JEZELF

HULP

BOEK

Eerste druk februari 2020

© Uitgeverij Lucht BV en Dennis van Aalst

Redactie: Denise Larsen en Trijnie Duut

Ontwerp omslag: Studio Pankra

Ontwerp binnenwerk: Aard Bakker

Illustraties binnenwerk: DTM_INC

Foto auteur: Krijn van Noordwijk

ISBN 978 94 92798 68 8

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Dennis van Aalst

JEZELF

HULP

BOEK

CONTENT MET WIE JE BENT

UITGEVERIJ LUCHT, HILVERSUM

WWW.JEZELFHULPBOEK.NL

Alles uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever in enige vorm of op enige wijze worden gekopieerd naar je eigen leven.

KIJK NAAR JEZELF

Gefeliciteerd, met het openen van dit Jezelfhulpboek heb je jezelf al enorm geholpen. Echt, wees trots. Geef jezelf dat zuuren welverdiende schouderklopje. Ga voor de spiegel staan en steek op die like. Je hebt de guts gehad om te kiezen voor jezelf. Het is tijd voor jou en daar heb je groot gelijk in. Je hebt de bestemming bereikt waar anderen na gemiddeld 15 jaar, 26 zelfhulpboeken, 17 coachingsessies, 10 workshops, 7 masterclasses, 3,5 emotionele rollercoasters en 1 retraite in een meditatiecentrum aankomen: de bestemming genaamd JIJ. Kijk om je heen en geniet. Je bent wie je bent en dat mag je blijven. Daar mag je op vertrouwen. Dat heb je hard nodig in een wereld vol verwachtingen, verplichtingen, oordelen en vooroordelen. Luister niet naar anderen, je bent je eigen epicentrum. Lekker toch, zo’n stukje zelfbewustzijn? Dit boek maakt je content met wie je bent.

WAT ZELFHULP-GOEROES ZEGGEN...

WAT DE JEZELF-HULPGOEROE ZEGT...

Zoek de betere versie van jezelf

Ik heb maar een versie

Ik heb 26 jaar ervaring met coaching

Ik heb ___ jaar ervaring met mezelf

Je kunt iets van me leren

Iedereen kan wat van mij leren

Je hebt zelfhulp nodig

Je hebt zelf hulp nodig

Je moet op zoek naar geluk

Ik ben al gelukt

Je moet mijn boek lezen

Ik ben mijn eigen boek

Succes ermee

Heb ik al ;-)

Voordat dit voorwoord op een energieke coachingsessie gaat lijken, moet ik even ingrijpen. Ik ga je niet coachen. Dat doe je gewoon zelf. Je bent uniek en energiek genoeg. Het enige wat je moet mag doen, is op jezelf vertrouwen. Besef dat er echt maar één exemplaar van jou en je leven is en dat alles wat je hebt gedaan, doet en zal doen uniek is. En dat je dus gewoon jezelf kunt zijn.

Veel zelfhulpboeken zijn erop gericht om je te overtuigen dat je moet veranderen. De meeste boeken maken je zelfs een beetje bang: ‘Als je niet wilt veranderen, geef dit boek dan direct aan een ander.’ Eerlijk gezegd hoop ik juist dat dit boek jou niet verandert. Nee, de jou in jou mag je juist op een podium zetten. Geen tips dus om te veranderen. Dit boek is bedoeld om je te laten zien, voelen, proeven, ruiken dat je helemaal niet hóéft te veranderen. Dat je gewoon blij met jezelf kan zijn. De stap naar geluk, succes of... <vul hier je eigen doel in> is gewoon een pas op de plaats. In plaats van in het wilde weg zoeken, gewoon voelen dat je al lang op je bestemming bent aangekomen. Je hoeft geen ander te worden.

Dit boek is een hongerig boek. Het vraagt je na te denken en je af en toe bloot te geven. Het laat je beseffen hoe uniek je bent. De grootste stap vooruit is een stap naar jezelf. In elk hoofdstuk zet je een stapje en durf je meer te vertrouwen op wie je bent. Je vindt in totaal 121 stapjes. Met elk hoofdstuk ontdek je iets over jezelf. Hoe je bent en denkt. Hoe je doet en voelt. Hoe je slaapt en snoozet. Hoe je woont en werkt. Hoe je strest en relaxt. Hoe je liefhebt en haat. Hoe je scharrelt en hokt. Hoe je rent en plant. Hoe je liket en liefhebt. Hoe je rommelt en ruimt. Hoe je geniet en hoe niet. Waar je wil is en waar je weg. Levenslessen van eigen deeg.

Je ontdekt geen betere versie van jezelf, maar gewoon de echte. Het enige wat zal veranderen is dat je nog meer geniet van wie je bent. Alle woorden, zinnen, gedachten, inzichten, vragen, oefeningen in dit boek zijn erop gericht om je te inspireren. Van slowworstelen en jezelf ‘ont-moeten’ tot met jezelf daten en het opstellen van een ‘To Doei-lijstje’. Mijn doel is 17.425.525, 17.425.526, 17.425.527... lezers (in Nederland worden volgens de CBS Bevolkingsteller gemiddeld per dag ongeveer 470 kinderen geboren, dat zijn er 0,32 per minuut) van dit Jezelfhulpboek, want iedereen is uniek. Of zoals cabaretier Ronald Goedemondt het ooit zei: ‘Ik ben helemaal klaar met dat hele in mezelf graven, met therapie aan mezelf werken, zoals die therapeuten zeggen, mijn pijn een plekje te geven, dan denk ik, de doofpot is ook een prima plekje. Ik ben er klaar mee. Dit is ’t, ik ben af. Ze moeten me maar vreten zoals ik ben.’

Hoe kun je dit boek het beste lezen? Jij bent de CEO van je leven, dus dat bepaal je zelf. Zet het boek naar je eigen hand. Lees het van achter naar voor, van rechts naar links, verticaal zappend, alfabetisch verantwoord of geheel random. Op z’n Noord-Koreaans gedisciplineerd met afgemeten passen óf freestyle zappend door de hoofdstukken. Het hoeft ook niet in één teug, want soms zit je te wachten op creativiteit en dan weer op tijd. Soms zoek je verbinding met vrienden en dan weer zingeving. Kijk gewoon wanneer je in welk onderwerp zin hebt. Wat jij wilt, het is jouw feestje. Het is klokslag jouw tijd om je de kunst van het jezelf zijn eigen te maken. Zie dit boek als een mooie duikplank. Je hoeft je alleen maar een beetje af te zetten.

In dit boek heb ik me laten inspireren door levenswijsheden van tientallen goeroes. Ik heb de meest opvallende lessen die ik opdeed voor je verzameld en huis-, tuinen keukeninzichten voor de dag van morgen gecreëerd. Wees gerust, ik laat je geen examen doen. Onthoud gewoon waar je behoefte aan hebt. Tussen de hoofdstukken kom je op adem en heb ik mensen die mij in mijn dagelijks leven inspireren gevraagd om zichzelf bloot te geven. Durven zij het aan om zichzelf te zijn?

REGELS ZIJN GEEN REGELS

Tot slot van deze leeswijzer vijf regelrechte regels die eigenlijk geen regels zijn:

1 Dit boek bevat geen uitroeptekens. Jij bepaalt waar je de uitroeptekens zet. Als je er wel een vindt, trakteer ik op een tompouce.

2 Zie de opdrachten als facultatief. Je werk wordt niet nagekeken, omdat foute antwoorden niet bestaan. Foute vragen wel, dus voel je vrij om de vragen die je tegenkomt te veranderen. Zet ze naar je hand. En mail me als je een dringende vraag hebt: dennis@jezelfhulpboek.nl.

3 Blijf vooral jezelf. Je leven is al aan de praktijk getoetst. Daar ben je zelf bij geweest. Kijk dus alleen door je eigen varifocusbril, want die is het scherpst.

4 Mocht je spontaan de behoefte voelen om workshops of masterclasses te gaan geven, laat het toe en doe dat. Je ontdekt namelijk stap voor stap de goeroe in jezelf en die wil eruit.

5 En schrik niet van je eigen krachten. Het mooie is dat dit boek onmiddellijk effect heeft.

De kop is eraf. Nu de rest nog. Je feestje mag nu echt beginnen, want jij bent binnen. Ik geef de regie aan jou. Je gaat live in drie seconden na nu…

Als je op zoek bent naar zelfhulp,

waarom zou je dan een boek lezen

dat geschreven is door een ander?

CO MEDIAN GEORGE CARLIN

1. IMPERFECTIE

Perfectionisme klinkt als een kunststroming, maar schijn bedriegt. Voor veel mensen is het geen kunst maar een kwaal. Een bepaalde mate van perfectionisme is niet verkeerd. Je kunt het echter ook overdrijven. Tegenwoordig wordt alles mooier gemaakt dan het is.

‘Wat is een groter risico? Loslaten wat mensen van me denken of loslaten wat ik voel, wat ik geloof en wie ik ben?’ Een vraag van goeroe Brené Brown die mij inspireerde om dit hoofdstuk te schrijven. Dit hoofdstuk houdt van rauw en laat zien dat ongepolijst het meest glimt. Samen met jou zet ik de tegenbeweging in van een maatschappij waarin alles perfect moet zijn. Fouten maken mag en het siert je juist als je een imperfectionist bent. ‘Perfectie’ vind ik een vies woord. Juist imperfecties maken je uniek en geven je de ruimte om nog meer te zijn wie je bent. Je voelt in het woord de onnatuurlijke ambitie dat alles gepolijst moet zijn. Voldoe je niet aan de norm, dan ben je imperfect en lig je eruit, douchen en naar huis. Vanaf nu bestaat perfectie niet meer. Laten we hopen dat Van Dale mijn voorbeeld volgt.

Ik vind het namelijk prachtig om te zien hoe mensen van hun fysieke of mentale uitdaging hun kracht maken. Laat dit hoofdstuk dan ook een ode zijn aan die mensen. Mensen die hun beperking volledig omarmen en daarin een drijfveer vinden. Op zo’n manier dat andere mensen daar veel van kunnen leren. Hopelijk vind je een antwoord op de vraag die ik tijdens Dutch Design Week 2019 in Eindhoven zag langskomen: human perfection or perfectly human?

JE BENT EEN COLLECTOR’S ITEM

Snowboardster Bibian Mentel verloor op 27-jarige leeftijd haar onderbeen door kanker. Ze stond toen op het punt om zich te plaatsen voor de Olympische Winterspelen. Vier maanden na haar amputatie stond ze alweer op haar snowboard en zeven maanden later was ze Nederlands Kampioen, bij de validen. Kijk, dan heb je lef en doorzettingsvermogen. Ondanks dat de kanker zeven keer terugkwam, werd zij in 2017 voor de vijfde keer wereldkampioen. Overigens behaalde ze in 2014 de allereerste Paralympische gouden medaille in het snowboarden en vier jaar later won ze tweemaal goud. In 2019 werd ze kort na elkaar twee keer geopereerd aan uitzaaiingen in haar nek en rug. Bij de eerste operatie liep Bibian een incomplete dwarslaesie op en sindsdien zit ze in een rolstoel. Die hield haar niet tegen om nieuwe uitdagingen aan te pakken. Zo deed ze als eerste deelnemer in een rolstoel ooit mee aan het programma Dancing with the Stars. Je voelt in de door haar opgerichte Mentelity Foundation haar volharding om mensen met een fysieke uitdaging te helpen om mogelijkheden te zien.

Veel mensen piepen onterecht over perfectie. Ook ik. Ik ben verre van perfect, maar dagelijks doe ik mooie pogingen om perfect te lijken. Er zit een motor in mezelf om perfectionisme te voeden en imperfectionisme te verstoppen. Onze mentale en fysieke huid moet er strak uitzien. Online zijn we druk met filters en photoshoppen en offline met fillers en botoxen. Zelf doe ik dit allemaal overigens niet hoor, ’t is allemaal puur natuur wat je ziet. Dank je voor het compliment.

Toen ik in het Zweedse plaatsje Älmhult bij het hoofdkantoor van IKEA op bezoek was, zag ik hoe ze van imperfectie perfectie maken. Zoals je weet, maakt het bedrijf alles voor je huisje, boompje en beestje, waaronder soepkommen. Tijdens het productieproces komt het regelmatig voor dat er een luchtbelletje in het aardewerk zit. Weg ermee, zal je denken, dat koopt geen hond. In plaats van alle soepkommen weg te gooien, plakte IKEA op alle foutjes een fel-blauwe blanco sticker, soms wel drie, vier plakkers per kom. De kommen werden vervolgens opnieuw geglazuurd en gebakken. Het resultaat van deze VIP-behandeling: een extra sterk gebakken én bovendien uniek kommetje. Een ware limited edition, want de stickers zaten op andere plekken en gaven de kom een unieke uitstraling. Slim als IKEA is, labelde het bedrijf dit dan ook als designcollectie. Elk servieskneusje veranderde opeens in een collector’s item. In dit hoofdstuk laat ik je zien dat ook jij zo’n soepkom, of beter gezegd, zo’n uniek collector’s item bent.

PAS ALS JE GRENZEN VERLEGT, ONTDEK JE ZE

Net als de soepkommen lopen jij en ik ook af en toe wat schade op, fysiek of emotioneel. Soms een klein krasje, een andere keer een behoorlijke deuk of breuk. Het enige verschil is dat we – geheel volgens het ambacht van het perfectionisme – volleerd kunstenaars zijn in het verbloemen en verhullen van het deukje dat we hebben opgelopen. Helemaal als het om emotionele schade gaat.

Hoe beter je bent in het verbergen, hoe meer schade het je in de toekomst kan berokkenen. Die levenslange garantie krijg je erbij. Je kunt je schade veel beter omarmen, koesteren en herstellen. Japanners noemen dit kintsukuroi (repareren met goud) en kintsugi (verbinden met goud). Ze herstellen op een eervolle manier dat wat gebroken is. Uiteindelijk zien ze zo’n hersteld kunstwerk als symbool waarin kwetsbaarheid én kracht elkaar de hand schudden. Zij passen net als onze Zweedse meubelvrienden een techniek om te herstellen toe en gebruiken zelfs echt goud om de gerepareerde breuken te laten opvallen.

Je gaat deze kunst vandaag in de praktijk brengen: van verhullen naar verheffen. Als je dat namelijk beheerst, dan kun je echt vol gas leven. Dan ben je niet meer bang voor risico’s of gevaren van buitenaf en durf je te overleven. Als je weet hoe je moet opstaan, ben je minder bang om te vallen. Kom maar op, weg met de zijwieltjes en fietsen maar.

Een uitspraak van theatermaker Martin van Waardenberg uit de tijd dat hij regelmatig met Wilfried de Jong op het podium stond, inspireert me vaak: pas als je je grenzen verlegt, ontdek je waar ze liggen. Daarvoor moet je net even verder kleuren dan je mentale en fysieke lijntjes. In hun voorstellingen lieten ze dat regelmatig zien en zichzelf voelen. Met de nodige spierpijn, blauwe plekken en zelfs breuken als gevolg. Ik houd daarvan; voluit leven en openstaan voor risico’s, grenzen verleggen om ze te ontdekken en een risico pas een risico noemen als je weet dat hij echt bestaat. Van Waardenbergs wijsheid sluit aan bij de Spaanse psycholoog Tomas Navarro, die in zijn boek Kintsukuroi zegt dat we risico’s vaak zien als mogelijkheden, terwijl het eigenlijk slechts waarschijnlijkheden zijn. De risico’s die je verwacht, zullen vaak niet optreden. Kortom, do try this at home.

Toch een beetje bang? Wees gerust, je systeem is er klaar voor. Je genen zijn in staat om geestelijke en fysieke schade te herstellen. Navarro zegt dan ook dat je niet in je pijn moet blijven hangen, maar juist de prikkel moet volgen die je herstel wil activeren. Kies je voor overleven of leven? Rem je af of ren je je rot? Toen ik een paar jaar geleden in de supermarkt bijna viel, over zo’n schuine metalen plank die bij de ingang voor mensen in een rolstoel was neergelegd, besefte ik dat ik zo’n veilig leven leidde dat ik eigenlijk nooit echt goed en hard gevallen ben. Ik ben wat blauwe plekken bespaard gebleven, maar wat heb ik hierdoor allemaal gemist? Laat ik hier mijn lessen met je delen, zodat jij niks meer mist omdat je te veilig leeft. Scheenbeschermers aan en gáán.

BLOOPERBIECHTEN

Omdat je in dit hoofdstuk onwijs gaat houden van je imperfecties, is het tijd om je bloopers en blunders op te biechten. Ga er maar lekker voor zitten en biechten maar.

ELK STRUIKELBLOK IS EEN SPRINGPLANK

In Navarro’s boek liep ik aan tegen het inzicht dat tegenslag kan voelen als een struikelblok, maar dat tegenslag, als je er goed mee omgaat, juist een springplank is. Je zit niet op frustraties en angsten te wachten, maar ze hebben wel degelijk een functie. Als je namelijk weet waar de breuk zit en deze repareert, dan word je er sterker door. Als je het goed doet, brengen scherven je geluk.

MAAK VAN SCHADE GEEN STALKER

Meestal heb ik een simpele oplossing voor tegenslag: wegstoppen en vooruitkijken. Helemaal verkeerd, beweert Tomas Navarro. Struisvogelgedrag levert op de lange termijn niets op. Als je de emotionele schade die je oploopt niet herstelt, dan blijft die je achtervolgen. En het akelige is dat emotionele schades zich blijven opstapelen, waardoor je rugzak steeds zwaarder wordt. De oplossing: van schade geen stalker maken door tegenslagen gewoon even goed in de ogen te kijken. Pas op de plaats, voelen wat er misging en wat het met je doet.

Tegenslag gaat dus niet zomaar weg. Je emotionele schade moet je herkennen en herstellen. Dat laatste is essentieel. Er is wat de Kintsukuroi-kunst betreft namelijk een verschil tussen repareren en herstellen. Door iets te repareren laat je iets weer functioneren, maar als je het herstelt dan leer je ervan en ontstaat er een nieuw perspectief. De kern is dat je niet blijft hangen in het ongeluk en je gevoel niet wegstopt. Dan kan je ervan leren, voorkomen dat je hetzelfde meemaakt en vervolgens positief naar de toekomst kijken.

SPEEL TETRIS

De eerste stap die je als Kintsukuroi-kunstenaar mag zetten, is het oprapen van de scherven. Als je dat serieus doet, dan sta je stil bij wat er is gebeurd en kun je de pijn die het je heeft bezorgd toelaten. Dat herken ik van jaren geleden. Toen bezocht ik een psycholoog, omdat ik na het uitmaken van mijn relatie af en toe angstig werd. De enige tip die ze me gaf, was om die angst gewoon toe te laten en te voelen wat er gebeurt. Ik wachtte die avond vol spanning op het angstige gevoel en ik liet het gewoon toe. Wat bleek, de angst vervloog. De angst verspreidde zich en loste op, alsof ik een inktdruppel in een glas water gooide. Op dat moment besefte ik hoe goed het toelaten van angst kan voelen. Dat had ik veel eerder moeten doen.

Zo moet je ook omgaan met de scherven van emotionele pijn. Oprapen, stuk voor stuk, ook al hebben ze misschien scherpe randjes. Normaal gesproken heb ik de neiging om de scherven weg te vegen, maar nu is elke scherf van cruciaal belang voor het goed kunnen herstellen. Oh ja, het is erg belangrijk dat je alle scherven opraapt, de kleine, de grote en vooral die scherpe venijnige. Als je aan de slag gaat met herstellen, blijf je het namelijk zien als er een stukje ontbreekt. Het is net Tetris. Hoe minder gaten je laat vallen, hoe meer punten je scoort, hoe minder snel het spel over is. De viezigheid, de zinloze emoties zoals woede of rancune, mag je laten liggen.

Bij elke scherf die je opraapt, moet je beschrijven wat er is gebeurd, zonder het gevoel te interpreteren, te verzachten of moeilijker te maken. Ik spoel zelf de tijd dan altijd even terug en laat het voorval opnieuw gebeuren. Bij de gevoelens die dat oproept gebruik ik Navarro’s vragen om het feitelijk te omschrijven: wat is er gebeurd en waarom, hoe heb ik gereageerd en waarom zo, hoe heb ik het beleefd, hoe ben ik gekwetst, wat waren de gevolgen en wat heb ik ervan geleerd. Deze vragen geven me het gevoel dat ik het weer beleef, maar wel op zo’n manier dat ik het overzicht heb en niet in het verleden blijf hangen. Net als met een kunstwerk is het goed even afstand te nemen om perspectief te zien.

HOU VAN JEZELF

Het is een beetje zwaar uitgedrukt, maar wat je met het oprapen van de scherven doet, is jezelf maximaal aanvaarden met je schades en schandes. Precies dát vindt Brené Brown cruciaal. Zij ziet perfectionisme als de overtuiging dat je, als je perfect leeft en er perfect uitziet, de pijn van verwijt, afkeuring of schaamte kunt minimaliseren. Je hoeft wat haar betreft niet perfect over te komen om erbij te horen of goedgekeurd te worden. Integendeel, volgens deze professor volgt vertrouwen na kwetsbaarheid. Ze vindt dat je geen vertrouwen kan kweken bij mensen zonder dat je je eerst een beetje kwetsbaar opstelt. Je kwetsbaar opstellen geeft de ander juist het vertrouwen dat je echt en oprecht bent. Dat vindt Alain de Botton ook: ‘Met dikdoenerij maak je geen contact met anderen, wel door je zwakte te laten zien.’

De wijsheden van Brown zijn ontstaan tijdens haar midlifecrisis, of midlife update zoals ze het noemt. Een periode waarin ze haar leven moest updaten, zodat ze het leven dat ze geacht werd te leiden overboord kon zetten en het leven dat ze graag wilde leiden ook daadwerkelijk kon leiden. In haar boek De moed van imperfectie heb ik haar leren kennen als een voorvechter van een leven waarin je kunt loslaten wat anderen van je vinden en kunt omarmen dat je goed genoeg bent. Wat ik in haar waardeer, is dat ze het zo lekker simpel maakt. Als je liefde wilt ontvangen, dan moet je ervan overtuigd zijn dat je het waard bent om liefde te ontvangen en erbij te horen.

Dat betekent dat je van jezelf houdt, mét al je imperfecties. Om die te kunnen omarmen heeft ze drie instrumenten in haar gereedschapskist: moed, compassie en verbondenheid. Je krijgt moed door imperfectie en kwetsbaarheid te tonen. Gewoonweg door eerlijk te praten over wie je bent, over wat je voelt en over welke goede en slechte ervaringen je hebt. Je ontvangt compassie als je het tegenover jezelf en anderen toont door jezelf en anderen met alle plussen en minnen te accepteren. Verbondenheid ervaar je – inderdaad – als je anderen het gevoel geeft dat ze gezien, gehoord of gewaardeerd worden. Kortom, je krijgt moed, compassie en verbondenheid als je dat zelf laat zien. Als je deze instrumenten toepast, dan tap je je eigenwaarde niet bij anderen af door te presteren, perfectioneren en te plezieren, maar gewoon bij jezelf.

REMCO VELDHUIS

CABARETIER

Geboortejaar: 1973

Aantal jaar zichzelf: Een jaar of zes hoofdzakelijk mezelf. Na de geboorte van onze eerste dochter raakte ik in een existentiële crisis. Niets was meer belangrijk en alles des te meer. Die tijd heeft vier jaar geduurd. Toen kwam nummer twee en die maakte dat het helemaal duidelijk was dat niets meer belangrijk was. Dat schiep de lucht en ruimte om mezelf te zijn...

Op mijn vijfendertigste zat ik in het theater te kijken naar de voorstelling van Veldhuis & Kemper. Ik ging vaak naar het theater, omdat het bij mij een deur opende, een deur naar mijn gevoel en creativiteit. Zittend op de vijfde rij bedacht ik me dat, als ik zelf op een podium wilde staan, ik er ook zelf zou moeten opklimmen. Vanaf dat moment stond ik ‘aan’, volgde lessen, workshops, cursussen en – niet geheel onbelangrijk – trad ik twee à drie keer per week als comedian op. Ik volgde het voorbeeld van Remco en Richard die deze stap jaren geleden ook hadden gezet.

Mooi om te zien dat ze elkaar na jaren succesvolle samenwerking ook durfden los te laten. Remco stond met Lang verhaal kort voor het eerst solo op een podium. Ik vroeg hem hoe hij dacht over jezelf zijn. Als antwoord schreef hij een fabulous brief aan de maatschappij waarin iedereen een leven leidt dat fabu is en hoe onzeker je als gewone lous daar soms van kan worden.

Lieve Lous,

Wat kan ik soms gegrepen worden door het verdriet dat er schuil moet gaan achter het gevoel dat zich soms meester van je maakt. Jouw gevoel dat alle vrouwen om je heen het allemaal ‘fabu’ hebben en jij niet. Al die vrouwen die zich ‘fabu’ voelen, een ‘fabu’ partner hebben, ‘fabu’ kids en noem maar allemaal op. Een ‘fabu life’ en alles wat hun hartje begeert. Ze hebben ‘qualitytime met de kids en hubby’ en krijgen het ook nog voor elkaar dat af te wisselen met ‘me-time’. Hoe doen ze ’t allemaal hè, Lous? Ze shoppen met hun bff’s, al dan niet gay en laten zich plukken, scheren en schilderen door enge nichten met lipgloss en handtassen vol met smeersels, poeders en aambeienzalf voor onder hun ogen. Ze lijken genoeg te hebben aan een dagcrèmetje, terwijl jij voor je gevoel beter een stukadoor kan bellen. Ze hebben ‘meidenweekend’ met alleen maar andere vrouwen die het ook zo ‘fabu’ hebben. Jij zou al niet eens weten waar je in het weekend de tijd vandaan moet halen om even een kop thee op de bank te drinken zonder dat er een kind of man staat te jengelen om eten, een ritje naar de sportclub of schone sokken. Zij hebben het ‘helemaal leuk’ op hun werk en zetten onder elke post op Facebook ‘hoe leuk is dit?’ of ‘BAM, gewoon omdat het kan’. Terwijl het enige BAM in jouw leven een slaande deur is van je twee ruziënde pubers thuis, de luidruchtige buren of het zoveelste bammetje dat je aan het smeren bent voor in een of ander trommeltje. Zij hebben een Barbie met een jurk van marsepein besteld voor de verjaardag van Sterre of Anne-Sophie, terwijl jouw zelfgemaakte appeltaart voor Maaike ongewild een bergje appelkruimel werd. Laat ze maar lullen, Lous. Het is waarschijnlijk allemaal maar voor de helft waar en met de helft die wel waar is, wil je niet ruilen. Het is heel erg vermoeiend om een ‘fabu’ leven te leiden. Kijk maar eens naar ze. Waarom denk je dat al die aambeienzalf nodig is? Die is nodig omdat het schier onmogelijk is om én prachtig geschoren benen te hebben en de kinderen op tijd in bed te hebben. Omdat een leuk seksleven met je man én al 23 jaar samen zijn simpelweg geen natuurlijke combi is. Omdat een heerlijke ‘job’, ‘qualitytime met de kids’ én tijd genoeg voor jezelf hebben niet kan zonder dat je het gevoel hebt dat je één van de drie tekortdoet. Zo niet alle drie. Omdat het zonder onmenselijke investeringen in tijd, geld en energie praktisch onmogelijk is om ouder te worden en toch zo strak als Wendy van Dijk te blijven. En niet vergeten Lous, een filler is net als neusspray, je hebt er steeds meer van nodig om hetzelfde effect te hebben. Eigenlijk werkt het met alles in hun ‘fabu’ leven zo, Lous. Steeds meer nodig, voor hetzelfde effect. Het is niet te doen, Lous. Niet voor jou. Een gewone, lieve vrouw met een gewoon, gemiddeld leuk leven. Eigenlijk een heel gelukkig leven als je jezelf tenminste niet constant zou vergelijken met de totaal gefaburiceerde levens van de vrouwen die het allemaal ‘té leuk’ hebben. Trap er niet in. Ze kiezen hun foto’s en bijschriften namelijk heel zorgvuldig om ‘fabu’ over te komen en jou en al die miljoenen andere vrouwen zoals jij te doen geloven dat hun leven wezenlijk beter, voller en ‘more fabulous’ is dan het jouwe. Het is allemaal gelul, Lous. Niet dat je je daaraan vast moet houden hoor, want jij hebt het helemaal niet nodig om op te fleuren doordat zij het minder leuk hebben dan ze doen voorkomen. Zo ben jij niet. Zij wel, Lous. In die zin hebben ze je zelfs nodig, Lous. Zonder jouw gewone leven is hun leven namelijk ineens net zo gewoon als dat van al die andere ‘fabulous’ vriendinnen van ze. Jij hebt misschien altijd een verstopte neus, maar zij zitten muurvast in hun neusspraycirkel. Laat ze lekker ‘fabu’ zijn. Blijf jij in godsnaam Lous.

2. SUCCES

Succes is als een slechte taxichauffeur die je zelf de weg moet wijzen. Het is geen makkie om je richting te vinden, je moet continu bijsturen en de meter loopt ondertussen door. Succes is een keuze en die keuze is veel te reuze. Als je de term googelt, dan krijg je miljarden resultaten voorgeschoteld. Laten we de uitdrukking ‘succes is een keuze’ per ommegaande post aanpassen naar ‘kies je succes’. Voor iedereen is succes weer anders. Vaak wordt succes gezien als een prestatie, maar ook dat is nog steeds lekker breed. Voor de een is succes genieten van het grote geld, voor de ander gaat het om kleine dingen. Staat succes voor hard werken, maximaal ontspannen, het halen van je brevet reddend zwemmen, je carrière, je privéleven, beroemd zijn, erkenning krijgen, goed in je vak zijn, plezier in je hobby hebben, een liefdevolle vader of moeder zijn, een mooie vriendenkring hebben, erin slagen om drie keer per week te sporten, veertien jaar vegetariër zijn of het winnen van De Slimste Mens? Succes is een containerbegrip en jij moet bepalen waar je jezelf op wilt afrekenen. Wat voor succes zoek je? Hoe kom je daar? Wanneer voel je je succesvol?

TEGELTJESWIJSHEID

Mag ik je voorstellen aan Tim Ferriss, de goeroe van dienst als het om succes gaat. Om je type succes te bepalen, heb je aan hem een goede. Hij heeft in zijn boek Fit, Rijk & Slim de tactieken, routines, gewoontes en levenslessen van mensen aan de top verzameld. Voor zijn podcast interviewde hij meer dan tweehonderd beroemde experts over hun inspiratie, motivatie en talent. Voor hem zit het verschil tussen succesvolle en gelukkige succesvolle mensen in de mate van zelfacceptatie. Je begrijpt dat ik even rechtop ga zitten als ik dat lees.

Tijdens mijn zoektocht naar het geheim achter succes ontdekte ik in zijn boek de inzichten waarmee ik de slechte taxichauffeur beter naar mijn plaats van bestemming kan dirigeren. Die inzichten heb ik voor je gevangen in een aantal praktisch toepasbare porseleinen tegeltjeswijsheden. Het zijn de antwoorden op de vraag hoe ik de juiste omstandigheden kan creëren om succesvol te kunnen zijn. Als je het niet eens bent met deze oneliners, voel je dan vrij om je eigen wijsheden op het porselein te schrijven. Zit er een open deur tussen? Doe ’m lekker dicht.

Succes zelf is trouwens niet altijd even succesvol, want soms lukt het gewoon niet om het te vinden. Wel kan je door het maken van de juiste keuzes de toon zetten en het kader voor het programma van je leven schetsen. Als je dat kader eenmaal hebt, is het kiezen van je type succes namelijk nog makkelijker. De inzichten kan je gebruiken om dat kader te creëren. Nou, succes.

GEEF EERST GROTE DINGEN EEN PLEK

Ferriss vergelijkt het leven met een emmer. Als je een paar grote stenen, een berg kiezelstenen en zand hebt, dan moet je eerst de grote stenen in de emmer doen en daarna de kiezels en het zand. Dan past alles. Andersom wordt lastig. Dit is ook een eyeopener voor de indeling van mijn eigen leven. Meestal besteed ik eerst tijd en aandacht aan allemaal kleine dingen, daarna aan de middelmatige dingen en dan pas aan de dingen waar mijn leven echt om moet draaien. YouTuber (tien miljoen volgers) Casey Neistat zet het nog even sterker aan. Zijn ultieme maatstaf voor succes is niet hoeveel tijd je besteedt aan je lievelingsbezigheden, maar hoe weinig tijd je besteedt aan je minst leuke bezigheden. Hoeveel tijd besteed jij aan zand, en hoeveel tijd aan kiezels?

HOUD HET KLEIN

Ik denk vaak dat je groot moet beginnen om iets te bereiken, maar enkele van de topmensen beweren het tegendeel. Zo drukt de een zich altijd één keer voor het slapengaan op en haalt de ander één keer per dag mindful adem. Zo verlaag je de drempel, heb je nooit een excuus en maak je een beginnetje met een goede gewoonte. Dit geldt trouwens ook als het gaat om het werven van klanten, fans, volgers. ‘Succes hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin gewoon door duizend mensen extreem blij te maken’, aldus Tim Ferriss. Het enige wat je dus nodig hebt, is duizend echte fans waar je een directe relatie mee onderhoudt en die je tevreden houdt. Veel mensen negeren die duizend fans en denken groot – te groot – waardoor zelfs die eerste duizend (fans en euro’s) een lastige kluif is. Nou, dat is te overzien. Maar als je dit toch te veel vindt, marketinggoeroe Seth Godin denkt nog kleiner: ‘First, ten.’ Hij zegt dat je je idee eerst met tien mensen die jou vertrouwen en waarderen moet delen. Als ze je idee goed vinden, zullen ze het op hun beurt weer doorvertellen, aan tien, honderd, duizend of gewoon drie anderen. En die mensen vertellen het ook weer door. Als die eerste tien het niet aan anderen doorgeven, is je idee niet goed en moet je terug naar je tekentafel. Toen ik nog regelmatig optrad als stand-upcomedian, klom ik op elk open podium dat er was. Van een buurtcentrum in Groningen tot een Ierse pub in Maastricht. Allemaal vlieguren om te oefenen en mijn materiaal aan te scherpen. Als beginner zijn je podia vanzelfsprekend altijd klein, maar die podia gaven me juist het vertrouwen om kakelvers materiaal uit te proberen én verkleinden tegelijkertijd het risico dat ik het helemaal verknalde. Je voelt de vrijheid om nieuwe dingen uit te proberen. Vergelijkbaar met de eerste tien van Godin.

DOE EENS DOM

Vorige week toen ik in België – het land van de Vlaamse friet – in de rij bij Frites Atelier Amsterdam stond, moest ik aan Ferriss denken. Hij zegt in zijn boek dat er vaak een domme vraag achter een goed idee schuilt, een vraag die werkelijk niemand durft te stellen. Nou, juist die vraag moet je durven stellen. Waarschijnlijk heeft de medeoprichter van Frites Atelier Sergio Herman zichzelf zo’n vraag gesteld: hoe maak je een luxe experience van een simpel patatje mét? Hij transformeerde wat voorheen een ordinaire snackbar was met de naam haphoek, smulhoek of Snackbar Oost, in een ‘atypisch fast-casual food concept’ met een interieur ‘ontworpen door mijn vriend en hoog aangeschreven architect Piet Boon’ en een eetervaring ‘die veel verdergaat dan bij gelijk welke fast-casual eetervaring die ik al heb uitgetest’. Als Herman zichzelf deze domme vraag niet had gesteld, had hij nu geen patatzaken (sorry, frites ateliers) in Den Haag, Utrecht, Arnhem, Antwerpen, Gent en Brussel gehad.

Denk aan een succesvol bedrijf en je ziet dat je er een domme vraag bij kan bedenken die het bedrijf succesvol heeft gemaakt. Zo geeft Nike antwoord op de vraag hoe je werkelijk iedereen het gevoel kan geven dat ze een topsporter zijn (‘als je een lichaam hebt, ben je een atleet’) en maakt IKEA design voor iedereen toegankelijk (‘een beter dagelijks leven voor zoveel mogelijk mensen’). Ook op het gebied van duurzaamheid zie je die vragen terug. Tesla die zich de vraag stelde hoe ze een nieuwe standaard zonder compromissen kunnen ontwikkelen en bedrijven die zich de vraag hebben gesteld hoe je plastic kan ontwikkelen van plantaardige materialen.

Niet alleen grote bedrijven kunnen het. Iedereen is slim genoeg om zo’n domme vraag te bedenken. Designer Bart Vernooij ergerde zich eraan dat de productie van conventionele surfborden de laatste dertig jaar stilstond en dat ze ondanks allerlei innovaties nog steeds van niet duurzame en ongezonde glasvezel werden gemaakt. Hij stelde zichzelf de vraag of je een surfbord kan maken van natuurlijke materialen dat er ook nog eens beter uitziet. Met Flax on the Beach lukte het hem om met flax fibre, plantaardige vezel, een 100% glasvezelvrij bord te maken dat in tegenstelling tot glasvezel ook gekleurd en bedrukt kan worden.

‘By zigging when everyone else is zagging’ creëer je volgens Ferriss je superkracht. Hoe kan jij tegen de stroom in zwemmen en nog meer zijn wie je bent? Welke domme vraag kan ertoe leiden dat je nog meer jezelf kan zijn? Bedenk een drempel waar je steeds over struikelt of een steen waar je je steeds aan stoot als het gaat om te durven zijn wie je bent. Heb je die in gedachten? Stel jezelf nu de ridicule vraag hoe je die barrière voor eens en voor altijd kunt wegnemen.

LIG WAKKER VAN JE DOELEN

Een droom is iets waarover je fantaseert, maar wat waarschijnlijk nooit zal gebeuren. Een doel is iets waar je plannen voor maakt en waar je naartoe werkt, als je Paul Levesque mag geloven. En dat mag je, want deze veertienvoudig wereldkampioen worstelen wil je liever niet tegenspreken. Sinds ik zijn uitspraak ken, vervagen mijn dromen als sneeuw voor de zon. Sommige dromen blijken inderdaad wazige fantasieën en de meer duidelijke dromen vervang ik door doelen met een duidelijk plan. Zo is dit boek ook ontstaan.

DROOMDOELEN

Heb je dromen? Schrijf ze op en zet een concreet doel dat je morgen zou kunnen uitvoeren om die droom te realiseren ernaast.

ONTDEK JE PLEK

Op het eerste gezicht denk je dat Arnold Schwarzenegger een acteur is die toevallig en via de juiste traptrede omhoog is gevallen, maar achter zijn succes zit een doordachte aanpak. In een interview vertelde hij dat hij merkte dat bij audities iedereen eruit wilde zien als ‘the blond guy in California, looking somewhat athletic and cute.’ Je kunt veel van hem zeggen, maar schattig is hij niet. Daarom besloot hij niet voor de gewone rollen te gaan, maar voor zichzelf een speciale niche te creëren. Hij maakte van zijn kracht zijn niche. Succes betekent het creëren van je eigen plekje. Wees eigenaardig en vind je eigen niche.

IT TAKES THREE TALENTS TO TANGO