DE SCHATTEN VAN REŞO

MUZAFFER SÖYLEMEZ

© De erven van Muzaffer Söylemez

Oorspronkelijk in het Turks uitgegeven door Amaç Yayın-Tanıtım Ltd. in december 1995

Vertaling m.u.v. 1001 kasten: Zehra Kaya

Vertaling 1001 kasten: Elif Söylemez

Redactie: Elif Söylemez

Eindredactie & correctie: Linda Baart concepts

Ontwerp cover: C.B. Dogan & www.creativeness.nl

Fotografie: familie Söylemez

Vormgeving binnenwerk: Linda Baart concepts

Uitgever: Linda Baart concepts

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, internet of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Ondanks al de aan de samenstelling van het boek bestede zorg, kan noch de auteur, noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige fout die in deze uitgave zou kunnen voorkomen.

ISBN: 9789492744944

NUR: 303

Aan mijn lieve broer Ahmet...

Voorwoord

Muzo Sumo zou zijn artiestennaam zijn, dat was uniek en authentiek. Hij had op Google gekeken en er kwamen geen hits uit. Stralend zei hij tegen mij: “Ja dit wordt hem. Ik ga mijn boeken in Nederland uitbrengen onder de naam Muzo Sumo. Daarna ga ik het podium op om mijn verhalen te vertellen en groet ik prinses Beatrix, wat zal ze haar prins Claus gemist hebben. Dochter, wat doe jij in je haar? Nu ik mijn haar laat groeien, krult het meer, net als vroeger.”

Vroeger daar gaan zijn verhalen over, maar ook over nu. Tijdloos. Hij laat je lachen en huilen tegelijkertijd. Maar vooral lachen, dat was zijn motto. “Lachen is gratis en staat gelijk aan het eten van een biefstuk. Mensen zijn vergeten te lachen, ze hebben alles in dit land maar ze zijn vergeten te lachen”, zei mijn vader altijd.

Wat zou het mooi geweest zijn als hij nu in 2023 met zijn verhalenbundel ‘De schatten van Reşo’ in zijn hand, zelf zijn visie zou kunnen overbrengen. Met zijn altijd stralende lach en enorme krullenbol was hij een natuurlijke verhalenverteller, geboren om positiviteit, doorzettingsvermogen en wilskracht over te brengen. Zijn leven was er een vol uitdagingen en ging niet altijd over rozen. Toch bleef hij doorzetten. Als 6-jarig jongetje in een dorp in Dersim (Oost-Turkije) wilde hij dolgraag naar school, ook al was dat 5 kilometer verderop, ook al had mijn grootvader andere plannen voor hem en ook al hadden ze er geen geld voor. Toch ging hij, in het begin stiekem, naar school. Met een zelfgemaakte tas van een meelbaal de rotspaden trotserend, want hij wilde leren lezen en schrijven en vooral schrijven. Hij was leergierig en geliefd en ja hij kon goed schrijven! Daar begon hij mee als tiener. Hij schreef poëzie en theaterstukken.

Het leven had meerdere reizen voor hem in petto, via Duitsland kwam hij aan in Nederland om als gastarbeider te werken om daarmee ook te zorgen voor zijn twaalf broers en zussen. Tijdelijk zou het zijn. Totdat hij mijn moeder in Nederland tegenkwam. Het was liefde op het eerste gezicht, ze trouwden het jaar daarop. Toen kwam ik en veertien jaar later mijn broer. We zijn opgegroeid in een liefdevol gezin waar persoonlijke ontwikkeling, respect en tolerantie centraal stonden. Mijn vader werkte jarenlang hard in een metaalfabriek om zijn gezin te onderhouden. Maar zijn hart lag bij kunst en literatuur. In de jaren negentig pakte hij het schrijven weer op; in het Turks, handgeschreven en keurig. Toen ik een jaar of tien was gingen wij naar Istanbul om zijn verhalenbundels te laten drukken. Ongeveer een jaar later werd er bij ons aangebeld. Ik deed open en zag een keurige meneer met een officieel document. Hij kwam van de Turkse krant Milliyet. Papa had een prijs gewonnen voor zijn verhaal ‘De schatten van Reşo’. Trots dat hij was! We gingen naar Frankfurt om de prijs op te halen. Papa grapte altijd dat de prijs misschien 50 gulden waard was maar dat hij 1000 gulden kosten had gemaakt om de prijs op te halen. Want voor zo een prijs hadden een fabrieksarbeider en zijn gezin een nieuw outfit nodig. “Heeft de Nederlandse economie toch weer baat bij een Turkse prijs”, zei hij lachend. Zijn verhalenbundels brachten wat reuring in de Turks Koerdische gemeenschap. “Hey Mustafa heb ik je nou toestemming gegeven om over mij te schrijven? Ik wil geld zien”, hoorden we weleens. Mijn vader had dan een mooi verhaal over artistieke vrijheid en glimlachend ging hij weer verder. Stiekem vond iedereen het wel erg leuk.

Die artistieke vrijheid zouden we samen verkennen, vader en dochter. Samen zouden wij zijn boeken in het Nederlands uitbrengen, samen zouden wij Nederland aan het lachen krijgen. Dit avontuur begon in 2018. Wanneer we het samen over het boek hadden noemden we elkaar ‘ortak’1. Maar dit was niet een project van twee mensen; mijn moeder, broer, ooms en tantes, nichten, neven en vrienden hadden we ook op het oog. In iedereen zagen we talenten en kwaliteiten en ook zij moesten shinen. Ons avontuur leek soms net een puzzel waarvan de puzzelstukjes uit de hemel kwamen vallen op het juiste moment. Mijn vader zei altijd dat als je iets echt wilt en de juiste intenties hebt, je vanzelf de juiste mensen en ideeën op je pad zal tegengekomen. Daar kon ik soms een beetje tegen ingaan, want de jurist in mij had een actieplan en deadline nodig. “Natuurlijk moet je hard werken dochter, maar je mag ook loslaten en vertrouwen hebben”, zei mijn vader dan. Op de momenten dat we een vriendin spraken die toevallig een netwerk in de literaire wereld had en een kennis tegenkwamen die theaterregisseur is en mijn vader ter plekke een plaats op het podium aanbood, had ik mijn ’bewijs’. Tja die vader van mij had weer eens gelijk. Eind 2018 pakte mijn vader het podium in Verhalenhuis Belvédère in Rotterdam. Ik probeerde met een andere blik naar hem te kijken, want ik was nu aan het werk als zijn manager. Ik deed alsof ik aan het werk was en een collega aan het beoordelen was op spreekvaardigheden. Na 5 minuten mijn gezicht in de plooi te hebben gehouden, schaterlachte ik. De microfoon die hij gekregen had, legde hij demonstratief weg. Had hij niet nodig, want zijn stem bereikte de zaal zonder versterking. Wake up call: deze man was mijn vader. Wat was deze man positief en grappig, wat een natuurtalent.

Deze man was mijn vader, de altijd hardwerkende en liefdevolle vader die zichzelf soms wegcijferde voor ons, zwoegend achter zijn laskap. Maar nu kon hij eindelijk volop schitteren.

Samen lachen en laten lachen… Maar het leven kent ook verdriet. Op 8 februari 2019 is mijn vader na een ziekenhuisbed van drie dagen geheel onverwacht overleden aan een hersenbloeding. We waren geschokt en vol verdriet. Ons hechte gezin was als het ware ontkernd. Ons verlies is groot. We missen hem nog elke dag. Maar als ‘ortak’ kan je niet opgeven: ‘anca beraber kanca beraber2. Ik ben doorgegaan met ons plan en moet toegeven dat ik vaak werd geblokkeerd door mijn emoties. Na het overlijden van mijn vader kwam mijn moeder met twee mappen vol handgeschreven verhalen. Mijn vader had in de laatste jaren van zijn leven nieuwe verhalen geschreven. De eerste twee jaar durfde ik deze mappen niet open te slaan, want het kwam dichtbij. Ik wist niet wat hij had geschreven, wat er precies door zijn hoofd ging toen hij de verhalen schreef, wat er met mij zou gebeuren als ik zijn nieuwe werk zou lezen. Ik heb helaas moeten leren dat rouw een onaanraakbaar en authentiek proces is, ieder gaat er anders mee om en vaak kunnen we niet bedenken hoe we zullen reageren. De een huilt en weent, de ander verstijft of rent weg, probeert te vermijden of wordt overspoeld door emoties. Omdat mijn vader en ik de liefde voor literatuur deelden, was het verder werken aan het project een manier om te verwerken maar ook weer om de herinneringen met mijn vader op te halen en hem te eren. Dit heb ik niet alleen kunnen doen. Met steun, hulp en liefde van de familie, vrienden en collega’s ligt het boek hier nu voor jullie in het Nederlands. Veel dank ook aan de inzet en het geduld van onze uitgeefster Linda Baart die mij in dit proces heeft begeleid en aan Zehra Kaya die de verhalen uit de bundel ‘Reşonunun Hazineleri’ heeft vertaald. De mappen met de nieuwe verhalen heb ik uiteindelijk uit de kast durven te halen en een van deze verhalen ‘1001 kasten’ heb ik zelf vertaald. Een eervolle en emotionele klus waarbij ik ook om mezelf hebben moeten lachen. Ik betrapte mijzelf erop dat ik af en toe hardop mopperde: “Baba, kan je niet gewoon in Jip en Janneke taal schrijven, waarom moet je op één pagina twee Turkse spreekwoorden gebruiken?” Het correct vertalen van Turkse spreekwoorden is lastig, hoe moest ik nou de essentie op de juiste manier vatten? Twee totaal verschillende talen, de één bloemrijk en de ander de taal waarmee ik vaak zakelijke teksten schrijf. Maar uiteindelijk ben ik blij dat ik het heb gedaan, blij dat we toch samen konden werken en ik weer kon lachen.

Elif Söylemez

DE SCHATTEN VAN REŞO

Het is vrijwel onmogelijk om een huurwoning te vinden hier. Er zijn vijftigduizend wachtenden. Op z’n vroegst krijg je er na vier jaar eentje op een plek die de gemeente je toewijst. Omdat we de hoop hadden opgegeven, besloten mijn vrouw en ik een huis te kopen. In een plaats waar weinig buitenlanders wonen en veel discriminatie is, vonden we een eengezinswoning.

Alleen al het idee dat we huiseigenaar zouden worden was zo’n romantische gedachte voor ons, dat we bijna niet nadachten over de aankoop van het zeventig jaar oude en veel verbouwing behoevende huis.

Het huis was gemeubileerd. De makelaar beloofde ons het huis zo snel mogelijk te legen. Volgens de overeenkomst hoorde de makelaar de overdracht te doen nadat hij het huis had geleegd en schoongemaakt.

Op de dag van de overdracht controleerden wij het huis enkel door het voorraam, aangezien ik nooit twijfelde aan de eerlijkheid van Europeanen. Omdat ik de voorkamer leeg zag, dacht ik dat het hele huis leeggemaakt was. Uiteindelijk vroeg ik tijdens het tekenen van de koopovereenkomst aan de notaris of het huis leeg was. De makelaar nam direct het woord en zei: “Natuurlijk meneer, we hebben het volledig geleegd.” Toen had ik spijt dat ik het gevraagd had.

Na het in ontvangst nemen van onze sleutel gingen we direct naar ons nieuwe huis. We konden niet in woorden omschrijven hoe blij wij waren. Eenmaal in de achterkamer van het huis stonden we versteld van wat we zagen: de kamer stond vol met meubels. De meubels die eerst in de voorkamer stonden, waren ook verplaatst naar deze achterkamer. Het keukenmeubilair stond er nog gewoon. Het kleine tuinhuisje stond vol met spullen. We gingen gelijk naar boven. Ook de slaapkamers waren propvol. Alle spullen stonden er gewoon nog. Het huis moest geleegd worden om aan de verbouwing te kunnen beginnen, maar omdat de meubels niet van ons waren konden we er niet aanzitten.

Ik belde direct de makelaar en vertelde het volgende: “Meneer, u heeft gezegd dat u het huis heeft geleegd, maar de meubels staan er gewoon nog?!”

“In plaats van tweedehands meubels te moeten kopen op de markt heeft u nu kant-en-klare meubels en alsnog bent u aan het klagen”, vond hij.

Ik was erg gekwetst maar antwoordde netjes: “Erg bedankt. Ik heb deze meubels niet nodig. Ontruimt u het huis graag zo spoedig mogelijk, want we beginnen met de verbouwing.”

“Gooit u het dan zelf weg”, opperde hij en verbrak plots de verbinding.

Hierop raadpleegde ik het contract nogmaals. ‘Als partijen bezwaren hebben kunnen ze binnen een maand een rechtsprocedure starten’ stond er in kleine letters onderaan.

Ik ging direct naar mijn schoonvader. Nadat ik het adres van zijn advocaat had, zou ik een procedure starten. Ik legde de situatie uit aan mijn schoonvader. Mijn schoonvader bedacht dat we wel even naar het huis konden gaan kijken.

We gingen samen naar de woning en liepen er rond.

“Mijn kind, ik geloofde je niet. Ik sta er versteld van. Hoe kunnen zoveel spullen geen eigenaar hebben? Mijn God”, verkondigde mijn schoonvader.

We gingen naar buiten. Een oude vrouw was haar buitendeur aan het schoonpoetsen.

“Excuses, wij willen graag de eigenaar achterhalen van dit huis. Alle meubels staan er namelijk nog in. Kunt u ons helpen?”, vroeg ik.

“De eigenaar van dat huis is zes maanden geleden overleden, op 96-jarige leeftijd. Hij heette Richel. Zijn vrouw overleed dertien jaar geleden. Het waren hele goede mensen en zijn vrouw en hij waren de laatsten van hun familie. Ze hadden geen kinderen. Meneer had een wat oudere neef die in een bejaardentehuis verblijft. Wat hij wilde erven heeft hij ontvangen. De notaris en makelaar hebben de bruikbare spullen een voor een meegenomen en het onbruikbare achtergelaten. Normaal gesproken zou de makelaar volgens mij het huis moeten ontruimen, maar dat doet hij niet omdat hij jullie niet kent, denk ik”, ratelde de vrouw.

“Deze oplichter verdient het. Hij zal zien dat ik niet met me laat sollen als ik een gerechtelijke procedure tegen hem start”, bromde ik.

Schoonvader keek om zich heen en boog zich vervolgens om in mijn oor het volgende te zeggen: “Mijn zoon, je hebt hiermee een jackpot binnengehaald, maar je wuift het weg. Deze meubels zijn allemaal antiek. Heb je die schilderijen aan de muur niet gezien? Het is dit jaar uitgerekend het Van Gogh-jaar. Iedereen aast op olieverfschilderijen, maar jij pakt je kans niet.”

Ik keek hem aan en zag dat hij heel serieus was. Lachend zei ik: “Je zegt me wat hoor, mijn lieve vader. Hebben we nu een erfenis?”

“Natuurlijk en jij hebt niets door. Wat een geluksvogel ben je. Er zal vast ook goud en geld aanwezig zijn in dit huis. Loop met mij mee…”, zei mijn schoonvader.

Zonder te zeggen waar we naartoe gingen sprongen we in de auto. We stopten voor een slotenmaker. Hij ging naar binnen. Zonder met mij te overleggen kocht hij een slot compleet met sleutel voor zeventig gulden. Omdat ik dacht dat hij het zelf nodig had, vroeg ik hem er niet naar. Toen we weer in het huis waren beval schoonvader: “Kom op, we vervangen het slot van de voordeur. Wie weet heeft iemand anders ook een sleutel en komt hij ’s nachts om er met de buit vandoor te gaan.”

Ik vond het aannemelijk wat hij zei en wij vervingen het slot. Ik heb schoonvader zeventig gulden aangeboden, maar hij nam het niet van mij aan.

“Kom op schoonzoon, wimpel me niet af met zeventig gulden. Je bent nu rijk en ik hoop dat je ons niet vergeet”, zei hij.

Ik was nog steeds aan het dollen, maar hij was heel serieus.

’s Avonds gingen we langs bij mijn schoonvader. Er waren ook een paar gasten aanwezig.

Schoonvader begon met praten: “Moet je horen wat voor mazzel onze schoonzoon heeft. Hij heeft een huis gekocht en hij is binnen. Het huis staat vol met antieke spullen. Ik vermoed dat er in dat huis ook geld en goud verstopt is. Dat moet haast wel, mijn zoon. Als je de schilderijen die aan de muur hangen verkoopt, ben je binnen voor de rest van je leven.”

Iedereen vond er wat van. Sommigen zuchtten en zeiden enigszins jaloers: “Ik hoop dat wij ook ooit het geluk vinden.”

Ik moet eerlijk toegeven dat ik die nacht niet heb kunnen slapen. Ik raakte euforisch van het idee dat ik geld en goud zou vinden.

De volgende dag vroeg in de ochtend ging ik naar het huis. Ik stopte de schilderijen in een tas. Dozen, kasten, elk hoekje en gaatje, alles heb ik doorzocht, maar ik vond niets.

Mijn vrouw kwam ’s avonds van haar werk. Ze kreeg bijna een hartstilstand van de zenuwen. “Weet je wat die ouwe tang van een chef van me heeft gezegd?”, vroeg ze.

“Hoe moet ik dat nou weten. Zeg het nou maar”, zei ik.

“Ze vertelde dat er vast geld te vinden is in dat soort huizen en dat we het goed moeten doorzoeken. Ouderen blijken hun geld te verstoppen en dat te vergeten. Of heb je al wat gevonden? Hè?

Wel of niet? Je hebt het gevonden maar verbergt het voor mij?!” Op deze manier bevroeg ze mij.

“Nee, ik zweer dat ik niets gevonden heb. Ik zou het toch wel gezegd hebben als ik iets gevonden had”, antwoordde ik.

Ik werd hoopvol van binnen. De telefoon ging voordat we sliepen: het was de oude tang. Ze bespraken iets. Ik kreeg de hoorn aangereikt van mijn vrouw. De man van de oude tang was aan de telefoon en begon: “Hallo, ik ben Piet. Als je een container nodig hebt om het vuil weg te gooien kan ik die aan je leveren voor honderd gulden.”

Moest je eens kijken. Ik kende die hele man niet en hij bood mij een dienst van vierhonderd gulden voor honderd gulden aan. Ik ben echt fan van Nederlanders. Ze zijn zo humaan. Ik accepteerde zijn hulp. Hij zei dat ze ‘m vrijdagochtend voor de deur zouden neerzetten. Ik bedankte hem vriendelijk.

Mijn vrouw zei: “Laat ze absoluut niet binnen. Ze weten dat er geld is in het huis. Dat hebben ze geroken en daarom helpen ze.”

Toen pas viel het kwartje bij mij. Mijn vrouw had gelijk. Iemand die ik nog niet eens had gezien kwam mij helpen. Gelukkig waarschuwde mijn vrouw mij.

Vrijdag lieten ze de container achter. Ze kwamen met z’n drieën met veel rumoer binnen. Het leek wel alsof we oude vrienden waren. De meest forse van het stel bleek Piet te zijn.

“Zeg maar waar we kunnen beginnen met slopen”, zei hij.

“Ik heb het even niet begrepen. Wat gaan jullie slopen?!”, vroeg ik.

“Gaan jullie het een en ander niet eerst slopen voordat jullie beginnen met verbouwen?”, verwonderde hij zich.

“Nee, dat heb ik nog niet besloten”, antwoordde ik.

Zij hadden natuurlijk veel te doen dus zijn kort daarna vertrokken.

Op dezelfde dag rond tienen kwam Şeytan3 Cabbar abi4 met een vriend van hem. Ik weet niet van wie hij het had gehoord, maar hij deelde het volgende mede: “Dit is mijn vriend, meneer Hikmet, en hij is de beste antiekdeskundige die je maar kunt vinden. We hebben vaak naar schatten gezocht in Turkije. Meneer

Hikmet heeft zelfs schoonmaakwerkzaamheden verricht in een museum. Toen heeft hij zijn kennis en kunde ook verbreed. Ik heb gehoord dat zich hier antieke spullen bevinden en heb mijn vriend meegenomen zodat ze mijn neef5 niet belazeren. Hij zal je helpen.”

Meneer Hikmet begon met het inspecteren van de spullen en zei bij elk stuk dat hij vasthield: “Wat een wonderbaarlijk kunstwerk, dit komt uit China, of nee, uit Griekenland.” Hij maakte ter plekke een waardeschatting en de schattingen waren niet lager dan duizend gulden. Als laatst hield hij de gravure van Cesar van Loo vast en inspecteerde de onderkant. “Moet je dit eens zien! De waarde van dit overstijgt alles”, zei hij.

Hij liet aan Şeytan Cabbar de datum onder het schilderij zien en zei: “Het is gemaakt in 1805.”

Cabbar: “Mijn neef, dit moet je beschermen als een baby.”

Toen hij wegging fluisterde hij stiekem tegen mij: “Wees niet terughoudend in het vragen van het geld dat je nodig hebt voor de verbouwing. Ik zal ook de kinderen sturen voor hulp. Laat niet iedereen binnen. Je bent binnen, vergeet ons niet hè?”

Ik was zo moe dat ik het huis vol schatten verliet. Net toen ik thuis was, belde Piet en vroeg naar de container. Ik beweerde dat ik ‘m niet had kunnen vullen, omdat ik geen tijd had.

“Geef ons de sleutel dan vullen wij ‘m morgen wel”, opperde hij.

Toen ik dat weigerde mocht ik geen gebruik meer maken van die goedkope container. Daar eindigde onze vriendschap met Piet.

Het goede nieuws werd snel verspreid. Mijn broer woonde in dezelfde stad als ik maar we zagen elkaar al een tijdje niet. Ook hij belde en zei: “Ik heb gehoord dat je een schat hebt gevonden. Wij zijn broers en ik wil mijn deel wel?!”

Ik zei maar dat dat goed was, omdat ik niet wist wat ik anders moest zeggen.

Iedereen die het maar hoorde kwam mij helpen. Tegen iemand zei ik dat hij de schoorsteen veertig centimeter mocht slopen. Nadat ik terugkwam van boodschappen doen zag ik tot mijn verbazing dat de hele schoorsteen van zeven meter gesloopt was. Degenen die mij kwamen helpen sloopten maar alles wat los en vast zat in de hoop dat ze geld zouden vinden. Ik deed hetzelfde.

Mijn doel was om zo snel mogelijk rijk te worden en het huis zo achter te laten. Daarna kon ik een huis met een grote tuin kopen.

Op een dag waren we met z’n zessen of zevenen in de slaapkamer boven en ondanks dat we de kozijnenmaker drie keer hadden gebeld kon hij pas drie dagen later komen vanwege drukte.

Wij hadden de dozen vol met papieren leeggehaald en her en der neergesmeten. Er zaten vijf aandelen tussen van Duits Bosbeheer uit 1921, duizend mark per aandeel. Omdat ik dit interessant vond legde ik ze apart op de tafel.

De kozijnenmaker zag ze, bestudeerde ze goed en vroeg: “Waarom heeft u dit hier neergegooid? Dit is veel waard. Ik ga regelmatig naar Duitsland. Als u ze aan mij geeft, kan ik daar informeren.”

Hij vergat niet om te zeggen dat hij een provisie van vijf procent wilde.

“Afgesproken, ik geef de kopieën ervan”, zei ik.

“Oké, ik kom morgen”, antwoordde hij.

Mijn vrienden en familie waren muisstil. Mijn zwager verbrak de stilte: “Je bent echt binnen, zwager. Ik wil een Audi 80.”

Ze lachten en gierden en zeiden dat opa Reşo een goede erfenis had achtergelaten. Omdat die arme man niemand had, had ik de heer Richel geadopteerd als opa Reşo.

Ik bracht de aandelen direct naar mijn kluis bij de bank. De tweede dag kwam de timmerman en informeerde: “Zijn de kopieën klaar?”

“Welke kopieën?”, vroeg ik.

“Wat we gisteren hadden besproken...?”, reageerde hij.

“Oho die? Helaas, die ben ik vergeten. Ik zal ze wellicht morgen klaar hebben”, zei ik.

Hierop stelde de man zich voor. Hij bleek de eigenaar van het bedrijf te zijn. Ik wilde de kopieën niet geven want in Duitsland had mijn schoonvader kennissen en ik een broer. Die provisie kan ik beter aan mijn eigen mensen geven dan aan een wildvreemde, dacht ik. Tegelijkertijd kreeg ik alleen maar meer hoop omdat een grote baas hiermee bezig was. De derde dag klopte de kozijnenbaas weer aan de deur. Op een nette manier vroeg hij: “Mag ik de kopieën, als ze klaar zijn? Ik ga in de middag naar Duitsland voor een aantal zaakjes.”

Toen ik besefte dat ik niet zomaar van hem afkwam verklaarde ik het volgende:

“Sorry, de aandelen zijn niet alleen van mij. Negen anderen hebben ze ook geërfd van mijn opa. Zij willen niet dat ik ze aan u geef. Ze gaan het zelf oplossen.”

Hij geloofde het niet.

“Als u vijf procent provisie te hoog vindt, kunnen we daar ook twee procent van maken. Laat u het mij uitzoeken”, zei hij.

“Als we zoiets doen zullen ze het ons niet vergeven. Twee van de aandeelhouders zijn moordenaars”, beweerde ik.

Die arme man werd lijkbleek. Hij vond dat ik gelijk had en vloog naar zijn auto.

Binnen een week hadden ik en mijn lieve schatzoekers alles in het huis gesloopt. Zelfs de muren hadden we afgeschaafd, omdat ze het goud misschien in de muur verborgen zouden hebben.

De kleine kamer boven had ik volgepropt met alle waardevolle antieke meubels. En de spullen met een lage antieke waarde had ik weggegeven aan degenen die mij kwamen helpen. Iedereen die iets kreeg prevelde: “Moge opa Reşo vertoeven in de hemel.”

In de tweede week begon ik mijn hoop te verliezen. Ik besefte dat als het zo doorging de muren konden instorten. Ik besloot niemand meer binnen te laten.

Er kwamen elke dag minstens tien man om te helpen. Ik deed voor niemand open. Als laatst belden Şeytan Cabbar en antiekdeskundige Hikmet aan en klopten op het raam. Net toen ik naar de deur wilde lopen om te zeggen: “Wat willen jullie nou? Laat mij met rust”, zei Şeytan Cabbar luidruchtig: “Kom op lieve Hikmet, die man is binnen. Wat moet hij nog met het huis? Hij is pleite zonder aan ons te denken.”

Daarna liepen ze weg. Ik ademde diep.