather legs’ had Henri zijn eerste huisdier naar de zangeres gedoopt. Dat de hond een ‘hij’ was, kon hem niet weerhouden. De naam was er eerst en het asiel had geen interessante teefjes die dag. Gezien zijn aandoening werd hij verzorgd als een baron en op al zijn wenken bediend. Letterlijk.

We schoven aan een tafel vol lekkers. Pistolets, koffiekoeken, eitjes, charcuterie, chocolade. Quatje wist bij wie hij moest zijn voor hapjes: aan vaders kant van de tafel.

Een hapje voor pa, het vet van het spek voor Quatje.

Een hapje voor pa, het randje van de kaas voor Quatje.

Een hapje voor pa, een korstje met choco voor Quatje.

Een hapje voor pa …

Daar verscheen het roze topje van Quatjes’ groeiende penis.

Pa’s hand verdween onder tafel. Met een paar korte snokken verloste hij het geile beest van zijn ‘ongemak’.

Keukendoekje, klaar.

Een hapje voor pa …

De roze wielekesworst viel van tussen mijn pistolet.

‘Dat beest heeft ook zijn behoeftes,’ sprak pa zonder opkijken.

In vergelijking met mijn ouderlijke huis, waar het elke dag vuurwerk was, leek Henri’s thuis op een Zen tempel: rust en vree. Mijn overprikkeld zenuwstelsel vierde feest.

‘Hebben jullie nooit woorden?’ vroeg ik verbaasd.

‘Nooit,’ zei Henri.

‘Wat doen jullie als jullie het oneens zijn met elkaar?’

‘Zwijgen.’

‘Dat klinkt als de hemel.’ Ik kon het vanuit mijn situatie niet bevatten.

‘Soms zou ik mijn pa meer willen horen,’ zei Henri.

‘En ik de mijne minder.’

Al gauw werd Henri’s huis mijn tweede thuis. Elke dag na het werk ging ik naar hem. Meestal begonnen we de avond gezamenlijk op de bank voor de televisie, naast Suzi Quatro.

Ontspannen voelde ik me niet naast hem. Die hond liet winden om U tegen te zeggen. Als een scheet hem ontsnapte, schoot hij als een raket van de zetel naar de andere kant van de kamer, op de vlucht voor zijn eigen stank. Voor ons was het dan te laat.

Na het nieuws of na Toppop, glipten Henri en ik naar zijn kamer om alleen te zijn. De inrichting verraadde dat hij er niet veel tijd spendeerde. Meubelstukken in allerlei stijlen leken toevallig bij elkaar gezet. Een bed uit grootmoederstijd met een stokoude maar schattig sponsen sprei, een staande lamp in chroom met lampjes op verschillende hoogtes, waar er slechts twee van brandden, een rotan naaikoffer waar hij zijn sokken in bewaarde, een glazen salontafel met een blad uit mozaïek, een wandkast uit belegd hout, een kaptafel met spiegel uit de jaren vijftig, geel behangpapier met spiraalvormige bollen uit de jaren zeventig. Geen bureau. Henri was een huiskamerkind dat de gezelligheid van ‘beneden’ opzocht. Enkel slapen en ‘onze activiteiten’ dreven hem naar boven.

Elke keer als ik zijn kamer betrad jeukten mijn vingers om het gezellig te maken, tot ik zijn handen op mijn lichaam voelde. Dan zonk ik weg in tevredenheid en was alles goed, zelfs oma’s bedsprei die nog naar talk en luiers rook. De cellen van mijn huid veranderden in zuignappen onder zijn aanrakingen. Ik genoot, kon alles verdragen. Zelfs pogingen om me te kietelen resulteerden in eindeloos gekreun. Mijn voetzolen boden zich gewillig aan, onverzadigbaar.

Hij vond het geweldig dat hij zoveel effect had op mij.

‘Mini meisje, dubbel plezier,’ grinnikte hij dan.

Met de verwondering van kleuters verkenden we elkaars lichaam.

‘Mag ik eens in je mond kijken?’

‘Waarom?’

‘Om je vullingen te tellen.’

Met zijn wijsvinger tastte hij de binnenkant van mijn mond af. Hij drukte zijn duim op en neer in mijn wang, als een poes die haar plekje zoekt om zich neer te vleien.

Hij voelde eens bij zichzelf.

Vergeleek hij nu de dikte van onze wangen?

‘Niet normaal!’ riep hij uit alsof hij net de vondst van de eeuw had gedaan. ‘Jouw wangen zijn dubbel zo dik als de mijne!’

Op dat nieuws zat ik niet te wachten.

‘Echt! Voel!’ Gewillig opende hij zijn mond.

‘Ik geloof je.’

Hij stond erop dat ik voelde. En ja, de mijne waren dikker.

Ik keek boos.

Hij gierde het uit.

‘Doe dat nog eens.’

‘Wat?’

‘Met je wenkbrauwen.’ Hij streek mijn haar uit mijn gezicht en hield het met een hand vast op mijn hoofd. ‘Kijk nog eens boos.’

Ik hoefde het niet te spelen. Ik was het.

‘En nu verbaasd kijken.’

Zuchtend duwde ik mijn wenkbrauwen omhoog.

‘Hoe is het mogelijk!’ riep hij vol verwondering. ‘Er gebeurt niets! Waar gaat die huid naartoe? Doe nog eens!’

Ik begon me licht ongemakkelijk te voelen en trok een gekke bek.

‘Jij kan geen rimpels maken!’ zei hij met kinderlijke verwondering. ‘Ongelooflijk! Ik heb een lief zonder rimpels.’ Hij zei het alsof het hem voornaam maakte.

Elke keer ontdekte hij iets nieuws aan mij.

‘Doe dat nog eens met je tenen.’

‘Wat?’

‘Eendenvoeten maken.’

‘Bedoel je mijn tenen spreiden?’

Hij raakte niet uitgekeken.

Ik was zijn privé een-meter-zestig pretpark.

Eerste traan

Er zat niet zo gek veel tijd tussen de eerste kus en de eerste traan.

Net zoals Monroe die, pas gehuwd, in het openliggende dagboek van Miller ontdekte dat haar amor zijn bedenkingen had en zich schaamde voor haar, duurde mijn ‘roze’ periode eveneens kort.

‘Waarom mag ik morgen niet mee naar die fuif?’ Met een pruillip tot op de grond keek ik hem aan.

‘Ik wil je alleen maar behoeden voor een ontgoocheling. Zeg nu eerlijk: wat ga je daar zoeken? Je kent er niemand.’

‘Ik ken jou!’

‘Ja, maar ik wil ook met andere mensen praten.’

‘Met andere meiden bedoel je?’

‘Met andere studenten.’

‘Ben je bang dat ik niet kan meepraten, omdat ik niet meer naar school ga?’

‘Nee.’

‘Waar hebben jullie het dan over?’

‘Gewoon, studentengelul.’

‘Met nadruk op LUL, bedoel je?’ Ik keek hem minachtend aan.