Inhoudsopgave

Voorwoord

Inleiding

Operatie Appelboom

Oriëntatiefase

Tip 1. Bereid je goed voor

Tip 2. Doe kennis op van het ondernemerschap

Tip 3. Wat is jouw motivatie?

Tip 4. Wat zijn je zakelijke doelen?

Tip 5. Breng je netwerk in kaart

Tip 6. Volg (gratis) trainingen

Tip 7. Onderzoek jouw branche

Tip 8. Werk je idee uit in een ondernemingsplan

Spiegelfase

Tip 9. Leer jezelf beter kennen

Tip 10. Vraag je familie of anderen om advies

Tip 11. Wat zijn jouw kwaliteiten?

Tip 12. Waar moet je aan werken?

Tip 13. Wat is jouw rol?

Tip 14. Wat zijn je persoonlijke doelen?

Tip 15. Kijk naar inspirerende voorbeelden

Tip 16. Sta open voor advies – maar wees ook eigenwijs

Strategiefase

Tip 17. Doe grondig marktonderzoek

Tip 18. Wie zijn jouw klanten?

Tip 19. Onderzoek de behoeften van jouw doelgroep

Tip 20. Vergeet je concurrenten niet!

Tip 21. Stel een SWOT-analyse op

Tip 22. Bepaal je missie en visie

Tip 23. Kies de juiste marketingmix

Tip 24. Bepaal jouw bedrijfsnaam en huisstijl

Haalbaarheidsfase

Tip 25. Kies de juiste rechtsvorm

Tip 26. Bereken je (uur)tarief

Tip 27. Bereken je financiële plaatje

Tip 28. Verzeker alleen wat nodig is

Tip 29. Verdiep je in jouw pensioenmogelijkheden

Tip 30. Verdiep je in wet- en regelgeving

Tip 31. Zorg voor algemene voorwaarden

Tip 32. Verdiep je in timemanagement

Bloeifase

Tip 33. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel

Tip 34. Optimaliseer je website

Tip 35. Vergroot je naamsbekendheid

Tip 36. Adverteer offline en/of online

Tip 37. Breid je netwerk uit via social media

Tip 38. Haal meer uit je acquisitie

Tip 39. Sluit je aan bij een vereniging of netwerk

Tip 40. Vind de balans tussen werk en privé

Groeifase

Tip 41. Houd je boekhouding op orde

Tip 42. Zo houd je netto meer over

Tip 43. Begin met investeren om te groeien

Tip 44. Gooi je rotte appels weg

Tip 45. Succesvol groeien doe je zo!

Vernieuwingsfase

Tip 46. Neem je aanbod onder de loep

Tip 47. Haal het optimale uit je samenwerkingen

Tip 48. Denk na over jouw toekomstplannen

Tip 49. Blijf jezelf onderscheiden

Tip 50. Blijf doen wat je leuk vindt!

Hoe nu verder?

Over de auteur

Nawoord

Voorwoord

Het boek dat je nu in handen hebt, komt uit de Experttips boekenserie, speciaal voor ondernemers. Met in elk boek 50 praktische tips, plus een unieke methode of stappenplan.

Ben jij een startende ondernemer? Dan droom je ongetwijfeld van een bloeiende onderneming. Bij het starten van een onderneming komt echter nogal wat kijken. Dit is precies waarom Martijn dit boek heeft geschreven. Met de door hem ontwikkelde Operatie Appelboom ontwikkel je je ondernemerschap, zodat je succesvol kunt starten als zzp’er. Je krijgt in dit boek 50 tips aangereikt voor de verschillende fases van je ondernemerschap. Dat maakt dit boek bijzonder waardevol voor alle ondernemers, ook voor die ondernemers die al een tijdje geleden zijn gestart.

Wil je als ondernemer ook op andere gebieden van het ondernemerschap aan de slag? Kijk dan eens welke boeken nog meer verschenen zijn in deze serie. Op www.experttips.nl vind je een overzicht van alle beschikbare Experttips boeken. Stuk voor stuk staan ze vol met tips die je meteen kunt toepassen in jouw bedrijf.

Ik wens je heel veel leesplezier met dit boek. Veel succes met je ondernemerschap. Met de tips uit dit boek gaat dat zeker lukken!

Hartelijke groet,

Daisy Goddijn

Uitgever Experttips boekenserie

Inleiding

Ga goed voorbereid van start als zzp‘er, met Operatie Appelboom! Dit boek geeft je stap voor stap inzicht in deze unieke methode, met 50 tips om van jouw start als ondernemer een succes te maken.

Jaarlijks starten er tussen de 150.000 en 200.000 ondernemers. De meesten van hen starten als zzp’er (zelfstandige zonder personeel) en kiezen de eenmanszaak als rechtsvorm.

In 10 jaar tijd is het aantal zzp’ers in Nederland met 50% gestegen, tot boven de 1 miljoen. Ruim 40% van de zzp’ers strandt echter weer binnen de eerste vijf jaar van hun ondernemersbestaan. De voornaamste reden hiervoor is een gebrekkige voorbereiding. Je laten inschrijven bij de Kamer van Koophandel is tegenwoordig snel geregeld, maar ondernemen is meer dan dat! Dit was dan ook één van mijn belangrijkste motieven om in 2010 het startersplatform ikwordzzper.nl te lanceren. Het is mijn doel om de startende ondernemer beter te informeren, ervoor te zorgen dat een groter aantal ondernemers beter voorbereid van start gaat, en niet al binnen vijf jaar (noodgedwongen) stopt. Dit past precies bij mijn motto: ‘bezint eer gij begint’. Start pas als je zeker weet dat je goed bent voorbereid, en anders niet!

Persoonlijk heb ik flink wat ervaring opgedaan als accountmanager bij de Rabobank. Ik heb in deze functie vele ondernemers gesproken en honder-den ondernemingsplannen beoordeeld. Ook beheer ik tegenwoordig de Facebook-groep ‘zzp’er durf te vragen’, met inmiddels meer dan 20.000 leden. Dagelijks worden in deze groep de meest uiteenlopende vragen gesteld. Denk hierbij aan: ‘hoe bepaal ik mijn uurtarief?’, ‘wat houd ik netto over?’, ‘met welke fiscale aftrekposten moet ik rekening houden?’ en ‘hoe kom ik aan klanten?’ Inmiddels ben ik zelf alweer bijna 10 jaar actief als ondernemer. Die periode heeft meer dan voldoende stof tot delen opgeleverd. Ik heb deze praktijkervaringen daarom vertaald naar dit handzame boek.

Aan de hand van dit praktische boek werk je gestructureerd aan de realisatie van jouw ondernemingsdroom, of kom je wellicht op andere gedachten en besluit je er toch niet voor te gaan. Ook dat kan een goede keuze zijn. Met de appelboom als metafoor, krijg je in dit boek vanaf het planten van het zaadje (jouw idee) tot het plukken van de vruchten (jouw succesvolle onderneming), waardevolle tips om van jouw onderneming een bloeiend bedrijf te maken. Ook leer je hoe je rotte appels herkent en op welke manier je een appeltje voor de dorst kunt opbouwen.

Wil jij als (startende) zzp’er goed voorbereid van start gaan en voor de toekomst echte waarde aan je bedrijf gaan toevoegen? Dan raad ik je aan om dit boek ergens neer te zetten waar je het voor het grijpen hebt. Operatie Appelboom is namelijk onderverdeeld in diverse fases van het ondernemerschap: van het oriënteren op de start tot het vernieuwen van een onderneming. Doe er je voordeel mee in alle fases, tijdens het bouwen aan jouw succes.

Het is jammer genoeg onmogelijk om alle zaken die bij het ondernemerschap horen goed en volledig te beschrijven. Heb je na het lezen van dit boek nog vragen, dan raad ik je aan om lid te worden van Het Ondernemerscollectief, via ondernemerscollectief.nl. Ervaren adviseurs staan dan voor je klaar om jouw ondernemersvragen te beantwoorden. Ook profiteer je daarmee van tientallen collectieve kortingen op boekhoudpakketten, verzekeringen, trainingen en nog veel meer.

Bij vrijwel elke tip in dit boek stel ik je één of meerdere vragen om je te laten nadenken over bepaalde thema’s. Ga met deze tips aan de slag en probeer de vragen voor jezelf te beantwoorden. Daarmee krijg je meer inzicht in jezelf, en zorg je ervoor dat je nóg beter voorbereid gaat ondernemen.

Ik wens je een vruchtbare operatie toe!

Ondernemende groeten,

Martijn Pennekamp

Operatie Appelboom

De methode waarmee ik je in dit boek door de jungle van het zelfstandig ondernemerschap probeer te loodsen, is ontstaan tijdens een brainstorm-sessie van mijn collega’s Joeri en Frank. Bij het uittekenen van de beste route voor een startende zzp’er, kwamen ze op een klokhuisfiguur uit. Het klokhuismodel werd vertaald naar de schepper van het klokhuis, namelijk een appelboom.

Een appelboom begint onder de grond met het planten van een zaadje (jouw idee), de grond krijgt water (jouw inspanningen), het zaadje ontkiemt, krijgt wortels en er ontstaat een dun stammetje (jouw bedrijf). Na verloop van tijd groeit de stam, gaat gaat de boom bloeien en ontstaan de eerste appels. Rotte appels vallen af (slechte producten of diensten), lekkere appels (goedlopende producten of diensten) staan voor succes en jaar in jaar uit groeien er meer appels aan de boom. Zaden uit de appels kunnen uiteindelijk weer zorgen voor nieuwe bomen.

Starten als zzp’er is een hele operatie. Wij noemen onze methode daarom Operatie Appelboom. De fases die we tijdens deze operatie onderscheiden, zijn:

• Oriëntatiefase

• Spiegelfase

• Strategiefase

• Haalbaarheidsfase

• Bloeifase

• Groeifase

• Vernieuwingsfase

Tips

Oriëntatiefase

Voor je daadwerkelijk in het diepe springt en jouw appelzaadje gaat planten, gaat er een periode van onderzoeken en oriënteren aan vooraf. Je kijkt naar wat je motivatie is, wat je doelen zijn op korte en lange termijn, en schrijft een ondernemingsplan. Hiermee zet je je plannen concreet op papier. Ik geef je acht tips om de oriëntatie-/onderzoeksfase goed voorbereid door te komen.

Tip 1

Bereid je goed voor

De plannen zijn gesmeed en je kunt niet wachten om je dromen waar te maken: je wilt gaan starten als zzp’er, zelfstandige zonder personeel. Misschien heb je altijd al ondernemer willen worden, of heb je spontaan een origineel idee bedacht dat je in de markt wilt zetten. Hoe dan ook: om succesvol te starten als ondernemer, is een gedegen voorbereiding van belang. Zo’n goede voorbereiding is immers het halve werk. Hoe meer jij je hebt voorbereid, hoe flexibeler en veerkrachtiger je bent als ondernemer en hoe groter de kans van slagen is.

In dit boek neem ik je mee aan de hand van de ‘Appelboom-methode’. Zie je bedrijf als een zaadje dat je plant. Geef je het genoeg aandacht, zonlicht en water, dan kan jouw bedrijf uitgroeien tot een gezonde boom waarvan je de vruchten kunt plukken. De oriëntatiefase kun je zien als het moment waarop jij jouw appelzaadje in de grond plant.

Een romantisch beeld

Alles valt of staat met een goede voorbereiding. Bedenk daarom eerst voor jezelf: waarom wil je starten als zelfstandig ondernemer? Wat zijn je plannen? Wat wil je precies gaan doen en hoe ga je dit bewerkstelligen? Zelfstandige zijn klinkt heel romantisch: je hebt alle vrijheid om je dagen in te delen, ziet jezelf wellicht al in een eigen kantoor werken, aan alleen de allerleukste opdrachten voor de best betalende klanten. Realiseer je ook dat ondernemen heel hard werken is en je – vooral in de eerste jaren – veel tijd (en geld!) moet investeren, voor je de vruchten ervan kunt plukken.

Verderop in dit boek lees je meer tips voor een goede financiële voor-bereiding.

Een hybride ondernemer?

In de oriëntatiefase loop je ook tegen veel praktische vragen aan. Als je in loondienst bent en daarnaast als zelfstandige start, word je hybride ondernemer genoemd. Werk je fulltime of parttime? Kun je naast je huidige baan starten als ondernemer? Is dit toegestaan door je werkgever? Hoeveel uur denk je kwijt te zijn aan je bedrijf? Start je vanuit een uitkering? Dan moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen. In de kennisbank van ikwordzzper.nl lees je daarover meer en vind je ook een gratis stappenplan voor het starten als zzp’er vanuit de WW.

Als je bij een bedrijf solliciteert, krijg je wellicht de vraag: ‘Waarom wil je hier werken?’ Stel deze vraag ook eens aan jezelf. Waarom wil je ondernemer worden?

Is het je vrije keuze?

Maak je een ‘gedwongen keuze voor het ondernemerschap? Vraag jezelf dan goed af of je deze keuze ook had gemaakt als je wél een vrije keuze had gehad. Is jouw antwoord ja, lees dan verder. Is het antwoord nee, geef dit boek dan door aan een ander.

Als ondernemer ben je zelf verantwoordelijk en vervul je, met name in het begin, talloze functies ineen: je bent boekhouder, marketeer, verkoper, directeur en websitebeheerder. Ben je hiertoe bereid?

Tip 2

Doe kennis op van het ondernemerschap

Heb je bij tip 1 ‘ja’ geantwoord op de laatste vraag, dan is het nu tijd om te onderzoeken wat het ondernemerschap allemaal inhoudt. Natuurlijk weet je daarover meer als je alle 50 tips in dit boek hebt gelezen. Maar vraag jezelf in de voorbereidingsfase vast af of je eigenlijk wel doorhebt wat je allemaal moet doen om succesvol te worden. Het zaadje dat je hebt geplant, groeit niet zomaar uit tot een mooie appelboom.

Alleen is maar alleen

Waar veel zzp’ers niet bij stilstaan, is dat de tweede z van ‘zzp’er’ staat voor ‘zonder’. Zonder personeel, maar ook zonder echte collega’s. Wat ik vaak van zzp’ers hoor die besluiten te stoppen, is dat ze de saamhorigheid van een team missen. De sociale gezelligheid en het ‘wij-gevoel’ ontbreekt als je zzp’er bent. Natuurlijk kun je gaan netwerken, met collega-ondernemers gaan samenwerken en zo nu en dan wellicht een trip maken met gelijkgestemden onder hen. Echter, realiseer je wel dat je je als zzp’er bij tijd en wijle best alleen kunt voelen.

Er komt meer bij kijken

Je kunt goed zijn in je werk, maar je bent ook je eigen marketingbureau, acquisitiespecialist, boekhoudkundige genie, aftersalespro, customer-servicemedewerker en daarnaast wellicht nog vader of moeder. Het werken als zzp’er beperkt zich niet tot het werk waarmee je geld verdient. Je kunt er gerust 20% van je tijd bij optellen voor randzaken. Later in dit boek vertel ik je meer over declarabele en niet-declarabele uren. Maar onthoud nu vast dat je moet proberen om jouw inkomen te genereren in de uren die je maximaal beschikbaar hebt. En zorg dat alle randzaken, zoals bankzaken, administratie en acquisitie binnen de beschikbare uren kunnen worden gedaan zodat je privé ook nog tijd overhoudt.

Wat maakt jou uniek?

Zorg dat je vanaf dag één weet wat jou uniek maakt ten opzichte van jou collega-ondernemers. Twijfel niet aan je kunnen, maar realiseer dat er vaak veel concurrentie is binnen jouw vakgebied. Als je vanaf dag één jouw unique selling points weet te herkennen en benoemen, dan sta je met 1-0 voor als het gaat om kennis van je eigen kunnen. Daarmee (h)erken je ook je zwakke punten, en ga je met deze punten aan de slag.

Stilstand is achteruitgang

Weet je wat het inhoudt om zelfstandige te zijn, stel jezelf dan doelen op het gebied van ontwikkeling, tarieven en omzetdoelen. Ik volgde via de bank waar ik werkte elk jaar wel een cursus of training om mijzelf te blijven ontwikkelen. Nu, zeven jaar later, realiseer ik me dat ik nooit meer een cursus heb gevolgd. Ik heb veel geleerd van de praktijk, maar ben van mening dat het altijd goed is om door te leren. Ook kwam ik er vorig jaar achter dat ik al vijf jaar lang dezelfde tarieven hanteer en met mijn team eigenlijk nooit echt een doelstelling maak om naartoe te werken. Zorg dat jij dit wél doet, want stilstand is achteruitgang.

Schrijf eens tien redenen op waarom een potentiële klant voor jou als zzp’er zou moeten kiezen.

Tip 3

Wat is jouw motivatie?

Je kunt diverse redenen hebben om te starten als zzp’er. Daarom is het belangrijk om stil te staan bij jouw persoonlijke motivatie. Wat zijn de drijfveren waardoor jij deze stap gaat zetten? Is het de drang naar vrijheid, of had je geen andere keuze? Maak van jouw motivatie een hoofdstuk in jouw ondernemingsplan.

Meer vrije tijd

Als jouw persoonlijke motivatie ‘meer vrijheid’ is, dan duw ik je hier misschien een klein beetje van je roze wolk.