‘In dit boek geeft Peter Dalmeijer samen met Rolf van Haren tips voor hoe ondernemingen in de huidige tijd medewerkers succesvol kunnen inzetten. Daarbij stoelend op dat organisaties die weten te overleven, organisaties zijn die weten te verbinden door op een innovatieve wijze hun medewerkers te managen. In deze tijd worden medewerkers vooral geïnspireerd door innerlijke drijfveren en de wens om een bijdrage te leveren aan het grote geheel. Waarbij ruimte moet zijn voor individualiteit, spontaniteit en creativiteit. De handvatten die Peter en Rolf geven in dit prettig te lezen boek dragen bij aan het verlangen om te verbinden met elkaar en daarmee aan succesvol ondernemen.’

Monique Wender

Persoonlijk ontwikkelingstrainer, Business management consultant Atos

‘Vergroten van het verbindend vermogen met jezelf, de ander en je omgeving, is een must voor elke organisatie. Aandacht voor de mens, los van rol, taak of functie, maakt een betekenisvolle bijdrage aan organisatie en maatschappij mogelijk. Ik hoop dat dit boek je nieuwsgierig maakt naar het ´hoe´ van een betekenisvolle verbinding.’

Tom Thomas

Regisseur vakmanschap-vakontwikkeling-kracht van het verschil: Staf eenheidsleiding Politie Rotterdam, Projectleider In verbinding

‘Blijvend waarde geven aan de klant en de maatschappij is wat gevraagd wordt in de nabije toekomst. Rolf en Peter beschrijven dat mede in de context van wat er gevraagd wordt aan leiderschap in die veranderende wereld. Dienend aan het hogere doel en zelfbewust. Ze geven inzichten en vervolgens tools om de stappen te zetten. Het boek lezende geeft een gevoel van controle die de weg baant naar een sustainable toekomst.’

Diederick Hazar

Ondernemer & digitaal strateeg Buddy Payment bv

‘De missie van de Weconomics Foundation ‘Work Less, Achieve More’, kan het beste gerealiseerd worden met ecosystemen die zo dicht mogelijk tegen natuurlijk organiseren aanzitten. Een bos ontstaat immers omdat bladeren zonlicht zoeken en wortels water. Zo eenvoudig is dat. Maar veel mensen weigeren onze complexe wereld te verlaten, omdat ze nog geen betekenis hebben kunnen geven aan de ruimte die ontstaat door slim samen te werken in ecosystemen.

Binnen organisaties zijn veel mensen niet meer productief, omdat ze zich nog steeds identificeren met de prikklok uit de fabrieken en steeds op zoek zijn naar de volgende taak, in plaats van naar zinvolle taak.

Door de combinatie van technologische vooruitgang en het streven naar volledige werkgelegenheid, ontstaan steeds meer betekenisloze banen binnen kantoren, terwijl er tekorten zijn in de zorg, het onderwijs en de veiligheid. Voor de organisatie van een brede en duurzame welvaart hebben we behoefte aan nieuwe denkkaders en inzichten.

Dit boek van Rolf van Haren en Peter Dalmeijer helpt om anders te denken en te doen. Het beschrijft op een overtuigende manier hoe je tot betekenisvol organiseren komt, door oud denken en doen los te laten. Betekenisvol organiseren laat niet-essentiële dingen weg, om zo een meer fundamenteel perspectief te zien. Het zet je tot het ontwikkelen van een effectieve visie op organiseren. Hierbij is een effectieve visie een verbeelding die de kracht heeft om werkelijkheid te worden.

Dit boek geeft op praktische wijze weer hoe je tot betekenisvol organiseren komt en daarmee tot een meer brede en duurzame welvaart.

Een echte aanrader.’

Paul Bessems

Weconomics Foundation, founder en chairman

‘Dit boek geeft op briljante wijze antwoord op “De vraag achter de vraag naar het innerlijke” om individu, team en organisatie te verbinden.’

Jelle Nije

Senior Product Manager ASML

Inhoudsopgave

Voorwoord

Inleiding

Betekenisvolle organisaties op weg naar een ecosysteem

Het Wiel van Betekenis

Tip 1. Universele cyclus van verandering

Tip 2. De 4 innovatie H’s: Hipster, Hacker, Helper en Hustler

Focus

Tip 3. Verdeel 100% over 3 aandachtsgebieden

Tip 4. Benoem het inhouds- en relatiecontract

Tip 5. Identificeer mogelijke groeigebieden

Tip 6. Bepaal onderscheidende neurologische niveaus

Tip 7. Gebruik Sustainable Development Goals

Tip 8. Werk samen aan je waardenhiërarchie

Ambitie

Tip 9. Werk met een mastermindgroep

Tip 10. Ervaar de kracht van rapport: optimaal contact

Tip 11. Bepaal een Big Hairy Audacious Goal (BHAG)

Tip 12. Verbind verleden, heden en toekomst

Tip 13. Maak van verandering een kernproces

Tip 14. Verander betekenisvol met het coachmodel

Creativiteit

Tip 15. Breng ideeën in kaart

Tip 16. Gebruik je zintuigen als poort naar creativiteit

Tip 17. Werk verschillende digitale strategieën uit

Tip 18. Gebruik de kracht van het vertellen: een Dyadic Process

Tip 19. Leer door te falen

Tip 20. Leer van de Meesters: het Disney-model

Organisatie

Tip 21. Implementeer successieplanning

Tip 22. Kijk door een systemische bril

Tip 23. Vertaal strategie naar kwartaalfocus voor alle medewerkers

Tip 24. Breng je OKR’s letterlijk in beweging

Tip 25. Werk samen vanuit strategische benadering

Tip 26. Leer groeihacken vanuit diverse waarnemingsposities

Betekenis

Tip 27. Investeer in faciliterend leiderschap (Agile, Scrum, Lean Startup)

Tip 28. De egoposities van ´betekenisvolle´ leiders

Tip 29. Faciliteer een horizontale project roadmap voor werkondernemers

Tip 30. Laat de meest flexibele leider in charge: systemisch leiderschap

Tip 31. Maak van medewerkers stakeholders

Tip 32. Kom uit de ‘professionele’ dramadriehoek

Identiteit en Imago

Tip 33. Creëer een ecosysteem op basis van waarden

Tip 34. Laat het ecosysteem leven in een opstelling

Tip 35. Zet in op open innovatie

Tip 36. Denk, voel en doe innovatie

Tip 37. Doe validatie op waardenniveau

Tip 38. Speur naar de kernwaarden

Ecosysteem

Tip 39. Faciliteer de groei van de klant

Tip 40. Richt je op klantwaarden als basis voor de klantrelatie

Tip 41. Ken de werkelijke kernprocessen en besteed de rest uit

Tip 42. Doe eens een tafelopstelling

Tip 43. Manage op synergie 1+1=3

Tip 44. Snap en gebruik de Wet van Aantrekking

Verankering

Tip 45. Zet je ‘merk’ centraal

Tip 46. Lees de elevator story: je persoonlijke verhaal

Tip 47. Borg reflectie als proces

Tip 48. Veranker de verbinding

Tip 49. Huddle Up!

Tip 50. Doe op z’n tijd een break state

Nawoord

Dankwoord

Over de auteurs

Hoe nu verder?

Voorwoord

Het boek dat je nu in handen hebt, komt uit de Experttips boekenserie, speciaal voor ondernemers. Met in elk boek 50 praktische tips, plus een unieke methode of stappenplan.

Wil jij als ondernemer meer betekenis toevoegen? Dan heb je het juiste boek in handen! Aan de hand van het Wiel van betekenis hebben Peter en Rolf 50 praktische tips voor je geschreven die je helpen om je organisatie te transformeren naar een ecosysteem.

Wil je als ondernemer ook op andere gebieden van het ondernemerschap aan de slag? Kijk dan eens welke boeken nog meer verschenen zijn in deze serie. Op www.experttips.nl vind je een overzicht van alle beschikbare Experttips boeken. Stuk voor stuk staan ze vol met tips die je meteen kunt toepassen in jouw bedrijf.

Ik wens je heel veel leesplezier met dit boek. Veel succes met jouw betekenisvolle organisatie. De tips uit dit boek gaan je hierbij helpen.

Hartelijke groet,

Daisy Goddijn

Uitgever Experttips boekenserie

Inleiding

Dit boek Experttips voor een betekenisvolle organisatie is voortgekomen uit de samenwerking tussen Rolf van Haren en Peter Dalmeijer. Vanuit hun specialisme coachen ze ondernemers, startups, teams, management, directies en hele organisaties. Rolf richt zich daarbij met name op de implementatie van innovatie. Met als doel organisaties naar een ecosysteem te leiden waarin mens en organisatie in een voortdurende ecologische dynamiek zijn met elkaar. Peter heeft jarenlange ervaring als trainer en coach in zelfontwikkelingsmethodieken die hij vertaald heeft naar organisatievraagstukken en teamprocessen. De missie en kernwaarden van de organisatie of het team vormen steeds het vertrekpunt bij elk transformatieproces.

Organisaties van de toekomst willen waarden toevoegen aan klanten, aan medewerkers en aan de wereld. In een circulaire economie worden grondstoffen zorgvuldig en bewust gebruikt en worden reststoffen volledig opnieuw ingezet in het systeem. We leven in een tijd waarbij verantwoord ondernemen, vanuit een systemische en ecologische visie, een must is. In dit boek komt de ontwikkeling van ‘mens’ en ‘organisatie’ samen vanuit een cybernetisch beginsel; hoe kunnen organisaties hun medewerkers in een proces van groei brengen en hoe kunnen medewerkers de organisatie in een voortdurende innovatieve ontwikkeling houden?

Deze visie leidt tot het ontwikkelen van organisaties, betekenisvolle organisaties naar ecosystemen, dat voegt een nieuwe dimensie toe aan ondernemerschap.

Rolf en Peter beschrijven in dit boek, aan de hand van hun ideologische visie hoe een organisatie, profit of non-profit, groot of klein, kan groeien naar een ecosysteem. Ze zetten daarbij hun kennis en ervaring om in 50 tips, die samenkomen in hun methodiek: ’het Wiel van Betekenis’. Een waterrad wordt door een natuurlijk proces, door water, aangedreven en levert energie op.

Hun expertise op vlak van IT, technologie, Lean Startup, innovatie, cybernetica, NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren), Systemisch Werk (Organisatieopstellingen) en TA (Transactionele Analyse) heeft hun geïnspireerd om een waterrad aan het draaien te brengen met deze 50 experttips voor een betekenisvolle organisatie. 50 tips van veranderexperts over een betere wereld waar mens en organisatie, economie en ecologie elkaar vitaal en gelukkig houden.

‘Een bedrijf of onderneming is een organisatie van arbeid en kapitaal, actief in de productie en/of het aanbieden van goederen en diensten. In de klassieke economische theorie zijn bedrijven gericht op het maken van winst.’

Bovenstaande definitie geeft Wikipedia aan ‘een bedrijf’. Om het verschil tussen ‘klassiek ondernemen’ en ‘betekenisvol ondernemen’ te verduidelijken, duiken we even kort in de geschiedenis van de arbeidsmarkt.

De betekenis die we geven aan woorden zoals; arbeid, werk, bedrijven en ondernemen, verandert het laatste decennium sneller dan in de vorige eeuwen. In de oudheid was iedere individu aangewezen op het verzamelen van voedsel. Vanaf een eeuw voor Christus verschoof gelijkwaardige ruilhandel tussen ambachten of gilden (de jager en de visser ruilden vlees tegen vis) naar een arbeidsmarkteconomie met werkgevers die loonarbeiders betaalden voor diensten. De groei van de wereldbevolking vroeg om meer productie. Daarmee doet de grootschalige industrie zijn intrede en de afgelopen 100 jaar heeft de arbeidsmarkt zich enorm ontwikkeld. Ontwikkelingen als automatisering, digitalisering, robotica en globalisering zorgen voor nieuwe vormen van werkgelegenheid. Overheid, werkgevers en werknemers houden elkaar in evenwicht en de politiek is hiermee totaal verweven. In de vorige eeuw betaalden werkgevers hun werknemers in ruil voor werk. Een betere baan betekende meer inkomen. Onze maatschappelijke positie werd veelal bepaald door onze functie en het daarbij behorende inkomen. Er werd niet gekeken of mensen gelukkig waren en zinvol werk hadden, maar of mensen een goede baan hadden, daaraan werd het succes afgemeten. In deze eeuw verschuiven de waarden van beloning naar geluk, zingeving of voldoening. Dat heeft te maken met de ontwikkeling van ons menselijke bewustzijn en de daarmee gepaard gaande waarden.

Naast de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt ontwikkelt het menselijke bewustzijn zich steeds verder. We hebben een woning, een volle koelkast, we kunnen op vakantie, we zijn verzekerd. ‘Toch wou ik dat ik net iets vaker simpelweg gelukkig was’, zingt René Froger dan (titel: Alles kan een mens gelukkig maken). We willen meer dan een baan en een salaris. Werk krijgt een andere plek in ons leven. Waar 50 jaar geleden jongeren een opleiding gingen volgen waarmee de kans op werk het grootst was (en dus voldeed aan de behoefte van de arbeidsmarkt), is de behoefte aan goed betaald werk (lees: een baan voor het leven) verschoven naar zinvol werk, zelfontplooiing en persoonlijke ontwikkeling. Spiritualiteit en zelfontplooiing worden gemeengoed in de samenleving. De bedrijfstak ‘lichaam en geest’, Yoga, mindfulness, homeopathie en opleidingen in zelfontwikkeling, zoals NLP, familieopstellingen en persoonlijke effectiviteit worden druk bezocht. Mensen zijn in toenemende mate op zoek naar zingeving en groei. Jonge mensen van nu, de millennials, zijn opgegroeid in een veilige, welvarende wereld waarbij zingeving en zelfontwikkeling centraal staan. De jonge werknemers van nu worden door diverse bronnen omschreven als; idealistisch, creatief, gericht op vrijheid, avontuurlijk, prestatief, snel willen klimmen op de maatschappelijke ladder en goed willen verdienen.

In dit tijdsbeeld doen nieuwe bedrijven hun intrede waarbij niet alleen de productie en winst centraal staan, maar vooral ook de klanttevredenheid en medewerkerstevredenheid er enorm toe doen. Nederland was geschokt toen in 2015 V&D (Vroom en Dreesmann, opgericht in 1887) verdween uit het winkelgebied. Nieuwe bedrijven deden na de economische crisis hun intrede, zoals: Cool Blue, Rituals, Starbucks, Tony Chocolonely, Ekoplaza, Booking.com en Bol.com. Allemaal bedrijven met een betekenisvolle missie: hoe zijn we optimaal van waarde voor klanten en hoe kunnen we goed ondernemen?

Dat brengt ons bij de term: betekenisvolle bedrijven. Zo’n 15 jaar geleden kenden de betekenisvolle bedrijven nog een marginaal bestaan. De Wereldwinkel, FairTrade (Max Havelaar) en de eerste biologische winkels waren nog op zoek naar een balans tussen geven en nemen. De samenleving vraagt om een eerlijke handel. In de economie doet de kreet ‘betekeniskracht’ zijn intrede. Dat gaat over de balans tussen enerzijds van betekenis willen zijn voor de samenleving en anderzijds de kracht hebben om succesvol te ondernemen.

Het Wiel van Betekenis

Betekenisvolle organisaties op weg naar een ecosysteem

Van vier kanten grijpen maatschappelijke en economische ontwikkelingen in elkaar, waardoor ondernemers, directies en zzp’ers totaal andere vragen op zich afkrijgen dan een halve eeuw geleden. De antwoorden op die vragen leiden tot keuzes waar betekenisvolle ondernemingen uit voortkomen.

We noemen dit een ondernemingskwadrant.

Zowel profit- als non-profitorganisaties, hebben producten of diensten. Ze maken, produceren, ontwikkelen, leveren of verkopen. Het product zegt nog niet ‘wie’ de organisatie is, maar ‘wat’ de organisatie doet. Betekenisvolle ondernemingen hebben een balans aangebracht in de waarden die ze toevoegen aan de vier hoeken uit bovenstaand kwadrant:

• Betekenisvolle organisaties hebben ondernemers of bestuurders die met deze organisatie uiting geven aan hun missie of verlangen.

• Betekenisvolle ondernemingen brengen hun medewerkers in een proces van professionele en persoonlijke groei. Medewerkers hebben een volwaardig aandeel in de bedrijfsvoering en innovatie (proces- en productontwikkeling).

• Betekenisvolle organisaties kennen hun klanten en de zogenaamde klantwaarden. Wat vinden onze klanten belangrijk en hoe beantwoorden we daaraan met onze bedrijfsprocessen en producten? Ze maken de klant belangrijk.

• Betekenisvolle ondernemingen nemen hun verantwoordelijkheid voor een betere, gezondere, schonere en eerlijkere wereld? Hun producten en processen dragen bij aan een optimalere wereld.

De vragen waar betekenisvolle organisaties een antwoord op hebben gegeven zijn:

1. Ondernemer, bestuurder:

Is deze onderneming, is dit product, een uiting en verlengde van mijn missie?

Geeft deze onderneming mij/ons bestaansrecht, is het een winst-gevende onderneming?

2. Medewerkers:

Kunnen mijn/onze medewerkers de processen of het product verbinden met hun missie en kernwaarden? Kunnen medewerkers zich hier persoonlijk en professioneel ontwikkelen? Hebben de medewerkers een substantieel aandeel in de innovatie van de onderneming?

Hebben wij optimale aandacht voor de medewerkers? Hoe is de medewerkerstevredenheid?

3. Klant en markt:

Wie zijn onze klanten en matchen wij met hun waarden? Zijn ons product en onze bedrijfsvoering een antwoord op de vraag van de klant?

Ben ik/zijn wij met ons product en onze bedrijfsvoering gericht op de wensen en behoeften van de klant? Wat vraagt de markt en hoe beantwoorden we daaraan?

Blijven we onze processen en producten voortdurend verder ontwikkelen en innoveren, zodat we aansluiten bij de behoefte van de markt?

4. De wereld:

Voldoet mijn/onze onderneming aan de milieueisen van deze tijd? Gaan wij verantwoord om met grondstoffen en energie. Is onze bedrijfsvoering goed voor de wereld? Voldoen wij aan de technologische ontwikkelingen van de huidige tijd? Zijn wij een exemplarisch voorbeeld van een moderne organisatie en zijn we klaar voor het volgende decennium?

Op weg naar een ecosysteem

Wanneer een onderneming bewust waardevol wil zijn voor de ondernemer, voor de medewerkers, voor de klanten en voor de wereld, dan is er sprake van een economisch ecosysteem. De klassieke betekenis van ecosystemen vinden we terug in de natuur. Een definitie:

‘Een ecosysteem omvat alles wat bijdraagt aan het in stand houden van al het leven binnen dat systeem. Het omvat de samenleving van organismen (planten, dieren en micro-organismen) binnen een bepaalde leefomgeving en kent een uitwisseling van materie en energie tussen de organismen onderling en tussen het leven en de niet-levende omgeving: bodem, water en lucht.’

Een ecosysteem is een zelforganiserend en zelfregulerend systeem dat de natuurlijke omgeving in stand houdt. Door het ingrijpen van de mens in de natuur (het oer-ecosysteem) wordt de natuurlijke balans verstoord. Een ecosysteem kent een natuurlijke balans tussen geven en nemen. De klassieke opvatting van economie is vooral gericht op nemen; hoe meer productie en verkoop, hoe meer winst. Het laatste decennium staan bedrijven onder grotere druk om schoner te produceren, duurzame grondstoffen te gebruiken en de aangerichte schade te herstellen of te compenseren.

Philip Auerswald (George Mason University, Arlington USA) legt in zijn definitie over ecosystemen (2015) uit dat de rol van ondernemerschap in de ecosystemenbenadering fundamenteel afwijkt van de meer traditionele benaderingen. Auerswald:

‘In de traditionele economische theorie is (succesvol) ondernemerschap afhankelijk van een goed werkend ondernemingsklimaat en hebben marktimperfecties en crises een blokkerende werking op het ondernemerschap. In de ecosystemenbenadering werkt het andersom: het ondernemingsklimaat moet het juist hebben van ondernemerschap en marktfalen en crises bieden juist mogelijkheden voor ondernemers. Ervan uitgaande dat ondernemerschap een belangrijke drijvende factor achter de moderne economie is, kunnen goed functionerende ecosystemen bijdragen aan werkgelegenheid, groei en innovatie, met andere woorden aan concurrentievermogen – met andere woorden aan welvaart.’

Ecosystemen dragen bij aan de ‘Return on Entrepreneurship’ en herstellen daarmee de balans tussen geven en nemen. Ondernemen, het woord zegt het al, is een vorm van ‘nemen’. Een ondernemer neemt mensen in dienst, neemt een financieel risico, neemt informatie uit de markt, neemt grondstoffen, neemt de leiding, neemt verantwoordelijkheden, etc. We noemen dit ook wel de aannemende beweging.

Daarnaast kent ondernemen ook een vorm van ‘geven’. Een ondernemer geeft een product aan de markt, geeft klanten waar voor hun geld, geeft medewerkers een salaris, werk, zekerheid, aandacht, zingeving en leiding, geeft de wereld iets moois terug in ruil voor de grondstoffen, geeft antwoorden op vragen uit de samenleving. We noemen dat de uitreikende beweging. Door uit te reiken, geven we een ander iets. Als het uitreiken in verhouding is tot het aannemen, dan is geven en nemen in balans. De ondernemingen die geven en nemen in balans hebben, zijn goed voor zichzelf, goed voor hun medewerkers, goed voor hun klanten en goed voor de wereld. Ecosystemen reiken uit, naar de wereld, naar de klanten en naar de medewerkers. Innovatie is een belangrijke pijler van een ecosysteem. Steeds meer ondernemers nemen medewerkers mee in de innovatie van producten en zelfs in hun hele bedrijfstak. Ze leggen daarmee een mooie link tussen het voortbestaan van de onderneming en ook de inspiratie en missie van medewerkers.

Ecosysteem: economie en ecologie

De economische betekenis van een onderneming wordt afgemeten aan de financiële positie. Hoe meer winst, hoe meer bestaanszekerheid en hoe gezonder de onderneming. Voor veel bestuurders, aandeelhouders en ondernemers is de financiële balans de enige balans die telt. Gezondheid wordt uitgedrukt in financiële gezondheid. Wat daar veelal veel minder in meegenomen wordt, is de andere vorm van gezondheid. Zijn de medewerkers tevreden, heerst er een gezond werkklimaat? Is de bedrijfsvoering ook gezond voor de wereld? Zijn de producten ook gezond voor de klanten? Weten consumenten wat ze kopen en draagt de organisatie daarmee bij aan een gezondere wereld? Dat is een ander aspect van gezondheid. Dat deed er een eeuw geleden minder toe, of ondernemers wisten niet eens wat de schade van hun processen voor klanten of de wereld was. Dat aspect van gezonde bedrijfsvoering noemen we ecologie. Voor ons is ecologie een breder begrip dan aandacht voor de natuur. Een onderneming is ecologisch gezond en wordt een ecosysteem als het een bijdrage levert aan een goede balans voor de wereld, wanneer medewerkers tevreden zijn (een substantiële bijdrage ontwikkeld hebben) en wanneer klanten optimaal bediend worden en hun waarden in het bedrijf terugvinden.

Economie wil zeggen: de onderneming maakt winst en is financieel gezond.

Ecologie wil zeggen: de onderneming is goed en gezond voor medewerkers, klanten en de wereld.

Als de economie en ecologie van een onderneming gezond zijn, dan is geven en nemen in balans. Dan is er sprake van een betekenisvolle onderneming, een onderneming die volle aandacht geeft aan de vier elementen uit het ondernemerskwadrant.

Organisatieontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling

Wanneer organisaties economische en ecologische processen integreren, dan ontstaat er een betekenisvolle onderneming. Hierbij horen nog twee belangrijke principes:

1. Duurzaam

Alle processen en producten hebben hun eigen levenscyclus en daarmee een beperkte levensduur. Duurzaam produceren vanuit een economisch perspectief verwijst naar een lange en houdbare levensduur, waardoor een product rendabel en winstgevend is voor de producent. Duurzaam verwijst ook naar een ecologisch proces. Hoe kun je ondernemen zonder de volgende generatie op te zadelen met de schade of de gevolgen? Hoe kun je op een gezonde manier ondernemen zonder de aarde uit te putten.

2. Cybernetisch

Alles is met alles verbonden. De Amerikaanse wiskundige Nobert Wiener heeft in 1948 het boek Cybernetics gepubliceerd, waarin hij de wederkerigheid en wederzijdse beïnvloeding van processen beschrijft. Een nieuwe technologische ontwikkeling vraagt om nieuwe toepassingen in organisaties. Ontwikkelingen in de samenleving hebben impact op ondernemingen en omgekeerd.

Deze twee principes, duurzaamheid en cybernetica, vragen aan ondernemers om voortdurend aandacht te blijven geven aan de ontwikkeling van de organisatie en de ontwikkeling van medewerkers. Het inrichten van processen, inrichten van teams, aanstellen van een managementlaag en het ontwikkelen van een systematiek (methodiek) hebben de neiging om de fase van oprichting, bouw of creatie te beëindigen en over te gaan tot de uitvoering van het werk.

Wanneer we bijvoorbeeld een huis bouwen, werken we maanden aan het fundament, de verdiepingen, leidingen, vloeren, muren, etc. Wanneer de bouw klaar is, wordt het huis ingericht. Er komt een badkamer, een keuken, een inrichting, de tuin wordt aangelegd en we kunnen er gaan wonen. Dat is een lineaire manier van denken. Ook organisaties denken zo. De ideefase gaat over in de conceptfase en na ontwerpfase komt de uitvoeringsfase.

De geboorte van een bedrijf of idee

And then there was light. Alles begint met een geboorte, oftewel creatie. Elk vlam begint als vonk en elke onderneming is ooit gestart als een idee. De beginfase van een nieuw proces kent ook veel energie en enthousiasme. Verliefdheid is de geboorte van een relatie, tenminste wanneer de relatie uit vrijheid ontstaat. Het is de spannende tijd vol verkenning, verrassing en ontdekking van een gelukzalige nieuwe ervaring. Ondernemers die aan de wieg hebben gestaan van hun onderneming kennen deze opwinding ook. Het idee waarmee je de wereld gaat veroveren, is meer dan de moeite waard om tegen veel mensen te vertellen, om er ondertussen heel hard aan te werken. De creatiefase zorgt ervoor dat het idee levensvatbaar wordt en kan groeien. Het is prachtig om dit in je eigen lijf te voelen en ook is het inspirerend om het bij anderen te zien. Het idee begint te groeien en verandert van energie in materie. Een concept wordt een product en een baby wordt mens. Een creatief idee ontstaat uit een creatieve geest.

De volgende stappen in het ontwikkelproces van een bedrijf of product vragen om andere energie en een andere mindset van de creator of ondernemer. Produceren, bouwen, vermarkten, verkopen, overleggen en aansturen vragen om een andere mindset en het gevaar sluipt erin dat de creatie stopt en ook de bijbehorende energie verdwijnt. Zeker wanneer een product succesvol is, kan het voorkomen dat de onderneming zich richt op de continuïteit en de creatievlam laat doven. Ik (Peter) heb veel rondgelopen in de muziekwereld en heb gezien dat het uitbrengen van een tweede album van een band vaak een kritiek moment is. Zeker wanneer het eerste album een hit is, dan gaat de band op tour, worden er veel optredens geboekt en komt de focus op de uitvoering. Aan het einde van de tour is het album ook over de verkooppiek heen. De platenmaatschappij wil een tweede album. Dat is vaak het kritieke moment voor een band. Wordt de band een ‘blijvertje’, of blijkt het een eendagsvlieg te zijn? In de muziekwereld heet dit het ‘lastige’ tweede album. De speelplaats van het oefenhok, voorafgaand aan het eerste album verandert in een must-do-contract en de creativiteit staat onder druk.

Onze creatie = onze missie