Inhoud

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

Sara Lövestam

Wensen staat vrij

Het tweede vrijstaande deel over Kouplan

Uit het Zweeds vertaald door Edith Sybesma

Uitgeverij Stortebeeker

Waddinxveen

Oorspronkelijke titel: Önska kostar ingenting

©by Sara Lövestam, 2015

By agreement with Pontas Literary & Film Agency

© Nederlandse vertaling, 2019: Edith Sybesma/Uitgeverij Stortebeeker

Omslagillustratie: Annemarie Driesen

Vormgeving: Alfrida Loose

ISBN 97894 92750 167

www.stortebeeker.nl

Wensen, wensen in de kring

Een kasteel of een gouden ring

Wensen dat staat vrij

Zeg eens, wat wens jij?

1

De vloer van Jenny’s kantoor geeft mee en ze slaat achterover. Ze valt twee verdiepingen en wordt een nietig plasje, diep onder de kelder van het stadhuis, waarna ze opnieuw dezelfde twee verdiepingen valt. Als ze naar haar handen kijkt, houden die de rand van haar bureau stevig vast.

Die ellendige, lieve Amanda. Jenny is nog nooit van haar leven zo stom geweest. Als ze het tenminste niet verkeerd heeft begrepen. O god, laat dat zo zijn. Ze toetst het telefoonnummer nog eens in en luistert naar het geautomatiseerde antwoord. Dit nummer is niet in gebruik. Ja, ze is een idioot geweest. In zoveel opzichten.

Het krankzinnigste van alles, of – als je het afstandelijk bekijkt – het meest ironische, is dat ze weet wat bedrog is. Ze is verdorie persoonlijk betrokken geweest bij de nieuwe wet op woonfraude, ze heeft gedupeerden ontmoet en vond het stumpers, omdat ze niet in staat waren kritisch na te denken. En toen kwam Amanda.

Amanda kwam met een lobbygroep voor een park dat door een bouwproject werd bedreigd. En met een zachte, kirrende lach en de helderste blik die Jenny in jaren had gezien. Veel dingen in de politiek zijn ondoorzichtig en dom. Amanda’s hele verschijning was het tegenovergestelde.

En haar mond. Jenny is helemaal niet lesbisch, maar Amanda’s lippen trokken haar blik. Ze leken zo zacht, ze leken steeds meer de bevrijdende oplossing wanneer er budgetbesprekingen moesten worden gevoerd en noodzakelijke afspraken onmogelijk leken. Soms moest Jenny aan die lippen denken als ze een betoog hield en ze konden haar op het totaal verkeerde moment laten glimlachen, bijvoorbeeld als ze iets ging zeggen als: ‘Ik leef natuurlijk mee met de gedupeerden, maar we moeten vertrouwen hebben in het vermogen van de burger om zijn eigen woonvorm te kiezen vanuit een vrije en diverse markt.’ Dat soort zinnen spreek je bij voorkeur uit met een zorgrimpel tussen je wenkbrauwen, niet bijna giechelend.

Ze kan zich niet herinneren hoe ze ertoe kwamen privé met elkaar om te gaan. Maar ze herinnert zich de avond in de Tiki Room, waar zij met een bloedrode cocktail voor zich zat en Amanda met een limoengroene. ‘Weet je wat je krijgt als je onze drankjes mengt?’ vroeg Amanda, en Jenny antwoordde meteen met de uitspraak van Carl Bildt: ‘Een roodgroen rommeltje.’ Amanda’s aanwezigheid maakte haar zo verdomd gevat. Amanda lachte, Amanda’s heldere ogen glinsterden en Amanda zei: ‘Nee…’ en leunde naar voren. Haar lippen waren precies zo zacht als te verwachten was, het puntje van haar tong smaakte naar een cocktail van limoen en ananas en de bloedrode van Jenny vermengde zich ermee.

Nu zit ze hier met een telefoonnummer dat niet meer in gebruik is. Met herinneringen aan tien maanden waarvan het etiket veranderd moet worden van ‘liefde’ in ‘stomme trut die je bent’, en tweehonderdduizend kronen armer. Op dit moment kan ze niet beslissen wat het zeerst doet.

Ze is in ieder geval geen wethouder geworden door over zich heen te laten lopen, dus als Amanda denkt dat ze haar ergernis zal inslikken, heeft ze het mis. Aan de andere kant mag niemand erachter komen. Niemand die misschien per ongeluk iemand kent, niemand met loyaliteiten.

Hoe kom je in contact met iemand zonder contacten? Hoe vind je iemand die niemand is?

2

Er zijn katten die leverpastei te eten krijgen en ’s nachts tussen het baasje en het vrouwtje in mogen slapen, en er zijn katten die ’s nachts door steden sluipen en met hun ribben langs de huismuren schrapen. Aan die katten denkt Kouplan, als hij langs een verliefd stel op een bankje glipt en bij de afvalbak stilstaat, alsof hij daar alleen maar even wil staan. Ook al weet hij en weten alle anderen wel beter. Het is te koud om te wachten totdat de bus de mensen op het bankje oppikt, dus hij doet het snel en zonder op te kijken.

In het begin wierp hij er alleen een steelse blik in en pakte de blikjes die bovenin lagen. Na een paar weken zag hij twee dingen in. Eén: het is geen efficiënt gebruik van de tijd en het is ook niet discreter om twintig afvalbakken af te gaan als je er vijf grondig kunt doorzoeken. Twee: mensen kijken liever niet naar je als je met je handen in hun vuilnis staat. Het liefst doen ze alsof je helemaal niet bestaat, en daarom kun je net zo goed je hele arm erin steken. Hij walgt nog steeds bij kauwgum en snustabak, maar waar hij vooral niet aan probeert te denken, zijn de punten van de injectienaalden.

In plaats daarvan denkt hij aan de deelcursussen van de opleiding journalistiek. Hij loopt ze een voor een langs, welke cursusliteratuur ze hadden en waar elke docent de nadruk op legde. Soms stond het belangrijkste niet in de boeken, soms moest je tussen de regels zoeken. Eerst weet hij niet waarom de rotzooi van andere mensen hem aan de universiteit herinnert, maar dat wordt duidelijk als hij aan katten begint te denken.

Je hebt de met een strik uitgedoste poes van het vrouwtje en je hebt zwerfkatten, bedenkt hij. Maar het zijn nog steeds katten. Op dezelfde manier is hij nog steeds mens. Een journalist uit Teheran, die zichzelf een naam heeft gegeven en nu probeert honderd bierblikjes per dag in te leveren voor statiegeld. Een persoon.

Hij zit al twee maanden zonder geld. De negenduizend kronen die hij van Pernilla had gekregen leken eerst een vermogen, en toen waren ze op. Negentig kronen besteedde hij aan sigaretten voor Rashid als dank voor zijn hulp, driehonderd gingen op aan winterschoenen en de rest was voor huur en eten. Twee keer heeft hij kebab gegeten, maar hij heeft vooral boodschappen gedaan. Hij heeft nog zeven kilo jasmijnrijst in de kast staan, en Regina krijgt niet meer de hele huur.

‘Hier heb je er een,’ zegt een mannenstem en er wordt een leeg colablikje voor Kouplans neus gehouden.

Hij pakt het aan en stopt het in zijn plastic supermarkttas van Willy’s.

‘Dank je wel.’

De man glimlacht en knikt even voordat hij verdwijnt. Hij heeft bruin haar dat al een tijdje geen kapper heeft gezien en een sjaal die er warm uitziet. Een blikje en een glimlach, denkt Kouplan, je moet het kleine eren.

Elke dag honderd blikjes zoeken is een moeilijk spel met het lot. Hij heeft overwogen terug te gaan naar Azads grillrestaurant, te vertellen wie hij is en voor vijftien kronen per uur achter enigszins beschermende muren ketchup en hummus van borden te wassen. Wat hem daarvan weerhoudt, behalve het troosteloze van samen met andere wanhopige mensen in de dampen staan, is dat hij zijn nieuwe identiteit niet prijs wil geven. Toen hij de vorige keer voor Azad afwaste, was hij Nesrine, de vriendin van Rashid, vanaf zijn geboorte vermomd in zijn eigen huid. Sinds hij Kouplan is geworden, heeft hij alle deuren achter zich gesloten en als hij er een zou openen, zou het niet die van Azad zijn. In plaats daarvan heeft hij overal lucht om zich heen en daarmee ook de dreiging van de politie. Alleen de tijd zal leren of dat wel zo slim is.

Een blikje en een glimlach, denkt hij weer, vaak kun je wel een lichtpuntje vinden, hoe klein ook. Vandaag is het bijvoorbeeld betaaldag in Zweden, en dat betekent meer bierblikjes op vrijdag.

Wanneer hij thuiskomt, heeft hij voor vierenzeventig kronen blikjes ingeleverd. Voordat hij het gevoel van vuil van andere mensen van zich afdoucht, zet hij de computer aan – op die manier is die bijna opgestart wanneer hij schoon is. De warmste stand van de douchestraal ontdooit zijn dunne benen en armen, en zijn achterwerk, dat om de een of andere reden altijd ijskoud is.

Er is geen nieuwe mail binnengekomen. Er zijn geen nieuwe zoekresultaten wanneer hij de naam van zijn broer googelt. Hij gaat naar Blocket.se, vindt zijn advertentie ‘privédetective’ drie pagina’s verderop in de stroom, maar voor omhoog plaatsen heeft hij geen geld. Het is een belachelijke advertentie, hij begrijpt waarom er niemand op heeft gereageerd. Pernilla hapte bijna een halfjaar geleden toe, maar hij beseft steeds meer dat zij een uitzondering was. Hij checkt zijn mail nog een keer voordat hij afsluit. Nul nieuwe mailtjes.

Regina brengt de kinderen om acht uur naar bed. De eerste maanden ging Kouplan het appartement niet in wanneer ze nog op waren, maar nu komt het voor dat hij even naar de woonkamer gaat, alleen om Liam te horen vragen hoe de Perzische munten ook alweer heten. Hij is ook maar een mens en andere mensen trekken hem aan. Maar vandaag heeft hij er geen puf voor.

Om kwart over acht loopt hij Regina’s keuken binnen en brengt water aan de kook. De rijst staat op wanneer Regina de slaapkamer uit komt sluipen.

‘Hoi,’ fluistert ze en ze gaat met haar agenda aan de keukentafel zitten.

Ze bijt op haar potlood, ze tekent pijlen tussen verschillende dagen en probeert haar baan, de crèche en wat een Zweedse moeder van twee jonge kinderen nog meer moet combineren te combineren. Ze kijkt naar hem op wanneer hij met zijn bord rijst en linzen aankomt.

‘Ik ga morgen naar Lidingö,’ zegt ze. ‘Wil je meerijden?’

Hij had zelf in een overmoedige bui geopperd dat ze hem mee kon nemen, als ze werk had in een rijkere buitenwijk.

‘Graag,’ zegt hij.

Ze weet niet waarom hij wil meerijden, en vraagt het ook niet, want zo is Regina. Sinds de jaarwisseling heeft ze het niet eens over huur gehad.

Kouplan werkt zijn rijst en linzen naar binnen en bedenkt dat hij morgen misschien wel aan de honderd blikjes kan komen, in Lidingö. Met alle respect voor Hallonbergen, maar de mensen zijn er niet kwistig met lege blikjes.

3

Ze heeft met iedereen contact opgenomen. De baas op het werk dat Amanda beweerde te hebben, de vrienden met wie ze uitging, iedereen zei hetzelfde. Nee, er heeft hier nooit een Amanda gewerkt. Nee, we weten niet waar ze is, we zijn trouwens alleen maar kennissen. Ze valt boos in slaap, wordt boos wakker, ze kookt van woede wanneer haar taxi niet komt. Het kan toch niet dat ze een wagen bestelt voor elf uur en dat die er om acht over nog niet is. Het moet ook niet mogelijk zijn om een leven in Stockholm te hebben en vervolgens spoorloos te verdwijnen met het kapitaal van iemand anders. Er moeten meer mensen zijn die ze kan bellen.

Ze waren bijna altijd bij Jenny thuis. Ze woonde zoveel mooier, en bovendien heeft Amanda een onderhuurder om de eindjes aan elkaar te knopen.

‘En omdat ik geen nee kon zeggen,’ legde ze uit. ‘Hij is pas gescheiden en zijn kind is om de week bij hem, dus we kunnen daar niet direct een privéleven hebben. Maar als je erover door blijft gaan, dan…’

Jenny vlocht haar vingers in die van Amanda. Het was augustus en de zon brandde met die extra kracht, of misschien kwam het uit haar hart.

‘Ik blijf erover doorgaan,’ glimlachte ze en ze keek Amanda met half dichtgeknepen ogen aan. ‘We gaan nu al twee maanden met elkaar om en ik heb je huis nog nooit gezien.’

‘Oké,’ zei Amanda en ze gaf een extra kneepje in haar hand. ‘Goed dan.’

Ze herinnert zich het gezellige trappenhuis, de hal met een commode, een tafel en een kast. Er stonden boeken in de boekenkast en daar zei ze iets van. Je ziet tegenwoordig zelden boekenkasten vol boeken. Heeft ze alle boeken en spullen nu verhuisd?

De onderhuurder was het zinnebeeld van een gescheiden man. Jenny is niet iemand die zich met het privéleven van andere mensen bemoeit, maar hij liet haar uit eigen beweging een foto van zijn dochtertje zien en deelde mee dat de rechtbank geïnfiltreerd was door radicale feministen die vaders hun kind wilden afpakken. Amanda zei tegen hem dat hij een lobbygroep moest vormen.

Jenny zou nooit meer aan de man hebben gedacht als hij haar niet twee maanden later had binnengelaten. Amanda had gezegd dat ze hem maar moest bellen, omdat ze zelf laat zou zijn, het nummer zou dus in haar telefoon moeten staan. Hoe heette hij? Magnus?

‘Wat een huizen,’ zegt Regina en ze kijkt Kouplan aan, ‘het lijkt wel een ander universum. Zie jij een bordje Fylgiavägen?’

De huizen zijn paleisjes. Protserige landhuizen en iemand die had gedacht: Zullen we er niet wat extra geld in stoppen nu we toch aan het bouwen zijn? Regina zet hem voor een ervan af en slaat af naar een adres waar de mensen hun kwaliteitstijd waarderen. Soms maakt ze foto’s, als er iets bijzonders is in het huis dat ze schoonmaakt. Zoals een glazen vloer of een metallic groene jacuzzi.

Vorig jaar was Kouplan in Sundbyberg bij de huizen langs gegaan om statiegeldflessen te vragen voor een excursie. Hij heeft niet het idee dat hij daar nu nog mee wegkomt. Het testosteron heeft hem eindelijk van de kinderlijke vrouwenstem afgeholpen en voorbij de baard in de keel, maar dat is het niet alleen. Het is iets in zijn ziel.

De afvalbakken in Lidingö staan meer verspreid dan in Hallonbergen of in het centrum, maar ze leveren wel wat op. In de eerste vindt hij al twee Pepsiblikjes. Het is niet druk op straat, af en toe een auto en een vrouw die op het trottoir staat, maar waarschijnlijk hebben de huizen ogen. De bewoners zullen de politie toch niet bellen, enkel omdat ze iemand in de afvalbakken hebben zien graaien. Toch?

Mattias, zo heette hij! Jenny kijkt weer uit over de weg, maar er is geen taxi te zien. Ze belt eerst het taxibedrijf en geeft ze de wind van voren als ze beweren dat niemand een wagen heeft gestuurd. Er komt een nieuwe over tien minuten, eerst zien dan geloven. Dan belt ze Mattias. Even heeft ze het idee dat hij ook verdwenen zal zijn, maar dan klinkt er een klik en daar is zijn stem.

‘Hallo,’ zegt ze met de stem die ze voor onbekenden gebruikt. ‘Met Jenny. We hebben elkaar vorig jaar een paar keer kort ontmoet.’

Ze moet uitleggen wie ze is, kennelijk heeft ze niet veel indruk gemaakt, maar wanneer Mattias begrijpt dat ze in gezelschap was geweest van Amanda, wordt hij des te spraakzamer.

‘Wijven, gadverdamme! No offense, maar weet je wat die bitch heeft gedaan?’

‘Ze is er vandoor gegaan?’ oppert Jenny, zonder zich de aanval van de man op de halve mensheid aan te trekken. Als politicus moet je wel ergere dingen van je af laten glijden.

‘Met vooruitbetaalde huur voor drie maanden,’ zegt Mattias’ steeds schellere stem. ‘En zonder iets te zeggen. Ik dacht verdomme dat het haar flat was, maar weet je wie er op een woensdag binnenkomt? De eigenaar!’

‘Je mag blij zijn dat ze je maar drie maanden huur heeft afgepakt,’ zegt Jenny droog. ‘Mij heeft ze tweehonderdduizend afhandig gemaakt.’

Mattias zegt niets. Hij vloekt binnensmonds, maar laat haar praten. Ze houdt het kort en vertelt alleen het noodzakelijkste, maar het is fijn om met iemand te praten die het snapt. Er is hier toch niemand, behalve een zwerver die in een afvalbak wroet.

‘We hebben elkaar tien maanden lang dagelijks gezien, ik weet niet op wie ik het kwaadst ben: op haar of op mezelf.’

‘Op haar,’ zegt Mattias met nadruk. ‘Ik hoop dat je ermee naar de politie bent gegaan. Heb je aangifte gedaan?’

‘Ik kan niet naar de politie, om verschillende redenen. Ik overweeg iemand in de arm te nemen, maar weet niet wie. Privédetectives zijn ook mensen, en mensen roddelen.’

‘Wijven in het bijzonder.’

‘Dat weet ik niet.’

Ze voelt een steek in haar hart. Als ze eerder twijfelde, dan nu niet meer. Amanda heeft aldoor geweten wat ze deed, en Jenny is niet het enige slachtoffer.

‘Ik heb in ieder geval wel aangifte gedaan,’ zegt Mattias. ‘Maar Joost mag weten of het ergens goed voor was, die bitch zit waarschijnlijk al in het buitenland. Als ik iets hoor, kan ik het je laten weten. Als je dat wilt.’

‘Dat zullen ze vast niet doen, maar graag.’

Wanneer ze ophangen, is de taxi er nog steeds niet. Bij de afvalbak achter haar beweegt iets, de persoon is nog steeds aan het wroeten, wat haar een onbehaaglijk gevoel geeft. Ze heeft op tv gezien dat bendes wapens verstoppen onder afvalzakken.

Het onbehagen verveelvoudigt zich wanneer hij zich losmaakt van de afvalbak en naar haar toe komt. Crimineel, denkt ze, bendelid en zwerver, junk, wanhopige tiener, een van de redenen dat ze nooit met de metro gaat. Ze strekt haar enkels in haar hoge laarzen en begint de kant op te lopen waar de taxi vandaan zou moeten komen.

‘Pardon!’ zegt hij.

Ze loopt door. Maar hij zegt nog eens ‘pardon’ en zijn stem klinkt niet crimineel. Ze draait zich met opgetrokken wenkbrauwen om.

De vrouw ziet eruit als iemand uit een film. Ze draagt een donkerrood mantelpak onder een elegante jas met bontkraag, en de wenkbrauwen die ze naar hem optrekt zijn in een schoonheidssalon perfect gemodelleerd. Hij begrijpt niet waar hij de moed vandaan haalt. Misschien omdat hij ondanks alles een mens is.

‘Ik hoorde dat u een detective zoekt.’

De vrouw maakt een geërgerd gebaar, zoals je doet wanneer je een mug in je slaapkamer hebt.

‘Nee, dat is niet zo.’

‘Maar dat hoorde ik.’

Hij aarzelt even voordat hij doorgaat. Maar de vrouw heeft al nee gezegd en hij heeft niets te verliezen.

‘Zie het als een voorbeeld van mijn beste gehoor en logische denken. In mijn eigen land was ik privédetective.’

Goede gehoor, had hij moeten zeggen. En er bestaat vast ook een mooier woord voor logisch denken. De vrouw kijkt hem argwanend aan.

‘Ik heb referenties,’ zegt hij. ‘Zweedse referenties.’

Ze lacht, maar stopt midden in de lach.

‘Als jij privédetective bent, want doe je dan in ons afval?’

Hij trekt zijn schouders op.

‘Twee maanden zonder opdracht.’

Ze heeft de hele tijd half van hem afgewend gestaan. De inspectie vond vanuit een ooghoek plaats, maar opeens zet ze twee stappen in zijn richting. Ze knijpt haar ogen tot spleetjes en neemt zijn gezicht zo intensief op dat hij zich wil verstoppen. Achter haar mindert een taxi snelheid.

‘Je bent een jaar of vijfentwintig, zesentwintig.’

Ze is de eerste die het goed raadt sinds Kouplan zijn naam heeft aangenomen.

‘Achtentwintig,’ liegt hij.

De taxi komt tot stilstand, de vrouw rommelt in haar handtas met Louis Vuitton op de sluiting.

‘Vraag of je referentie contact met me wil opnemen,’ zegt ze en ze geeft hem een spierwit visitekaartje met een soort wapenschild erop.

Zo soepel als een zilvervisje glijdt ze de auto in. Het glimmende leer van haar laars is het laatste wat hij van haar ziet.

4

Niemand in Zweden heet Kouplan. Daarom zal Jenny hem niet inhuren. Ze moet volledige controle hebben, nu meer dan ooit. Maar er is iets met de stem van deze Pernilla, die is hartelijk.

‘Ben je er nog?’ vraagt ze.

‘Er is in heel Zweden geen Kouplan te vinden,’ zegt Jenny. ‘Hij liegt over zijn naam.’

‘Natuurlijk doet hij dat,’ zegt Pernilla.

Het hartelijke in haar stem is het duidelijkst wanneer ze over al Kouplans pluspunten vertelt. Die zijn schijnbaar onuitputtelijk.

‘Hij zou geen valse naam hebben als het niet hoefde, hij is de eerlijkste persoon ter wereld. Heel aardig, nauwkeurig… Toen hij mijn zaak oploste, volgde hij elk spoor, ik had de helft ervan nog niet kunnen bedenken. En hij gaf het niet op.’

Jenny tikt Pernilla’s naam in. Ze vindt haar op een adres in Tyresö. Alleenstaand, aha. Misschien heeft ze andere redenen om de geheimzinnige Kouplan aan te prijzen.

‘Waar had je zijn hulp precies bij nodig?’

Pernilla aarzelt even. Misschien was er geen zaak.

‘Mijn hond,’ zegt ze. ‘Die was ontvoerd. Dat klinkt misschien belachelijk, maar…’

De persoon aan de telefoon heeft gelijk, het klinkt belachelijk.

‘Ik kon natuurlijk niet naar de politie gaan,’ vervolgt Pernilla, ‘ze zouden echt geen onderzoek doen naar een hond.’

‘Hoe heeft hij hem gevonden?’

‘Hij ging naar het Gullmarsplan, waar Janus, de hond dus, was verdwenen. Hij vroeg in alle winkels of ze iets hadden gezien, totdat hij een signalement had. Hij praatte met iedereen. Ticketverkopers, metrocontroleurs, kioskeigenaren en zijn eigen netwerk.’

‘Wat voor netwerk?’

‘Mensen uit zijn land en zo. Ik weet niet, maar hij heeft Janus in ieder geval gevonden. Ik weet zeker dat hij je kan helpen.’

Jenny krijgt bange vermoedens. Het is onduidelijk wat Kouplan gisteren van haar telefoongesprek heeft gehoord, maar hij weet wie ze is en misschien gaan er al geruchten.

‘Wat heeft hij jou verteld?’

‘Dat je een detective nodig hebt, meer niet. Hij is echt… Hij zal je vertellen van zijn naam wanneer hij je kan vertrouwen. Ik weet niet wat ik nog meer moet zeggen. Geef hem een kans.’

‘Ik ben in deze shit terechtgekomen doordat ik iemand een kans heb gegeven.’

Pernilla met de hartelijke stem en de nogal banale woorden geeft ten slotte, waarschijnlijk zonder het te weten, haar beste argument.

‘Als het gevoelig ligt, is het beter dat hij je helpt dan dat hij met kennis over je rondloopt. Betaal achteraf als je het niet vertrouwt.’

5

jenny svärd staat er op het visitekaartje dat Kouplan sinds woensdag in zijn achterzak heeft. jenny svärd staat er op de deur van haar kantoor en op het naambordje op haar moderne, glimmende, in hoogte verstelbare bureau. Er staat een plat computerscherm op. Kouplan moet even denken aan het zware gevaarte in zijn eigen slaapkamer. Zijn kamer is nog niet half zo groot als Jenny’s kantoor, op de eerste verdieping in het hart van de politiek, midden in de hoofdstad. Zijn kleinheid doet hem huiveren.

‘Vertel eens iets over jezelf,’ zegt de vrouw die het visitekaartje, de deur en het bureau bezit.

Kouplans ogen schieten onwillekeurig alle kanten op. Hij probeert zijn blik stil te houden, maar voelt dat dat niet lukt. Zijn vorige verhoor in Zweden is niet goed afgelopen.

‘Ik ben Kouplan,’ zegt hij. ‘Ik ben achtentwintig jaar.’

‘En in jouw land was je privédetective. In welk land?’

Haar ogen zijn staalgrijs, mooi opgemaakt en haar blik is net zo gefocust als haar vraag.

‘Iran. Ik was ook journalist, daar begon het mee…’

Het voelt alsof hij liegt, ook al doet hij dat niet meer. Het komt door haar blik, haar hoge hakken en haar naam overal in het vertrek.

‘Daar begon het mee. Ik was journalist en leerde hoe je achter dingen komt. Zoals geheimen, dus.’

‘Ik heb heel goede contacten,’ zegt Jenny Svärd.

Kouplan begrijpt het niet. Na een stilte van een paar seconden legt ze het uit.

‘Als de dingen die jij en ik hier bespreken bij de verkeerde personen terechtkomen, dan heb ik waarschijnlijk betere contacten dan jij.’

Hij knikt.

‘Waarschijnlijk.’

Hij wil bijna zeggen dat hij een zwijgplicht heeft, net als een priester. Maar vorig jaar heeft hij gebruikgemaakt van het ambtsgeheim van een priester en daarna kwam het op de radio, en hij acht de scherpe ogen tegenover hem in staat om één en één bij elkaar op te tellen. Die gedachte is vooral een teken van zijn eigen paranoia.

‘Ik ken hier niemand,’ zegt hij. ‘Behalve mijn vorige cliënt. Ik kom uit Jönköping. En ik ben niet dom.’

‘Dan hebben we dat vastgesteld,’ zegt Jenny Svärd en ze glimlacht even.

Kouplan heeft er spijt van dat hij dat heeft gezegd van Jönköping. Hij had een andere stad kunnen noemen, maar als zij zo naar je kijkt is het moeilijk om leugens te verzinnen. Tenzij je Amanda heet.

Jenny heeft iets amusants ontdekt: Kouplan bloost wanneer ze hem in de ogen kijkt. Dat maakt het allemaal iets grappiger, als je tenminste iets positiefs wilt zien in deze geschiedenis. En het stoort haar, want niet zo lang geleden was ze zelf degene die bloosde.

‘Als je terugkijkt,’ zegt Kouplan en hij haalt een lachwekkend kinderachtig schrift tevoorschijn, zo eentje als je in de eerste klas kreeg. ‘Zie je dan wanneer ze begon…’

‘Me te bewerken?’

‘Ja, wanneer ze je voor het eerst bij vier ogen sprak.’

‘Onder vier ogen. Nee, dat weet ik niet meer.’

Hij kijkt haar aan als een psycholoog. Met een kinderschrift met blauwe lijntjes.

‘Probeer het gevoel terug te halen. Wanneer je dacht: O jee, dan ben ik met haar alleen.’

Ooh, dacht ze. Terwijl ze zo door de wol geverfd was en niet snel onder de indruk, en bovendien heteroseksueel, hapte ze geluidloos naar adem toen Amanda vertelde wat voor soort afspraak ze wilde maken.

‘Dan is het niet zo’n stijve bedoening. Ik denk dat je geïnteresseerd bent in wat ik te bieden heb.’

Amanda’s haar was mahoniebruin en wild en fungeerde als omlijsting van alles wat haar gezicht uitstraalde. Huizen, mensen en honden werden in haar aanwezigheid tot achtergrond gereduceerd. Haar woorden waren precies zo dubbelzinnig dat Jenny niet kon vaststellen of het met opzet was, maar ze betrapte zichzelf erop dat ze dat hoopte. Ooh, dacht ze en het kriebelde in haar buik. Dan ben ik met haar alleen.

Jenny’s blik zweeft een paar seconden weg.

‘Begin april, geloof ik,’ zegt ze. ‘Ik zal het nakijken in mijn agenda, het was een lobbyvergadering. Ik zal je dit intussen vast geven.’

Bij Kouplans eerste opdracht waren er geen foto’s. Een verdwenen meisje, geen enkele foto. Daar hoeft hij nu niet bang voor te zijn; de map die Jenny hem geeft, waar amanda martinez op staat, bevat een usb-stick en een stuk of twintig in kleur uitgeprinte foto’s. Het is een bloedmooie vrouw, ze lijkt wel een Italiaanse actrice.

‘Is ze Zweeds?’ vraagt hij.

Jenny werpt een blik op hem en op de foto’s.

‘Wie weet? Ze zei dat haar ouders uit Spanje kwamen. Ze spreekt Spaans en Portugees. Spreek jij Spaans?’

Hij schudt zijn hoofd.

‘Perzisch, Arabisch, Engels, Zweeds, een beetje Koerdisch, een beetje Frans en een beetje Grieks, ‘ zegt hij en baalt van zichzelf. Ze hoeft niet alles te weten. Het lijkt wel of hij indruk wil maken.

‘3 april,’ zegt Jenny. ‘Dat was een woensdag. Op vrijdag gingen we een wijntje drinken.’

‘Was zij ook door de achterdeur binnengekomen? Net als ik?’

‘Nee, ze kwam via de receptie. Politici spreken soms af met lobbyisten, het was niet iets wat verborgen moest blijven.’

Kouplan noteert op een nieuwe bladzijde: heeft id. Als het vals is, heeft ze er meer dan tweeduizend kronen voor betaald, waarschijnlijk dichter bij de twintigduizend, en dan gebruikt ze het misschien nog steeds. Als het echt is, dan is het haar echte naam.

‘Heb je enig idee waar ze naartoe kan zijn gegaan? Heeft ze het over bepaalde regio’s of steden gehad?’

‘Alleen over Spanje.’

Kouplan ziet de opdracht wegwaaien op de wind. Een normale armlastige zou het ticket vergoed krijgen en naar Spanje kunnen reizen. Zelf kan hij niet eens naar het gezondheidscentrum, laat staan dat hij kan inchecken voor een vlucht.

‘We beginnen in Zweden,’ zegt hij om zichzelf tot rust te brengen. ‘Ze lijkt het hier immers goed te hebben. Heeft ze speciale gewoonten?’

‘Zoals wat? Ze eet geroosterd brood. Ze spuit vanwege haar diabetes. Ze leunt vaak naar voren, zo, op haar ellebogen.’

De manier waarop Jenny naar voren leunt over het bureau zorgt ervoor dat ze actief en enthousiast overkomt. Kouplan kan zich voorstellen hoe Amanda haar belangstelling heeft gewekt.

‘Ik bedoel of ze ergens sport of een favoriet restaurant heeft. Plekken waar je haar kunt vinden.’

Jenny ziet er minder angstaanjagend uit als ze nadenkt. Alsof je Hillary Clinton ziet slapen, of Vladimir Poetin zachtjes huilen. Ze staart in de verte en heeft een verdrietige trek om haar perzikkleurige lippen. Dan is ze er weer.

‘Ze drinkt vrij veel koffie. Het liefst vanilla latte van Espresso House.’

Ze staat opeens op en ademt trillerig in. Ze kijkt Kouplan strak aan, zodat hij bijna zijn pen laat vallen.

‘Ik heb een iq van honderdzevenendertig,’ zegt ze met gecontroleerde boosheid.

Kouplan weet niet wat hijzelf heeft, maar hij begrijpt wat ze bedoelt.

‘Dit gaat niet om intelligentie,’ zegt hij.

Amanda Martinez, 33 jaar, diabetes, vloeiend Spaans, Portugees, Engels, Zweeds, 3 april, Spaanse ouders, heeft ID, vanilla latte bij Espresso House, MacBook, lobbyist voor park (echte politieke belangstelling?), heeft Jenny en onderhuurder Mattias (nog anderen?) bedrogen, staat er in zijn blauwe schrift, als Jenny op haar horloge kijkt.

‘Om twee uur heb ik een bespreking, dus ik moet jou hier weg zien te krijgen. En we hebben het nog niet over een vergoeding gehad.’

Kouplan bereidt zich voor om zevenhonderd kronen per uur te zeggen. Ze is wethouder, ze kan het wel betalen.

‘Het uurloon wordt honderdvijftig, volgens urenverantwoording, op voorwaarde dat je resultaat boekt. Als je haar hebt gevonden, krijg je tweeduizend ineens, en als je wraak hebt genomen volgens mijn wensen drieduizend.’

Het uurloon is tien keer hoger dan in het grillrestaurant van Azad, maar toch is hij teleurgesteld.

‘Maar mijn tarief is vierhonderd per uur,’ zegt hij.

Jenny’s enige reactie is een glimlach in haar mondhoek.

‘Verkoop je seks of zo?’

Ze kijkt hem uitdagend aan en hij zou beledigd moeten zijn, maar zijn hele lijf wordt warm. Ze worden het eens over honderdvijftig kronen per uur.

Ze smokkelt hem via dezelfde route naar buiten als waarlangs hij is gekomen, door een achterdeur van het stadhuis. Het is de laatste keer dat ze elkaar op haar kantoor ontmoeten, zegt ze en hij begrijpt waarom, net zoals hij begrijpt waarom de afspraak hier vandaag wel was. Omdat hij net bang genoeg moet zijn.

6

Jenny hoeft zich geen zorgen te maken of Kouplan wel bang genoeg is. Hij ademt angst.

Hij hoeft maar een moment te verslappen, dan kan dat net het moment zijn dat de grenspolitie nodig heeft om hem te vinden. Het kan een moment zijn waarop hij met zijn blik aan een decolleté blijft hangen, of met zijn gedachten bij een spreekwoord. Het kan het moment zijn waarop hij kauwgum van zijn schoen schraapt en om zich heen vergeet te kijken. Daarom moet hij zijn als een zebra op de savanne, die onbezorgd rondslentert, gecamoufleerd door de kudde, terwijl elke gele schaduw in het gras een potentiële leeuw is.

Maar wanneer hij niet eens op de website van de politie durft te kijken, moet hij zichzelf kalmerend toespreken.

‘Divoune,’ mompelt hij met de stem van zijn broer. ‘Je snapt toch wel dat ze niet het IP-adres van iedere internetgebruiker natrekken?’

Op de website van de politie staat onder ‘gebeurtenissen’ dat er twee personen zijn gearresteerd voor bedrog bij een bank. Ze hadden valse legitimatiebewijzen laten zien, het bankpersoneel vertrouwde het zaakje niet en had de politie gewaarschuwd. De arrestatie was rustig verlopen, staat er. Kouplan zoekt het internet af naar krantenartikelen van dezelfde dag en in een ervan staat ‘de beide mannen’, wat niet klinkt als Amanda. Dat is maar beter ook, want als ze in de cel zit, heeft hij geen kans om wraak te nemen en drieduizend kronen te incasseren.

Hij gaat naar Ratsit.se, zoekt naar ‘Amanda Martinez’ en krijgt zes personen. Twee zijn zestigplus, die vallen af. De anderen zoekt hij op op Facebook, waar twee een open account hebben en een derde een profielfoto van twee spelende kinderen. De vierde vindt hij op een foto van een receptie, wanneer hij op een andere van haar voornamen zoekt. Ze lijken geen van allen op de filmster op Jenny’s foto’s.

Bij Google levert ‘Amanda Martinez’ meer dan achtenveertig miljoen resultaten op. Als hij Zweedse pagina’s kiest, worden het er aanzienlijk minder en gaat het meestal om een zangeres uit Canada. Geen enkele pagina gaat over een oogverblindende lobbyist die mensen geld uit de zak heeft geklopt. Op Flashback wel.

Weet iemand iets over een cougar die zich Amanda Martinez noemt? Ze kwam bij mij in de winkel om twee vergrendelde smartphones te verkopen, terwijl ze een niet-vergrendelde iPhone 5 op afbetaling kocht. Toen de tweede termijn niet werd betaald, heb ik haar gegoogeld en alleen een heel andere vrouw in Jordbro gevonden. Het persoonsnummer doorstaat een veiligheidscheck (het laatste getal is dus goed uitgerekend) maar levert geen resultaten op. Ik heb een herinnering gestuurd (dat was twee weken geleden), maar ik heb er een slecht gevoel over, aangezien ze niet geregistreerd staat op het adres dat ze heeft opgegeven. Weet iemand iets?

De reacties op het bericht gaan over drie andere bedriegsters, waarvan twee in de VS, over de fucked-up beveiliging van het datasysteem van degene die de vraag had gesteld, alsmede de vraag hoe oud iemand moet zijn om ‘cougar’ te worden genoemd. Oké, ze was rond de dertig, dus volgens jullie definitie zal ze wel geen cougar zijn geweest, maar verdorie, ik vroeg alleen of jullie iets over haar hebben gehoord, voor woordbetekenissen had ik wel contact opgenomen met de Zweedse Akademie! Dat is het laatste bericht van de telefoonverkoper. De laatste reactie wijst hem erop dat Academie met een c gespeld wordt.

Als het scherm na een poosje zeer doet aan zijn ogen, pakt hij de map met ‘Amanda Martinez’ en gaat ermee op zijn bed liggen. Ze kijkt hem stralend aan, op zomerfoto’s, tussen schitterende herfstbladeren en één keer in de sneeuw. Op één foto draagt ze een bikini en zit ze op het voorschip van een zeilboot, waarschijnlijk die van Jenny. Op twee van de foto’s heeft Jenny met potlood geschreven: ‘Van Amanda’s Facebookpagina.’ Dat brengt hem op een idee.

Hij keert terug naar het flikkerende computerscherm, haalt de facebookfoto’s van Jenny’s usb-stick en uploadt ze bij Google. Als Amanda deze foto’s heeft uitgezocht om op Facebook te zetten, kan ze die ook elders hebben gebruikt. Hij zou het haar niet kwalijk kunnen nemen, want de foto’s hebben haar hele schoonheid gevangen, inclusief dat bijzondere. Niet dat hij haar ooit heeft ontmoet, bedenkt hij terwijl zijn computer tergend langzaam pixel voor pixel uploadt in de fotozoekfunctie. Maar hij heeft begrepen dat ze iets betoverends heeft.

Hij kan rustig naar de wc gaan en de uitgeprinte foto’s nog een keer bekijken, voordat de foto is geüpload. Op achttien ervan staat Amanda, en er zit één afbeelding van twee handen bij. De vingers zijn in elkaar gevlochten, aan elke hand zit een ring. Jenny rolde met haar ogen toen hij bij die foto kwam, ze rolde met haar ogen en knipperde iets nats weg. ‘Die zogenaamde verloving,’ zei ze. ‘Wat een grap.’

Voordat Google reageert, is het scherm al uitgegaan en hij moet het weer aanzetten. Als kantoormiddel is de in het vuilnishok gevonden computer niet optimaal, alleen al het continu opnieuw opstarten vergt telkens weer een halfuur van zijn leven. Maar wanneer het resultaat van het zoeken naar afbeeldingen verschijnt, is hij bereid zijn computer alles te vergeven.

Angela Torres houdt van de tv-programma’s Solsidan, Så mycket bättre, Bones en Mad Men. Ze zit in het hulpnetwerk ‘De boodschappentas’ en in de tuindersgroep ‘Tuin’ en ze luistert naar Christina Aguilera, Maroon 5 en Sarah Dawn Finer. Het fotoalbum van Angela Torres is gesloten voor wie niet haar vriend is, maar de foto van haar gezicht is voor iedereen zichtbaar. Die foto lijkt niet alleen op de foto die Kouplan zojuist heeft geüpload, hij is tot op de pixel gelijk. Het is Amanda Martinez.

7

Het gaat niet om intelligentie, precies zoals hij tegen Jenny had gezegd. Het gaat om psychologie. Maar toch, nu hij de Facebookpagina van Angela Torres heeft gezien, lijkt het hem sterk dat de keiharde Jenny, IQ 137, niets verdachts aan Amanda Martinez zou hebben gezien. Met naïef zijn kom je niet in het stadhuis.

Ik heb geen geld voor een buskaartje, toetst hij in op zijn telefoon. Ik kan helaas niet zwartrijden. Het antwoord komt binnen drie minuten: Ik stuur een taxi. Koop vanavond een ov-kaart! Adres? Hij antwoordt dat ze een taxi kan sturen naar station Duvbo.

Daarna rent hij het hele eind naar Duvbo.

De taxichauffeur is rond de vijftig.

‘Lidingö, woon je daar of zo?’ vraagt hij en hij lacht zo hard dat zijn buik ervan schudt.

Kouplan glimlacht terug.

‘Mij te veel een getto,’ zegt hij.

De chauffeur schaterlacht.

‘Zo’n goeie heb ik nog niet gehoord,’ zegt hij, hij herhaalt de zin en veegt een traan uit zijn ooghoek.

Kouplan zou de man graag thuis in zijn kast willen hebben. Om hem tevoorschijn te halen wanneer het leven moeilijk is.

‘Mag ik je iets vragen?’ vraagt hij. ‘Een vrouw, eenenveertig jaar oud…’

De chauffeur valt hem in de rede.

‘Is ze knap?’

‘Heel knap. Angstaanjagend knap, als je dat begrijpt. Een cougar. Hoe dan ook, deze vrouw…’

‘Ga ervoor, is mijn mening! Je moet niet te veel naar anderen luisteren, toch?’

‘Dat wilde ik niet vragen.’

‘Wat maakt het uit dat je achttien of negentien bent, of wat je ook bent. Maakt niet uit, het is van hetzelfde laken een pot.’

De chauffeur laat weer een bulderende lach horen, die de hele auto vult met zijn goedmoedigheid.

‘Je moet luisteren naar je hart en naar andere lichaamsdelen,’ hikt hij. ‘In ieder geval zolang je jong bent.’

Het kost Kouplan nog vijf minuten om de taxichauffeur duidelijk te maken dat hij niet van plan is met Jenny naar bed te gaan.

‘Ze is dus razend slim,’ zegt hij. ‘En toch laat ze zich tweehonderdduizend kronen afhandig maken door die andere vrouw, zomaar.’

‘Echt waar?’

‘Echt waar. En dat snap ik niet.’

‘Iedereen kan bedrogen worden,’ zegt de man en hij hikt weer. ‘En dat had ze moeten bedenken als ze zo ontzettend slim is. Maar bij een man was het niet zo raar geweest.’

‘Waarom niet?’

‘Nou,’ zegt de chauffeur en hij roffelt op zijn stuur, ‘als de liefde in de lucht hangt, gaat de wijsheid de uitlaat uit.’

Jenny betaalt de vrolijke chauffeur met American Express. Hij kijkt nieuwsgierig naar haar, en Kouplan bidt tot God dat hij niets zal zeggen. Je ziet er helemaal niet uit als eenenveertig, bijvoorbeeld.

Ze lopen langs de afvalbak die Kouplan slechts enkele dagen geleden heeft leeggehaald. Zij in een jas met bontkraag, hij in het jack dat hij voor een briefje van vijftig bij de kringloop heeft gekregen. Honderd meter verderop staat haar huis, een indrukwekkend wit paleis met glazen uitbouwen waar hij de woorden niet voor kent.

Hij heeft ooit in een soortgelijk huis gewoond.

Hij vraagt zich af of ze hem eten zal geven. Dat deed Pernilla altijd; telkens wanneer hij bij haar kwam, voerde ze hem bergen aardappelpuree, vissticks en kabeljauw met eiersaus. Maar bij Jenny zit je niet in de keuken. Je hangt je jas op in de garderobe.

‘De hal, de eetkamer, de zitkamer,’ wijst ze welgemanierd en ze maakt een weids gebaar met haar hand naar de deuropeningen. ‘De bibliotheek, de werkkamer. Welkom.’

Kouplan negeert haar duidelijke gebaar naar de werkkamer en kijkt in de bibliotheek. De wanden zijn bedekt met boekruggen, wat hem een onverwachte douche van heimwee geeft.

‘Herinner je je de eerste keer dat Amanda hier was?’ vraagt hij om die te smoren.

‘Uiteraard.’

Jenny neemt haar bezoeker op. Verdwaald en toch thuis, gefascineerd door haar bibliotheek. Ze moet de waardevolle spullen in de gaten houden die in het zicht liggen, bedenkt ze, maar ze vindt het tegelijkertijd prettig dat hij er is. Het maakt haar huis interessanter.

Of ze zich Amanda’s eerste bezoek herinnert? Ze weet het nog precies, tot Amanda’s guitige blik toen ze de hal binnenstapte aan toe.

‘Dit is geen hal,’ zei ze, ‘dit is een dansvloer.’

Ze stak een hand uit en Jenny was nog steeds niet lesbisch, maar voelde een rimpeling in haar hart toen ze die hand pakte. Ze had tot dan toe nog nooit gedanst in haar hal.

Amanda droeg een lichtgrijs maatpak. Altijd een broek, nooit een rok, met haar wilde bos haar als contrast. Ze sloeg haar arm om Jenny’s rug en haar hand was zacht maar vast. Ze voerde Jenny drie rondjes mee in een onbekende dans door de hal.

‘Voel je,’ vroeg ze met zachte stem, ‘wat dit paleisje van ons wil, en waaraan we de avond moeten besteden?’

Zo waanzinnig glad. Ze ziet het nu, ze bloost omdat ze erin is getuind, ze moet zich verdedigen.

‘Je moet weten dat ik drie jaar daarvoor was gescheiden,’ zegt ze iets te fel. ‘En daarna was het alleen maar politiek wat de klok sloeg, ik ging ervan uit dat ik immuun was.’

Kouplan raakt de ruggen van haar Nationale Encyclopedie aan. Zijn hand heeft iets teders.

‘Dat is het gevaarlijkst,’ zegt hij. ‘Als je jezelf veilig waant.’

Hij probeert haar verliefd te zien. Met haar scherpe ogen openlijk gelukkig, een blos op de wangen. Flikflooiend, misschien in de werkkamer waar ze hem nu met een knikje heeft neergezet. Hij probeert haar gepassioneerd en giechelig te zien, met haar haar in de war. Het lukt niet.

‘Ik heb op verschillende manieren gezocht op internet,’ zegt hij en hij legt zijn schrift op tafel. ‘Dit zijn de tijden, hoe laat ik ben begonnen en gestopt en hoe ik heb gezocht.’

‘Mooi.’

‘En dit is research over verschillende bedriegers in Zweden.’

‘Alle bedriegers, of alleen mooipraters?’

‘Wat?’

‘Mooipraters.’

Het is zo’n raar woord dat hij niet kan beredeneren wat het zou moeten betekenen. Jenny rekt zich uit naar haar computer en klikt een liedje aan. Het is oud, uit de jaren zestig of zo. ‘Een juwelierszaak is de reden dat alles nu zo somber is,’ zingt een vrouw op Spotify.

‘Het gaat over een man die een jong meisje mee uit eten neemt. Daarna gaat hij er met haar bontjas vandoor en laat haar met de rekening zitten.’

Als de zon schijnt, het is lente en je bent negentien, zingt de stem, dan heb je van het leven nog heel veel niet gezien.

‘Ze heeft een punt,’ zegt Kouplan.

Hij glimlacht voorzichtig naar de supervrouw tegenover hem. Ze speelt muziek voor hem, en bij een culturele daad hoort in de regel welwillendheid.

‘Als je negentien bent, ja,’ zegt ze. ‘Als je eenenveertig bent, heb je daarentegen geen excuus.’

‘Wat een geluk dat je negentien bent, dan,’ antwoordt Kouplan snel.

Nu glimlacht ze. Ze moet er in ieder geval om lachen, goedkeurend.

‘Ja, wat een geluk. De eerste tienerwethouder van Stockholm.’

‘Daar heb ik niet op gegoogeld.’

‘Tienerwethouder, nee dat was waarschijnlijk een juiste afweging.’

Dat zijn twee grapjes achter elkaar en ze verwarmen hem vanbinnen als een kop thee.

‘Mooiprater,’ antwoordt hij, ‘dat heb ik niet gegoogeld.’

‘Heb je wel iets gevonden?’

De warmte verspreidt zich naar zijn huid, want hij weet dat hij haar zal laten glimlachen.

‘Alleen Amanda Martinez. Oftewel Angela Torres.’

Jenny staart Amanda aan. Ze is zo dom geweest om dezelfde profielfoto te gebruiken en laat haar onweerstaanbare glimlach zien boven een naam die ze in Stockholm nooit heeft gehad. Haar foto doet iets met Jenny’s lichaam, met alle haartjes die tegelijkertijd overeind gaan staan, met het bloed dat in haar hals en haar vingers begint te pulseren, met haar ademhaling. Ze vindt het vreselijk.

‘Heeft ze nog meer foto’s?’ vraagt ze kalm, ook al wil ze vooral schreeuwen.

‘Alleen voor vrienden. Maar ik heb gekeken met wie ze bevriend is. Er zitten er een paar bij die zelf Torres heten, maar ik gok erop dat ze die niet kent. De rest woont allemaal in Göteborg.’

Ze wil vragen waarom hij denkt dat ze de andere Torressen niet kent, maar weet het antwoord zelf voordat ze haar mond heeft opengedaan. Hij is niet helemaal dom, die Kouplan. En als de nieuwe vrienden van ‘Angela’ in Göteborg wonen…

‘Je weet wat dit betekent,’ zegt ze.

‘Ik moet naar Göteborg?’

‘Meteen morgenvroeg.’

Kouplan denkt aan Jenny’s boosheid wanneer hij in een vooruitbetaalde taxi naar Stockholm Centraal rijdt. Die heeft hij twee keer gezien, en hij heeft gezien hoe ze die beteugelde en tot een klein puntje ineen liet krimpen. Het rode puntje van een laseraanwijzer. Het is indrukwekkend om zoveel boosheid te kunnen opkroppen en tegelijkertijd je lichaam onder controle te houden. Dat is levensgevaarlijk.

De taxirit kost tweehonderdvijftig kronen. Samen met de heenreis is het een onvoorstelbare verspilling; het geld zou bijna genoeg zijn voor een hele maandkaart. Als hij er te lang over nadenkt, wordt hij gek. In plaats daarvan denkt hij aan de honderdjes die hij nu op zak heeft, en aan wat de Irakese chauffeur met de buik had gezegd: ‘Als de liefde in de lucht hangt, gaat de wijsheid de uitlaat uit.’ Waarschijnlijk klopt dat.

Hij bedenkt dat Jenny niet glimlachte toen hij haar de foto van Amanda-Angela liet zien. Ze verstijfde en beet op haar lippen, en dat was logisch. Hij had het moeten zien aankomen, ze was verliefd. Hij merkt dat hij zelf op zijn lippen bijt, als hij zich in haar probeert te verplaatsen. Als hij iets heeft geleerd van zijn vorige opdracht, dan is het wel dat hij niet alleen maar naar zijn cliënt moet luisteren. Hij moet haar begrijpen.

Kouplan is een man die in het verborgene moet leven om niet dood te gaan. Hij heeft niet meer geld dan wat er op dit moment in zijn zak ritselt. Hij denkt elke avond aan zijn familie, maar niet zo lang dat hij begint te trillen, want dat kan hij niet aan. Hij medicineert zijn lichaam met hormonen voor geleend geld, van iets vrouwachtigs naar jongen naar man, en misschien is het goed dat zijn moeder dat niet weet, maar het doet pijn. Hij zweet ’s nachts vreselijk, abnormaal. Kouplan heeft een pak rijst in de kast staan en een besluit tot uitzetting boven zijn hoofd hangen, en om zijn cliënt te begrijpen moet hij nu aan liefde denken.

Niet wegduiken dus, maar echt denken.

Aan zon en lente, en negentien jaar zijn.

Ook al wil hij dat echt niet.

8

Toen Kouplan negentien was, woonde hij in een asielzoekerscentrum in Jönköping. Zijn oude leven was voorbij en het nieuwe nog niet begonnen. Waarschijnlijk scheen de zon meteen al en was het lente, maar dat merkte hij pas in juni.

In het centrum deelde hij een kamer met Afrah, Parveen en Gloria. Gloria was een grote, trage vrouw met brandplekken op haar bovenbenen. Parveen was de moeder van Afrah, een verlegen dertienjarige met een lang, smal gezicht en knokige jukbeenderen. Telkens wanneer hij naar haar keek, bedacht hij dat ze waarschijnlijk heel erg op haar vader leek, en als hij te lang keek, bloosde ze. Dat deed ze niet als Gloria keek. Misschien voelde ze dat het verschillende blikken waren.

Hij begon met jongensspijkerbroeken zodra hij er een te pakken kreeg. Twee van de vrouwen wierpen hem wekenlang veroordelende blikken toe. Een ander keek met een zekere belangstelling naar hem, maar zij was daar met haar man en Kouplan wilde zijn situatie niet nodeloos ingewikkeld maken. Door de spijkerbroek voelden zijn benen mannelijk en sterk aan. De broek was een afdankertje van het merk Crocker.

Zulke details vielen je soms op in het azc. Met details verzamelen verdreef je de tijd, je kreeg bijna het gevoel dat je werkte. Kouplan begon een keer aan een reportage, maar kwam niet verder dan de lead. Er viel niet te ademen in de zware lucht, die bol stond van de angsten en herinneringen van mensen, laat staan dat hij erin kon werken. Soms brak iemand erdoorheen met boosheid om een gebroken tandenborstel of iets wat iemand over het land van iemand anders had gezegd. Soms was er een vechtpartij over sigaretten, maar iedereen wist waarom: ze zaten tussen twee levens in.

Kouplan zelf voelde dat zijn beide levens steeds verder uit elkaar dreven. De reportage waaraan hij was begonnen keek hem spottend aan vanuit het schrift dat hij in de Zweedse les had gekregen: Hier komt de ervaring van de wereld samen, in een rijtje appartementen in Noord-Europa. Hier ontstaan nieuwe

Alsof hij voelde dat hij zat te liegen, en hij legde zijn pen neer. Hij doezelde weg in de cocktail van angst en lethargie van het azc.

Een demonstratie schudde hem wakker. Of twee, om precies te zijn. De eerste ging over het recht op leven van ongeboren kinderen. Die heette ‘Ja tegen het leven’ en de leraar op de dagbesteding legde uit wat het betekende, wat tot een verhitte discussie in het Arabisch leidde, waar de leraar geen vat meer op had en daarom na een tijdje van onderwerp veranderde. Kouplan hield zich stil tijdens de discussie, want hij wist niet wat hij vond. Baby’s hadden het recht om te leven, aan de andere kant kende hij een meisje dat dood was gegaan. De anderen in de groep ook.

De tweede demonstratie was tegen de eerste. Die werd bevolkt door boze vrouwen met belabberde kapsels, en de borden appelleerden aan iets diep binnen in hem. mijn lichaam, mijn keus, stond er en hij kon niet definiëren waarom, maar hij had het nodig om dat te horen. Daarom slenterde hij achter de demonstratie aan, aarzelend in Crocker-jeans. Een blondine in zwarte kleren stopte hem een flyer in de hand en gilde in haar megafoon: ‘wat gaan we doen?’ Kouplan wist het antwoord niet, en ook niet wat ‘verpulveren’ betekende toen de anderen schreeuwden: ‘Het fascisme verpulveren.’ De blonde vrouw zoog haar longen vol. ‘wanneer?’ Ze was vol van wil, een mollige, blonde vikingmeid met vuur in haar ogen. Ze heette Siri.

Na twee maanden in het azc verhuisde Kouplan naar Siri’s woongroep. In de taal van de Immigratiedienst verhuisde hij van de opvanglocatie naar eigen woonruimte, en dat was een wereld van verschil. Hij voelde het al toen hij met zijn bezittingen in een plastic tas over de drempel stapte en iemand een strookje tape op de voordeur plakte met de naam die hij toen had: Nesrine. In het azc had hij alleen een nummer gehad.

In de woongroep waren ze dol op kikkererwten, maar niet op kip. Kouplans oma zou de enige man van het collectief, de vriendelijke, slungelige Tony, bij de kraag hebben gepakt en hebben gevraagd hoelang hij nog van plan was haar vleesschotel te beledigen met zijn magere verschijning. Toen hij dat zei, glimlachte Tony alleen nog vriendelijker. Siri schaterde.

‘Net als toen ik in Bolivia was. Als je niet at, had je het verbruid.’

‘Verbruid,’ herhaalde Kouplan, en Siri schreef het op.